Jaarverslag leerplicht schooljaar 2024 - 2025.docx

Jaarverslag leerplicht Schooljaar 2024 – 2025 Gemeente Bunschoten

Inhoudsopgave 1 Inleiding.......................................................................................................................................3 2 Werkwijze leerplicht.....................................................................................................................4 2.1 Recht op onderwijs.......................................................................................................................4 2.2 Toezicht op leerplicht...................................................................................................................4 2.3 Ambtsinstructie voor de leerplicht...............................................................................................4 2.4 Interventies...................................................................................................................................4 2.5 Methodische aanpak schoolverzuim............................................................................................5 2.6 M@ZL methodiek.........................................................................................................................5 2.7 Vrijstellingen.................................................................................................................................5 2.8 Team Onderwijs/Ontwikkel

Mogelijkheden.................................................................................6 2.9 Samenwerking BBS.......................................................................................................................6 2.10 Privacy Convenant......................................................................................................................6 2.11 Leerlingenadministratie..............................................................................................................6 2.12 Leerlingen Oekraïne....................................................................................................................6 3 Terugblik Schooljaar 2024 - 2025..................................................................................................8 3.1 Bezoeken van de scholen..............................................................................................................8 3.2 Melden door speciaal basisonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs.............................8 3.3 Meer preventieve verzuimspreekuren.........................................................................................8 3.4 Dag van het Recht op Onderwijs en Ontwikkeling en kinderburgemeester.................................8 3.5 Scholing en

samenwerking...........................................................................................................8 4 Aantallen (verzuim)meldingen....................................................................................................10 4.1 Aantallen leerlingen....................................................................................................................10 4.2 Verzuimmeldingen......................................................................................................................10 4.3 Proces verbaal............................................................................................................................11 4.4 Vrijstellingen...............................................................................................................................12 4.5 Thuiszitters.................................................................................................................................12 5 Vooruitblik en ontwikkelingen schooljaar 2025 - 2026................................................................13 5.1 Bezoeken van de scholen............................................................................................................13 5.2 Melden door speciaal basis- en voortgezet speciaal onderwijs..................................................13 5.3 Meer preventieve

verzuimspreekuren.......................................................................................13 5.4 Dag van het Recht op Onderwijs en Ontwikkeling......................................................................13 5.5 Scholing en samenwerking.........................................................................................................13 5.7 Ambtsinstructie..........................................................................................................................14

2

1

Inleiding

Voor u ligt het jaarverslag leerplicht 2024 – 2025. Dit jaarverslag geeft informatie over het in de gemeente gevoerde beleid inzake de handhaving van de leerplicht en de kwalificatieplicht en de resultaten daarvan. Met dit jaarverslag wordt gelijktijdig voldaan aan de wettelijke verplichting1 om de gemeenteraad hierover te informeren. Het doel van de leerplicht is om het recht van kinderen op onderwijs (en ontwikkeling) te verzekeren en om te zorgen dat jongeren zodanig toegerust zijn met kennis en vaardigheden dat zij een zelfstandige plaats in de samenleving kunnen verwerven – voor zover dit mogelijk is. Een kind is leerplichtig vanaf de eerste dag van de maand die volgt op de maand waarin het kind vijf jaar is geworden. Aan het recht op onderwijs zijn duidelijke plichten verbonden voor ouders/verzorgers, scholen en de gemeente. De leerplicht geldt tot en met het schooljaar waarin iemand 16 wordt. Daarna valt de jongere onder de kwalificatieplicht. Deze jongere moet een voltijdsopleiding volgen. Deze plicht duurt tot de dag waarop de jongere een startkwalificatie haalt of tot de jongere 18 jaar is. Een startkwalificatie is een diploma van de havo, het vwo of het mbo-niveau 2 of hoger.

Het in beeld brengen en de begeleiding van jongeren vanaf 18 tot 23 jaar - die een school of opleiding verlaten zonder startkwalificatie - valt onder de wettelijke taakuitvoering van het Doorstroompunt. Het doel is om een startkwalificatie te behalen en om maatschappelijke uitval te voorkomen door een passende opleiding en/of baan te vinden voor iedere jongere. Daar waar mogelijk is er een ‘doorgaande lijn’. Amersfoort is contactgemeente voor het Doorstroompunt. De leeftijd van de jongeren zonder startkwalificatie waarop het Doorstroompunt zich richt zal worden verhoogd van 23 naar 27 jaar. Deze leeftijdsverhoging is onderdeel van het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ waarbij gemeenten een preventievere rol krijgen bij het ondersteunen van jongeren naar duurzaam werk. De beoogde ingangsdatum van deze nieuwe wet is 1 januari 2026. Er wordt overigens steeds meer gesproken over ‘leerrecht’ in plaats van de ‘leerplicht’. Dit met het oog op een positievere beeldvorming over het onderwijs, alsmede dat er meer aandacht is voor de preventieve kant waarbij afstemming en samenwerking met andere betrokken (zorg)partners plaatsvindt.

