Memo M3V extra lokalen IKC Rengerswetering, 14 augustus 2023

MEMO Aan

:

Gemeente Bunschoten

Van

:

K. van Vugt

Betreft

:

Onderwijshuisvesting Rengerswetering

Datum

:

14 augustus 2023

1.

Inleiding

In 2020 heeft de gemeente Bunschoten het IHP geactualiseerd. Sindsdien hebben de nodige ontwikkelingen plaatsgevonden waaronder nieuwbouw voor de basisscholen De Grondtoon en de Groen van Prinstererschool en renovatie van de Bavinckschool. Inmiddels is ook gestart met de realisatie van de nieuwe basisschool i.c. integraal kindcentrum in Rengerswetering. Met deze ontwikkelingen heeft de gemeente samen met de schoolbesturen een grote kwaliteitsslag gezet in de vernieuwing van de onderwijshuisvesting. Vanwege capaciteitsvraagstukken bij een aantal scholen als gevolg van een toename van het aantal gezinnen met jonge kinderen en o.a. het opvangen van gezinnen uit oorlogsgebieden en statushouders, is besloten het IHP uit 2020 op basis van recente leerlingenprognoses te actualiseren. De opstelling van het IHP, dat in nauw overleg plaatsvindt met de betrokken schoolbesturen, bevindt zich in een afrondende fase. In het najaar kan verdere besluitvorming gaan plaatsvinden. Belangrijk aandachtspunt in het geactualiseerde IHP is de verdere ontwikkeling van de Rengerswetering en de invloed hiervan op de groei van het aantal leerlingen en daarmee de onderwijshuisvesting.

In de realisatie van het IKC in Rengerswetering, waarin het onderwijs zal worden verzorgd door basisschool De Ark (verplaatsing van De Ark van de huidige locatie naar Rengerswetering) en de kinderopvang door CKCB, is reeds rekening gehouden met de groei van Rengerswetering; er worden nu reeds constructieve c.q. bouwkundige voorzieningen getroffen voor een uitbreiding ten behoeve van het onderwijs en/of de kinderopvang. In dit memo wordt op basis van analyse van de beschikbare informatie voorgesteld de uitbreiding van het IKC Rengerswetering nu al te realiseren en onderdeel te laten zijn van de huidige bouwontwikkeling van het IKC. De redenen hiervoor zijn enerzijds de ontwikkelingen van de leerlingenaantallen in dit deel van de gemeente en anderzijds de ambitie van de gemeente om binnen enkele jaren elke basisschool in de gemeente de mogelijkheid te bieden zich te ontwikkelen tot een integraal kindcentrum (coalitieakkoord 2022 – 2026, hoofdstuk 5 Onderwijs). In het met de schoolbesturen op te stellen IHP wordt voorgesteld deze uitbreiding te realiseren. Omdat het IKC Rengerswetering nu wordt gebouwd, wordt echter voorgesteld het besluit over de uitbreiding van IKC Rengerswetering nu reeds te nemen in plaats van het onderdeel te laten zijn van de vaststelling van het IHP later in het jaar.

De op termijn noodzakelijke uitbreiding van IKC Rengerswetering hoeft dan niet plaats te vinden op het moment dat het IKC reeds in gebruik is (en dan zal zorgen voor de nodige bouwkundige overlast voor zowel het basisonderwijs als de kinderopvang). 2.

Leerlingenprognoses gemeente Bunschoten

In de gemeente Bunschoten groeit het aantal kinderen de komende jaren. De zogenaamde basisgeneratie - het aantal kinderen in de basisschoolleeftijd 4 tot 12 jaar (van de 12-jarigen 30 %) – groeit van circa 2.300 kinderen naar circa 2.750 kinderen in 2040. De basisgeneratie is als het ware de totale “vijver” waaruit de basisscholen hun leerlingen putten. In onderstaande grafiek is de groei van de basisgeneratie schematisch weergegeven. De blauwe lijn geeft het totaal aantal kinderen in de leeftijd 4 - 12 jaar weer. Op dit moment volgen circa 130 kinderen van de basisgeneratie 4 tot 12 jaar onderwijs buiten de gemeente. De rode lijn in de grafiek geeft het aantal kinderen weer indien deze ‘weglek’ van 130 kinderen in de toekomst nog steeds aan de orde is. De verwachting is echter dat door inclusief beleid (onderwijs waarbij ook leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben en nu aangewezen zijn op speciaal onderwijs worden opgevangen in reguliere scholen) en de vorming van IKC’s steeds meer kinderen van de totale basisgeneratie worden opgevangen in Bunschoten.

