Document · PDF

Financiële perspectiefnota uitwerking 2027 - 2030.pdf

Gemeenteraad 2 juli 2026, gemeente BunschotenBij agendapunt: RV 1232804 Kadernota begroting 2027 - 20306.974 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Financiële perspectiefnota uitwerking Begroting 2027 - 2030

Juli 2026

Pagina 2

Inhoudsopgave Aanleiding en leeswijzer .......................................................................................................................... 5 Samenvatting voorstellen ........................................................................................................................ 7 1.

Onderuitputting ........................................................................................................................... 9

Voorgestelde maatregelen ....................................................................................................... 11 Programma Bestuur en ondersteuning .............................................................................................. 11 Programma Veiligheid ........................................................................................................................ 15 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................... 16 Programma Economie ....................................................................................................................... 17 Programma Onderwijs ....................................................................................................................... 18 Programma Sport, cultuur en recreatie .............................................................................................. 19 Programma Sociaal domein............................................................................................................... 21 Programma Volksgezondheid en milieu ............................................................................................ 23 Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing ...........................................

24 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 24 Subsidiejaarplan ................................................................................................................................ 24 Om over na te denken… .................................................................................................................... 24

Belastingmogelijkheden............................................................................................................ 25 Onroerendezaakbelasting .................................................................................................................. 25 Overige belastingen ........................................................................................................................... 25

Mogelijkheden reserves en investeringen ................................................................................ 29

Pagina 3

Pagina 4

Aanleiding en leeswijzer Bij de behandeling van programmabegroting 2024 – 2027 is ook de perspectiefnota begroting 20252028 vastgesteld met een financieel perspectief getoond voor de jaren 2025 – 2028. De raad heeft het college opdracht gegeven om bij de komende kadernota’s te komen met een uitwerking om een sluitende meerjarenbegroting aan te bieden. Het college heeft de organisatie in 2024 opdracht gegeven bezuinigingen in beeld te brengen waaruit de raad een keuze kan maken voor een sluitende meerjarenbegroting (hoofdstuk één en twee). Deze voorstellen zijn een opsomming waarop bezuinigingen gebaseerd kunnen worden. Een aantal jaar geleden is er een kerntakendiscussie gevoerd. Hierbij zijn al verschillende keuzes gemaakt en dit betekent dat het elke keer lastiger wordt om keuzes te maken. Bij de behandeling van Kadernota begroting 2026 – 2029 is uitgegaan dat er extra geld vanuit het Rijk beschikbaar is, waardoor de voorgestelde bezuinigingen konden vervallen. Daarbij wel de kanttekening dat er nog veel grote projecten op de planning staan, waardoor het wel verstandig is om dit document actueel te houden. Voor de behandeling van de kadernota begroting 2027 – 2030 zijn waar mogelijk voorstellen in deze perspectiefnota geactualiseerd.

Er zijn geen nieuwe voostellen bijgekomen, omdat de huidige voorstellen nog voldoende basis bieden om keuzes te maken voor bezuinigingen indien nodig. Naast de bezuinigingen is het effect van een jaarlijkse ozb-verhoging in beeld gebracht en nog andere mogelijke belastingheffingen (hoofdstuk drie). In hoofdstuk vier wordt nader ingegaan op de mogelijkheden voort het inzetten van de algemene reserve op basis van de notitie van de VNG. Ook wordt in dit hoofdstuk een beeld gegeven van de ontwikkeling van de investeringen in meerjarenperspectief. De opbrengst van de inventarisatie van de mogelijke bezuinigingen is in deze notitie opgenomen die als bijlage bij Kadernota begroting 2027 - 2030 is gevoegd.

Pagina 5

Pagina 6

Samenvatting voorstellen In de vorige paragraaf is een totaal aan mogelijkheden geschetst. In onderstaande tabel staat het begrotingsresultaat vanuit de meerjarenbegroting 2026 – 2029, een - bedrag is een nadeel. De noodzakelijke investeringen komen vanuit de kadernota begroting 2027 – 2030. Daaruit volgt een resultaat. Op basis van dat resultaat kan het college aanvullende bezuinigingen voorstellen of een verdere verhoging van de gemeentelijke belastingen. Omschrijving (Bedragen x € 1.000,-)

2027

2028

2029

2030

Begrotingsresultaat start kadernota

786

372

719

Noodzakelijke investeringen bestaand beleid

-382

-414

-399

Resultaat basis voor maatregelen perspectiefnota

404

-42

305

320

Bezuinigingen

Totaal

Resultaat voor nieuw beleid

404

-42

305

320

Pagina 7

Pagina 8

1. Onderuitputting Er wordt elk jaar bij het maken van de begroting gekeken of er op bestaande budgetten structureel budget overbleef in de afgelopen jaren. Het gaat om ‘lucht’ in de begroting of dat er inkomsten tegenover uitgaven staan die nog niet geraamd waren dit noemen we onderuitputting. In 2025 bij de behandeling van de kadernota is ook gekozen voor de ‘onderuitputting maatregel’. Op dit moment zien we dat er geen budgetten meer in aanmerking komen voor deze maatregel. Dat is ook een logisch gevolg, omdat we dit in de afgelopen jaren al zeer goed bijhouden. Door het afromen van budgetten is er minder vrijheid om tegenvallers binnen het budget op te vangen.

