Presentatie Omgevingsprogramma wonen 15 januari 2025
Tekst van het document
Omgevingsprogramma Wonen Bouwen aan Bunschoten Esther Geuting 15 januari 2025
Waar staan we? Gevolgde processtappen van april tot en met nu Kick-off projectgroep, opstellen startnotitie (woonbehoefteonderzoek)
Aanscherpen startnotitie, met aanvullend onderzoek
Beeldvorming met relevante stakeholders en Raad
Schrijven woonzorgvisie en uitvoerings-agenda
Reflectieronde, afronden en besluitvormingsproces
Het nieuwe Omgevingsprogramma Wonen is een integraal en beleid overstijgend document Positie Omgevingsprogramma Wonen (volkshuisvestingsprogramma) binnen nieuwe wetgeving
Omgevingsprogramma Wonen … … in één oogopslag
We maken duidelijke keuzes en gaan hierop sturen Wie kiest wordt gekozen: • Het knelt op meerdere thema’s. Door beperkt beschikbare ruimte kan niet alles tegelijk opgelost worden. • Kiezen voor gerichte inzet op een aantal thema’s (niet alles een beetje) We kiezen o.a. bewust voor: • Beter benutten van de bestaande voorraad • Focus op betaalbaar en levensloopbestendig • Passende huisvesting van aandachtsgroepen
De vier belangrijkste thema’s en doelen samengevat
Toekomstbestendig Wonen
We zien: verduurzamingsslag mogelijk in bestaande voorraad, bestaande voorraad kan niet voorzien in behoefte aan kleine(re) nultredenwoningen Energie labels gesplitst naar bouwperiode 0%
20%
40%
60%
80%
Tot 1850
Inwonersontwikkeling naar leeftijdsklassen (rechts) en huishoudensontwikkeling naar samenstelling (links), 2014-2023 100%
4.000
8.000
3.500
7.000 6.000
3.000 1850 tot 1945
5.000 2.500 4.000
1945 tot 1975
2.000 3.000 1.500
1975 tot 1985
2.000
1.000
1.000
500
0
1985 tot 2005
Later dan 2005
0 A
B
C
D
E
F
G
Alleenstaanden
Stellen
Gezinnen
Tot 25 jaar
25 tot 45 jaar
45 tot 65 jaar
65 tot 80 jaar
80 jaar of ouder
Onze visie We faciliteren aanpassingen in de bestaande voorraad Onze inwoners moeten zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen. We willen de bestaande voorraad beter benutten Niet alle opgaven hoeven opgelost te worden met nieuwbouw. De bestaande voorraad kan een belangrijke bijdrage leveren. Meer bewustwording en aantrekkelijk maken om door te stromen Door onze senioren op tijd bewust te maken van deze vraag en ze te informeren over de mogelijkheden, hopen we doorstroming in de toekomst makkelijker en aantrekkelijker te maken. Openbare ruimte moet aansluiten bij toekomstige wensen en eisen vanuit inwoners en klimaat Een toegankelijke omgeving (met minder drempels en dementie vriendelijke routes) en zoveel mogelijk maatschappelijke voorzieningen en ruimte voor ontmoeten in de buurt. Leefbaar betekent ook een groene en klimaat adaptieve omgeving
Wat gaan we doen? Actief inzetten op het meer geschikt maken van bestaande woningen: waar nodig faciliteren we vanuit het Wmo-budget en we blijven diverse duurzaamheidsleningen aanbieden voor zowel particulieren als verenigingen. Prestatieafspraken maken met de woningcorporatie: we bespreken samen met de woningcorporatie hoe hun grondgebonden sociale huurvoorraad levensloopbestendiger gemaakt kan worden. Afspraken hierover leggen we vast in de prestatieafspraken. Voorwaarden vastleggen waar bij woningdelen aan moet worden voldaan: we stellen voorwaarden op waar verhuurders bij hospitaverhuur aan moeten voldoen. Met woningdelen worden verschillende doelgroepen (zoals kwetsbare jongeren en statushouders) geholpen. Ook voor mensen die tijdelijk geen vaste huisvesting hebben (bijvoorbeeld door een scheiding) biedt woningdelen een oplossing.
