Document · PDF

Financiële perspectiefnota uitwerking 2025 - 2028.pdf

Commissie Bestuur en Financiën 20 juni 2024, gemeente BunschotenBij agendapunt: RV 1215372 Kadernota 2025-20288.758 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Financiële perspectiefnota uitwerking Begroting 2025 - 2028

Juli 2024

Pagina 2

Inhoudsopgave Aanleiding en leeswijzer .......................................................................................................................... 5 Samenvatting voorstellen ........................................................................................................................ 7 1.

Onderuitputting ................................................................................................................................. 9

Voorgestelde maatregelen ............................................................................................................. 11 Programma Bestuur en ondersteuning .............................................................................................. 11 Programma Veiligheid ........................................................................................................................ 17 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................... 18 Programma Economie ....................................................................................................................... 19 Programma Onderwijs ....................................................................................................................... 20 Programma Sport, cultuur en recreatie .............................................................................................. 22 Programma Sociaal domein............................................................................................................... 25 Programma Volksgezondheid en milieu ............................................................................................ 28 Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing ...........................................

29 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 29 Subsidiejaarplan ................................................................................................................................ 29 Om over na te denken… .................................................................................................................... 29

Belastingmogelijkheden ................................................................................................................. 31 Onroerendezaakbelasting .................................................................................................................. 31 Overige belastingen ........................................................................................................................... 31

Mogelijkheden reserves en investeringen ...................................................................................... 35

Pagina 3

Pagina 4

Aanleiding en leeswijzer Bij de behandeling van programmabegroting 2024 – 2027 is ook de perspectiefnota begroting 20252028 vastgesteld met een financieel perspectief getoond voor de jaren 2025 – 2028. De raad heeft het college opdracht gegeven om bij de kadernota 2025 te komen met een uitwerking om een sluitende meerjarenbegroting aan te bieden. In hoofdstuk vier van de kadernota begroting 2025 – 2028 (Majeure projecten) zijn de effecten van de investeringen, die in de perspectiefnota stonden vermeld, verwerkt en geactualiseerd op basis van genomen raadsbesluiten. Het college heeft de organisatie opdracht gegeven bezuinigingen in beeld te brengen waaruit de raad een keuze kan maken voor een sluitende meerjarenbegroting (hoofdstuk één en twee). Deze voorstellen zijn een opsomming waarop bezuinigingen gebaseerd kunnen worden. Vier jaar geleden is er een kerntakendiscussie gevoerd. Hierbij zijn al verschillende keuzes gemaakt en dit betekent dat het elke keer lastiger wordt om keuzes te maken. Naast de bezuinigingen is het effect van een jaarlijkse ozb-verhoging in beeld gebracht en nog andere mogelijke belastingheffingen (hoofdstuk drie). In hoofdstuk vier wordt nader ingegaan op de mogelijkheden voort het inzetten van de algemene reserve op basis van de notitie van de VNG.

Ook wordt in dit hoofdstuk een beeld gegeven van de ontwikkeling van de investeringen in meerjarenperspectief. De opbrengst van de inventarisatie van de mogelijke bezuinigingen is in deze notitie opgenomen die als bijlage bij Kadernota begroting 2025 - 2028 is gevoegd. Onderdeel van het advies van de VNG is om te focussen op bezuinigingen op medebewindstaken. Daarmee worden taken bedoeld die de rijksoverheid in wetten aan gemeenten en gemeenschappelijke regelingen opdraagt om uit te voeren. Argument om dit te doen is dat het gaat om een niet-taakgebonden korting die door het rijk is doorgevoerd. Ook geeft zij aan de bezuinigingen in beeld te brengen, maar nog de tijd te nemen om daadwerkelijk door te voeren in afwachting van de onderhandelingen met het nieuwe kabinet. In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van de mogelijke maatregelen, die voldoende ruimte bieden voor een sluitende meerjarenbegroting, maar ook soms lastige bestuurlijke keuzes vergen. De kanttekening die hierbij gemaakt moet worden is dat dat voor sommige maatregelen meerdere opties zijn. Die meerdere opties zijn wel in de totaaltelling opgenomen. Omschrijving (Bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2027

2028

Onderuitputting

117

114

127

114

Voorgestelde maatregelen

1.254

1.680

1.804

1.960

Belastingen (ozb 5%)

263

538

828

1.131

Belastingen (excl. ozb)

