Omgevingsprogramma wonen 2025-2029 met uitvoeringsagenda

Commissievoorstel 1219464 - Ontwerp Omgevingsprogramma wonen 2025-2029 met uitvoeringsagenda Aan de commissie: Ruimte Datum commissievergadering: 15 januari 2025 Portefeuillehouder: W. de Jong Beleidskader: Volkshuisvesting Opmerkingen griffie: Team: Samenleving Ambtenaar: Hans van Tellegen/Emiel Roelofse Telefoonnummer: 033 - 299 1545 E-mailadres: h.vantellegen@bunschoten.nl Datum: 17 december 2024 Aanvullende stukken 1. Titel: Ontwerp Omgevingsprogramma wonen 2025-2029 Bijlagen digitaal beschikbaar: Ja Ter inzage: n.v.t. 2. Titel: Uitvoeringsagenda Bijlagen digitaal beschikbaar: Ja Ter inzage: n.v.t. 3. Titel: Nummer 1219084 - Verkoopproces Woningbouwprojecten Bijlagen digitaal beschikbaar: Ja Ter inzage: n.v.t. Wat wordt concreet aan de commissie gevraagd Voor u ligt het ontwerp omgevingsprogramma wonen 2025-2029 met uitvoeringsagenda. Deze stukken zijn met een uitgebreid participatietraject (bouwers/ontwikkelaars/makelaars, corporaties en woon-zorgpartijen, inwoners, bedrijfsleven, belangenbehartigers van specifieke groepen) tot stand gekomen. Momenteel liggen de stukken zes weken ter inzage, waarbij iedereen zijn of haar zienswijze kan geven op de stukken. Ook wordt de provincie Utrecht om een reactie gevraagd als toezichthouder. De raad wordt met dit commissievoorstel in de gelegenheid gesteld om op de stukken te reageren.

Dit gaat onder begeleiding van het bureau Stec, welke met een korte presentatie de uitkomsten neerzet en een toelichting geeft op de resultaten. Naast het omgevingsprogramma wonen met uitvoeringsagenda wordt u, ook geïnformeerd over het verkoopproces bij woningbouwprojecten, conform een eerdere toezegging. Het leek het college vanuit integraliteit handig om deze stukken over wonen gecombineerd aan u voor te leggen voor een reactie. Inleiding Aanleiding De woonvisie 2020-2025 loopt af en wordt opgevolgd door een omgevingsprogramma wonen 2025-2029. Het omgevingsprogramma is voorzien van een woonzorgparagraaf, welke met de regionale samenwerking regio Amersfoort tot stand is gekomen. Het omgevingsprogramma wonen sluit aan op de behoefte van onze inwoners. Wij willen onder andere meer nultredenwoningen en zorgwoningen voor senioren en ouderen met een zorgbehoefte in deze periode realiseren. Daarbij zetten we in op doorstroming in de woningmarkt waardoor gezinnen en starters op de woningmarkt ook beter aan bod komen. Daarnaast moet er ook meer betaalbaar (sociale huur, middenhuur en betaalbare koop) worden gebouwd voor onze jongeren en starters op de woningmarkt.

Het omgevingsprogramma wonen sluit hierdoor ook beter aan op het Rijksprogramma “Een thuis voor iedereen” en de aanstaande nieuwe Wet versterken regie op de Volkshuisvesting, die in het 1e kwartaal van 2025 in de Tweede Kamer wordt behandeld en naar verwachting wordt vastgesteld. Inwerkingtreding van deze wet wordt beoogd per 1 juli 2025 en is nodig voor een landelijke aanpak van de woningnood in Nederland. Met de woondeals hebben we overigens de afgelopen jaren afspraken gemaakt als gemeenten van de regio Amersfoort met de provincie Utrecht en het Rijk over de woningbouwopgave die aansluiten op deze nieuwe wet. Ook qua programmering zijn we al een eind op stoom om deze opgaaf te kunnen realiseren.