Beleidsregels opstellen voor woningsplitsen: we stellen beleidsregels op voor het splitsen van bestaande woningen. Voorwaarden vastleggen waar bij woningdelen aan moet worden voldaan: we stellen voorwaarden op waar verhuurders bij hospitaverhuur aan moeten voldoen. Met woningdelen worden verschillende doelgroepen (zoals kwetsbare jongeren en statushouders) geholpen. Ook voor mensen die tijdelijk geen vaste huisvesting hebben (bijvoorbeeld door een scheiding) biedt woningdelen een oplossing. hebben we al uitgangspunten voor vastgesteld bij het verzoek "kamers met aandacht"
Koppeling leggen met programma wegen, water en riolering: de opgave voor een passende en groene woonomgeving koppelen we aan het programma wegen, water en riolering.
Opzetten informatiecampagne toekomstbestendig wonen: We zetten een informatiecampagne op om huishoudens vroegtijdig te informeren over de mogelijkheden van toekomstbestendig wonen. Hiermee proberen we deze stap kleiner te maken en het proces te vereenvoudigen.
Versterkende nieuwbouw
We zien: kwalitatieve verschuiving woningbehoefte op basis van huishoudensontwikkeling (periode van 10 jaar) -200
• Vergrijzing huidige bevolking zorgt voor toenemende behoefte aan nultredenwoningen
-100
-50
0
50
100
150
200
250
Grondgebonden
SH GGB
VSH GGB
Koop GGB
SH APP z. lift
App. Z. lift
• Bevolkingspiramide schuift door richting oudere leeftijdsklassen
-150
VSH APP z. lift
KOOP APP z. lift
SH NULT.
Nultreden
• Steeds vaker ook in combinatie met zorg
VSH NULT.
KOOP NULT.
O.b.v. woonvoorkeuren
Invloed inloopscenario
O.b.v. verhuisgedrag
Invloed inloopscenario
300
We zien ook: het knelt NU stevig! • Lage en middeninkomens komen er niet tussen • Woondeal: sociale huur, middenhuur en betaalbare koop
Bron: Hypotheker.nl
Aandeel te koop naar prijsklasse in Bunschoten 1%
• Wat is betaalbaar? € 390.000 als betaalbaarheidsgrens per 2024
22% Tot € 250.000
(prijspeil 2025: € 405.000) • Vraagt een sturende overheid en grotere rol voor woningcorporaties
€ 250.000 tot € 390.000 Meer dan € 390.000
77%
Onze visie Vertraging voorkomen en zorgen voor meer woningen We zetten in op de bouw van gemiddeld 155 woningen per jaar tot 2030 en zetten de eerste jaren in op 200 woningen per jaar Sturen op betaalbaarheid: werken met vastgestelde percentages Verplichte percentages voor bepaalde woningbouwcategorieën voorschrijven voor alle nieuwe ontwikkelingen. Instrumenten inzetten voor betaalbaar houden: anti-speculatiebeding verkennen Met de inzet van een anti-speculatiebeding kunnen we ervoor zorgen dat de woningen na de eerste verkoop tijdelijk niet mag worden doorverkocht.
We richten ons op passende nieuwbouw Door middel van een afwegingskader beoordelen we nieuwe plannen. We bouwen om doorstroming te bevorderen In het nieuwbouwprogramma zetten we voor 50% in op de bouw van nultredenwoningen. We staan open voor experimentele, flexibele en innovatieve woonvormen Denk aan hofjeswonen (Knarrenhof), tiny houses, flex woningen, gezamenlijk wonen en woonzorgconcepten
Wat gaan we doen? Ambtelijke capaciteit inzetten op prioritaire plannen: We gaan onze ambtelijke capaciteit nog gerichter inzetten. Dit betekent dat we op geselecteerde woningbouwplannen volop energie zetten om deze verder te brengen en uit te werken. Uitproberen parallelle planning: We gaan uitproberen of we processtappen in de voor- en procedurefase langs elkaar uit kunnen voeren in plaats van serieel (parallel plannen). Op deze manier kan een plan sneller tot uitvoering gebracht worden Afspraken maken over realisatietermijnen: Ook na het verlenen van de vergunning moet vertraging voorkomen worden. We nemen daarom altijd een bouwplicht op in de afspraken die we maken met partijen.