145

175

205

250

1.778

2.507

2.963

3.455

Totaal

Pagina 5

Pagina 6

Samenvatting voorstellen In de vorige paragraaf is een totaal aan mogelijkheden geschetst. In onderstaande tabel staat het begrotingsresultaat vanuit de meerjarenbegroting 2024 – 2027, een - bedrag is een nadeel. De noodzakelijke investeringen komen vanuit de kadernota begroting 2025 – 2028. Daaruit volgt een resultaat. Op basis van dat resultaat stelt het college een mix van bezuinigingen voor en een verhoging van de onroerendezaakbelastingen. Het tekort dat de eerste jaren resteert kan dan worden gedekt door incidenteel een extra onttrekking te doen aan de algemene reserve. Omschrijving (Bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2027

2028

Begrotingsresultaat 2025 - 2028

737

-901

-843

Noodzakelijke investeringen bestaand beleid

-1.683

-417

-490

-573

Resultaat basis voor maatregelen perspectiefnota

-946

-1.318

-1.333

-1.416

Bezuinigingen

409

500

750

1.000

Verhoging onroerendezaakbelastingen 5% per jaar

263

538

828

1.131

Totaal

672

1.038

1.578

2.131

Resultaat voor nieuw beleid

-275

-280

245

715

Pagina 7

Pagina 8

1. Onderuitputting Bij het uitwerken van de voorgestelde maatregelen, was het ook duidelijk dat sommige maatregelen al direct verwerkt kunnen worden. Het gaat dan om onderuitputting van bestaande budgetten. Wij hebben daarbij gekeken of er de afgelopen jaren structureel budget overbleef. Het gaat dus om “lucht” in de begroting of dat er inkomsten tegenover de uitgaven staan die nog niet geraamd waren. We noemen dat onderuitputting. We gaan die ruimte nu inzetten door de raming van de budgetten te verlagen. Naar aanleiding van de kerntakendiscussie 2020 is ook al goed gekeken naar onderuitputting. Een logisch gevolg is dus dat daar nu niet veel ruimte meer is. Door het afromen van budgetten is er minder vrijheid om tegenvallers binnen het budget op te vangen. Het college stelt voor deze maatregel door te voeren. Programma (Bedragen x € 1,-)

2025

2026

2027

2028

0. Bestuur en Ondersteuning

16.200

1. Veiligheid

13.800

23.800

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

27.900

3. Economie

3.800

4. Onderwijs

5.000

5. Sport, cultuur en recreatie

34.500

21.700

34.500

21.700

7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

10.200

5.500

Totaal

116.900

114.100

126.900

114.100

6. Sociaal domein

Pagina 9

Pagina 10

2. Voorgestelde maatregelen In dit hoofdstuk staan diverse maatregelen die worden voorgesteld. Dit is onderverdeeld in maatregelen per programma, maatregelen bij de verbonden partijen en het niet indexeren van het jaarplan subsidies. Aan het eind van dit hoofdstuk is nog een idee genoemd om over na te denken. Allereerst een overzicht van een totaaloverzicht van de programma’s. De maatregelen worden hierna per maatregel toegelicht: wat het betreft, wat het risico/gevolg is als er bezuinigd gaat worden en wat het financiële effect is. In de kadernota begroting 2025 – 2028 heeft het college in hoofdstuk zes een aantal voorstellen gedaan voor 2025. Totaaloverzicht voorgestelde maatregelen per programma Programma (Bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2027

2028

0. Programma Bestuur en ondersteuning

739

729

727

717

1. Programma Veiligheid

2. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat

100

3. Programma Economie

140

4. Programma Onderwijs

5. Programma Sport, cultuur en recreatie

179

203

227

6. Programma Sociaal domein

170

227

260

332

7. Programma Volksgezondheid en milieu 8. Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

Totaal voorgestelde bezuinigingen

1.254

1.465

1.589

1.745

Programma Bestuur en ondersteuning Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouders M. van de Groep en R.J. Beukers. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Bestuur en ondersteuning. Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

Raadplegend referendum

Postbezorging

Kerstbijeenkomst

Printers

Indexatie budgetten

500

Digitale dienstverlening

Pen testing

Led borden gemeente

Luchtfoto's

0. Programma Bestuur en ondersteuning

Werktijdfactor

P.M.

Openingstijden gemeentehuis

Geen bode bij avondvergaderingen

Treasury

P.M.

