Presentatie Commissie Ruimte Bunschoten 12 februari 2025

12 februari 2025

Informatieve briefing hoogspanningsstation Amersfoort-Noord Manager ruimtelijke strategie

Inhoud

2

1.

Aanleiding: netcongestie

2.

Situatie in Utrecht

3.

Nieuw te bouwen 150 kV station

4.

Actuele mogelijke locaties

5.

Proces

TenneT en RNB’s ▪ ▪

TenneT beheert het hoogspanningsnet op spanningsniveaus 110, 150, 220 of 380 kV. De regionale netten, met spanningsniveaus van < 66 kV, worden beheerd door de zeven regionale netbeheerders

Aansluiting <100 MW

Aansluiting >100 MW

Regionale netbeheerder

TenneT

3

1. Aanleiding: netcongestie 4

De energietransitie maakt ongekende versnelling door Ontwikkelingen gaan sneller dan uitbreiding netten Hogere klimaatdoelstellingen Naar -55 tot 60% in 2030

Gigantische versnelling zon-PV 50% groei per jaar

Grote ambities woningbouw 1.000.000 nieuwe woningen zonder aardgas Meer elektrisch vervoer 1.6 miljoen elektrische auto's in 2030

Datacenters Tot 2030: vervijfvoudiging van elektriciteitsvraag Verduurzaming industrie Elektrificatie en omschakelen naar waterstof 5

Volle netten in alle regio’s Deze volgende fase in de energietransitie brengt toenemende netwerkbeperkingen met zich mee als gevolg van verhoogd elektriciteitsgebruik, naast de voortdurende groei van hernieuwbare energiebronnen. We bouwen aan een nieuw energiesysteem, waar congestie voorlopig onderdeel van zal zijn (tot 2035). Sep 2020

Apr 2021

Dec 2021

Sep 2022

Feb 2023

Sep 2023

Feb 2024

invoeding

afname

Wachtlijst september 2023 (TSO & DSO) ~ 6.000 capaciteitsaanvragen voor afname ~ 8.000 capaciteitsaanvragen voor invoeding Totaal 14.000 capaciteitsaanvragen september 2023

Wachtlijst juni 2024 (TSO & DSO) ~ 9.500 capaciteitsaanvragen voor afname ~ 7.500 capaciteitsaanvragen voor invoeding Totaal 17.000 capaciteitsaanvragen in juni 2024

De oplossingen 1 Net bouwen en uitbreiden Sneller bouwen & transformatoraanvoer versnellen 700 projecten komende 10 jaar

2 Beter gebruik maken van het bestaande net

7

3

Flexibility oplossingen & market redesign Market design is in 2030 gereed

2. Situatie in Utrecht 8

De situatie in Utrecht is zeer urgent ● Het hoogspanningsnet zit in Utrecht aan de maximale capaciteit. Er moet er in Utrecht vóór 2029 in ●

●

9

totaal 250 megawatt (MW) extra ruimte op het net bij. Op korte termijn wordt ruimte gecreëerd door anders met ons elektriciteitsgebruik om te gaan. Grootverbruikers (bedrijven, scholen en grootschalige gebiedsontwikkelingen met woningbouw) die meer stroom of een nieuwe aansluiting vragen komen op een wachtlijst. Er staan inmiddels 570 grootverbruikers met een totaal vermogen van 169 MW bij Stedin op de wachtlijst. We zitten nu in fase 1, medio dit jaar wordt bezien of fase 2 aan de orde is.

10

12-2-2025

Netuitbreidingen in Utrecht: focus op bouwen, bouwen, bouwen ● De structurele oplossing is het bouwen en uitbreiden van (nieuwe) stations, zowel door TenneT als regionale netbeheerders.

● Uitbreiden kost veel tijd. Dat komt door

lange procedures en doorlooptijden van projecten.

● De 4 prioritaire projecten van TenneT in Utrecht zijn: ● Breukelen Kortrijk ● Utrecht Noord ● Amersfoort Noord ● Omgeving Oudenrijn

● De prioritaire projecten zijn naar

verwachting tussen 2029 en 2035 gereed.

11

3. Nieuw station bij Bunschoten 12

Amersfoort Noord: scope Er worden vier stations gerealiseerd inclusief verbindingen: ● Stedin bouwt een station in Amersfoort (4) en een station in Soest of Baarn (2) , ● Liander bouwt een station in Nijkerk (3), ● TenneT bouwt een station (1) en legt de verbindingen aan naar de drie stations van de regionale netbeheerders (zie pijlen) en naar de eigen (bovengrondse) hoogspanningsverbinding (lichtblauwe lijn).