Commissievoorstel 1219464 - Omgevingsprogramma wonen 2025-2029 met uitvoeringsagenda

Beleidscontext Het omgevingsprogramma wonen (voorheen woonvisie) is een wettelijk verplicht programma geworden. Nu de nieuwbouwprogrammering van de huidige woonvisie 2020-2025 eind 2024 afloopt, moeten we begin 2025 een nieuw vijfjarenplan 2025-2029 hebben vastgesteld met een nieuwbouwopgaaf voor die periode en ook duurzaamheidsafspraken voor bestaande woningen. Nieuw is dat er ook een verplichte woonzorgvisie paragraaf wordt toegevoegd aan het programma en een uitvoeringsagenda. Het woonbehoefteonderzoek van afgelopen jaar vormt daarbij het vertrekpunt om te komen tot een nieuw omgevingsprogramma wonen. Nieuw is dat het college het omgevingsprogramma wonen vaststelt en niet langer de raad. Dit is een gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Voor politiek draagvlak en medewerking ontvangt u als raadscommissie dit opiniërende stuk met de gelegenheid om te reageren. Verwijzing naar kaders · Omgevingswet geldend per 1-1-2024; · 1e wijziging Omgevingsvisie Bunschoten 2040; · Woondeal 2021 en aangepaste Woondeal 2022-2030 (met streefwaarde-afspraken om 2/3 betaalbare nieuwbouw te realiseren en minimaal 30% soc. huur vanaf het jaar 2025 voor nieuwe plannen per 1-1-2025);

· Nieuwe wetgeving Wet regie op de Volkshuisvesting, met beoogde inwerkingtreding 1-7-2025. (betreft wettelijke verankering om minimaal 2/3 betaalbare nieuwbouw te realiseren en minimaal 30% sociale huur);

· Regionale woonzorgvisie regio Amersfoort 2024 (met een basisvariant en een trendscenario; regioafspraak is dat we werken met het basisscenario en deze is verwerkt in het omgevingsprogramma wonen).

Varianten/scenario’s Woonbehoefteonderzoek 2023 Het college heeft het Rapport woonbehoefteonderzoek 2023 definitief vastgesteld op 7 mei 2024, met inachtneming van de participatiebijlage en bijlage input commissie Ruimte als input voor het vervolgtraject. Ook is er rekening gehouden met de uitgangspunten uit het coalitieakkoord 2022-2026. Dit is vertaald naar een streefprogramma nieuwbouw in de uitvoeringsagenda behorende bij het omgevingsprogramma wonen als volgt:

Companen: woonzorgbehoefte onderzoek 2024 (basisvariant en trendvariant) Op 13 juni 2024 is de rapportage van Companen gedeeld in het bestuurlijk overleg wonen en sociaal domein regio Amersfoort. Daar is overeenstemming bereikt over de aantallen voor ouderenhuisvesting (basisvariant). De regiogemeenten zien de opgave voor ouderenhuisvesting in eerste instantie vooral als een lokale opgave. De afspraken moeten nog wel formeel worden gevat in een afsprakenkader. Bureau regio Amersfoort bekijkt nog of dit separaat geregeld kan worden samen met het afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen. Voor de aandachtsgroepen loopt momenteel nog een ambtelijk onderzoek naar een fair share verdeling. Dit onderzoek loopt door in 2025. Tot die tijd nemen we in de woonzorgparagraaf van het omgevingsprogramma wonen alleen de aantallen over die gelden voor de ouderenhuisvesting. Voor de aandachtsgroepen hebben we al een voorschot genomen bij de nieuwbouwopgave van circa 25 sociale huurwoningen per jaar (o.a. vanwege de taakstelling statushouders en het programma “Een thuis voor iedereen” met meer wettelijke urgente categorieën woningzoekenden (beschermd wonen/maatschappelijke opvang/terugkeer uit jeugdzorg etc).