Onvoorzien bijstellen Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 0

50 739

50 729

50 727

50 717

Inhuur

Pagina 11

Taakveld Bestuur Raadplegend referendum Wat is het? In 2026 staat een raadplegend referendum gepland voor het aanleggen van een buitenbad. In de loop van de tijd zijn er ontwikkelingen geweest die impact hebben op het terrein rondom het zwembad. Bijvoorbeeld de bouw van de semi-permante sporthal. Wat is het gevolg/risico? Als dit referendum niet doorgaat is niet bekend wat de bevolking van de gemeente Bunschoten van een buitenbad vindt. Wat is het financiële effect? Dit betreft een incidenteel effect van €12.500,- in 2025 en 2026.

Taakveld overhead Postbezorging Wat is het? De gemeente heeft een antwoordnummer. Hiervan is in 2023 bijna 400x gebruik van gemaakt (voornamelijk door het sociaal team). Het is mogelijk om het antwoordnummer op te heffen. In deze tijd waar steeds meer digitaal gaat, kan het antwoordnummer ook vervangen worden door een digitale melding. Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van een postbus. Het gaat dan om een jaarlijkse vergoeding voor het gebruik en kosten voor de haalservice. Er worden gemiddeld 20 poststukken per dag ontvangen via de postbus. Het is mogelijk dat deze poststukken ‘gewoon’ worden bezorgd op het gemeentehuis/ afgeleverd worden aan de balie. Ook wordt er gebruik gemaakt van een brengservice. Dit is voor de poststukken die de gemeente verzendt via het Orgelcomité. De Brengservice brengt deze poststukken op het inleverpunt van het Orgelcomité. Het is een optie dat dit door medewerkers van de gemeente Bunschoten zelf wordt gedaan. Wat is het gevolg/risico? Het antwoordnummer is een service vanuit de gemeente en een stimulans voor mensen om hun brieven terug te sturen. Door het afschaffen hiervan bied je als gemeente minder service naar de inwoners. Het is voor de Koninklijke Onderscheidingen belangrijk dat dit goed geregeld is, in verband met het aangetekend verzenden.

Er moet een duidelijke afspraak worden gemaakt tussen het Orgelcomité en de gemeente voor het bezorgen van deze poststukken, het kan zijn dat er grote mailings tussen zitten. Wat is het financiële effect? € 1.000,- voor het afschaffen van het antwoordnummer. € 1.500,- voor het afschaffen van de postbus € 1.500,- voor het afschaffen van de brengservice

Kerstbijeenkomst Wat is het? Elk jaar wordt er een kerstbijeenkomst georganiseerd voor medewerkers, burgerleden en raadsleden met een buffet. Het is mogelijk om dit anders in te richten bijvoorbeeld door het aantal aanwezigen te verminderen (alleen medewerkers) of geen buffet, maar alleen een borrel. Wat is het gevolg/risico? Medewerkers en burger- en raadsleden kunnen hierdoor minder tevreden zijn. Wat is het financiële effect? € 3.000,- bij afschaffen.

Pagina 12

Printers Wat is het? Het is visueel aantrekkelijk om in kleur te printen, maar kleurenprints zijn tot vijf keer duurder. Op dit moment staan de printers in het gemeentehuis al automatisch afgesteld op zwart/wit printen. Toch wordt er nog regelmatig in kleur geprint. Door het gebruik van kleurenprints te beperken tot gevallen waarin ze absoluut noodzakelijk zijn, kan een besparing worden gerealiseerd. Wat is het gevolg/risico? Er is geen risico. Wat is het financiële effect? € 7.500,- per jaar.

Indexatie budgetten Wat is het? Op dit moment worden de budgetten bij de begroting die niet voor onderuitputting in aanmerking komen geïndexeerd met het inflatiepercentage dat wordt vastgesteld bij de kadernota. Het is mogelijk om de budgetten niet te verhogen met het inflatiepercentage. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg kan zijn dat budgetten worden overschreden, omdat de kosten wel met inflatie zijn verhoogd. Wat is het financiële effect? De verwachting is dat dit ongeveer € 500.000,- is voor 2025 (op basis van 3,2%). Het college stelt voor deze maatregel door te voeren.