De oppervlakte van een TenneT-station bedraagt 6 hectare. Dit is gelijk aan circa 10 voetbalvelden. Hierbij is nog geen rekening gehouden met een landschappelijke inpassingszone.

13

Proces tot nu toe

● Er is een technische-planologische haalbaarheidsstudie ● ●

● ● ●

14

uitgevoerd. Hierin is in eerste instantie een zoekgebied bepaald. In overleg met de gemeenten zijn hierin kansrijke deelgebieden gedefinieerd Deelgebieden 1 – 4 vallen in het zoekgebied van zowel een Stedin- als een TenneT hoogspanningsstation. In deelgebieden 5 en 6 kan uitsluitend een TenneTstation worden gerealiseerd Inmiddels is besloten het Stedin-station op een locatie in Bovenduist te bouwen (nabij deelgebied 4)

Resultaten haalbaarheidsstudie (medio 2024) Deelgebied 1: Een station in deelgebied 1 is haalbaar. Het is strijdig met het huidige ruimtelijk beleid van de gemeente Amersfoort om dit gebied open te houden. Met een goede landschappelijke inpassing kan daaraan tegemoet worden gekomen.

Deelgebied 2: De realisatie van een station in deelgebied 2 is niet haalbaar, vanwege de te krappe ruimte tussen de gasleiding en de beheerzone van de A1. Deelgebied 3: in deelgebied 3 is een station moeilijk ruimtelijk in te passen in verband met de ligging van een gasleiding en de geplande ontsluitingsweg. Het verleggen van de tracés van de ontsluitingsweg en de gasleiding kosten meer tijd en brengen aanzienlijke kosten met zich mee. Deelgebied 4: Een station in deelgebied 4 moet worden ingepast in reeds voorziene ruimtelijke ontwikkelingen (woonwijk, sportpark, ontsluitingsweg). Bij realisatie moeten mogelijk extra voorzieningen getroffen worden in verband met verontreinigingen van bodem en grondwater. Sanering is een tijdrovend traject en kan tot 2 jaar vertraging leiden. Deelgebieden 5 en 6: In de deelgebieden 5 en 6 is een station van TenneT haalbaar. Deze locaties liggen niet in het verzorgingsgebied van Stedin. Wanneer het TenneT station op de locaties 5 of 6 wordt gebouwd, zoekt Stedin op één van de locaties 1 t/m 4 ruimte en moeten er ondergrondse kabels tussen beide stations gerealiseerd worden.

15

Station Oosterhout: voorbeeld van een 150KV schakeltuin 16

4. Actuele zoeklocaties 17

12-2-2025

Onderzoek locatie TenneT station in Bunschoten Onderzoek in zuidelijk deel van de bebouwde kom Sluit aan op hoofdstructuur van de kern van Bunschoten Is in lijn met de omgevingsvisie Locatie ten oosten van bedrijventerrein de Haarbrug Zuid

18

Belangrijkste effecten ● ● ●

● ● ● ● ● 19

Bodem: gronden op een boerenerf hebben meer kans op bodemverontreiniging Water: er moet een hoofdwatergang verlegd worden Natuur: ●

kans op aanwezigheid van soorten rond agrarische bedrijven: vleermuizen, huismussen, uilen, marterachtigen en plantensoorten: hiervoor is jaarrond onderzoek noodzakelijk

●

ligging in weidevogelkerngebied

●

houtopstanden moeten worden verwijderd

De locatie van de boerderij is een historische huisplaats en cultuurhistorisch waardevol Archeologie: het terrein heeft hoge archeologische waarde met met een terp uit de Late Middeleeuwen-Nieuwe Tijd. Er is gedetailleerd nader onderzoek nodig, met een kans op langdurige vervolgstappen. Landschap: ligging in landelijk gebied met bestemming ‘Agrarisch met waarden’ zoals visuele openheid en verkavelingspatroon (slagenverkaveling). Ook ligging in landschap Eemland Leefomgeving: eerstvolgende woning staat op 400 meter, zichtbaarheid en geluid moeten worden bepaald en eventueel gemitigeerd Grondverwerving nodig, waarschijnlijk complex en meer tijd benodigd door noodzaak amoveren woning en bedrijfspanden

12-2-2025

Onderzoek alternatieve locatie in Bunschoten Onderzoek in zuidelijk deel van de bebouwde kom Sluit aan op hoofdstructuur van de kern van Bunschoten Is in lijn met de omgevingsvisie Indicatieve locatie ten zuiden van bedrijventerrein de Haarbrug Zuid

20

Belangrijkste effecten ● Bodem: er wordt geen risico verwacht op bodemverontreiniging ● Water: er hoeft geen hoofdwatergang verlegd te worden, wel is watercompensatie nodig ● Natuur: ● ● ●

geen kans op aanwezigheid van diersoorten rond agrarische bedrijven ligging in weidevogelkerngebied geen houtopstanden aanwezig die verwijderd moeten worden