Pagina 9

Pagina 10

2. Voorgestelde maatregelen In dit hoofdstuk staan diverse maatregelen die worden voorgesteld. Dit is onderverdeeld in maatregelen per programma, maatregelen bij de verbonden partijen en het niet indexeren van het jaarplan subsidies. Aan het eind van dit hoofdstuk is nog een idee genoemd om over na te denken. Allereerst een overzicht van een totaaloverzicht van de programma’s. De maatregelen worden hierna per maatregel toegelicht: wat het betreft, wat het risico/gevolg is als er bezuinigd gaat worden en wat het financiële effect is. In de kadernota begroting 2027 – 2030 zijn er geen voorstellen gedaan door het college. Totaaloverzicht voorgestelde maatregelen per programma Programma (Bedragen x € 1.000,-)

2027

2028

2029

2030

0. Programma Bestuur en ondersteuning

120

110

120

110

1. Programma Veiligheid

2. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat

100

3. Programma Economie

140

4. Programma Onderwijs

5. Programma Sport, cultuur en recreatie

113

137

6. Programma Sociaal domein

124

131

7. Programma Volksgezondheid en milieu 8. Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

Totaal voorgestelde bezuinigingen

414

496

663

745

Programma Bestuur en ondersteuning Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouders J.L. Geurts en W.P. van der Es. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Bestuur en ondersteuning. Bedragen x € 1.000,-

2027

2028

2029

2030

Postbezorging

Kerstbijeenkomst

Printers

Led borden gemeente

Luchtfoto's

0. Programma Bestuur en ondersteuning

Inhuur

P.M.

Openingstijden gemeentehuis

Bodediensten avonden

Treasury

P.M.

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 0

120

110

120

110

Pagina 11

Taakveld overhead Postbezorging Wat is het? De gemeente heeft een antwoordnummer. Hiervan is in 2025 ruim 300 keer gebruik gemaakt. Het is mogelijk om het antwoordnummer op te heffen. In deze tijd waar steeds meer digitaal gaat, kan het antwoordnummer ook vervangen worden door een digitale melding. Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van een postbus. Het gaat dan om een jaarlijkse vergoeding voor het gebruik en kosten voor de haalservice. Er worden (nog steeds) gemiddeld 15 poststukken per dag ontvangen via de postbus. Het is mogelijk dat deze poststukken ‘gewoon’ worden bezorgd op het gemeentehuis/ afgeleverd worden aan de balie. Ook wordt er gebruik gemaakt van een brengservice. Dit is voor de poststukken die de gemeente verzendt via het Orgelcomité. De Brengservice brengt deze poststukken op het inleverpunt van het Orgelcomité. Het is een optie dat dit door medewerkers van de gemeente Bunschoten zelf wordt gedaan. Wat is het gevolg/risico? Het antwoordnummer is een service vanuit de gemeente en een stimulans voor mensen om hun brieven terug te sturen. Door het afschaffen hiervan bied je als gemeente minder service naar de inwoners. Het is voor de Koninklijke Onderscheidingen belangrijk dat dit goed geregeld is, in verband met het aangetekend verzenden.

Er moet een duidelijke afspraak worden gemaakt tussen het Orgelcomité en de gemeente voor het bezorgen van deze poststukken, het kan zijn dat er grote mailings tussen zitten. Wat is het financiële effect? € 1.000,- voor het afschaffen van het antwoordnummer. € 1.500,- voor het afschaffen van de postbus € 2.000,- voor het afschaffen van de brengservice

Kerstbijeenkomst Wat is het? Elk jaar wordt er een kerstbijeenkomst georganiseerd voor medewerkers, burgerleden en raadsleden met een buffet. Het is mogelijk om dit anders in te richten bijvoorbeeld door het aantal aanwezigen te verminderen (alleen medewerkers) of geen buffet, maar alleen een borrel. Wat is het gevolg/risico? Medewerkers en burger- en raadsleden kunnen hierdoor minder tevreden zijn. Wat is het financiële effect? € 3.000,- bij afschaffen.

Printers Wat is het? Het is visueel aantrekkelijk om in kleur te printen, maar kleurenprints zijn tot vijf keer duurder. Op dit moment staan de printers in het gemeentehuis al automatisch afgesteld op zwart/wit printen. Toch wordt er nog regelmatig in kleur geprint. Door het gebruik van kleurenprints te beperken tot gevallen waarin ze absoluut noodzakelijk zijn, kan een besparing worden gerealiseerd. Wat is het gevolg/risico? Er is geen risico. Wat is het financiële effect? € 5.000,- per jaar.

LED borden gemeente Wat is het? Er staat op dit moment een LED bord aan de Oostelijke Randweg nabij Rengerswetering en één bij het gemeentelogo aan de Westsingel. Deze borden zijn afgeschreven. En de wens is om deze borden te vervangen. Het is een keuze om deze borden niet te vervangen. Het vervangen van deze borden kost Pagina 12

ongeveer € 60.000,-. Het aanschaffen van nieuwe LEDborden kan bij een kadernota afgewogen worden. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg is dat er bij de ingang van de dorpsgrenzen geen informatie meer staat wanneer er evenementen plaatsvinden. Wat is het financiële effect? Op dit moment staat er een investering van € 12.000,- in de planning. Bij het aanschaffen van nieuwe LED borden zal de investering hoger zijn. Daarnaast zijn er nog stroomkosten, ongeveer € 500,-. Bij het niet vervangen van deze borden vervalt de investering met daarbij de kapitaallasten en de jaarlijkse stroomkosten.

Luchtfoto’s Wat is het? Jaarlijks worden er luchtfoto’s gemaakt. Deze luchtfoto’s worden onder andere gebruikt voor de uitvoering van de wettelijke taak van bijhouden van de basisregistraties BAG, BGT en WOZ. Daarnaast worden de foto’s ook intern gebruikt door medewerkers. Het is mogelijk om deze luchtfoto’s twee- of driejaarlijks uit te voeren in plaats van jaarlijks. Wat is het gevolg/risico? Als de foto’s niet meer elk jaar worden gemaakt heeft dit gevolgen voor de actualiteit van de basisregistraties. Van de basisregistraties wordt verwacht dat zij zo dicht mogelijk de werkelijke situatie weergeven. Voor de WOZ kan dit ook invloed hebben op de bezwaren. Wat is het financiële effect? Het kost ongeveer € 10.000,- per keer. Bij één keer in de twee jaar zou dit dus € 10.000,- schelen één keer in de twee jaar.

Inhuur Wat is het? Er wordt steeds meer ingehuurd bij de gemeente. Dit komt doordat vacatures, of vervanging bij ziekte op sommige plekken zeer moeilijk zijn in te vullen. Het is een keuze om zaken uit te stellen in plaats van in te huren. Door het werk meer inzichtelijk te maken voor iedereen kan er gekozen worden wat de prioriteiten zijn als organisatie. Wat is het gevolg/risico? Het kan betekenen dat de doelen vanuit het coalitieakkoord niet (op tijd) worden bereikt. Wat is het financiële effect? Het is op dit moment niet bekend wat dit financieel oplevert.