1

Wettelijke verplichting op grond van artikel 25 van de Leerplichtwet 1969

3

2

Werkwijze leerplicht

In samenwerking met alle lokale en regionale partners binnen het onderwijs, de zorg en de arbeidsmarkt wordt beoogd om alle leerlingen in staat te stellen om voldoende kennis en basisvaardigheden te ontwikkelen waardoor zij goed zijn toegerust om succesvol zelfredzaam te worden – vanzelfsprekend binnen de mogelijkheden van de leerlingen. Op deze wijze wordt gestreefd om het schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten tegen te gaan en om daarmee het aantal jongeren dat met een startkwalificatie het onderwijs verlaat, te vergroten. Wel wordt opgemerkt dat niet alle vormen van onderwijs in Bunschoten passend zijn voor iedere leerling. Juist voor leerlingen die buiten de boot dreigen te vallen, wordt met de betrokken partners alles in het werk gesteld om een passend aanbod (maatwerk) te bieden – zo thuisnabij als mogelijk (inclusiever onderwijs).

2.1

Recht op onderwijs

Het recht op onderwijs is een grondrecht voor alle kinderen in Nederland. Kinderen hebben recht op onderwijs, zodat ze zich kunnen ontwikkelen tot mondige, zelfstandige volwassenen, voldoende toegerust om te participeren in de maatschappij; voor zover dit past binnen hun mogelijkheden. Om goed voorbereid te zijn op de toekomst is het belangrijk om een startkwalificatie te halen.

2.2

Toezicht op leerplicht

Tegelijkertijd hebben kinderen de plicht om naar school te gaan. Ouders/verzorgers zijn verplicht om kinderen in te schrijven op een school en om toe te zien op het schoolbezoek. Vanaf 12 jaar zijn de kinderen ook zelf verantwoordelijk voor hun schoolbezoek. Scholen registreren (melden) de aan- en afwezigheid van leerlingen en gemeenten houden toezicht op het naleven van de leer- en kwalificatieplicht. Deze staan in de Leerplichtwet beschreven. De leerplichtambtenaar kan pas iets doen als het verzuim of een melding bekend is. Scholen melden het ‘ongeoorloofd’ of ‘overig’ verzuim in DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs). De leerplichtambtenaar heeft inzicht in de verzuimregistratie van DUO. Signalen worden actief opgepakt. Scholen kunnen zich ook rechtstreeks tot de leerplichtambtenaar wenden voor overleg, advies en informatie. Hiervan wordt geregeld gebruik gemaakt door de scholen. De leerplichtambtenaar houdt toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving uit de Leerplichtwet en heeft een belangrijke taak bij het voorkomen en aanpakken van ongeoorloofd schoolverzuim en bij het voorkomen van voortijdig schooluitval. De leerplichtambtenaar heeft hierbij signalerende, preventieve en handhavende taken.

2.3

Ambtsinstructie voor de leerplicht

De gewenste en uniforme werkwijze van de leerplichtambtenaren in de regio Amersfoort is vastgelegd in de ambtsinstructie voor de leerplicht zodat jongeren en hun ouders - uit verschillende gemeenten op gelijke wijze worden benaderd. In de ambtsinstructie wordt aangegeven hoe overleg wordt gepleegd met de leerplichtambtenaren in de omliggende gemeenten, met welke instanties bij de uitvoering van de taken moet worden samengewerkt, hoe wordt voldaan aan de wet – en regelgeving, etc. Door het werken met een regionale ambtsinstructie wordt uniformiteit bevorderd. De ambtsinstructie is in 2025 geactualiseerd vanwege wijzigingen in de wet- en regelgeving zoals de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), de meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld, de Wet politiegegevens (Wpg) en de procedure rondom oproep en verhoor (HALT) procesverbaal. Vervolgens vond hierover afstemming plaats met de regio Amersfoort waarna de geactualiseerde en afgestemde ambtsinstructie door de betreffende colleges is vastgesteld. Hierdoor worden ouders/verzorgers en leerlingen in de regio Amersfoort op dezelfde wijze worden behandeld, ongeacht hun woonplaats.

2.4

Interventies

Bij het handhaven van de leerplicht staat een integrale aanpak voorop. Door een sluitend netwerk te vormen, kan worden voorkomen dat leerplichtige jongeren verzuimen, met problemen rondlopen of zonder startkwalificatie de school verlaten. De leerplichtambtenaar onderneemt verschillende acties (interventies) om verzuim te voorkomen, aan te pakken en/of te beëindigen.

