Nota toerisme, cultuur en erfgoed HR.pdf

Nota Toerisme, Cultuur en Erfgoed gemeente Bunschoten 2026 | 25

TOERISTISCHE VOORZIENINGEN EN INFRASTRUCTUUR OP ORDE De gemeente richt zich op lokale opgaven en initiatieven. We zetten in op een bezoekersvriendelijk, veilig en authentiek centrum met goede verbindingen naar de buitengebieden. De gemeente ondersteunt door te investeren in duurzame ontwikkeling. Dit gebeurt onder andere via de aanleg en het onderhoud van toeristische infrastructuur, zoals fietspaden en wandel- en fietsroutenetwerken, het creëren van een nieuwe ontvangstlocatie (TOP) in het oostelijk havengebied, het reviseren en vernieuwen van de toeristische bebording in Bunschoten-Spakenburg en het monitoren en verbeteren van de waterkwaliteit van ‘t Kleine Zeetje.

MARKETING EN SAMENWERKING DOOR SAMEN SPKNBRG Samen SPKNBRG neemt de uitvoering van marketing en samenwerkingsactiviteiten op zich, terwijl de gemeente vooral richting geeft en faciliteert. Omdat bezoekers steeds vaker op zoek zijn naar onderscheidende en waardevolle ervaringen, staat het versterken van kwaliteit en vernieuwing centraal. De gemeente heeft een meerjarige subsidierelatie met Samen SPKNBRG als lokale DMO (destinatie marketingorganisatie), bij de nieuwe afspraken wordt de focus uit deze nota meegenomen.

BALANS TOERISME EN WOONKLIMAAT Er liggen kansen om toeristen langer te laten verblijven in de gemeente. Zo is er meer ruimte om de verschillende activiteiten te ondernemen en te beleven. De komst van het hotel aan de Randmeerkust is een voorbeeld van hoe de gemeente dit faciliteert. Ook de inzet om de twee vakantieparken op termijn toeristisch te exploiteren, past bij deze beleidskeuze. Door het aangaan van slimme regionale samenwerkingen kunnen verblijfsgasten óók in de weekenden een fijn verblijf geboden worden zonder dat de zondagsrust wordt verstoord. De focus ligt niet langer op het aantrekken van méér dagjesmensen, maar op het verwelkomen van een ander type bezoeker. Ondernemers dragen hieraan bij door bewust bepaalde groepen, zoals touringcar-toe-

risten, niet actief te benaderen. Want: te druk is gewoon te druk. Daarom willen we ons focussen op een doelgroep die past bij de bewoners en de lokale cultuur. Dit doen we door de zogenaamde doelgroep segmentatie toe te passen, hierdoor trekken we een doelgroep die geïnteresseerd is in de geschiedenis, landschappen en cultuur van het dorp en haar omgeving. Deze doelgroep maakt gebruik van de horeca, bezoekt graag de gespecialiseerde winkels en geeft daarmee ook financieel toegevoegde waarde. Tegelijkertijd blijven we gastvrij voor de vaste dagjesmensen die Bunschoten-Spakenburg bezoeken. Extra inspanningen voor het extra aantrekken van deze doelgroep is echter niet de focus. Wel kan ingezet worden in een langer verblijf, door het verbinden van het aanbod dat er is. Bijvoorbeeld combinaties van horecabezoek, met een bezoek aan de Visafslag en een bottertocht. Dankzij deze arrangementen verblijven bezoekers langer in het dorp. Dat levert meer economische waarde op, terwijl de overlast beperkt blijft. Om drukte, of gevoel van drukte, verder te voorkomen is het spreiden van bezoekers een belangrijk uitgangspunt. De gemeente zet in op initiatieven buiten het hoogseizoen en vakanties (spreiding in tijd) en buiten het centrum van Spakenburg (spreiding in ruimte) om de veelzijdigheid van onze gemeente te promoten.

Kansen liggen in verhalen met bijbehorende plekken zoals lokaal voedsel en de Grebbelinie. Samenwerking in de regio is hierbij cruciaal, hier blijven we ons voor inzetten.

4.4 SAMENWERKEN AAN CULTUUR, ERFGOED EN TOERISME Vanuit de toeristische, culturele en erfgoedorganisaties is de oproep gekomen dat de gemeente het voortouw neemt in het vormgeven van samenwerken aan cultuur, erfgoed en toerisme. Daarbij is het signaal gegeven dat men ‘al druk zat is’. Voor minimaal de startfase is de oproep om dit proces te faciliteren vanuit de gemeente. Die handschoen pakt de gemeente op. Het Centrum voor Erfgoed en Cultuur voert deze taken uit voor de gemeente.