Openingstijden gemeentehuis Wat is het? Sinds 2022 zijn de openingstijden van het gemeentehuis uitgebreid. Het gemeentehuis is op woensdag tot en met 20:00 uur geopend en op vrijdag is het mogelijk om tot 17:00 uur documenten af te halen. Ten tijde van dit schrijven wordt er bij de publieksbalie op afspraak gewerkt in verband de grote vraag naar paspoorten. Het is een optie om altijd op afspraak te werken, of de avondopenstelling aan te passen. Daarnaast is het ook een mogelijkheid om de telefonische bereikbaarheid te beperken en bijvoorbeeld niet meer elke ochtend open te zijn. Wat is het gevolg/risico? Bij het aanpassen van de avondopenstelling kan het voorkomen dat burgers die niet in de gelegenheid zijn om tot 17:00 uur op het gemeentehuis te komen, niet meer hun documenten kunnen aanvragen. Als er op afspraak gewerkt wordt kan er beter worden afgestemd wanneer er meer/minder medewerkers nodig zijn en kan er efficiënter gewerkt worden.

Pagina 13

Wat is het financiële effect? Eén fte van gemiddeld € 75.000,-.

Bodediensten avonden Wat is het? Op dit moment is er altijd een bode aanwezig als er avondvergaderingen in het gemeentehuis zijn. Het is mogelijk om dit te laten vervallen. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg is dat er geen ontvangst is bij de avondvergadering, als bijvoorbeeld inwoners naar de raadsbijeenkomst komen. Daarnaast is er geen bediening meer; koffie en thee moet zelf worden gepakt. Het sluiten van het pand moet door anderen (bijv. een beveiligingsbedrijf) georganiseerd worden. Wat is het financiële effect? € 20.000,- per jaar.

Taakveld Treasury Treasury Wat is het? Voor het aangaan van nieuwe leningen is nu uitgegaan van 3% rente. De rente op de kapitaalmarkt is momenteel iets boven de 3% en blijft erg onzeker. De verwachting is dat de rente nog rond de 3% blijft. Dit is wel afhankelijk van de ontwikkeling van de inflatie en andere economische ontwikkelingen. Wat is het gevolg/risico? De rente is afhankelijk van de markt, het kan ook zo weer stijgen. Wat is het financiële effect? Het volledige effect is niet bekend, maar een mutatie naar boven of beneden van 0,1% heeft als effect € 30.000,-.

Pagina 14

Programma Veiligheid Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder J.L. Geurts In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Veiligheid. Bedragen x € 1.000,-

2027

2028

2029

2030

Inzet boa's

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 1

1. Programma Veiligheid

Taakveld Openbare orde en veiligheid Inzet boa’s Wat is het? Op dit moment zijn er drie boa’s actief in de gemeente Bunschoten voor drie fte. Het is mogelijk om de inzet van de boa’s te verminderen. Of de taken van de boa’s aan te passen. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg is dat er minder inzet van boa’s mogelijk is. Overlast kan minder snel aangepakt worden, gevoel van veiligheid kan verminderen. Ook mogelijk nog gevolgen voor afspraken met horeca in het kader van horecaconvenant. Wat is het financiële effect? Eén fte van gemiddeld € 75.000,-.

Pagina 15

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Commissie Ruimte, portefeuillehouder W.P. van der Es . Voor het taakveld havens is A. van de Groep portefeuillehouder, commissie Samenleving. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Veiligheid. Bedragen x € 1.000,-

2027

2028

2029

2030

2. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Maatschappelijk nut afschrijven t.l.v. reserve dekking kapitaallasten

100

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 2

100

Taakveld Verkeer en vervoer Afschrijven investeringen ten laste van reserve dekking kapitaallasten Wat is het? De afschrijvingslasten van investeringen met een maatschappelijk nut, dus geen vervangingsinvesteringen, mogen worden gedekt ten laste van de reserve dekking kapitaallasten. Het gaat met name om de investeringen in wegen. Het gaat om een bedrag aan investeringen van afgerond € 4 miljoen. Dit bedrag wordt overgeheveld van de algemene reserve naar de reserve dekking kapitaallasten. Wat is het gevolg/risico? Geen direct gevolg voor de investeringen. De dekking van de lasten wordt anders geregeld. Wel wordt in een termijn van 40 jaar de reserve met een bedrag van € 4 miljoen verminderd. Omdat het niet gaat om vervangingsinvesteringen lopen we geen risico op moment dat de investering is afgeschreven. Het solvabiliteitspercentage daalt wel geleidelijk door dit effect. Wat is het financiële effect? Het effect is berekend op een voordelig effect op de exploitatie van € 100.000,-. De reservepositie loopt jaarlijks met € 100.000,- terug.

Pagina 16

Programma Economie Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder W.P. van der Es. Taakveld Economische promotie hoort in de portefeuille van A. van de Groep, commissie Samenleving. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Economie. Bedragen x € 1.000,-

2027

2028

2029

2030

Subsidie centrumactiviteiten

140

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 3

140

3. Programma Economie

Taakveld Economische promotie Subsidie centrumactiviteiten Samen SPKNBRG Wat is het? Samen SPKNBRG ontvangt subsidie het organiseren van evenementen. En daarbij zetten zij zich ook in voor gebiedsmarketing en een gastvrije benadering van toeristen. Wat is het gevolg/risico? Dat er geen tot weinig activiteiten in het centrum worden gehouden of dat de organisatie inkomsten verwerft door sponsoring. Wat is het financiële effect? De subsidie is op dit moment € 187.000,-. Een afbouw van vier jaar is een redelijke termijn. Dat betekent in 2031 een voordeel van € 187.000,-.

