Raad memo (1285778)

Memo Nummer 1227959 - Tussenrapportage BBS 2025 en Begroting Eemkracht 2026 Aan de commissie: Samenleving Portefeuillehouder: Ariean van de Groep Team: Samenleving Ambtenaar: Geralt Nieuwenweg / Rosan Hilhorst Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: g.nieuwenweg@bunschoten.nl / r.hilhorst@bunschoten.nl Datum: 29-10-2025 Het Algemeen Bestuur van BBS/Eemkracht heeft de tussenrapportage 2025 en de begroting 2026 en bijdragebesluit aangeboden aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. Deze begroting is een aanvulling op de eerder vastgestelde BBS-begroting 2026. Per 1 januari 2026 is de gemeenschappelijke regeling Eemkracht van kracht. Op dat moment is de begroting van BBS niet meer toereikend. Volgens de gemeenschappelijke regeling moeten zowel de begroting als het bijdragebesluit aan de gemeenteraden voor zienswijze worden aangeboden. De raden worden in de gelegenheid gesteld een zienswijze kenbaar te maken voor het einde van het jaar. Het advies is om geen zienswijze in te dienen. TOELICHTING ONTWERPBEGROTING 2026 EN MEERJARENBEGROTING 2027 T/M 2029 Per 1 januari 2026 is de gemeenschappelijke regeling Eemkracht van kracht. Op dat moment is de begroting van BBS niet meer toereikend.

Eemkracht voert naast de taken van BBS Werk en inkomen per 1 januari 2026 ook de taken voor Wmo, Jeugdwet, Leerplicht en Leerlingenvervoer uit voor de drie gemeenten Baarn Bunschoten en Soest. Een belangrijk onderdeel daarbij is dat Eemkracht een zelfstandige organisatie wordt met een eigen bedrijfsvoering. 2026 wordt een overgangsjaar waarin de nieuwe organisatie verder wordt opgebouwd, de integrale teams ingericht en werkprocessen geharmoniseerd. Ook de samenwerking met de lokale integrale toegang gaat in 2026 verder vorm krijgen. De basis voor deze begroting vormt de eerder voor 2026 vastgestelde BBS-begroting. Aan die programmabegroting zijn nieuwe programma’s toegevoegd voor de nieuwe taken. De programma-indeling is uitgebreid met Leerlingenvervoer en Leerplicht, en programma 3 is hernoemd naar Wmo en Jeugd. De lasten in deze begroting bestaan uit de personele kosten voor de uitvoering van de nieuwe taken. De uitvoeringsbudgetten van de nieuwe taken blijven in 2026 nog onderdeel van de gemeentelijke begrotingen en zijn niet opgenomen in deze begroting. Het beleidsmatige deel wordt begin 2026 nader uitgewerkt in de nog op te stellen (aanvullende) dienstverleningsovereenkomst voor het complete werkveld van Eemkracht. Daarbij zal de relatie tussen de doelen, activiteiten en middelen zichtbaar worden gemaakt voor alle programma’s van Eemkracht.

Die lijn is ook de basis voor de al in het voorjaar van 2026 op te stellen begroting Eemkracht 2027. TOELICHTING BIJDRAGEREGELING De bijgevoegde Bijdrageregeling is voor het overgangsjaar 2026. Daarin is vastgelegd hoe de organisatie- en uitvoeringskosten worden verdeeld. In 2026 wordt toegewerkt naar een bijdrageregeling voor een structurele verdeling van kosten. Vooralsnog is voor 2026 afgesproken dat de verdeling van de kosten gebeurd op basis van de input die een gemeente levert. In de komende jaren wordt een evenwichtige verhouding tussen taken, verantwoordelijkheden, noodzakelijke middelen en bijbehorende verdeelsleutels verder uitgewerkt. De planning voor die uitwerking zal gelijk lopen met de voorbereiding voor de begroting Eemkracht voor 2027. De verdeelsleutels voor de Werk en inkomen programma's en de zorgadministratie zijn ongewijzigd.