Werken met het ‘up or out’ principe: Het nakomen van afspraken is het belangrijkste punt om planontwikkeling te versnellen. We gaan daarom werken met het ‘up or out’ principe. Dit houdt in dat we minder prioriteit geven aan plannen als afspraken niet nagekomen worden.
Woningbouwsegmentering: We gaan verplichte percentages voor bepaalde woningbouwcategorieën voorschrijven voor alle nieuwe ontwikkelingen.
Ruimte bieden aan experimentele, flexibele en innovatieve woonvormen die vanuit de markt komen: Initiatiefnemers zijn gedurende het hele proces zelf in de lead.
Afwegingskader voor nieuwbouwplannen: Door middel van een afwegingskader richten we ons zo veel mogelijk op passende nieuwbouw. Anti-speculatiebeding: Door middel van dit instrument zorgen we ervoor dat woningen na de eerste verkoop tijdelijk niet mogen worden doorverkocht. We verkennen de mogelijkheid om dit instrument in te zetten. Richtlijnen nultredenwoningen meegeven: We geven ontwikkelaars en bouwers richtlijnen mee voor de bouw van nultredenwoningen. We hanteren hierbij bij voorkeur minimaal rollatortoegankelijk (BAT 2).
Wat gaan we doen? Communiceren over woningbouwplannen: We gaan duidelijker communiceren over de (uitvoering van) woningbouwplannen die er zijn. Prestatieafspraken maken met de woningcorporatie: We onderzoeken samen de mogelijkheden van een wooncoach (samen met de woningcorporatie). Het doel van de wooncoach is het bevorderen van doorstroming op de woningmarkt en ouderen goed en veilig te laten wonen. Afspraken hierover leggen we vast in de prestatieafspraken. Uitvoering monitoren: We monitoren de uitvoering en stand van zaken van ons woningbouwprogramma continu (kwantitatief én kwalitatief). Dit om goed zicht te houden op de voortgang van onze doelen.
Woningbouwsegmentering per plan Dit geldt voor ieder woningbouwplan, behalve de kleinste plannen.
Er is een aantal redenen om onderbouwd af te kunnen wijken. We gaan onder andere werken met een vereveningsfonds om te zekeren dat het betaalbare programma altijd ergens zal landen binnen de gemeente/kern
Wonen, zorg en welzijn
We zien: toenemende zorgvraag naar nultreden en zorggeschikte woningen
Onze visie We faciliteren en stimuleren uiteenlopende (geclusterde) woon(zorg)vormen Ouderen en andere mensen met een (extramurale) zorgvraag moeten zoveel mogelijk in eigen gemeente kunnen blijven wonen Zorgzame buurten zijn noodzakelijk om langer thuis te kunnen wonen Jong en oud kent elkaar en helpt elkaar met de kleine dingen, als toevoeging op het bestaande aanbod van professionele hulp en dienstverlening Goede sociale basis belangrijk voor zelfredzaamheid en tegen eenzaamheid Een breed en laagdrempelig aanbod van activiteiten en ondersteuning in eigen gemeente
Wat gaan we doen? Locaties rondom zorg en voorzieningen in beeld brengen: We brengen (samen met de woningcorporatie en zorgpartijen) in kaart welke locaties het meest geschikt zijn voor de bouw van de (geclusterde) nultreden en zorggeschikte woningen. Op deze locaties moet (in eerste instantie) ingezet worden op de bouw van deze woningen.
Opzetten informatiecampagne toekomstbestendig wonen: We zetten een informatiecampagne op om huishoudens vroegtijdig te informeren over de mogelijkheden van toekomstbestendig wonen. Hiermee proberen we deze stap kleiner te maken en het proces te vereenvoudigen.
Aansluiten op bestaande inzet: We zetten in op zorgzame buurten en noaberschap. We betrekken onze partners uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) hierbij en borduren voort op projecten en financieringsmogelijkheden die hieruit voortkomen.