4

De leerplichtambtenaar heeft op het voortgezet onderwijs een preventief spreekuur waarvoor leerlingen kunnen worden aangemeld door de school. De leerplichtambtenaar spreekt dan met leerlingen die door de school vroeg worden gesignaleerd doordat zij soms een enkel uur ongeoorloofd afwezig zijn of regelmatig te laat komen. Door een preventief gesprek van de leerplichtambtenaar met de leerling wordt beoogd om ongeoorloofd verzuim direct aan te pakken en om erger te voorkomen. Vanzelfsprekend is de reden van het te laat komen of van het ongeoorloofd verzuim, onderwerp van het gesprek zodat de oorzaak vroegtijdig aangepakt kan worden. Beginnend schoolverzuim wordt aangepakt met een waarschuwingsbrief. De leerplichtambtenaar voert verzuimgesprekken met ouders/verzorgers en leerlingen op het gemeentehuis. Wanneer het handig is dat de mentoren/of een (zorg)medewerker van de school bij het gesprek aanwezig zijn, vindt het gesprek op school plaats. In een enkel geval verwijst de leerplichtambtenaar de jongere naar HALT of maakt een proces-verbaal op.

2.5

Methodische aanpak schoolverzuim

De Methodische aanpak schoolverzuim (MAS) is in 2017 in gebruik genomen. Deze integrale aanpak van schoolverzuim beschrijft vier routes met als doel het verzuim te voorkomen en te stoppen. De aanpak is licht waar het kan en zwaarder waar nodig. Een effectieve en eenduidige aanpak van schoolverzuim vraagt, zeker als er sprake is van achterliggende problematiek, om samenwerking van de ketenpartners. De MAS is daarom ontwikkeld door Ingrado (brancheorganisatie voor leerplicht / Doorstroompunt), Raad voor de Kinderbescherming, HALT en het Openbaar Ministerie. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten deelt de visie en MAS-aanpak.

2.6

M@ZL methodiek

M@ZL (spreek uit mazzel) staat voor Meer Aandacht voor de Ziekgemelde Leerling. Met M@ZL wordt er proactief gereageerd op zorgwekkende ziekteverzuim signalen (vier ziekmeldingen in twaalf weken of een zevende schooldag aaneengesloten in het voortgezet onderwijs en het mbo). De scholen, JGZinstellingen en gemeenten werken autonoom samen om snel de problematiek te herkennen en een passende oplossing te bieden. De school signaleert, de jeugdarts adviseert en de leerplichtambtenaar handhaaft. In 2025 heeft de jeugdarts regionaal het volgende beeld gesignaleerd als redenen van het ziekteverzuim op het voortgezet onderwijs.         

2.7

Problemen gerelateerd aan leefstijl Problemen met ingrijpende gebeurtenis Lichamelijke gezondheidsprobleem Internaliserend gedragsprobleem Externaliserend gedragsprobleem Houding van ouders Geen motivatie voor school Problemen op school Problemen in de thuissituatie

Vrijstellingen

Ouders/verzorgers moeten ervoor zorgen dat hun kind staat ingeschreven op een erkende school. In een aantal gevallen worden ouders vrijgesteld van deze plicht. In de Leerplichtwet (artikelen 5, 11 en 15) staat aangegeven voor welke situaties vrijstelling van de leer- en/of kwalificatieplicht kan worden gegeven zoals:      

Lichamelijke of psychische gronden; Bedenkingen tegen de richting van het onderwijs; Inschrijving op een school in het buitenland; Trekkend bestaand; Volgen van ander onderwijs; Gewichtige omstandigheden.

Een vrijstelling van de Leerplichtwet geldt in principe voor één schooljaar, tenzij er sprake is van dusdanige zware redenen dat een kind gedurende de hele schoolloopbaan wordt vrijgesteld van de leerplicht.

5

2.8

Team Onderwijs/Ontwikkel Mogelijkheden

Om na te gaan of een vrijstelling nodig is, wordt een aanvraag om vrijstelling eerst bekeken door de ‘TOM-tafel’ (Team Onderwijs/Ontwikkel Mogelijkheden -Tafel; voorheen de beoordelingstafel) bij het samenwerkingsverband (SWV De Eem en SWV Eemland). De kern van de TOM-aanpak is denken in mogelijkheden. Een aanvraag wordt zowel bekeken vanuit onderwijs met ondersteuning als vanuit sociaal medisch oogpunt. Verschillende disciplines zijn bij de TOM-tafel betrokken zoals een onderwijsondersteuner van het samenwerkingsverband, een onafhankelijk aangestelde GGDjeugdarts, leerplichtambtenaar en school. Op verzoek kunnen ouders/verzorgers (en indien mogelijk het kind) of de betrokken wijkteammedewerker aansluiten. Samen gaan zij na of er mogelijkheden voor het kind zijn om naar een school te gaan (in combinatie met ondersteuning/behandeling), of dat een vrijstelling van leerplicht nodig is. Komt de TOM-tafel tot de conclusie dat het kind naar school kan, dan zal het samenwerkingsverband ervoor zorgdragen dat het kind kan worden toegelaten tot een passende school door het afgeven van een toelaatbaarheidsverklaring. Is de uitkomst van de TOM-tafel dat het kind (nog) niet naar school kan, dan ontvangen de ouders/verzorgers van de GGDjeugdarts een ‘sociaal medisch advies’ (SMA). Hiermee doet de ouder bij de leerplichtambtenaar een beroep op vrijstelling.