Memo Nummer 1227959 - Tussenrapportage BBS 2025 en Begroting Eemkracht 2026 Begroting 2026 Eemkracht financieel De gemeentelijke bijdrage voor gemeente Bunschoten is in 2026 geraamd op een bedrag van € 8.931.000,-, waarvan een bedrag van € 69.000,- een incidenteel karakter heeft. Dit is ten opzichte van de begroting BBS 2026 (€ 7.952.000,-) die eerder dit jaar is vastgesteld een stijging van € 979.000,-. Verschuiving van middelen De stijging komt vooral door de taken die Eemkracht voor gemeenten gaat uitvoeren en waarmee personeel van de gemeente in dienst komt bij Eemkracht (verschuiving personeelskosten van teamleider, Wmo, leerplicht, leerlingenvervoer en kwaliteitsmedewerker). Het gaat in totaal om 5,7 fte. De hiermee samenhangende kosten zijn in de begroting voor Bunschoten (incl. overhead) geraamd op een bedrag van afgerond € 800.000,--. Voor dit onderdeel wordt de begroting van Bunschoten aangepast en betekent dus een budgettair neutrale mutatie. Versterking bedrijfsvoering Voor de versterking van de bedrijfsvoering is aangegeven dat de structurele kosten met 5 tot 10% mogen stijgen ten opzichte van de huidige kosten voor de bedrijfsvoering. Op basis van de een vergelijking tussen de begroting van Eemkracht en de huidige begroting van BBS en actualisering fit cap analyse komt de stijging uit op 7,8%.

Voor Bunschoten zijn de kosten voor dit onderdeel berekend op een bedrag van € 123.000,-. In de kadernota is een extra bedrag opgenomen van € 150.000,-. Op basis van de GR was de verwachting dat dit een bedrag van € 95.000,- zou worden. Die was echter nog gebaseerd op een stijging van de lasten huidige bedrijfsvoering met een bedrag van € 475.000,- (10%). Op basis van de actualisering van de fit gap analyse naar prijspeil 2026 komt het bedrag uit op € 524.000,-. Als we ons aandeel van 20% daarop loslaten komen we uit op een norm van afgerond € 105.000,-. Zoals aangegeven verwachten we een verschuiving van kosten van plm. € 800.000,- dat budgettair neutraal verloopt. Ten opzichte van de totale extra bijdrage aan BBS van € 979.000,- een verschil van € 179.000,-- wat wel budgettaire consequenties heeft. Hiervan is een bedrag van € 69.000,- aan te merken als incidenteel en resteert een structurele stijging van € 110.000,-. Dit is iets hoger dan de bijgestelde norm op basis van loon- en prijsontwikkelingen van € 105.000,-, maar blijft wel binnen het beschikbaar gestelde budget van € 150.000,-. We zullen de ontwikkelingen bij de tussentijdse bestuursrapportages in 2026 blijven monitoren. Samenvatting fit gap analyse De samenvatting beschrijft het proces van ombouw van de begroting BBS naar de begroting Eemkracht.

Daarbij zijn diverse uitgangspunten gehanteerd en wordt ook ingegaan op de afwikkeling van de desintegratiekosten. Dat is een apart traject dat nog verder uitgewerkt moet worden. De totale desintegratiekosten zijn maximaal berekend op € 1,4 mln. voor de drie gemeenten, waarvan € 85.000,-- voor Bunschoten. Algemeen uitgangspunt is dat gemeenten deze lasten binnen twee jaar binnen hun begroting moeten oplossen. De gemeente Soest biedt in het kader van de dienstverleningsovereenkomst ondersteuning aan BBS en hebben daardoor in verhouding een groter aandeel in de desintegratieskosten. In de jaarlijkse doorberekening van de kosten van BBS betalen Baarn en Bunschoten hun aandeel in de dienstverleningsovereenkomst. Het is dan ook redelijk dat zij voor een deel meebetalen aan de afwikkeling van deze desintegratiekosten. Het gaat om maximale bedragen ervan uitgaande dat er geen afbouw van kosten mogelijk is door natuurlijk verloop of plaatsing bij de nieuwe organisatie. Voor Bunschoten betekent dat maximaal een éénmalige bijdrage van € 186.000,-. Dit traject moet nog verder worden uitgewerkt en over de ontwikkeling wordt via de tussentijdse bestuursrapportages gerapporteerd.