Pagina 17

Programma Onderwijs Commissie Samenleving, portefeuillehouder A. van de Groep. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Onderwijs. Bedragen x € 1.000,-

2027

2028

2029

2030

Subsidie niet-doelgroeppeuters

Eigen bijdrage leerlingenvervoer

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 4

4. Programma Onderwijs

Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken Subsidie niet-doelgroep peuters Wat is het? Er wordt nu ook subsidie verleend aan de peuterspeelzalen voor niet-doelgroep peuters. Dit is geen wettelijke taak, maar dit komt voort uit bestuurlijke afspraken ‘Voor alle peuters een plaats’. Wat is het gevolg/risico? Het risico is dat de toegankelijkheid van de kinderopvang afneemt en de kansenongelijkheid wordt vergroot. We willen juist een sterke pedagogische basis, zodat peuters worden voorbereid op een goede start op de basisschool. Dit kan niet in één jaar geregeld worden, hier zal een subsidie afbouw voor geregeld moeten worden. Wat is het financiële effect? Het gemeentelijke deel voor niet-doelgroeppeuters is in 2025 € 70.000,-. Het is mogelijk om de helft van dit bedrag te bezuinigen. Dit kan in vier jaar worden afgebouwd. Vanaf 2031 een voordeel van € 35.000,-.

Eigen bijdrage leerlingenvervoer Wat is het? De gemeente zorgt voor een passende vervoersvoorziening naar een school volgens de vastgestelde verordening leerlingenvervoer, waarbij het vergroten van de zelfredzaamheid van deze leerlingen wordt gestimuleerd. Wat is het gevolg/risico? De uitvoering vraagt personele inzet. Daarnaast is het een extra last voor de ouders/verzorgers van kinderen die gebruik maken van het leerlingenvervoer. Het is nodig om de verordening aan te passen om drempelbedragen te innen bij ouders/verzorgers. Wat is het financiële effect? € 10.000,- per jaar, dit is afhankelijk van het inkomen van ouders.

Pagina 18

Programma Sport, cultuur en recreatie Commissie Samenleving, portefeuillehouder A. van de Groep. Voor het taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie is W. de Jong portefeuillehouder, commissie Ruimte. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Sport, cultuur en recreatie. Bedragen x € 1.000,-

2027

2028

2029

2030

5. Programma Sport, cultuur en recreatie Sluiten zwembad

P.M.

Subsidieregeling botters

Gemeentelijk erfgoed

Centrum voor Erfgoed & Cultuur

P.M.

Kwaliteitsniveau groen

Speelvoorzieningen

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 5

113

137

Taakveld Sportaccommodaties Sluiten zwembad Wat is het? Het zwembad wordt gezien als maatschappelijke basisvoorziening voor de inwoners. Het zwembad is gemeentelijk eigendom. Het beheer van het zwembad is belegd bij SRO. Het onderhoud is in veel gemeenten en zo ook in Bunschoten een behoorlijke kostenpost. Wat is het gevolg/risico? Als het zwembad wordt gesloten zijn bewoners voor recreatief zwemmen en zwemlessen aangewezen op andere gemeenten. Juist in een waterrijke gemeente is het belangrijk dat voor kinderen dichtbij zwemlessen aangeboden. Ook moet er dan een alternatief worden gezocht voor het zogenaamde “natte” schoolzwemmen. Daarnaast is zwemmen goed voor de lichamelijke gezondheid, wat later zorgkosten kan voorkomen. Wat is het financiële effect? Op termijn zou dit een besparing van ongeveer € 600.000,- zijn.

Taakveld Cultureel erfgoed Subsidieregeling botters Wat is het? Bij de behandeling van de kadernota begroting 2024 – 2027 is besloten om bottereigenaren jaarlijks te subsidiëren voor het onderhoud en in standhouden van de botters. Het is mogelijk om deze regeling af te bouwen. Wat is het gevolg/risico? Door het afbouwen van deze subsidie kan het mogelijk zijn dat er minder botters in de haven komen te liggen. De botters hebben een toeristische functie en voor de geschiedenis van het visserijverleden van Bunschoten-Spakenburg. Wat is het financiële effect? Afbouw in vier jaar betekent in 2031 een voordeel van € 60.000,-.

Gemeentelijk erfgoed Wat is het? Er is jaarlijks een bedrag van € 36.000,- beschikbaar voor aanvragen van burgers voor het in standhouden van gemeentelijke monumenten. Daarnaast is sinds 2024 een reserve gemeentelijk erfgoed ingesteld voor het opvangen van fluctuaties tussen de jaren. De afgelopen jaren zijn er niet veel aanvragen geweest voor het in stand houden van gemeentelijk erfgoed. In 2025 is dat wel weer Pagina 19

gestegen, namelijk naar een besteding van € 26.500,-. Vanaf 2026 komen er nieuwe gemeentelijke monumenten bij. Daarnaast is er de wens om de subsidieregeling te actualiseren. Hierdoor kan er meer aanspraak gemaakt worden op het budget. Het is mogelijk om het jaarlijkse bedrag af te bouwen en de reserve niet aan te vullen. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg is dat de kans bestaat dat gemeentelijke monumenten niet meer worden onderhouden, waardoor de kans bestaat dat er monumenten verdwijnen. Wat is het financiële effect? Afbouw in vier jaar betekent in 2031 een voordeel van € 36.000,-.

Centrum voor erfgoed en cultuur Wat is het? Het centrum voor Erfgoed & Cultuur is opgericht op initiatief van de gemeente Bunschoten en vijf stichtingen die actief zijn op het gebied van erfgoed. De gemeente betaald op dit moment de overheadkosten en salariskosten van de directeur. Er is door het college ingestemd met een nieuwe overeenkomst met een looptijd tot en met eind 2026. Wat is het gevolg/risico? Het is op dit moment nog niet bekend wat de lange termijn beslissing wordt over het centrum voor Erfgoed & cultuur. Wat is het financiële effect? Het financiële effect is niet bekend. Het volledige budget is nu € 66.000,-.

Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie Kwaliteitsniveau groen Wat is het? Het is mogelijk om het kwaliteitsniveau van het centrum, gemeentehuis en begraafplaatsen aan te passen. Van kwaliteitsniveau A naar B. Het onderhoudsniveau van bedrijventerrein De Zuidwenk is sinds een aantal jaar naar kwaliteitsniveau B gegaan. Dit kan weer naar kwaliteitsniveau C aangepast worden. De onderhoudsbestekken waarbij een contract met een aannemer is afgesloten, zoals onder andere het maaien van het grasareaal binnen de bebouwde kom, vallen buiten beschouwing. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg van deze aanpassingen is dat er meer (en hoger) onkruid in de gemeentelijke plantsoenen mag staan en er meer zwerfval op straat mag liggen wat een onverzorgder beeld gaat geven. Voor het onderhoud van het groen wordt ook gebruik gemaakt van medewerkers van Eemfors. Als zij minder werk hebben voor de gemeente kan het een gevolg zijn dat de gemeente meer moet bijdragen aan het Regionaal Werkbedrijf (RWA). Wat is het financiële effect? Ongeveer € 40.000,-.

Speelvoorzieningen Wat is het? Op dit moment zijn er zo’n 84 speelvoorzieningen in de gemeente. Wanneer speeltuinen aan vervanging toe zijn, zou er gekozen kunnen worden om speeltuinen niet te renoveren maar op te heffen. Wat is het gevolg/risico? Door speeltuinen op te heffen, hoef je geen investeringen te doen, wat voor een besparing zorgt. Echter is het opheffen van speeltuinen in strijd met het vastgestelde speelbeleid, waarbij juist insteek is om onze speelvoorzieningen in stand te houden. Wat is het financiële effect? € 25.000,- per jaar.

Pagina 20

Programma Sociaal domein Commissie Samenleving, portefeuillehouder A. van de Groep. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Sociaal domein. Bedragen x € 1.000,-

2027

2028

2029

2030

Mantelzorgcompliment

Subsidie relatietherapie

Bijzondere bijstand

Gemeentelijke armoedebeleid

124

131

6. Programma Sociaal domein

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 6

Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie Mantelzorgcompliment Wat is het? Mantelzorgondersteuning en waardering is een wettelijke verplichting. Wel kan de manier waarop dit gedaan wordt, worden aangepast. Op dit moment ontvangen geregistreerde mantelzorgers elk jaar een waardebon van € 100,-. Het is mogelijk om dit bedrag te halveren of zelfs af te schaffen. Er wordt wel aandacht gegeven aan de dag van de mantelzorg. Wat is het gevolg/risico? Mantelzorgers kunnen zich ondergewaardeerd voelen. Wat is het financiële effect? De totale kosten zijn € 44.000,-, bij een halvering zal dit € 22.000,- opleveren.

Subsidie relatietherapie Wat is het? Op dit moment wordt er € 20.000,- subsidie verleend aan de Boei voor de uitvoering van relatietherapie. De subsidie is bedoeld om in samenwerking met professionele relatietherapeuten relatietherapie aan te bieden aan inwoners van de gemeente die thuiswonende kinderen hebben. Het is mogelijk om de subsidie te verlagen of af te schaffen. Wat is het gevolg/risico? Een (complexe) scheiding heeft veel gevolgen voor een kind. Dit is ook te zien aan de hulpverleningstrajecten die via het Sociaal Team bekend zijn. Wat is het financiële effect? Als de subsidie volledig wordt afgebouwd dan zou dat een besparing zijn van € 20.000,-. Als de subsidie wordt gehalveerd een besparing van € 10.000,-.

Taakveld Inkomensregelingen Bijzondere bijstand Wat is het? De gemeente heeft een wettelijke plicht om bijzondere bijstand te verlenen. Hoe dit wordt ingevuld is per gemeente verschillend. Het is mogelijk om vanaf 2028 het kindpakket (Jeugdfonds Sport en Cultuur) uit het minimabeleid af te schaffen. En/of het percentage van de bijstandsnorm dat in aanmerking kan komen voor bijzondere bijstand te verlagen. Het percentage ligt nu op 115%. Ook zou het beleid bijzondere bijstand verder aangescherpt kunnen worden, zodat minder medische kosten vergoed kunnen worden. Wat is het gevolg/risico? Door het minimabeleid verder te versoberen, zorgt ervoor dat de meeste kwetsbare mensen nog verder geraakt worden in hun financiën, waardoor zij in financiële problemen kunnen komen. Pagina 21

Financiële problemen hebben grote invloed op de gezondheid. Niet investeren in deze groep geeft kans op hogere zorgkosten in het sociaal domein. Het minimabeleid verder te versoberen, zorgt ervoor dat minima onvoldoende kunnen participeren in de samenleving. Kinderen kunnen bijvoorbeeld niet aan een sport deelnemen. Medische kosten worden niet altijd meer vergoed, waardoor medische behandelingen uitgesteld worden en de weg uit de bijstand moeilijker wordt. Wat is het financiële effect? Dit zou ongeveer € 65.000,- per jaar kunnen besparen.

Gemeentelijk armoedebeleid Wat is het? De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Er kunnen keuzes worden gemaakt voor dit budget. Op dit moment wordt er € 4.000,- subsidie verstrekt aan Schuldhulpmaatjes (preventie). Daarnaast wordt er subsidie verstrekt voor onder meer de coördinatie van Schuldhulpmaatjes, zodat een goede ketensamenwerking tot stand komt met als gevolg dat inwoners passende ondersteuning ontvangen. Wat is het gevolg/risico? Als deze subsidies niet meer worden verstrekt heeft dit effect op de (financiële) gezondheid van mensen met schulden. Wat is het financiële effect? € 9.000,- per jaar.

