Huisvestingsverordening gemeente Bunschoten 2025 - 2029

Raadsvoorstel Nummer 1223103 - Huisvestingsverordening gemeente Bunschoten 2025-2029 Aan de commissie: Ruimte Portefeuillehouder: W. de Jong Beleidskader: Volkshuisvesting Opmerkingen griffie: Team: Samenleving Ambtenaar: Hans van Tellegen Telefoonnummer: 033 - 299 1545 E-mailadres: h.vantellegen@bunschoten.nl Datum raadsvergadering: 10 juli 2025 Aanvullende stukken 1. Titel: Huisvestingsverordening gemeente Bunschoten 2025-2029 Bijlagen digitaal beschikbaar: JA Ter inzage: n.v.t. 2. Titel: Toelichting bij Huisvestingsverordening gemeente Bunschoten 2025-2029 Bijlagen digitaal beschikbaar: JA Ter inzage: n.v.t. 3. Titel: Schaarste analyse Regio Amersfoort waaronder de gemeente Bunschoten (betreft sociale huurwoningen) Bijlagen digitaal beschikbaar: JA Ter inzage: n.v.t. 4. Titel: Reactie GS op adviesaanvraag voor regionale model huisvestingsverordening Bijlagen digitaal beschikbaar: JA Ter inzage: n.v.t 5. Titel: Reactiebrief regio Amersfoort op advies GS regionaal model huivestingsverordening Bijlagen digitaal beschikbaar: JA Ter inzage: n.v.t 6. Titel: Specifieke keuzes voor de nieuwe Huisvestingsverordening met enige lokale duiding Bijlagen digitaal beschikbaar: JA Ter inzage: n.v.t.

Voorstel 1. Stel de nieuwe Huisvestingsverordening gemeente Bunschoten 2025-2029 vast en trek daarmee gelijktijdig de huidige Huisvestingsverordening gemeente Bunschoten 2022-2025 in. Inleiding Korte inhoud Door wijzigingen in de Huisvestingswet heeft de gemeente betere mogelijkheden gekregen op het gebied van woonruimteverdeling. De aanstaande Wet versterking Regie op de Volkshuisvesting stuurt op meer regionale samenwerking. Deze punten zijn meegenomen in een regionale modelverordening, waar de regiogemeenten al lang naar toe werken. Het vaststellen van een huisvestingsverordening is een bevoegdheid van de raad. Aanleiding voorstel Op 1 januari 2024 is de Huisvestingswet 2014 gewijzigd. De wijzigingen geven de gemeente betere mogelijkheden voor woonruimteverdeling. De aanstaande Wet versterking Regie op die Volkshuisvesting (hierna: Wvrv) leidt tot meer verplichte samenwerking tussen gemeenten in de regio en gezamenlijke aanpak van huisvesting aandachtsgroepen (*). Deze ontwikkelingen hebben geleid tot een wens om samen te werken aan een regionale verordeningstekst. Met daarbij het idee: regionaal wat regionaal kan, lokaal wat lokaal moet. Overigens is de regionale samenwerking niet geheel nieuw want de regiogemeenten werken al jaren toe naar een eerlijke en transparante woonruimteverdeling binnen de regio, een gelijk speelveld voor alle woningzoekenden.

In het bestuurlijk overleg wonen van 13 december 2024 is besloten dat de acht gemeenten zoveel mogelijk dezelfde verordeningstekst voorleggen aan hun raad. Daarnaast is afgesproken dat alle acht huisvestingsverordeningen uiterlijk op 1 juli 2025 ingaan of zo dicht mogelijk bij die gewenste datum als mogelijk is. (*) Verplichte aandachtsgroepen zijn: mantelzorgverleners en -ontvangers, ‘medisch urgenten’ en mensen die uitstromen uit zorg, (jeugd)detentie en de seksbranche.