2/5

Commissievoorstel 1219464 - Omgevingsprogramma wonen 2025-2029 met uitvoeringsagenda Woonzorgparagraaf (ouderen) Seniorenhuisvesting: Gestreefd wordt naar het bouwen van 145 levensloopbestendige (in regulier wonen) en geclusterde woningen voor senioren. Zorggeschikte woning: Gestreefd wordt naar het bouwen van minimaal 60 zorggeschikte woningen voor ouderen met een zorgbehoefte. Als uitgangspunt geldt hiervoor dat dit gebeurt in samenwerking met de zorg verlenende instantie. Voor de andere zorgdoelgroepen wordt niet op voorhand een aantal woningen opgenomen in de nieuwbouwopgaaf, maar werken we op projectbasis als zich iets aandient. Vanuit de regionaal nog te maken fair-share afspraak 2024/2025, verwachten we nog meer duidelijkheid of er een extra woonopgaaf op ons af komt. Die mogelijke extra opgaaf zal in de sociale huur landen.

Omgevingsprogramma wonen Bij het omgevingsprogramma wonen 2025-2029 is vooral de uitvoeringsagenda van belang. Hier zijn vanuit vier invalshoeken de door het college gewenste maatregelen nader uitgewerkt. De vier invalshoeken zijn: 1. Toekomstbestendig wonen (duurzaamheid, het woningenbestand optimaal benutten, inzet openbare ruimte voor een evenwichtige inzet van groen bij plannen); 2. Verrijkende nieuwbouw (extra woningen, betaalbaarheid en doorstroming); 3. Wonen, zorg en welzijn (seniorenhuisvesting en ouderenzorg); 4. Een thuis voor iedereen (huisvesting voor alle overige aandachtsgroepen). In de uitwerkingen worden de volgende vragen gesteld: a. Wat willen we bereiken? b. Hoe willen we het bereiken? c. Met wie gaan we dit realiseren? d. Brengt het extra kosten met zich mee? e. Wanneer gaan we het doen, welk jaar en/of periode? Variant Hieronder in het kort de uitgewerkte acties die we willen continueren of als nieuwe maatregel willen gaan uitvoeren om de geformuleerde doelstellingen te bereiken. In de uitvoeringsagenda ziet u een nadere uitwerking. Toekomstbestendig wonen

Verrijkende nieuwbouw

Wonen, zorg en welzijn

Een thuis voor iedereen

Isolatieprogramma: Op basis van het Activiteiten programma 2024-2027 prioriteren

We continueren het inzetten van ambtelijke capaciteit op prioritaire plannen

Locaties rondom zorg en voorzieningen in beeld brengen

Regionale aandacht voor samenwerkingsafspraken

Een faciliterende rol pakken om meer bestaande woningen duurzaam te maken voor de toekomst

Parallelle planning

Vastgoedportefeuille wonen en zorg in beeld.

We continueren de samenwerking met G&O inzake het huisvesten statushouders (zolang de taakstelling blijft bestaan)

Prestatieafspraken maken met woningcorporatie G&O (duurzaamheid)

Werken met het ‘up or out’ principe

Aansluiten op bestaande inzet GALA (gezond en actief leven) akkoord

Beleid arbeidsmigranten uitvoeren

Beleidsmatig werken we zoveel mogelijk mee aan woningsplitsen

Afspraken maken over realisatietermijnen

Periodiek afstemmen met woon- en zorgpartijen (samenwerking en kennisuitwisseling, jaarlijks overleg)

We continueren het huidige beleid voor woonwagenstandplaatsen (handhaven huidige woonwagenstandplaatsen + onderzoek naar ruimtelijke en financiële haalbaarheid als uitbreiding nodig lijkt in geval van wachtlijsten).