Nota Toerisme, Cultuur en Erfgoed gemeente Bunschoten 2026 | 26

CENTRUM VAN ERFGOED EN CULTUUR ALS PLATFORM VOOR SAMENWERKING Het Centrum voor Erfgoed en Cultuur (CEC) is opgericht in 2015 op initiatief van de gemeente Bunschoten en een vijftal stichtingen die actief zijn op het gebied van het erfgoed. Die stichtingen zijn de Stichting Bunschoter Botter BU 210, de Stichting Museum Spakenburg, de Stichting Botterwerf Spakenburg, de Stichting Korenmolen de Hoop Bunschoten en de Stichting Monumenten Bunschoten. Het CEC is opgericht om te komen tot een brede initiërende en faciliterende organisatie op het gebied van erfgoed en cultuur in de gemeente Bunschoten. Het CEC wordt gefinancierd vanuit de gemeente, en heeft vanwege de ontwikkelingen in beleidsvorming van 2025 tot en met 2026 een rol van kwartiermaker gekregen. Hierin voert zij een inventarisatie uit van de behoeften en wensen van alle bij cultuur, erfgoed en toerisme betrokken organisaties. En voert zij projec-

ten en activiteiten uit die bijdragen aan het versterken van de samenwerking. De gemeente wil het CEC blijvend inzetten als de facilitator van een samenwerkingsverband. Activiteiten die bijdragen aan de samenwerking tussen verschillende organisaties zijn daarin een belangrijke invulling. De intentie is om het CEC meerjarig deze rol te laten vervullen. Na het kwartiermaken zal er op basis van een (gedragen) plan van aanpak meerjarige afspraken gemaakt worden. De cultuurcoach kan waar nodig ondersteunen bij het CEC, zo zijn er extra handen voor de uitvoering van projecten die meerdere organisaties aangaan. Ook is de cultuurcoach een spreekbuis voor de kunstenaars, makers en cultuurbeoefenaars in de gemeente. Samen SPKNBRG is de spreekbuis voor de toeristische aanbieders. De gemeente Bunschoten neemt ook deel aan het samenwerkingsverband.

Nota Toerisme, Cultuur en Erfgoed gemeente Bunschoten 2026 | 27

Op het gebied van samenwerking in cultuur, erfgoed en toerisme zijn de volgende onderwerpen naar voren gekomen die plaats kunnen krijgen in het samenwerkingsverband, of als project ontwikkeld kunnen worden vanuit het CEC: 



Ondersteuning in het versterken van de financiële zelfredzaamheid. Het CEC kan voorzien in informatieverspreiding over crowdfunding, sponsoring en fondsenwerving. Daarnaast kan zij het voortouw nemen om te onderzoeken of het met lokale bedrijven mogelijk is om te komen tot een efficiënte manier van zakelijke sponsoring van cultuur. En zij kan, indien nodig, fungeren als penvoerder bij de aanvraag van subsidies vanuit samenwerkingsprojecten. Kennisontwikkeling en -verspreiding over de inzet van vrijwilligers. Geconstateerd is dat er wel voldoende vrijwilligers zijn in Bunschoten-Spakenburg, maar dat de inzet wél wijzigt. Hier zijn ook zorgen over





gedeeld. Er zijn meer wisselingen van vrijwilligers waardoor kennisoverdracht in de knel komt, vrijwilligers zetten zich vaker in voor korte acties in plaats van structurele inzet, bestuursfuncties worden moeilijker ingevuld. Ook is er aandacht nodig voor de waardering van vrijwilligers. Mogelijk kan vanuit het CEC kennis gedeeld worden over deze onderwerpen en waar mogelijk een samenwerking op gezet worden tussen verschillende organisaties ten behoeve van een aantrekkelijk en passend aanbod voor vrijwilligers. Verkenning van een informatiepagina of systeem voor boekingen van ruimten voor diverse culturele activiteiten, van theatervoorstellingen, filmvertoning tot workshop en expositieruimte. Het organiseren van kennismakingsrondes bij organisaties die in Bunschoten-Spakenburg actief zijn, zodat ervaren wordt wat een organisatie biedt en wederzijds begrip en kennis wordt vergroot. De gemeente ziet graag dat hierbij ook verbinding wordt gelegd met maatschappelijke organisaties en zorginstellingen.

Nota Toerisme, Cultuur en Erfgoed gemeente Bunschoten 2026 | 28

5. FINANCIËN Een belangrijke randvoorwaarde van deze beleidsnota, vastgelegd in de startnotitie, was dat deze budgetneutraal moest worden opgesteld. Dat uitgangspunt hebben wij gehandhaafd. Niet voor elke inzet zijn extra middelen nodig, en veel ambities passen binnen de door de gemeenteraad vastgestelde begroting 2026, waarbij bestaande middelen efficiënter ingezet

worden. Voor een aantal nieuw te ontwikkelen activiteiten voor 2027 en verder, die uitgewerkt worden in een uitvoeringsprogramma 2027, leggen wij bij de kadernota 2027-2030 ter overweging een verzoek neer om de in deze beleidsnota vastgestelde ambities verder gestalte te geven.