Periodiek afstemmen met woon- en zorgpartijen: Om de zorgopgaven het hoofd te bieden is meer overleg, afstemming en kennisuitwisseling nodig. We hebben daarom periodiek (halfjaarlijks) overleg met onze relevante woon- en zorgpartijen
Prestatieafspraken maken met de woningcorporatie en (preferente) Vastgoedportefeuille wonen en zorg in beeld: zorgpartijen: Voor de uitvoering van onze Samen met de woningcorporatie en zorgpartijen werken we aan een ‘schets voor woonzorgvisie en bijbehorende acties hebben we niet alleen onze woon, maar ook onze de toekomst’. Met daarin op hoofdlijn de zorgpartners hard nodig. We staan samen aan richting voor de vastgoedportefeuille van de lat. deze partijen.
Samenwerking stimuleren: Om de woonzorgopgaven het hoofd te bieden is structureel overleg, afstemming en kennisuitwisseling tussen de gemeente, de woningcorporatie, zorg- en welzijnspartijen nodig. We versterken en verbreden daarom de samenwerking met onze woonzorgpartners met een ‘netwerkorganisatie’ (vanuit urgentie, belangen en vertrouwen). Ontmoeting stimuleren en faciliteren: Ruimte voor ontmoeting is cruciaal voor inwoners en het functioneren van onze dorpen. Wij stimuleren en faciliteren inwoners bij activiteiten die bijdragen aan het bestrijden van eenzaamheid en het vergroten van samen- en zelfredzaamheid. Fysieke ontmoetingsplekken binnen en buiten zijn hiervoor van belang.
Een thuis voor iedereen
We zien: senioren zijn verreweg de grootste aandachtsgroep, overige opgaven spelen (vooral) regionaal Binnen de aangewezen aandachtsgroepen zijn senioren verreweg de grootste groep in de gemeente Bunschoten. Bovendien wordt deze groep de komende jaren groter. Deze grote woon- en zorgopgave moet vooral lokaal opgevangen worden. Deze mensen wonen nu namelijk al in Bunschoten (en worden hier ouder) en de verhuisgeneigdheid en -afstand van senioren is beperkt. In de voorgaande hoofdstukken is beschreven hoe we deze opgave handen en voeten willen geven. De woon- en zorgopgaven van de andere aandachtsgroepen is in gemeente Bunschoten een stuk kleiner.
Onze visie Afspraken op regionaal niveau nodig voor huisvesting aandachtsgroepen Niet iedere gemeente heeft voldoende passend woon- en/of zorgvastgoed voor iedere aandachtsgroep. Dit kan ook niet. We zorgen voor een fijne woonplek voor iedereen, evenwichtig en gespikkeld We vinden het belangrijk dat vooral wordt gekeken naar een passende kwalitatieve verdeling. De juiste aandachtsgroep op de juiste plek.
Wat gaan we doen? Regionaal aandacht vragen voor samenwerkingsafspraken: We vragen regionaal aandacht voor het maken van afspraken over de huisvesting van de aandachtsgroepen: mantelzorgverleners- en ontvangers, mensen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuigelijke beperking of psychische kwetsbaarheid, uitstromers uit intramurale zorginstellingen, woningzoekenden na (jeugd)detentie, (dreigend) dakloze mensen, stoppende sekswerkers en studenten. Hierin nemen we de mogelijkheden mee die nieuwe wetgeving ons biedt.
Woonwagenbewoners: We sluiten hierbij aan op landelijke wetgeving, uitspraken van het EHRM en het onderzoek van de Nationale Ombudsman. Dit betekent dat gemeenten een positieve verplichting hebben om ervoor te zorgen dat woonwagenbewoners binnen afzienbare tijd kans maken op een standplaats, indien daar behoefte naar is.
Beleid internationale werknemers: We hebben al gemeentelijk beleid voor de huisvesting van internationale werknemers. Statushouders: Het Rijk bepaalt elk half jaar hoeveel statushouders elke gemeente moet huisvesten. Samen met de woningcorporatie maken we er werk van deze taakstelling te halen. We maken met de woningcorporatie prestatieafspraken over de toewijzing van statushouders. Volkshuisvestingsprogramma en uitvoeringsagenda monitoren: De voortgang van de doelen en acties uit deze visie en de uitvoeringsagenda monitoren en evalueren we. We brengen hierover ieder jaar verslag uit aan de gemeenteraad. Waar nodig sturen we jaarlijks bij door de uitvoeringsagenda op maat te wijzigen.
Contact opnemen? Esther Geuting 06 – 52 56 79 65 s.ibrahim@stec.nl www.stec.nl