Pagina 22

Programma Volksgezondheid en milieu Taakveld Volksgezondheid valt onder de commissie Samenleving, portefeuillehouder A. van de Groep. De taakvelden Riolering, Afval en Begraafplaatsen en crematoria horen bij de commissie Ruimte, portefeuillehouder W. de Jong. Begraafbeleid hoort bij J.L. Geurts, commissie Bestuur en Financiën . In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Volksgezondheid en milieu. Bedragen x € 1.000,-

2027

2028

2029

2030

Subsidies middelengebruik

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 7

7. Programma Volksgezondheid en milieu

Taakveld Volksgezondheid Subsidies middelengebruik Wat is het? Preventie is in het kader van volksgezondheid en middelengebruik geen wettelijke verplichting. Het is mogelijk om de subsidie aan Jellinek en Waypoint stop te zetten. Wat is het gevolg/risico? Het stopzetten van deze subsidies zal de sluitende, preventieve aanpak in het kader van middelengebruik, die is opgezet met andere partners (zoals onder andere De Boei en Moedige Moeders) ernstig in gevaar brengen. Jellinek is de grootste professional op dit gebied. Het stopzetten van de subsidie van Waypoint betekent dat er geen/minder inzet van buddy’s voor ex-verslaafden meer zal zijn, waardoor meer verwijzingen naar de zorg verwacht worden. Wat is het financiële effect? De subsidie zal afgebouwd moeten worden, dit zou dan € 22.000,- kunnen besparen vanaf 2031.

Pagina 23

Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Commissie Ruimte, portefeuillehouders W. de Jong en W.P. van der Es. Er worden voor dit programma geen maatregelen voorgesteld. Bedragen x € 1.000,8. Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

2027

2028

2029

2030

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 8

Verbonden partijen Alle verbonden partijen zijn op de hoogte gebracht dat de gemeente moet bezuinigen. Aan hen is gevraagd om terughoudend te zijn met het aanvragen van extra financiële middelen en met een open blik te kijken naar besparingsmogelijkheden en verdere efficiëntie. Bij de verbonden partijen is de gemeente Bunschoten ook afhankelijk van de andere gemeenten. Daarom is er nu niet voor gekozen om een bedrag inzichtelijk te maken, omdat in praktijk blijkt dat een bepaald percentage niet realistisch is.

Subsidiejaarplan Bij de voorgestelde maatregelen staan al een aantal mogelijkheden om diverse subsidies af te bouwen. Subsidies kunnen niet in één keer worden gestopt, dit moet gebeuren via een afbouwregeling. In de tabel bij de programma’s is bij de subsidies uitgegaan van een vierjarige afbouw beginnend in 2027.

Om over na te denken… Vanuit de organisatie kwam ook een alternatief voorstel om zo mogelijk te bezuinigen of op een andere manier te gaan werken. Onderstaand idee is om over na te denken.

Lokaal gemeenschapsfonds Een lokaal gemeenschapsfonds is een Algemeen Nut Beogende Instelling, een soort van derde geldstroom (met onafhankelijk bestuur) die zich inzet voor de gemeente. Zij besteden het vermogen uitsluitend voor projecten in de gemeente. Bijvoorbeeld voor zaken in de openbare ruimte waar gemeenten steeds minder geld voor hebben, een speeltuin, kunstwerk of ontmoetingsplek of andere zaken die ten goede komen aan de gemeenschap. De gemeente heeft hierin een faciliterende rol, bijvoorbeeld voor het meedenken bij de oprichting en een adviseur in het bestuur. Het geld voor het fonds komt van bijvoorbeeld erfenissen, grote giften, acties of (periodieke) donaties van inwoners. Het instellen van een lokaal gemeenschapsfonds is in Amerika heel normaal. In Nederland komt dit ook steeds vaker op. Juist met een gemeente als Bunschoten, als betrokken gemeenschap is dit een onderzoek waard.

Pagina 24

3. Belastingmogelijkheden In dit hoofdstuk worden de mogelijkheden van de belastingen toegelicht. Gemeenten kunnen voor verschillende zaken belasting heffen.

Onroerendezaakbelasting De raad heeft aangegeven dat zij ook naar de mogelijkheden willen kijken voor een verhoging van de onroerendezaakbelastingen (ozb). Voor de meerjarenperiode 2025-2028 is al een verhoging met 5% per jaar voorzien. De begrootte ozb in 2026 bedraagt 6.100.000,-. Een verhoging met 1% betekent dus een bedrag van € 61.000,- extra inkomsten. Landelijk speelt momenteel de discussie dat het Rijk weer een OZB-norm wil instellen voor gemeenten.

Overige belastingen Daarnaast zijn er ook andere mogelijkheden binnen het belastinggebied. Bijvoorbeeld het weer instellen van belastingen die in het verleden zijn afgeschaft. Dat is in de tabel aangegeven. Daarna worden de belastingmaatregelen toegelicht: wat het betreft, wat het risico/gevolg is als dit (weer) geïnd gaat worden en wat het financiële effect is. Belastingen (Bedragen x € 1.000,-)

2027

2028

2029

2030

Forensenbelasting

P.M.

Precariobelasting

P.M.

Kostendekkende tarieven

P.M.

Legesverordening

P.M.

Omgevingsvergunningen

P.M.

Parkeerbelasting

P.M.

Hondenbelasting

100

Toeristenbelasting

Reclamebelasting

Totaal

145

175

Algemeen Voor een aantal belastingen/rechten is in bovenstaande tabel een p.m. post opgenomen. Deels omdat het gaat om zeer beperkte omvang van de te realiseren opbrengst en deels omdat het op dit moment moeilijk is een extra opbrengst te ramen. Een voorbeeld van de laatste is parkeerbelasting. Daarvoor is dan extra onderzoek nodig.

Forensenbelasting Wat is het? De gemeente heft forensenbelasting aan natuurlijke personen die meer dan 90 dagen in de gemeente verblijven (gemeubileerde woning) zonder daar hun hoofdverblijf hebben. Hierdoor betalen zij mee aan het algemene voorzieningenniveau van de gemeente. Het is mogelijk om deze belasting (onbeperkt) te verhogen. Wat is het gevolg/risico? De gemeente ontvangt meer inkomsten. Wat is het financiële effect? Zeer beperkt, daarom p.m. geraamd.