Kinderen met een visuele beperking of dove/slechthorende kinderen en kinderen met ernstige spraakmoeilijkheden dan wel meervoudig beperkte kinderen met een van deze beperkingen krijgen geen gesprek bij de TOM-tafel. Toelating voor deze gespecialiseerde scholen gebeurt via een procedure bij een speciale commissie.

2.9

Samenwerking BBS

Tussen de leerplichtambtenaren met BOA-bevoegdheid in Baarn, Bunschoten en Soest is een nauwe samenwerking op het terrein van de leerplicht. Er vindt vrijwel wekelijks intercollegiaal overleg en afstemming plaats. Het werkgebied van deze BOA’s is uitgebreid naar de andere twee gemeenten. Dit is handig wanneer in een van de gemeenten onverhoopt geen BOA beschikbaar is, bijvoorbeeld door langdurige ziekte van een BOA. Samenwerken en elkaar in voorkomende gevallen kunnen vervangen, vermindert de kwetsbaarheid. In april 2019 is hiertoe een samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeenten akkoord bevonden en ondertekend door de Hoofdofficier van Justitie van het arrondissement Midden-Nederland en door de direct toezichthouder, de korpschef van de politie. Daarnaast vond afgelopen periode overleg plaats met het oog op de beoogde uitvoeringsorganisatie ‘Eemkracht’ die naar verwachting per 1 januari 2026 van kracht is.

2.10

Privacy Convenant

Sinds de invoering van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in mei 2018 is het (juridisch) lastiger werken om gegevens te delen en uit te wisselen. Dit is niet in het belang van de leerlingen en werkt belemmerend bij het bewerkstelligen van ‘een sluitende keten’ zodat alle leerlingen in beeld zijn – inclusief alle leerlingen die thuiszitten. Ofwel: Een goede samenwerking en afstemming tussen betrokken professionals (onderwijs, gemeenten en jeugdhulp) is noodzakelijk. Kinderen moeten zo veilig en gezond als mogelijk kunnen opgroeien en ontwikkelen. Door de invoering van de AVG is in de praktijk voor professionals - werkzaam binnen de domeinen onderwijs en jeugd - ruis ontstaan over het delen en verwerken van gegevens zoals wat er gedeeld mag worden, met wie, wat mag er worden opgeslagen, etc. In het voorjaar 2023 is het regionale Privacy - Convenant vastgesteld. Hierin wordt geregeld dat professionals (onderwijs, gemeenten en jeugdhulp) van de deelnemende partijen kunnen zorgdragen voor het op verantwoorde wijze delen en verwerken van de benodigde gegevens. Dit moet duidelijkheid scheppen, samenwerking bevorderen teneinde het aantal thuiszitters te verminderen.

2.11

Leerlingenadministratie

In juni 2023 is de overstap gemaakt naar een nieuw automatiseringssysteem (CAREL). Naast de leerlingenadministratie is het de bedoeling dat hieruit wettelijke rapportages (art.25) en VSVeffectrapportages kunnen worden gegenereerd. Een deel van de gegevens waar leerplicht mee werkt valt onder de Wet politiegegevens (Wpg). De werkwijze van de Wpg is deels geïmplementeerd in het automatiseringssysteem CAREL omdat hier specifieke eisen aan worden gesteld.

2.12

Leerlingen Oekraïne

In de gemeentelijke opvang ontheemden en bij particulieren zijn vanaf maart 2022 vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen. Zij hebben in Nederland recht op opvang en voorzieningen zoals onderwijs. De leerplichtige vluchtelingen bezoeken het basisonderwijs (taalklas en regulier) in Bunschoten. Het

6

regionaal georganiseerde voortgezet onderwijs vond in Leusden plaats. Echter: vanaf het schooljaar 2024 – 2025 kunnen anderstalige leerlingen terecht bij het voortgezet onderwijs ‘Taalschool Het Element’ in Amersfoort. De leerplichtambtenaar heeft enkele gesprekken met vluchtelingen gevoerd. Dit heeft geresulteerd in maatwerkafspraken waarbij rekening is gehouden met de persoonlijke bijzondere omstandigheden van de leerlingen.

7

3

Terugblik Schooljaar 2024 - 2025

Voor het schooljaar 2024 – 2025 waren onderstaande speerpunten benoemd. Dit naast de reguliere leerplichttaken.

3.1

Bezoeken van de scholen

Het is belangrijk dat de directeuren van de scholen in Bunschoten en de leerplichtambtenaar elkaar persoonlijk kennen zodat – indien nodig - gemakkelijker het contact wordt gelegd. Het is gebruikelijk dat de leerplichtambtenaar elk najaar de scholen bezoekt. Tijdens deze schoolbezoeken informeert de leerplichtambtenaar hoe het afgelopen jaar is ervaren en of er vragen of wensen zijn. Daarnaast wordt de procedure van het melden opnieuw doorgenomen. De leerplichtambtenaar heeft in het najaar 2024 alle scholen in Bunschoten bezocht.