Nota Toerisme, Cultuur en Erfgoed gemeente Bunschoten 2026 | 29

6. HET VERVOLG Met deze nota zet gemeente Bunschoten-Spakenburg de lijnen uit voor de komende jaren op het gebied van toerisme, cultuur en erfgoed. Het bevat de kaders, doelstellingen en keuzes die richting geven voor de activiteiten en projecten van de gemeente zelf, voor initiatieven uit de samenleving, voor samenwerkingsverbanden en subsidierelaties met externe partners.

UITVOERINGSPROGRAMMA’S In het jaar 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Om niet vooruit te lopen om mogelijke koerswijzigingen, vindt de uitvoering van deze nota plaats op dezelfde lijn, ook zoals weergegeven in de begroting voor 2026. Waar mogelijk wordt ingespeeld op de ingezette koers in deze nota. Voor de daaropvolgende jaren, vanaf 2027, wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma vastgesteld. Hierin staat duidelijk hoe we de doelen en kaders uit de beleidsnota omzetten in concrete acties en resultaten voor toerisme, cultuur en erfgoed.

Er staat in beschreven wie, op welke manier, met welke planning en met welke financiële consequenties acties en projecten worden uitgevoerd. Voor het opstellen van het uitvoeringsprogramma werken we samen met de partners in het veld, net zoals bij het opstellen van deze nota. Het opstellen en vaststellen van het uitvoeringsprogramma is een bevoegdheid van het college van B&W. De raad wordt uiteraard geïnformeerd over het uitvoeringsprogramma en de voortgang hiervan.

EVALUATIE EN MONITORING Deze nota bestrijkt een periode van vier jaar. Om ervoor te zorgen dat de doelen worden behaald, wordt er periodiek gekeken naar de integrale voortgang. In ieder geval na twee jaar. Monitoring op besteding van middelen is onderdeel van deze periodieke voortgangsbespreking. De raad wordt hierbij betrokken indien nodig. Dit zal voor het ene onderdeel intensiever zijn dan voor het andere.

Nota Toerisme, Cultuur en Erfgoed gemeente Bunschoten 2026 | 30

BIJLAGE BRONNEN Bij het opstellen van deze nota, met name voor hoofdstuk 2, zijn diverse bronnen geraadpleegd. Voor de leesbaarheid van de nota staan de bronnen hier per paragraaf op een rijtje.

HOOFDSTUK 2 2.1 - www.leefstijlvinder.nl

2.2 - Bestuurlijke afspraken cultuurbeoefening 2025– 2028 - Beleid cultuur Provincie Utrecht. Cultuurregio Utrecht Omgevingswetprogramma Cultuur en Erfgoed 2025-2028. Verbindende cultuur eninspirerend erfgoed: toekomstbestendig en voor iedereen - Propositie van gemeenten: Samen cultuur borgen, VNG 2024 - Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob).

2.3 - Archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart Bunschoten 2025, Centrum voor Archeologie - Archiefverordening Gemeente Bunschoten 2014 - Monitor Erfgoedbeleid Utrechtse Gemeenten 2022 (MEBUG) - Atlas voor Gemeenten, 2015 - Ontwerp Nota Ruimte, Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, 2025 - Website RCE

BESCHRIJVING VAN GEBRUIKTE AFBEELDINGEN Titelpagina: Beoefening culturele activiteiten in de oude haven van Spakenburg P.3 Wethouder toerisme, recreatie, cultuur en erfgoed Ariean van de Groep p.7 Het historische centrum van Spakenburg met de Rode Loods en de Botterwerf op een van de Spakenburgse Dagen p.8 Dronebeelden van het uitzicht op de Oude Haven van Spakenburg met op de achtergrond de voetbalvelden, het Eemmeer en Eemdijk p.10 Vogels vliegen over het weidevogelgebied tussen Spakenburg en Eemdijk p.12 Muziekvereniging Excelsior geeft een optreden op het Spuiplein p.13 Bij Scheepstimmerwerf Nieuwboer wordt gewerkt aan het onderhoud van historische schepen p.14 De Bibliotheek Bunschoten aan de Oude Schans p.15 Demonstratievan het te water laten van een botter tijdensde Visserijdag p.16 Kunstwerken worden tijdens de Kunstroute tentoongesteld in de Visafslag p.17 Tijdens de jaarlijkse Visserijdag speelt klederdracht een belangrijke rol p.19 Inwoners in klederdracht wandelen over een brug bij deBinnengracht p.25 Botters varen uit op het Eemmeer p.27 Dronebeelden van de Oude Haven van Spakenburg met historische schepen p.29 Een deel van de stadsweiden van Bunschoten, met op de achtergrond de Sint Catharinakerk aan de Dorpsstraat p.30 Belangstelling van inwoners en vele bezoekers op de jaarlijkse Visserijdag

Nota Toerisme, Cultuur en Erfgoed gemeente Bunschoten 2026 | 31

BEREIKBAARHEID Gemeente Bunschoten Stadsspui 1 3752 CL Bunschoten-Spakenburg

033 299 1411

/gembunschoten

033 299 1411

@gembunschoten

www.bunschoten.nl

@gembunschoten