Onder begeleiding van adviesbureau RIGO is door gemeenten en corporaties, in opdracht van regio Amersfoort, gewerkt aan een regionale modelverordening. Deze verordening is een basis waarbij een deel van de artikelen optioneel zijn en er ruimte is voor het toepassen van een lokale kleur. In dit voorstel is rekening gehouden met lokale voorkeuren van de gemeente Bunschoten. Daarnaast is de modelverordeningstekst helemaal in lijn met de recente wetgeving, zoals het verruimen van met voorrang kunnen toewijzen aan woningzoekenden met lokale binding. Hierbij zijn bepalingen uit de Wvrv verwerkt in de tekst. Omdat de huisvestingsverordening in opmaak en tekstgebruik anders is dan de huidige verordening, is er geen was-wordt tabel gemaakt. In plaats daarvan staan de belangrijkste wijzigingen verder uitgelegd in de bijlage Specifieke keuzes voor de nieuwe Huisvestingsverordening met enige lokale duiding. Ook de voorlopige keuzes van de andere regiogemeenten komen daarbij aan de orde. Zie ook bij het kopje argumenten enige lokale duiding in hoofdlijnen. Voordat de verordening aangeboden kan worden aan uw raad, is het college verplicht om eerst advies in te winnen bij Gedeputeerde Staten (hierna: GS) De adviesaanvraag bij GS is door de regio gemeenten gezamenlijk gedaan. Op 4 maart 2025 is het advies van de GS ontvangen. Het advies van GS is als bijlage toegevoegd aan dit raadsvoorstel.

Dit advies heeft niet geleid tot aanpassingen in de verordeningstekst. Suggesties worden meegenomen in de regionale samenwerkingsoverleggen. Eind april is er ook een gezamenlijke reactie gestuurd. Ook deze reactie is toegevoegd aan dit raadsvoorstel. Doel Een zo eerlijk en rechtvaardig mogelijke woonruimteverdeling van de schaarse (sociale) huurwoningen in de gemeente Bunschoten en woningmarktregio Eemvallei.

Argumenten 1.1. De nieuwe verordening sluit aan op de lokale visie en behoefte In de verordeningstekst is rekening gehouden met de lokale behoeftes in Bunschoten. In hoofdlijnen kan gesteld worden dat het voor Bunschoten gaat om:  50% sociale huurwoningen van corporaties kunnen toewijzen aan eigen inwoners;  Geen lotingsmodel;  Een lokale doorstroomstrategie. Meer specifiek:  Een definitie voor de lokale woonruimtecommissie is opgevoerd met hun taakomschrijving;  Daaraan gekoppeld het benoemen van een hulplijn voor de woonruimtecommissie voor medische urgenties die worden aangevraagd via het zorgloket en medisch-sociale urgenties met de inzet van een externe sociaal-medisch specialist (geen huisarts);  Zorgwoningen en zorggeschikte woningen vallen niet onder de reikwijdte van de nieuwe Huisvestingsverordening. Deze woningen worden verdeeld via een zorgplatform tussen zorg- en wooncentrum De Haven, corporatie G&O en de gemeente Bunschoten, waarin wordt afgestemd welke oudere met benodigde zorg een woning krijgt toegewezen;  Urgente woningzoekenden mogen geen passende sociale huurwoning weigeren. Doen ze dat wel dan verliezen ze hun urgentiestatus.

1.2. Een afgestemde verordening is transparant en zorgt voor gelijke behandeling van woningzoekenden In een schaarse woningmarkt is het nog meer van belang de vrijkomende woningen zo rechtvaardig mogelijk te verdelen. De woningzoekenden in Bunschoten maken onderdeel uit van de woningmarktregio Eemvallei en hetzelfde zoekplatform ‘DAK’ (voorheen WoningNet). Een - in de basis - gelijke verordening is voor de woningzoekenden en uitvoerende partijen makkelijker te begrijpen en mee te werken. 1.3. Een afgestemde verordening maakt het makkelijker in uitvoering en monitoring Er zitten schaalvoordelen in regionale samenwerking. Het biedt kansen voor het organiseren van een regionale urgentiecommissie, in ieder geval voor de wettelijke urgenten met een regionale reikwijdte en fair share verdeelopgaaf. Dit kan bijdragen aan een gelijke manier van toetsen en voorkomt verschillen in interpretatie van dezelfde regels. Een regionale urgentiecommissie sluit ook aan bij het advies van GS. Voor Bunschoten geldt overigens dat we de lokale urgentieaanvragen liever door een lokale woonruimtecommissie willen laten toetsen met een advies richting het college. Dit levert wel een spanningsveld op met de wens uit de regio en de provincie, maar we vinden dit een verdedigbaar standpunt vanuit onze lokale visie en schaarste aan sociale huurwoningen in onze gemeente.