3.2

Melden door speciaal basisonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs

Vanuit speciaal basis- en voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs wordt mondjesmaat melding gemaakt van verzuim. Meldingen komen in de praktijk meer voort uit het feit dat deze leerlingen voor een langere periode niet meegaan met het vervoer. Er wordt dan door de gemeente navraag gedaan. Omdat zowel de uitvoering van de leerplicht als van het leerlingenvervoer door de leerplichtambtenaar wordt gedaan, is er sneller en beter zicht in de schoolgang van kinderen die naar speciale scholen (basis- en voorgezet onderwijs) gaan. In voorkomende gevallen vraagt de leerplichtambtenaar aandacht voor het melden bij deze scholen. Dit heeft geresulteerd in meer en beter overleg met de SBO-scholen in Amersfoort. Het is echter ondoenlijk om al deze scholen jaarlijks te bezoeken.

3.3

Meer preventieve verzuimspreekuren

Om verzuim te voorkomen en tegen te gaan, stellen steeds meer scholen in de regio (voortgezet onderwijs) een preventief spreekuur in. Op Oostwende College is dit al jaren gebruikelijk. Vanwege het stellen van wettelijke prioriteiten, heeft de leerplichtambtenaar niet aan de verschillende verzoeken van scholen buiten Bunschoten kunnen voldoen om op die locaties preventieve spreekuren te houden.

3.4

Dag van het Recht op Onderwijs en Ontwikkeling en kinderburgemeester

De Dag voor de Rechten van het Kind en de Dag van de Leerplicht zijn samengevoegd tot de Dag van het Recht op Onderwijs en Ontwikkeling (20 november). Het doel van deze dag is om stil te staan bij het recht op onderwijs en ontwikkeling door alle betrokken partijen: leerlingen, ouders, scholen, leerplichtambtenaren, bestuurders, etc. De wethouder en leerplichtambtenaar hebben in dit kader een school voor speciaal onderwijs in Soest (de Kolibrie) bezocht. Aan dit bezoek en deze Dag van het Recht op Onderwijs en Ontwikkeling is publiciteit gegeven. Aangezien dit onder schooltijd was, is de kinderburgemeester hier dit keer niet bij betrokken.

3.5

Scholing en samenwerking

De leerplichtambtenaar neemt deel aan de jaarlijkse bij- en nascholing voor de BOA2-bevoegdheid. Ook nam de leerplichtambtenaar deel aan het MBO-overleg, aan de jaarlijkse dag van Ingrado3, aan het netwerkoverleg schoolverlaters en aan het overleg over persoonsgerichte aanpak. In de regio wordt samengewerkt en vond afstemming plaats tussen de leerplichtambtenaren in de regio, Raad voor de kinderbescherming, Openbaar ministerie en SAVE/Veilig Thuis. De leerplichtambtenaar nam actief deel aan deze bijeenkomsten. De samenwerking en afstemming in de regio is van belang bij de wijze van benadering van leerlingen. Gelijke bejegening en behandeling van leerlingen die dezelfde school bezoeken, wordt beoogd – ongeacht in welke gemeente de leerlingen woonachtig zijn.

3.6

Wet politiegegevens

Organisaties hebben bij de verwerking van persoonsgegevens bij handhavingstaken te maken met zowel de AVG als de Wet politiegegevens (Wpg). Dit betekent dat organisaties binnen de bedrijfsvoering rekening moeten houden met voorschriften en verplichtingen uit beide wettelijke regimes. De gegevens waar leerplicht mee werkt vallen onder de Wpg waardoor er een auditplicht 2 3

Buitengewoon opsporingsambtenaren Ingrado is de brancheorganisatie van leerplicht

8

geldt. Er is gewerkt aan een Data protection impact assessment (DPIA) en de interne audit voor domein 3 (= onderwijs) om het betreffende documentatieverzoek van BKBO (Bureau voor Kwaliteitsborging bij de Overheid) te vullen. Hiertoe zijn diverse vragen beantwoord en documenten verzameld die als bewijslast zijn geüpload. In BBS-verband zal nog een training Wpg (onderwijs) volgen zodat hierover meer kennis wordt opgedaan en om uniformiteit met betrekking tot de Wpg (onderwijs) binnen BBS te bevorderen. Vanaf 1 januari 2026 zal de uitvoering van de leerplicht bij Eemkracht komen te liggen waardoor deze werkgever belast is met de Wpg.