Meewerken aan woningdelen volgens het JA mits principe

Woningbouwsegmentering

Opzetten informatiecampagne toekomstbestendig wonen

Het monitoren en bijsturen van omgevingsprogramma wonen en de uitvoeringsagenda

Prestatieafspraken maken met de woningcorporatie (beter benutten sociale woningvoorraad)

Onderzoek Vereveningsfonds

Ontmoeting stimuleren en Faciliteren

3/5

Commissievoorstel 1219464 - Omgevingsprogramma wonen 2025-2029 met uitvoeringsagenda

Openbare ruimte: Opstellen maatlat groene en klimaat adaptieve omgeving

Continuering Zelfbewoningsplicht in combinatie met een antispeculatiebeding

Samenwerking stimuleren met woon-zorgpartijen. Netwerkorganisatie vanuit urgentie, belang en vertrouwen

Een passende en groene woonomgeving koppelen aan toekomstige programma’s openbare ruimte

Afwegingskader voor nieuwbouwplannen

Prestatieafspraken maken met G&O en (preferente) zorgpartijen - woonzorgvisie

Richtlijnen Nultreden woningen Prestatieafspraken met woningcorporatie G&O Wooncoach inzetten om doorstroming senioren te bevorderen die nu in grote EGW wonen Mogelijkheden bieden voor experimentele, flexibele en innovatieve woonvormen die vanuit de markt komen Uitvoering monitoren continueren (kwantitatief) en intensiveren (kwalitatief) Communiceren over Woningbouwplannen

Argumenten voor De uitvoeringsacties opgenomen in de uitvoeringsagenda zijn nodig om beter te kunnen sturen op het nieuwbouwprogramma wonen. Dat is ook nodig vanwege de woondeal(s) en de nieuwe Wet versterken regie op de Volkshuisvesting die in maart 2025 wordt behandeld in de Tweede Kamer en naar verwachting in werking treedt per 1 juli 2025. Argumenten tegen Met de huidige programmering nieuwbouw komen we heel ver om het streefprogramma wonen te kunnen realiseren. Bij meer sturen op gewenste resultaten lopen we het risico van vertraging van de plannen. Financiën Ambtelijke inzet Eventuele extra inspanningen worden vooralsnog opgevangen binnen de bestaande capaciteit c.q. formatie. Middelen Bij de uitwerking van een aantal maatregelen, zal het college op een later moment met een voorstel bij de raad komen voor het beschikbaar stellen van geld om maatregelen uit te voeren en/of om de relevante verordening vast te stellen. Voor twee uitvoeringsacties is een éénmalig budget nodig. a. Onderzoek vereveneningsfonds: € 30.000,00 eenmalige kosten. b. Opzetten informatiecampagne toekomstbestendig wonen: € 10.000,00 eenmalige kosten.

4/5

Commissievoorstel 1219464 - Omgevingsprogramma wonen 2025-2029 met uitvoeringsagenda Ad a. Er is nog discussie mogelijk over dit onderwerp over de precieze werking van zo’n vereveningsfonds. Onder andere het toepassingsbereik (sociale huur, middenhuur en/of betaalbare koop), de noodzakelijke gelden van het fonds vooraf met ook een belangrijke rol voor de raad en mogelijke "gewenste" afwijkingen en het concreet benoemen van daartoe passende afwijkingen van de woningbouwsegmentering. Daarom zijn we van mening dat we externe begeleiding nodig hebben om deze maatregel uit te werken en in te voeren. Ook omdat er een afstemmingstraject nodig is met bijvoorbeeld woningcorporatie G&O en de ontwikkelende partijen. Begrote eenmalige kosten worden geschat op € 30.000,00. Ad b. Voor een goede informatiecampagne toekomstbestendig wonen is een éénmalig budget van € 10.000,00 benodigd voor eventuele brochures en/of andere communicatie uitingen over dit thema. Financiële dekking kan gevonden in de beschikbare middelen van € 31.000,00 uit het Fonds voor sociale nieuwbouwprogrammering, wat beschikbaar is in de reserve grondexploitatie. In de meerjarenprognose grondexploitatie (MPG) 2024, wat behandeld gaat worden in de commissie Ruimte van 7 mei 2025, zal hierbij stilgestaan worden.

Vervolgstappen Vervolgtraject is dat het college overgaat tot de definitieve vaststelling van het de Omgevingsprogramma wonen en bijlagen, met inachtneming van de reacties uit zienswijzen en/of reacties uit de commissie Ruimte + aanspreekpunten van de commissie Samenleving. De commissie ruimte wordt te zijner tijd over dit eindresultaat geïnformeerd.

5/5