2/4

Memo Nummer 1227959 - Tussenrapportage BBS 2025 en Begroting Eemkracht 2026 TOELICHTING TUSSENRAPPORTAGE 2025 In de tussenrapportage worden de ontwikkelingen bij BBS geschetst voor de eerste 8 maanden van 2025. De omvang van het bijstandsbestand in de gemeente Bunschoten is gestabiliseerd en schommelt gedurende het jaar rond de 185-190 uitkeringen. Geconstateerd kan worden dat de meeste inwoners met een bijstandsuitkering een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben en grotendeels op trede twee en drie op de Participatieladder staan. 23 klanten uit Bunschoten zijn geplaatst op een werkplek. Het aantal niet-uitkeringsgerechtigden in het doelgroepenregister die ondersteuning ontvangen vanuit BBS stagneert. Het aantal personen met loonkostensubsidie daalt licht. Dit kan erop duiden dat minder mensen uit de banenafspraak ondersteuning ontvangen. De personeelskosten bedragen meer dan begroot. Dit komt door het gestegen ziekteverzuim naar ruim 10% en de daarmee samenhangende inhuur om het verzuim om te kunnen vangen. Er zijn diverse maatregelen genomen om het ziekteverzuim terug te dringen. FINANCIEEL Tussenrapportage 2025 De prognose valt € 1.314.000,- hoger uit dan de huidige begroting en ligt in lijn met de begroting BBS 2026.

In de tweede tussentijdse bestuursrapportage 2025 van Bunschoten die in de raad van 30 oktober 2025 wordt vastgesteld zijn de financiële effecten op basis van de voorlopige tussentijdse rapportage van BBS al verwerkt. Die wijken nagenoeg niet af van de nu voorliggende tussentijdse rapportage 2025 van BBS. Onderstaand nog even de belangrijkste onderdelen uit deze rapportage. Werk en inkomen: Door een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden nemen de uitkeringslasten toe. Ten opzichte van de raming stijgen de lasten met afgerond € 565.000,--. Ook de uitkeringen in het kader van de loonkostensubsidie vallen hoger uit met afgerond € 169.000,--. De uitvoeringkosten komen naar verwachting € 77.000,-- hoger uit. Aan de andere kant worden lagere lasten verwacht binnen de bijzondere bijstand tot een bedrag van € 46.000,--. Rekening houdend met hogere baten een nadelig effect van € 723.000,--. In de tussentijdse bestuursrapportage is een nadeel verwerkt op dit onderdeel van € 772.000,--. Het verschil van € 49.000,-- is een vooral verschuiving van de uitvoeringslasten van het taakveld werk en inkomen naar het taakveld participatie. Inkomsten werk en inkomen: De rijksbijdrage voor BUIG kan op basis van een nadere bijstelling in positieve zin worden bijgesteld met een bedrag van € 130.000,--.

Op basis van de ontwikkeling van de uitkeringen en betalingen loonkostensubsidie is het mogelijk een vangnetuitkering aan te vragen. Daarvoor geldt een eigen risico van 7,5% van de Rijksbijdrage Buig. Over het tekort dat hierna resteert wordt 50% gecompenseerd. Dat betekent een extra uitkering van afgerond € 100.000,--. Voor de toename van het aantal uitkeringsgerechtigden worden we gecompenseerd via de algemene uitkering. In dat kader kan nog een extra bedrag voor de algemene uitkering worden geraamd van afgerond € 190.000,--. De totale compensatie komt daarmee uit op € 420.000,-- wat per saldo een nadelig effect geeft voor het onderdeel werk en inkomen van € 303.000,--. Zorgadministratie: Gebleken is dat in de berekening van de lasten voor de zorgadministratie in de begroting voor 2025 de bezuiniging op de formatie abusievelijk twee keer is verwerkt. Dit een nadelig effect voor ons voor een bedrag van € 35.000,--. Sociaal team: De verwachting is dat de kosten van sociaal team in totaal met € 190.000,-- overschrijden. Dit is een effect van vervanging bij ziekte en inhuur op vacatures. Het verschil van € 300.000,-- ten opzichte van de begroting BBS is dekking die al in onze begroting was opgenomen voor sociaal team.

3/4

Memo Nummer 1227959 - Tussenrapportage BBS 2025 en Begroting Eemkracht 2026

4/4