Pagina 25

Precariobelasting Wat is het? Voor het gebruik van openbare grond wordt een vergoeding geheven, precariobelasting. Het wordt geheven voor het plaatsen van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Bijvoorbeeld terrassen. Het is mogelijk om deze belasting (onbeperkt) te verhogen. Daarnaast is het ook mogelijk om deze verordening uit te breiden door bijvoorbeeld ook bouwmaterialen als heffingsgrond te gebruiken. Wat is het gevolg/risico? Precario wordt op dit moment voornamelijk betaald door ondernemers in het centrum. Het verhogen van dit tarief zal op weerstand stuiten. Het uitbreiden van de verordening zal meer handhaving kosten. Wat is het financiële effect? Zeer beperkt, daarom p.m. geraamd.

Kostendekkende tarieven: afval, riolering, markt, begraven, haven Wat is het? Deze tarieven moeten kostendekkend zijn, dit betekent dat de gemeente niet meer mag innen dan dat het kost. In de begroting en jaarrekening wordt de mate van kostendekkendheid opgenomen. Wat is het gevolg/risico? Als de rechten niet kostendekkend zijn moet er op andere wijze in de dekking worden voorzien. Wat is het financiële effect? Voor de afvalstoffenheffing zijn de kosten van GBLT nog meegenomen in de kostendekking zonder dat de tarieven aangepast worden.

Legesverordening inclusief omgevingsvergunningen Wat is het? Op dit moment staan er onderwerpen in de legesverordening waar een vergoeding voor betaald moet worden. In de praktijk blijkt dat voor een aantal van deze onderwerpen geen vergoeding in rekening wordt gebracht. Bijvoorbeeld voor de uren die gemaakt worden om iets op te zoeken in het archief Daarnaast is het ook mogelijk om meer onderwerpen toe te voegen aan de legesverordening, bijvoorbeeld het inzien van bouwdossiers. In andere gemeenten is dit al vanzelfsprekend. Wat is het gevolg/risico? De in rekening te brengen bedragen zijn vrij klein de vraag is of dit opweegt tegen de personele inzet die daarvoor nodig is. Wat is het financiële effect? Het is nu nog niet bekend wat dit effect is.

Parkeerbelasting Wat is het? Op dit moment is het parkeren in de gemeente gratis. Het is mogelijk om betaald parkeren in te stellen. Ook in het belang om het centrum meer autovrij te maken kan dit een stimulans zijn om op de fiets naar het centrum te gaan (mits goede fietsparkeerplekken). Een andere keuze is om alleen de parkeergarage betaald parkeren te maken. Wat is het gevolg/risico? De implementatiekosten van deze belasting zijn best fors (aanschaf automaten, borden etc.). Daarnaast zal er ook gehandhaafd moeten worden en moeten de parkeerboetes worden geïnd door de gemeente. Bewoners van het centrumgebied moeten een ontheffing krijgen wat ook extra administratie kost. Wat is het financiële effect? Het is op dit moment onbekend wat het effect is. Daarvoor is nader onderzoek nodig.

Pagina 26

Reclame-, toeristen- en hondenbelasting Om meer inzicht te krijgen in mogelijkheden van reclame-, toeristen- en hondenbelasting dient dit onderzocht te worden. Ondanks dat de gemeente in het verleden al deze drie vormen van belasting heeft toegepast, kan dit niet op korte termijn worden ingevoerd. Een nieuwe belastingsoort heeft bij het GBLT een doorlooptijd van 1 tot 1,5 jaar. In verband met de doorlooptijd is het verstandig om goed te onderzoeken of deze vormen kansrijk zijn. Daarna kan de keuze worden gemaakt om één of meerdere belastingvormen in te voeren.

Hondenbelasting Wat is het? Hondenbelasting kan geheven worden op de houder van een hond. In de gemeente Bunschoten is deze belasting, net als in veel andere gemeenten, in 2019 afgeschaft. Het is mogelijk deze belasting weer in te voeren. Wat is het gevolg/risico? Houders van een hond moeten deze belasting betalen. Dit kan zorgen voor onvrede onder de inwoners. De verwachte kosten aan GBLT bedragen € 5.000,-. Wat is het financiële effect? € 100.000,- vanaf 2028.

Toeristenbelasting Wat is het? Toeristen die verblijven in de gemeente Bunschoten (en er dus niet wonen) betalen op dit moment geen toeristenbelasting. Het is mogelijk om deze belasting (opnieuw) in te voeren. Vooral omdat er nu een hotel in de gemeente wordt gebouwd en er steeds meer bed and breakfasts komen. In 2011 is deze belasting afgeschaft, omdat het meer kostte dan opleverde. De gemeente mag zelf bepalen wat de hoogte is van dit tarief. Wat is het gevolg/risico? Op dit moment is de gemeente Bunschoten een aantrekkelijke gemeente voor toeristen, dit zou door toeristenbelasting minder kunnen worden. En dat zou dan invloed kunnen hebben op de lokale economie. De verwachte kosten aan GBLT bedragen € 5.000,-. Wat is het financiële effect? Er wordt uitgegaan van € 20.000,- in 2028 en € 25.000,- in 2029. De verwachting is dat dan ook het hotel bij ’t Kleine Zeetje gerealiseerd is. Deze belastingsoort werkt met een ingroeimodel.

Reclamebelasting Wat is het? Als reclame van de openbare weg zichtbaar is kan er reclamebelasting geheven worden. De tarieven zijn meestal gerelateerd aan de grootte van de reclame-uiting of afhankelijk van aard, wijze en tijdsduur van de reclame-uiting. Vaak wordt de opbrengst aangemerkt als een bestemmingsheffing wordt dit bijvoorbeeld ingezet voor bevordering van het economisch klimaat. Er ligt ook een relatie met de subsidie voor Samen Spakenburg. Na afschaffen van de BIZ-centrum, waar jaarlijks een bedrag van € 100.000,- voor was geraamd, is de subsidie aan Samen Spakenburg fors verhoogd. De opbrengst van de reclamebelasting zou ook dat bedrag moeten opleveren. Wat is het gevolg/risico? Hoge perceptiekosten, de verwachte kosten aan GBLT bedragen € 20.000,-. De lokale lastendruk voor bedrijven zal toenemen. Zonder draagvlak van de middenstand en het bedrijfsleven is invoering van deze belasting niet aan te bevelen. Wat is het financiële effect? Er wordt uitgegaan van een minimale opbrengst van € 25.000,- in 2028 en € 50.000,- in 2029. Deze belastingsoort werkt met een ingroeimodel.