Dit onderwerp zal de komende tijd in regio verder onderzocht worden in samenhang met het verder uitwerken van de fair-share afspraken voor verdeling van de huisvestingsopgaaf van de wettelijke urgenten c.q. aandachtsgroepen. 1.4. De verordening sorteert alvast voor op de (straks) verplichte huisvesting aandachtsgroepen Bepalingen uit de Wvrv zijn verwerkt in de modelverordeningstekst. Het is met de huidige huisvestingsverordening niet mogelijk om de Wvrv goed uit te voeren omdat urgentie nu alleen lokaal geldig is. Met deze nieuwe verordening sorteren we voor op de (straks) verplichte huisvesting van aandachtsgroepen en de regionaal evenwichtige verdeling daarvan. Dit uit zich o.a. in nieuwe urgentie categorieën en bijbehorende urgentiecriteria, waaronder bovenlokale bindingseisen voor met name de wettelijke urgenten en beschermd wonen. 1.5. De verordening is juridisch in lijn met de meest recente wetgeving Een gespecialiseerd jurist van de regio heeft de verordening ‘strak’ gemaakt in lijn met recente wetgeving. De verordening is gebaseerd op het model van de VNG. De opbouw van de verordening volgt het vergunningverleningsproces. 1.6. Er is aantoonbaar sprake van schaarste op de sociale huurwoningmarkt Voordat een huisvestingsverordening kan worden vastgesteld moet er eerst onderbouwd worden dat er schaarste is.

De schaarste is op regionaal- en gemeenteniveau onderbouwd en gemotiveerd in de bijlage schaarste analyse bij dit raadsvoorstel. 1.7. Belanghebbenden zijn betrokken bij de vaststelling van de nieuwe verordening Op grond van de Huisvestingswet (artikel 6) is het nodig om belanghebbenden (instellingen, corporaties etcetera) te betrekken bij de vaststelling van een nieuwe verordening. Corporaties zijn actief betrokken aan de ontwerptafel door deelname in de werkgroep. Huurdersorganisaties zijn middels een regionale bijeenkomst geïnformeerd en hebben aandachtspunten meegegeven. Specifiek voor de lokale duiding zijn er contactmomenten geweest met de in onze gemeente actieve corporatie(s) en huurdersbelangenorganisatie(s). 1.8 De huidige verordening moet ingetrokken worden Deze verordening is achterhaald en strookt niet met nieuwe wetgeving (Wvrv). Er moet worden voorkomen dat er twee huisvestingsverordeningen tegelijkertijd geldig zijn.

Kanttekening De regio Amersfoort en de provincie Utrecht opteren voor een open woningmarkt zonder lokale blokkades, zoals toewijzing aan vitale beroepen, lokale binding en dergelijke In dit voorstel vindt u overigens geen advies om vitale beroepsgroepen voorrang te verlenen voor bepaalde woningen. Wel voor de sociale huurwoningen een voorrangsregel via lokale binding met 50%, geen lotingsmodel en een lokale doorstroomstrategie. Wij achten dit een verdedigbaar standpunt nu er sprake is van grote schaarste aan sociale huurwoningen in onze gemeente (slechts 14% van het totale woningbestand). Daarnaast is herhaaldelijk via de jaarrapportages van Woningnet Eemvallei gebleken dat onze inwoners zich wel breed oriënteren qua sociale huurwoningen in de regio Amersfoort, maar in meerderheid uiteindelijk toch kiezen voor een sociale huurwoning in onze eigen gemeente. Voor andere categorieën woningen vindt u ook geen advies voor bindingeisen terug in dit voorstel. In de bijlage Specifieke keuzes voor de nieuwe Huisvestingsverordening met enige lokale duiding wordt enige tekst en uitleg gegeven waarom niet. Het kan zijn dat er later dit jaar wijzigingen moeten worden vastgesteld Deze verordeningstekst is op dit moment voorgesorteerd op de Wvrv. De verwachting is dat de Wvrv 1 januari 2026 ingaat.