9

4

Aantallen (verzuim)meldingen

4.1

Aantallen leerlingen

In onderstaande tabel ziet u de aantallen leer- en kwalificatieplichtigen van de gemeente Bunschoten. Peildatum

Leerplichtigen*

1-10-2025

3676

1-10-2024

3625

1-10-2023

3616

* Bron: leerlingenadministratie Carel

4.2

Verzuimmeldingen

Voor de uitleg over de verschillende soorten verzuim, verwijzen we u naar de bijlage. Absoluut verzuim Onderwijs (Speciaal) basisonderwijs (Voortgezet) Speciaal Onderwijs Voortgezet Onderwijs MBO

Schooljaar 2022 - 2023 1 0 4 2

Schooljaar 2023 - 2024 7 3 5 0

Schooljaar 2024 - 2025 4 1 2 0

Schooljaar 2022 - 2023 30 3 64 52

Schooljaar 2023 - 2024 13 2 42 60

Schooljaar 2024 - 2025 6 5 21 60

Schooljaar 2022 – 2023 29 0 30 0

Schooljaar 2023 - 2024 13 1 21 3

Schooljaar 2024 -2025 24 1 10 1

Relatief verzuim Onderwijs (Speciaal) basisonderwijs (Voortgezet) Speciaal Onderwijs Voortgezet Onderwijs MBO

Luxe verzuim: Onderwijs (Speciaal) basisonderwijs (Voortgezet) Speciaal Onderwijs Voortgezet Onderwijs MBO

Toelichting verzuimmeldingen Met de meeste leerlingen gaat het gelukkig goed. Maar de leerplichtambtenaar zag zich afgelopen jaar weer vaak geconfronteerd met verzuim. Voorbeelden hiervan zijn langlopende casussen waarbij zowel de school als het sociaal team is betrokken. Dit resulteerde in veel multidisciplinaire overleggen (MDO’s) met alle betrokken partners. Deze casussen kunnen nog niet worden afgesloten omdat er nog onderzoek wordt gedaan.

10

De leerplichtambtenaar zag opnieuw dat het verzuim te maken heeft met de toename van de problematiek in gezinnen. Daarnaast melden scholen over het algemeen het verzuim beter dan voorheen. Een andere reden is mogelijk de toename van het aantal leerplichtige/kwalificatieplichtige leerlingen in Bunschoten in de afgelopen jaren. Hierdoor kunnen er – verhoudingsgewijs – meer meldingen worden verwacht. Bij het luxeverzuim valt op dat de meeste meldingen rond vakantieperiodes zijn gedaan. Dit geldt zeker voor ouders die het financieel sowieso niet breed hebben maar toch op vakantie willen; buiten de reguliere schoolvakanties zijn vakanties immers meestal financieel voordeliger. En ouders nemen de onderwijsplicht of een eventueel risico op een waarschuwing of een boete van de leerplicht blijkbaar minder nauw dan voorheen. Een andere opvallende trend is dat 16- en 17-jarige kwalificatieplichtige jongeren voortijdig willen stoppen met school. Soms valt de opleiding die in september is gestart tegen en meestal begint een nieuwe (beter passende) opleiding pas een paar maanden later. Door leerplicht en school wordt dan gezamenlijk naar maatwerk gekeken. Bovendien is er momenteel een groot aanbod van werk en het geld lonkt. Mede daardoor zijn sommige leerlingen minder gemotiveerd om hun opleiding af te maken.

Daarom wordt komende jaren getracht om de focus meer te leggen op de aanwezigheid op school in plaats van op de afwezigheid. Met deze positieve focus en benadering wordt beoogd om meer leerlingen langer de school te laten bezoeken. Tot slot zijn er nog andere redenen door de jeugdartsen van de GGD eerder redenen hebben aangegeven voor ziekteverzuim en schooluitval waarvoor de jeugdartsen ingeschakeld worden - om de belastbaarheid te bepalen. Dit zijn met name: armoede in het gezin, eenoudergezin, vechtscheiding in het gezin en de impact die de sociale media kan hebben op sommige leerlingen. Zoals eerder aangegeven heeft de leerplichtambtenaar – vanwege de grote hoeveelheid meldingen in relatie tot de beschikbare capaciteit – moeite gehad om alle verzuimmeldingen adequaat te kunnen oppakken. Naast de meldingen van het verzuim, wordt er vrijwel wekelijks een beroep op de leerplichtambtenaar gedaan door scholen, ouders/verzorgers, samenwerkingsverbanden, etc. Zij vragen advies en informatie over bijvoorbeeld de werkwijze rondom verzuim, het weigeren van verlofaanvragen, proces-verbalen, zorgwekkende omstandigheden van een leerling, etc. Deze meldingen moeten worden opgepakt en – indien nodig – wordt er nader onderzoek uitgevoerd en volgt er rapportage.