Deze ontwikkeling is weergegeven in de groene lijn die uitgaat van de situatie dat in de toekomst de helft van het huidige aantal leerlingen dat buiten Bunschoten onderwijs volgt, in de toekomst op de basisscholen in Bunschoten worden opgevangen (zoals nu reeds kinderen worden opgevangen in De Grondtoon die voorheen aangewezen waren op het speciaal basisonderwijs in Amersfoort).

Niet in alle delen van de gemeente is sprake van een groei van het aantal kinderen. In de wat oudere wijken van Bunschoten is sprake van een zekere stabilisering en/of daling van het aantal kinderen (vergrijzing en ontgroening). De groei van het aantal kinderen wordt de komende jaren vooral veroorzaakt door de verdere ontwikkeling van de woonwijk Rengerswetering. In onderstaande grafiek is de ontwikkeling van de basisgeneratie per wijk weergegeven. De paarse en donkerrode lijnen geven de ontwikkeling weer van de groei van het aantal 4 – 12-jarigen in Rengerswetering. De overige lijnen blijven relatief stabiel (lichte daling de komende jaren om vervolgens weer een lichte stijging te laten zien).

Pag. 2/6

De groei van de basisgeneratie i.c. het aantal kinderen in de basisschoolleeftijd heeft vanzelfsprekend effect op het aantal leerlingen van de scholen, die nu al hun leerlingen uit het zuiden van de gemeente Bunschoten en Rengerswetering halen. De druk op de onderwijshuisvesting zal zich met name hier – bij basisschool De Ark - gaan voordoen. 3.

Leerlingenprognoses en ruimtebehoefte De Ark/Rengerswetering

De Ark is momenteel gehuisvest in Bunschoten Zuid (Rembrandt van Rijnstraat 16). In het vorige IHP is reeds de vervangende nieuwbouw van/voor De Ark opgenomen in Rengerswetering, die momenteel wordt gerealiseerd. Het is het voornemen dat De Ark in 2024 verhuist naar de nieuwe huisvesting in Rengerswetering. Na deze verhuizing van De Ark naar Rengerswetering zal de Gereformeerde basisschool Het Talent het huidige gebouw van De Ark in gebruik gaan nemen. De locatie van Het Talent komt door deze verschuiving dan beschikbaar voor herontwikkeling. In onderstaande grafiek zijn de leerlingenprognoses weergegeven van basisschool De Ark. Te zien is dat de recent opgestelde leerlingenprognose een hoger aantal leerlingen laat zien (blauwe lijn) dan de in 2020 opgestelde leerlingenprognose voor De Ark (oranje lijn). In deze leerlingprognose is nog geen rekening gehouden met de verdere ontwikkeling van Rengerswetering Noord omdat a. deze ontwikkeling nog even op zich laat wachten en b. het nu nog niet duidelijk is aan welke scholen de leerlingen in dit gebied toegerekend kunnen worden. De verwachting is echter dat ook de ontwikkeling van Rengerswetering Noord invloed zal hebben op het aantal leerlingen van het IKC Rengerswetering (naast de effecten die het zal hebben op o.a. de basisscholen Het Sterrenlicht, Calvijnschool, De Wegwijzer, ’t Kruisrak).

Deze verwachting betekent hoogstwaarschijnlijk dat de daling van het aantal leerlingen vanaf 2028 – 2029 in onderstaande grafiek niet zal plaatsvinden; er zal door de ontwikkeling van Rengerswetering Noord eerder sprake zijn van een stabilisering dan wel verdere groei van ook het IKC Rengerswetering (een en ander zal natuurlijk ook afhangen van de verdere ontwikkeling van de voorzieningenstructuur voor de kinderopvang en het basisonderwijs in Rengerswetering Noord).

Pag. 3/6

Wanneer de recente leerlingenprognose vertaald wordt naar de ruimtebehoefte dan kan geconcludeerd worden dat de nieuwbouw in Rengerswetering op korte termijn reeds onvoldoende is om alle leerlingen te huisvesten. In onderstaande grafiek is de ruimtebehoefte afgezet tegenover de capaciteit van de nieuwbouw in Rengerswetering. In het in aanbouw zijnde IKC wordt 1.568 m2 bruto vloeroppervlakte (BVO) gerealiseerd voor basisschool De Ark. Op basis van de recente prognoses neemt de ruimtebehoefte toe naar circa 1.710 m2 BVO, een tekort van circa 140 m2 BVO.

