Monument verdronken vissers

Commissievoorstel Opiniërende bespreking monument verdronken vissers 1214877 Aan de commissie: samenleving Datum commissievergadering: 16 mei 2024 Portefeuillehouder: Peter van Asselt Beleidskader: cultuur en erfgoed Opmerkingen griffie: Team: omgevingsontwikkeling Ambtenaar: Christine Huisman Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: c.huisman@bunschoten.nl Datum:17 april 2024 Aanvullende stukken 1. Titel: Luchtfoto's Kleine Zeetje beoogde plek monument Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: n.v.t. 2. Titel: VariantA_Maquette en schetsontwerpen door Historische Vereniging BunscoteBijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: n.v.t. 3. Titel: VariantB_VoorstelCAP_artikelBunschoter2011Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: n.v.t. 4. Titel: VariantC_MondriaanFonds_OntwikkelbijdrageOpdrachtgevers Bijlagen digitaal beschikaar: ja Ter inzage: n.v.t.

Wat wordt concreet aan de commissie gevraagd Spreek u uit over de richting die het college dient te volgen inzake de realisatie van het monument ter nagedachtenis van de verdronken vissers. Wij geven de voorkeur aan:  Variant A - Schetsen Historische Vereniging verder uitwerken  Variant B - Ideeën CAP verder uitwerken  Variant C - Kunstenaar vragen ontwerp te maken met inbreng van bewoners Inleiding Aanleiding Ten tijde van de Zuiderzee voeren vanuit de haven van Spakenburg de botters uit om te gaan vissen. Door de geschiedenis heen zijn er verschillende vissers ‘gebleven op zee’, zo ook bij Spakenburg. Bij het uitoefenen van hun beroep zijn ze niet meer teruggekeerd. Tot op heden is er in de gemeente Bunschoten geen gedenkplek voor deze verdronken vissers gerealiseerd. Deze wens ligt er wel, en de ambitie is ook opgenomen in het huidige coalitieakkoord, gevolgd door een budget vanuit de kadernota 2024. Om deze ambitie vorm te geven zijn er gesprekken gevoerd met de Historische Vereniging Bunscote en de CAP en is er voorbereidend werk verricht voor het realiseren van een monument. Om de plannen die er nu liggen verder te brengen is de volgende stap om bij de raadscommissie de stemming te peilen. Beleidscontext -Coalitieakkoord 2022 - 2026 ‘Bouwen aan de toekomst’ 6.9: In onze gemeente komt een monument ter nagedachtenis aan verdronken vissers.

Commissievoorstel 1214877

Verwijzing naar kaders -In de kadernota 2024 is onder 6.9 een eenmalig bedrag van €35.000 vastgesteld ter realisatie van het monument. -De beoogde plaats is op de kade bij Het Kleine Zeetje. Daar is geschikte ruimte voor het plaatsen van het monument. Hier is het monument ook vanaf het water te zien. -De subsidie vanuit de Provincie Utrecht voor publieksbereik van (varend) erfgoed is niet toepasbaar op het realiseren van een monument. Deze kan eventueel aangevraagd worden voor randprogrammering waarbij achterliggende verhalen worden ontsloten en verteld, denk aan een publicatie of een podcast. Varianten/scenario’s Variant A De schetsen die zijn ingediend door de Historische Vereniging worden verder uitgewerkt en ten uitvoering gebracht. Daarbij is het uitgangspunt dat er een bottervormig monument van cortenstaal bij het Kleine Zeetje zal komen. Argumenten voor -De Historische Vereniging heeft vooronderzoek verricht naar de verdronken vissers. De Historische Vereniging Bunscote heeft onderzoek verricht naar de verdronken vissers uit de gemeente Bunschoten en hiervan een lijst opgesteld met 40 namen. Deze namen komen in het schetsontwerp terug op plaketten bij het monument. Van de personen op deze lijst is men vrij zeker. Over twee personen is nog discussie of ze op de lijst thuishoren, mochten deze niet worden meegerekend dat komt de lijst op 38 personen.