4.3

Proces verbaal

Onderwijs (Speciaal) basisonderwijs Voortgezet Speciaal Onderwijs Voortgezet onderwijs MBO

2022 – 2023 4 0 11 0

2023 - 2024 0 0 5 0

2024 - 2025 9 0 5 0

Toelichting Proces-verbalen Met het oog op de bescherming van de privacy van de leerlingen en hun ouders/verzorgers, kan er niet nader worden ingegaan op de reden waarom er proces-verbalen zijn opgemaakt. Opgemerkt wordt dat het Openbaar Ministerie een aanzienlijke achterstand heeft waardoor proces-verbalen pas na ongeveer een jaar worden behandeld. Dit is een onwenselijke situatie waar de leerplichtambtenaar geen invloed op heeft.

11

4.4

Vrijstellingen

Aantallen vrijstellingen Onderwijs (Speciaal) basisonderwijs Voortgezet Speciaal Onderwijs Voortgezet onderwijs MBO

2022 – 2023 0 2 5 0

2023 - 2024 0 1 1 1

2024 - 2025 0 0 3 2

Toelichting Vrijstellingen Normaal gesproken wordt een vrijstelling voor de duur van één schooljaar afgegeven. Daarna wordt er telkens opnieuw gekeken of er ontwikkelingen en/of mogelijkheden voor het kind zijn zoals een combinatie van onderwijs en zorg. Soms wordt er voor een langere periode een vrijstelling afgegeven zodat ouders/verzorgers niet jaarlijks opnieuw een vrijstelling hoeven aan te vragen als er volledig perspectief op ontwikkeling ontbreekt (maatwerk).

4.5

Thuiszitters

Een thuiszitter is een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar die staat ingeschreven op een school, maar zonder geldige reden vier weken of langer niet naar school gaat. Verschillende partijen (waaronder de gemeenten in de regio Amersfoort) plegen inzet om te bereiken dat geen enkel kind langer dan drie maanden thuiszit zonder passend aanbod van onderwijs en/of zorg. De leerplichtambtenaar had voorgaande schooljaren en afgelopen schooljaar geen thuiszitters; de leerlingen waren in beeld waardoor tijdig zorg of een ander passend traject opgestart kon worden.

12

5

Vooruitblik en ontwikkelingen schooljaar 2025 - 2026

Voor het inmiddels huidige schooljaar 2025 – 2026 geven we extra aandacht aan onderstaande speerpunten voor zover de capaciteit van de leerplichtambtenaar dit toelaat. De prioriteit wordt bij de wettelijke taken gelegd. Voor zover mogelijk wordt aandacht besteed aan de bovenwettelijke taken zoals aanvullende preventieve inzet, thuiszittersaanpak, extra huisbezoeken, regionale en lokale programma’s en projecten. Vanaf 1 januari 2026 zal er echter een nieuwe situatie ontstaan vanwege het operationeel worden van de uitvoeringsorganisatie Eemkracht waar de leerplichtambtenaren onder komen te vallen. In BBSverband zal nog nadere afstemming plaatsvinden over de verdeling van de wettelijke beleidstaken van de leerplicht van de betrokken drie gemeenten.

5.1

Bezoeken van de scholen

De leerplichtambtenaar is voornemens om in het najaar 2025 alle basisscholen en het voortgezet onderwijs in Bunschoten te bezoeken. Het is belangrijk dat de directeuren en de leerplichtambtenaar elkaar persoonlijk kennen zodat gemakkelijker het contact wordt gelegd – indien nodig. Tijdens deze schoolbezoeken informeert de leerplichtambtenaar hoe het afgelopen jaar is ervaren en of er vragen of wensen zijn. Daarnaast wordt de procedure van het melden doorgenomen en wordt er aandacht gevraagd voor het expliciet informeren van de ouders/verzorgers over de regels rondom het aanvragen van verlof (nieuwsbrief, website, etc.).

5.2

Melden door speciaal basis- en voortgezet speciaal onderwijs

Vanuit speciaal basis- en voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs wordt mondjesmaat melding gemaakt van verzuim. Meldingen komen in de praktijk meer voort uit het feit dat deze leerlingen voor een langere periode niet meegaan met het leerlingenvervoer. Er wordt dan door de gemeente navraag gedaan. Omdat zowel de uitvoering van de leerplicht als van het leerlingenvervoer door de leerplichtambtenaar wordt gedaan, is er sneller en beter zicht in de schoolgang van kinderen die naar speciale scholen (basis- en voorgezet onderwijs) gaan. In voorkomende gevallen vraagt de leerplichtambtenaar aandacht voor het melden bij deze scholen. Dit heeft geresulteerd in meer en beter overleg met de SBO-scholen in Amersfoort. Het is echter ondoenlijk om al deze scholen eveneens te bezoeken.

5.3

Meer preventieve verzuimspreekuren

Om verzuim te voorkomen en tegen te gaan, stellen steeds meer scholen in de regio (voortgezet onderwijs) een preventief spreekuur in. Op Oostwende College is dit al jaren gebruikelijk.