Het kan zijn dat er later nog tekstuele wijzigingen nodig zijn om deze verordening goed te laten aansluiten op de wet. Het vaststellen van wijzigingen geldt dan ook voor de andere regiogemeenten. Hetzelfde geldt voor de fair-share afspraken voor de wettelijke aandachtsgroepen. Ook dit kan nog leiden tot een noodzakelijke bijstelling van de verordening. De huidige huisvestingsverordening is in feite nog geldig De huidige verordening loopt in principe nog tot eind 2025. De nieuwe verordening had ook op een later moment kunnen worden vastgesteld. Er zijn meer regiogemeenten met een nog geldige verordening. Toch hebben we met elkaar afgesproken tegelijkertijd de nieuwe verordening in te laten gaan. Dit komt de implementatie, uitvoering en transparantie ten goede.

Financiën De opdracht voor een regionaal traject, uitgevoerd door RIGO, is uitgezet door de regio Amersfoort. In februari 2024 is tijdens het bestuurlijk overleg akkoord gegaan met de offerte. De regio Amersfoort had in hun begroting BRA 2024 budget opgenomen voor het opstellen van de huisvestingsverordening. Deze kosten zaten verwerkt in de reguliere bijdrage aan regio Amersfoort.

Uitvoering Na vaststelling door de raad volgen verschillende uitvoeringswerkzaamheden en afspraken:  De verordening in het juridische publicatieformat gezet gepubliceerd op overheid.nl;  De beleidsmedewerker volkshuisvesting informeert interne en externe partijen die (mogelijk) in aanraking komen met de verordening. Met name voor de lokale woonruimtecommissie zeer belangrijk;  Het college wordt voorgesteld om de woningcorporaties G&O en Omthuis te mandateren voor de vergunningverlening. Dit betreft overigens een voorzetting van het huidige mandaat, maar gekoppeld aan de nieuwe Huisvestingsverordening;  Als alle regiogemeenten de verordening hebben vastgesteld wordt een overzicht met de gemaakte keuzes en de schaarste onderbouwingen nagezonden aan GS;  Nader onderzoek naar een regionale urgentiecommissie komt terug op de bestuurlijke agenda in de regio rond Q3. De inzet van Bunschoten zal zijn om de lokale woonruimtecommissie voor de lokale urgentieaanvragen in stand te houden;





Parallel aan de besluitvormingsprocessen is de woningcorporatie de systemen (WoningNet en DAK app) aan het voorbereiden op livegang per 1 juli 2025. Er wordt een implementatiegroep bestaande uit afgevaardigden van corporatie, gemeente en RIGO gevormd om dit in goede banen te leiden. Ook stelt RIGO voor de regio Amersfoort nog een handboek/urgentiewijzer op hoe te handelen bij urgentieaanvragen, zodat we regionaal in grote lijnen op dezelfde manier gaan werken (behoudens lokale afwijkingen).

Communicatie Met het team communicatie is afgestemd dat een persbericht of andere (sociale) media uitingen niet nodig zijn. Voor de woningzoekende inwoners van Bunschoten zijn er niet direct hele grote veranderingen t.o.v. de huidige verordening. Advies is om op meer individueel niveau dit naar inwoners toe te lichten wanneer zij in aanraking komen met de verordening, bijvoorbeeld bij een urgentieaanvraag. Na vaststelling door de raad wordt de informatie op de website aangepast en komt er een ‘urgentiewijzer’. De secretaris van de woonruimtecommissie kan woningzoekenden die urgentie willen aanvragen op casusniveau adviseren en de regels toelichten.

De raad van de gemeente Bunschoten, Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 mei 2025, nummer 1223104; Gelet op de Gemeentewet: Besluit 1.

Vast te stellen de nieuwe Huisvestingsverordening gemeente Bunschoten 2025-2029 en daarmee gelijktijdig intrekken de huidige Huisvestingsverordening gemeente Bunschoten 2022-2025.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Bunschoten van 10 juli 2025, Griffier drs. E. Hoogstraten Voorzitter J.L. Geurts