Pagina 27

Pagina 28

4. Mogelijkheden reserves en investeringen Bij de vaststelling van de perspectiefnota is door de raad gevraagd in de uitwerking ervan ook aandacht te geven aan de mogelijkheden om de algemene reserve in te zetten. In dit hoofdstuk gaan in op de mogelijkheden die er zijn. Vanuit de VNG is in 2024 een beleidsnotitie opgesteld die ook ingaat op de mogelijkheid van inzet van de algemene reserve. De regeling wordt eerst kort toegelicht en vervolgens wordt uitgewerkt wat dit concreet voor Bunschoten kan betekenen. Deze notitie is nog steeds van toepassing.

Notitie van de VNG Aanwendbaarheid van het eigen vermogen Gemeenten kunnen de volgende bestaande en nieuwe mogelijkheden toepassen om de structurele lasten die volgen uit de maatschappelijke opgaven te dekken uit reserves door: 1. voor investeringen bestemmingsreserves te vormen voor de dekking van de structurele kapitaallasten (bestaand); en/of 2. het surplus in de algemene reserve aan te wenden voor structurele exploitatielasten (nieuw); en/of 3. versneld toe te groeien naar een structureel en reëel evenwicht (bestaand). 1. Inzet reserves bij investeringen (bestaande mogelijkheid) Gemeenten kunnen nu al reserves inzetten als structureel dekkingsmiddel ter dekking van de kapitaallasten van investeringen, mits de dekking vanuit de reserve plaatsvindt gedurende de gehele looptijd. De vervanging van op deze wijze bekostigde investeringen in de toekomst is geen vanzelfsprekendheid, omdat er niet vanzelf ruimte in de begroting is gereserveerd voor toekomstige kapitaallasten en is daarom een aandachtspunt. 2. Inzet surplus algemene reserve bij voldoende solvabiliteit en afdekking risico’s (nieuw) In het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK) is een regeling opgenomen voor de inzet van een surplus binnen de algemene reserve. Het surplus van de algemene reserve is dat deel dat niet nodig is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit).

Van dit vrij besteedbare deel (surplus) kan een gemeente jaarlijks maximaal 10% inzetten voor het dekken van structurele lasten. Met de voorwaarde dat de solvabiliteit groter of gelijk aan 20% is en blijft. De inzet van het surplus algemene reserve (= vrije reserve) wordt door dit gebruik als structurele baat bestempeld. Het weerstandsvermogen moet naar het oordeel van de toezichthouder voldoende zijn. Dit betekent dat het moet zijn gebaseerd op een adequate risico-inventarisatie. De structurele onttrekkingen aan de algemene reserve moeten worden opgenomen in het overzicht van structurele reservemutaties. Door de inzet te koppelen aan zowel de solvabiliteit als het weerstandsvermogen wordt het gebruik van de algemene reserve alleen toegestaan als er voldoende eigen vermogen is en de geïnventariseerde risico’s zijn afgedekt. De ondergrens van 20% voor de solvabiliteit sluit aan bij de signaalwaarde van het financiële kengetal solvabiliteit, zoals ook opgenomen in het Gemeenschappelijk financieel toezichtkader. 3. Inzet algemene reserve ter overbrugging naar een sluitende begroting (bestaand) Als zich in de komende periode een situatie van resterende meerjarige tekorten zal (blijven) voordoen, dan kan dat resulteren in de noodzakelijke inzet van de algemene reserve om binnen de termijn van de meerjarenraming via ombuigingen toe te groeien naar een sluitend perspectief.

Een dergelijke inzet van de algemene reserve om naar een sluitende begroting toe te groeien is in overeenstemming met het huidige GTK/toezichtbeleid, maar is alleen een reële mogelijkheid voor gemeenten die over voldoende algemene reserve beschikken. De snelheid waarmee de ombuigingen gepaard zullen moeten gaan hangt mede af van de beschikbaarheid/omvang van het eigen vermogen.

Pagina 29

Onderstaand een rekenvoorbeeld van punt 2 om een indruk te geven om welke bedragen het gaat. De stand van de algemene reserve bedraagt 31 december 2024

€

24.000.000

Nodig voor het weerstandsvermogen

€

8.000.000

Basis voor inzet structurele middelen

€

16.000.000

10% inzetten voor structurele dekking

€

1.600.000

Voorwaarde voor deze onttrekking is dat de solvabiliteit boven de 20% blijft. Bunschoten hanteert een norm van 30% en die willen we ook handhaven. Op basis van de jaarrekening 2024 komt de solvabiliteit uit op 35,7%. De verwachting is dat dit percentage de komende jaren nog gaat dalen. Wij zien dan ook geen reden een onttrekking van de algemene reserve in te zetten als structureel dekkingsmiddel. Ook in het kader van een duurzaam financieel evenwicht vinden we dit geen goede maatregel.

Beeld van de investeringen Elk jaar wordt er door de gemeente veel geïnvesteerd. Bij de diverse kadernota’s worden vaak nieuwe investeringen voor het komende jaar vastgesteld. Hierdoor is vaak een piek in het eerste jaar te zien, de jaren daarna valt het investeringsniveau fors terug. Dit is een ongewenste situatie. Dit betekent dat er kritisch is gekeken naar een gelijkmatige spreiding van investeringen (ook qua capaciteit en voorbereiding). De kapitaallasten (rente en afschrijving) die voortvloeien uit de investeringen kunnen hiermee ook realistischer in de begroting worden verwerkt. In onderstaand overzicht is te zien dat de investeringen behoorlijk fluctueren. € 16.000.000 € 14.000.000 € 12.000.000 € 10.000.000 € 8.000.000 € 6.000.000 € 4.000.000 € 2.000.000 €2026

2027

2028

2029

2030

Pagina 30

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16989755/1