5.4

Dag van het Recht op Onderwijs en Ontwikkeling

De Dag voor de Rechten van het Kind en de Dag van de Leerplicht zijn samengevoegd tot de Dag van het Recht op Onderwijs en Ontwikkeling (20 november). Het doel van deze dag is om stil te staan bij het recht op onderwijs en ontwikkeling door alle betrokken partijen: leerlingen, ouders, scholen, leerplichtambtenaren, bestuurders, etc. Jaarlijks willen we aandacht gegeven aan deze dag waarbij een rol voor de wethouder onderwijs samen met de leerplichtambtenaar is weggelegd. Dit keer willen we regionaal de krachten bundelen door gezamenlijk met de betrokken bestuurders een schoollocatie te bezoeken en hieraan in regionaal verband publiciteit te zoeken.

5.5

Scholing en samenwerking

De leerplichtambtenaar neemt deel aan de jaarlijkse bij- en nascholing voor de BOA4-bevoegdheid. De leerplichtambtenaar neemt deel aan het MBO-overleg, aan de brancheorganisatie dag van Ingrado en aan het netwerkoverleg schoolverlaters. In de regio wordt intensief samengewerkt en er vindt onderlinge afstemming plaats met leerplichtambtenaren. Er vindt enkele keren per jaar breed overleg plaats tussen de leerplichtambtenaren in de regio, Raad voor de kinderbescherming, Openbaar ministerie en SAVE/Veilig Thuis. 4

Buitengewoon opsporingsambtenaren

13

De samenwerking en afstemming in de regio is van belang bij de wijze van het benaderen van leerlingen. Gelijke bejegening en behandeling van leerlingen die dezelfde school bezoeken, wordt beoogd – ongeacht in welke gemeente de leerlingen woonachtig zijn.

5.7

Ambtsinstructie

De Ambtsinstructie voor de leerplicht is geactualiseerd en door de betreffende colleges in de regio Amersfoort vastgesteld. Er zijn wijzigingen die – in samenspraak met de regio/BBS-gemeenten uitgevoerd moeten gaan worden zoals het tijdig informeren van ouders/verzorgers over de schoolinschrijving en/of de leerplicht.

14

Bijlage Soorten verzuim en soorten vrijstellingen Wat is verzuim? We spreken van verzuim als een leerplichtige leerling zonder geldige reden afwezig is. Verzuim bestaat uit absoluut en relatief verzuim. Absoluut verzuim Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige jongere niet op een school staat ingeschreven, terwijl deze jongere niet is vrijgesteld van deze verplichting. Relatief verzuim Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Het is wettelijk verplicht dat de school een verzuimbeleid heeft en dit communiceert aan ouders via bijvoorbeeld de schoolgids. Relatief verzuim is onder te verdelen in: Wettelijk verzuim, overig verzuim en luxe verzuim. Wettelijk verzuim

Wettelijk verzuim is het verzuim waarvan de school verplicht is het te melden aan de leerplichtambtenaar, te weten ongeoorloofd verzuim van 16 uur les gedurende een periode van vier opeenvolgende lesweken. Overig verzuim Overig verzuim is verzuim van minder dan 16 uur in 4 weken. De schoolis niet wettelijk verplicht melding te doen van overig verzuim. Indien blijkt dat een leerplichtige jongere minder dan 16 uur les of praktijktijd gedurende een periode van vier opeenvolgende weken verzuimt, maar wel regelmatig te laat komt, lesuren overslaat en/of dagdelen verzuimt, is het belangrijk om een jongere of de ouders/verzorgers daarop aan te spreken en hier gevolgen aan te verbinden. Dit vergt in eerste instantie maatregelen van de school (Methodische Aanpak Schoolverzuim). Luxe verzuim Luxe verzuim is een vorm van relatief verzuim waarbij zonder toestemming van het hoofd van de school dan wel zonder toestemming van de leerplichtambtenaar buiten de vastgestelde schoolvakanties om van een school wordt verzuimd, waarbij het eigenbelang (vaak ten behoeve van een vakantie of familiebezoek) van ouder(s) / verzorger(s) of jongere prevaleert op dat van het schoolbezoek. Dit kan zijn aansluitend aan de vakantie, maar ook op andere momenten in het schooljaar. Soorten vrijstellingen Er kan vrijstelling van de leerlicht worden verleend op basis van de volgende gronden:    



Jeugdigen die wegens zware lichamelijke of psychische gronden geen onderwijs kunnen volgen. Ouders met bezwaren tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning gelegen scholen of onderwijsinstellingen. Jeugdigen die ingeschreven staan en onderwijs volgen op een school of onderwijsinstelling buiten Nederland. Jeugdigen die wegens “andere gewichtige omstandigheden” tijdelijk verhinderd zijn de school te bezoeken. Het zijn omstandigheden die buiten de wil van ouders en/of jeugdigen liggen. Dit is een verlofregeling, in tegenstelling tot de andere genoemde vrijstellingsgronden blijft de jeugdige ingeschreven op de school. Jeugdigen die ander onderwijs volgen wegens bijzondere omstandigheden. Hieronder kan vallen een interne opleiding vanuit een werkgever.

15