De laatste visser is verdronken in 1966. -Voor deze plannen is draagvlak onder de Historische Vereniging. Op initiatief van de Historische Vereniging zijn er schetsontwerpen gemaakt voor de realisatie van het monument. Het gaat om een cortenstalen botter van 5 bij 3 meter met daarnaast plaketten waarop de namen en data staan van de verdronken vissers. -Vanuit de Historische Vereniging kan met fondsenwerving het budget worden aangevuld De Historische Vereniging kan het tekort aan budget voor dit plan aanvullen door middel van het opzetten van fondsenwerving. Argumenten tegen -Er is geen onderzoek gedaan naar draagvlak onder inwoners In deze variant geen sprake geweest van participatie waarbij inwoners hun mening konden geven over het ontwerp. Het is niet bekend wat het draagvlak is onder de inwoners van de gemeente en andere belanghebbenden. Financiën De eerste begroting voor deze plannen kwamen op €100.000. Dit is na versoberende aanpassingen in het ontwerp en de uitvoering teruggeschroefd naar €56.000. Deze kosten zijn zowel voor het werk zelf als de benodigde aanpassing aan de plek en de plaatsing. Vanuit de gemeente is er €35.000 beschikbaar, het tekort van rond de €22.000 zal voor deze variant aangevuld kunnen worden met fondsenwerving door de Historische Vereniging. Variant B De ideeën die er liggen vanuit de CAP worden verder uitgewerkt en ten uitvoering gebracht.

Daarbij is het uitgangspunt dat er een bronzen beeld komt van een moederfiguur die uitkijkt over het water. Argumenten voor -Het idee voor deze uitvoering ligt er al geruime tijd. Het idee voor een bronzen beeld speelt al vanaf 2011. De 17-jarige jongen Casper Ruizendaal is niet teruggekeerd van zee. Het beeld verbeeldt zijn moeder en ook andere moeders die uitkijken over de zee naar hun kind. Destijds is over het idee een stuk verschenen in De Bunschoter.

2/3

Commissievoorstel 1214877 Argumenten tegen -Er is geen onderzoek gedaan naar draagvlak onder inwoners In deze variant geen sprake geweest van participatie waarbij inwoners hun mening konden geven over het ontwerp. Het is niet bekend wat het draagvlak is onder de inwoners van de gemeente en andere belanghebbenden. Financiën De eerste begroting voor het bronzen beeld is €35.000. De bijkomende kosten voor de aanpassingen van de locatie en de plaatsing zijn vergelijkbaar met variant A. Het totaalbedrag van zowel het monument, de sokkel, de aanpassingen op locatie en de plaatsing komen bij een versoberde versie op rond de €56.000. Vanuit de gemeente is er €35.000 beschikbaar. Het is nog niet bekend hoe het tekort van rond de €21.000 aangevuld zal worden. Variant C Er wordt aan een professionele kunstenaar gevraagd een ontwerp te maken voor het monument. Waarbij de ideeën voor het monument vanuit de inwoners worden opgevraagd en meegenomen. Bij het Mondriaanfonds kan een subsidieaanvraag worden ingediend voor een ontwikkelbijdrage voor opdrachtgevers buiten de beeldende kunstsector en een bijdrage aan de concrete kunstopdracht. Argumenten voor -Bij deze variant zal er ruimte zijn voor participatie van inwoners. Er zal bij deze variant sprake zijn van participatie door inwoners. Deze ideeën worden meegegeven in de ontwerpopdracht die geformuleerd zal worden aan een kunstenaar.

Argumenten tegen -Deze variant zal meer tijd kosten en het is niet zeker of de subsidie wordt toegekend. Bij deze variant zal gekeken worden of er kans wordt gemaakt op de subsidie van het Mondriaanfonds. Vervolgens zal het plan verder uitgewerkt worden. De uitvoering zal dan vanaf 2025 zijn. Als de subsidieaanvraag wordt afgewezen zal de uitvoering met een lager budget uitgevoerd moeten worden. Financiën De subsidie van het Mondriaanfonds bedraagt een tegemoetkoming in de ontwikkelfase van een opdracht van maximaal 70% van de kosten tot maximaal € 15.000. Daarnaast kan er een bijdrage worden aangevraagd voor een concrete opdracht van maximaal 50% van de kosten, zoals productie en presentatiekosten. Vervolgstappen De vervolgstappen zijn afhankelijk van een variant die wordt gekozen. In geval van variant A en B worden de plannen verder uitgewerkt en de werkzaamheden voorbereid. Daarbij wordt door de gemeente gekeken naar de veiligheid van het werk. De uitvoering zal dan in Q3-Q4 2024 worden gestart. In geval van variant C zal er subsidie worden aangevraagd en participatie in gang worden gezet. Bij toekenning van subsidie zal de uitvoering naar verwachting in 2025 kunnen starten.

3/3