● Geen bekende cultuurhistorische waarden aanwezig ● Het terrein heeft lage archeologische waarde

● Landschap: ligging in landelijk gebied met bestemming ‘Agrarisch met waarden’ zoals visuele openheid en verkavelingspatroon (slagenverkaveling). Ook ligging in landschap Eemland ● Leefomgeving: dichtstbijzijnde woning staat dichterbij, zichtbaarheid en geluid moeten worden bepaald en eventueel gemitigeerd

● Grondverwerving noodzakelijk 21

Overzicht Ten oosten van Haarbrug Zuid oosten

Ten zuiden van Haarbrug Zuid

Bodem

kans op verontreiniging op agrarisch erf

-

geen agrarisch erf aanwezig

Water

hoofdwatergang verwijderen

-

geen hoofdwatergang aanwezig

Natuur

weidevogelkerngebied

-

weidevogelkerngebied

kans op beschermde soorten in agrarische bebouwing

--

geen agrarische bebouwing aanwezig

verwijderen houtopstanden

--

geen houtopstanden te verwijderen

Cultuurhistorie

historische huisplaats

-

geen huisplaats aanwezig

Archeologie

hoge archeologische waarde

--

lage archeologische waarde

-

Landschap

landelijk gebied, Eemland

-

landelijk gebied, Eemland

-

slagenlandschap

--

slagenlandschap

--

Leefomgeving

dichtstbijzijnde woning op 400 m

Grondverwerving

kans op moeilijke verwerving vanwege woning en bedrijfspanden

22

dichtstbijzijnde woningen dichterbij dan 400 m --

geen woning en bedrijfspanden aanwezig

-

5. Planning 23

Planning

● Uitgangspunt is dat het hoogspanningsstation in 2029 in gebruik wordt genomen. ● Deze planning is al zodanig krap dat elke tegenvaller tot vertraging ten opzichte van 2029 leidt. ● Dat betekent dat op korte termijn een locatie moet worden bepaald. ● Wanneer de planning niet wordt gehaald ontstaan in een groot gebied (o.m. Soest, Nijkerk, Bunschoten en

Amersfoort) kunnen ontwikkelingen van nieuwbouw van woningen en bedrijven niet worden aangesloten en kunnen problemen ontstaan voor kleinverbruikers (geen nieuwe laadpalen, geen nieuwe zonnepanelen, en niet van het gas af).

24

Als we niets of te weinig doen

Congestie is als een file; maar na de overbelasting is de “snelweg” wel kapot

25

12 februari

Vertrouwelijk

Vragen?

26

TenneT is een toonaangevende Europese netbeheerder (Transmission System Operator, TSO). Wij zetten ons in voor een veilige en betrouwbare elektriciteitsvoorziening, 24 uur per dag en 365 dagen per jaar. Daarbij stimuleren we de energietransitie met als doel een duurzame, betrouwbare en betaalbare energietoekomst. Als eerste grensoverschrijdende TSO ontwerpen, bouwen, onderhouden en exploiteren we meer dan 25.000 kilometer aan hoogspanningsverbindingen in Nederland en grote delen van Duitsland, en faciliteren we de Europese energiemarkt via de 17 interconnectoren met onze buurlanden. Met een omzet van 9,2 miljard euro en een totale activawaarde van 45 miljard euro zijn we een van de grootste investeerders in nationale en internationale elektriciteitsnetten, zowel onshore als offshore. Elke dag stellen onze ruim 8.300 medewerkers alles in het werk om tegemoet te komen aan de behoeften van de samenleving door het tonen van eigenaarschap, moed en verbinding. Samen zorgen we ervoor dat meer dan 43 miljoen eindgebruikers op een stabiele elektriciteitsvoorziening kunnen rekenen.

Lighting the way ahead together

27

Disclaimer

Deze presentatie wordt u aangeboden door TenneT TSO B.V. (“TenneT”). De inhoud ervan alle teksten, beelden en geluiden - is beschermd op grond van de auteurswet. Van de inhoud van deze presentatie mag niets worden gekopieerd, tenzij daartoe expliciet door TenneT mogelijkheden worden geboden en aan de inhoud mag niets worden veranderd. TenneT zet zich in voor een juiste en actuele informatieverstrekking, maar geeft ter zake geen garanties voor juistheid, nauwkeurigheid en volledigheid. TenneT aanvaardt geen aansprakelijkheid voor (vermeende) schade, voortvloeiend uit deze presentatie, noch voor de gevolgen van activiteiten die worden ondernomen op basis van gegevens en informatie op deze presentatie.

28