In de grafiek lijkt echter sprake van een tijdelijke extra ruimtebehoefte; vanaf 2032 is de huisvesting (nagenoeg) passend voor het aantal leerlingen van basisschool De Ark. Hierin is echter geen rekening gehouden met de effecten van de ontwikkeling van Rengerswetering Noord op het leerlingenaantal van basisschool De Ark. Het is zeer waarschijnlijk dat ook leerlingen uit Rengerswetering Noord voor De Ark zullen kiezen en er derhalve sprake is van een structurele ruimtebehoefte van De Ark die hoger is dan de beschikbare capaciteit die nu wordt gerealiseerd. -

Medegebruik leegstand Het Talent

Op grond van de regelgeving en de gemeentelijke verordening onderwijshuisvesting heeft de gemeente de bevoegdheid een ruimtebehoefte van een school op te lossen door gebruik te maken van leegstand die zich in de nabijheid van de basisschool bevindt (veelal binnen een straal van 2 kilometer). In de situatie van De Ark zou dit ook aan de orde kunnen zijn door gebruikmaking van Pag. 4/6

eventuele beschikbare capaciteit van andere basisscholen. De basisschool, die in dit verband in beeld zou kunnen komen, is Het Talent, dat in de nabije toekomst gehuisvest wordt in de huidige locatie van De Ark. De toekomstige ruimtebehoefte van De Ark in Rengerswetering zou theoretisch opgevangen kunnen worden in Het Talent. Echter in het kader van de gemeentelijke ambitie om elke basisschool om te vormen tot een IKC (coalitieakkoord 2022 – 2026), is het wenselijk om ook Het Talent hiertoe ruimte te bieden. Dit kan plaatsvinden door een aantal groepsruimten te onttrekken aan de onderwijsbestemming van Het Talent, zodat hier ook ruimte ontstaat voor kinderopvang van CKCB. Eventueel medegebruik van De Ark blokkeert deze gemeentelijke en schoolbestuurlijke ambitie. In onderstaande grafiek is de ruimtebehoefte van Het Talent weergegeven en de beschikbare capaciteit. De rode lijn geeft de totale capaciteit weer (het betreft hier de capaciteit van de toekomstige locatie van Het Talent zijnde de huidige locatie van De Ark!). Indien in het kader van de gemeentelijke en schoolbestuurlijke ambitie met betrekking tot de IKC-vorming een aantal groepsruimten en (eventuele) bijkomende ruimten worden onttrokken aan de onderwijsbestemming neemt de onderwijscapaciteit af naar circa 1.050 à 1.100 m2 BVO (gele lijn), dan is voor Het Talent: a.

(nog steeds) sprake van een passende huisvesting voor het aantal leerlingen, en;

b.

is er ook voldoende ruimte voor de IKC-ontwikkeling van Het Talent in dit deel van de gemeente.

Wanneer bovenstaande wordt vertaald naar het aantal groepsruimten, dan beschikt Het Talent in de toekomst over 8 groepsruimten in plaats van de huidige 10 groepsruimten. Het aantal van 8 groepsruimten is voldoende om het huidige en toekomstige leerlingenaantal van Het Talent op te vangen. Het CKCB kan dan gebruik maken van 2 groepsruimten (en eventueel aanvullende ruimten). Gezamenlijk kunnen Het Talent en CKCB dan verder invulling geven aan de IKC-vorming in dit gebied van de gemeente Bunschoten. N.B. Het voorstel inzake onttrekking van de ruimten aan de onderwijsbestemming is onderdeel van het op te stellen IHP. 4.

Aanbeveling/advies

Op basis van bovenstaand wordt geadviseerd nu reeds IKC Rengerswetering uit te breiden met (minimaal) 2 groepsruimten voor basisschool De Ark. Het verdient aanbeveling dit nu reeds mee te Pag. 5/6

nemen in de bouwontwikkeling van het IKC en niet te wachten tot er daadwerkelijk sprake is van een ruimtebehoefte. Het is immers te voorzien dat met de verdere groei van Bunschoten i.c. Rengerswetering deze groei zal gaan plaatsvinden. Het op een later moment aanvullend realiseren van extra groepsruimten leidt a. tot extra kosten en b. Tot meer verstoring van het opvang- en onderwijsproces van het IKC Rengerswetering. Het is efficiënter en effectiever de uitbreiding nu reeds mee te nemen in de huidige bouwontwikkeling van IKC Rengerswetering. Op basis van de normbedragen 2023 van de VNG bedragen de stichtingskosten van een uitbreiding van circa 230 m2 BVO (2 groepsruimten) circa € 850.000.

Pag. 6/6