Digitale dienstverlening Wat is het? De gemeente heeft zich sinds kort aangesloten bij Centric e-diensten. Die betekent dat er 15 diensten optimaal geleverd kunnen worden aan de burger via de website, bijvoorbeeld online geboorteaangifte. Deze diensten beperken zich tot burgerzaken. Op de website van de gemeente is het ook mogelijk om bijvoorbeeld een subsidieaanvraag voor groene daken in te vullen, dit gaat via de websiteaanbieder. Dit is een dubbele kostenpost. Het is mogelijk om het systeem van de website uit te faseren. Wat is het gevolg/risico? Het is niet meer mogelijk om andere diensten dan burgerzaken online (via de gemeentelijke website) te regelen. Wat is het financiële effect? € 25.000,- per jaar

PEN testing Wat is het? Op dit moment wordt jaarlijks een PEN test uitgevoerd op de systemen door een externe partij, om te komen of en zowaar we kwetsbaar zijn. Deze test helpt om digitaal weerbaarder te zijn tegen digitale gevaren. Vanuit de Baseline Informatieveiligheid Overheid is een vorm van PEN testing verplicht. Het is mogelijk dat deze test wordt uitgevoerd door medewerkers van een gemeente (bijvoorbeeld onderlinge controle in BLNP verband). Wat is het gevolg/risico? Door PEN testing zelf uit te voeren is het risico dat ‘de slager zijn eigen vlees keurt’. Hierdoor is de kans groter dat kritieke lekken worden gemist. Daarnaast heeft de gemeente niet hetzelfde kennisniveau als externe PEN testers. Wat is het financiële effect? € 15.000,- per jaar Pagina 13

LED borden gemeente Wat is het? Er staat op dit moment een LED bord aan de Oostelijke Randweg nabij Rengerswetering en één bij het gemeentelogo aan de Westsingel. Deze borden zijn afgeschreven. En de wens is om deze borden te vervangen. Het is een keuze om deze borden niet te vervangen. Het vervangen van deze borden kost ongeveer € 60.000,-. Het aanschaffen van nieuwe LEDborden kan bij een kadernota afgewogen worden. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg is dat er bij de ingang van de dorpsgrenzen geen informatie meer staat wanneer er evenementen plaatsvinden. Wat is het financiële effect? Op dit moment staat er een investering van € 12.000,- in de planning. Bij het aanschaffen van nieuwe LED borden zal de investering hoger zijn. Daarnaast zijn er nog stroomkosten, ongeveer € 500,-. Bij het niet vervangen van deze borden vervalt de investering met daarbij de kapitaallasten en de jaarlijkse stroomkosten.

Luchtfoto’s Wat is het? Jaarlijks worden er luchtfoto’s gemaakt. Deze luchtfoto’s worden onder andere gebruikt voor de uitvoering van de wettelijke taak van bijhouden van de basisregistraties BAG, BGT en WOZ. Daarnaast worden de foto’s ook intern gebruikt door medewerkers. Het is mogelijk om deze luchtfoto’s twee- of driejaarlijks uit te voeren in plaats van jaarlijks. Wat is het gevolg/risico? Als de foto’s niet meer elk jaar worden gemaakt heeft dit gevolgen voor de actualiteit van de basisregistraties. Van de basisregistraties wordt verwacht dat zij zo dicht mogelijk de werkelijke situatie weergeven. Voor de WOZ kan dit ook invloed hebben op de bezwaren. Wat is het financiële effect? Het kost ongeveer € 10.000,- per keer. Bij één keer in de twee jaar zou dit dus € 10.000,- schelen één keer in de twee jaar.

Werktijdfactor Wat is het? Om medewerkers goed te laten werken krijgt iedereen binnen de organisatie een account en een laptop. De kosten voor deze basisvoorzieningen zijn voor alle medewerkers hetzelfde. Dierdoor zijn medewerkers die parttime werken ten opzichte van fulltime medewerkers duurder qua ICT-middelen. Het is een keuze om de werktijdfactor te beperken tot minimaal 0,6 fte. Wat is het gevolg/risico? Er kunnen geen vacatures meer uitgezet worden voor minder dan 0,6 fte. Hierdoor kan de gemeente Bunschoten als werkgever minder aantrekkelijk worden. Wat is het financiële effect? € 15.000,- per jaar.

Inhuur Wat is het? Er wordt steeds meer ingehuurd bij de gemeente. Dit komt doordat vacatures op sommige plekken zeer moeilijk zijn in te vullen. Het is een keuze om zaken uit te stellen in plaats van in te huren. Door het werk meer inzichtelijk te maken voor iedereen kan er gekozen worden wat de prioriteiten zijn als organisatie. Wat is het gevolg/risico? Het kan betekenen dat de doelen vanuit het coalitieakkoord niet (op tijd) worden bereikt.

Pagina 14

Wat is het financiële effect? Het is op dit moment niet bekend wat dit financieel oplevert.

Openingstijden gemeentehuis Wat is het? Sinds 2022 zijn de openingstijden van het gemeentehuis uitgebreid. Het gemeentehuis is op woensdag tot en met 20:00 uur geopend en op vrijdag is het mogelijk om tot 17:00 uur documenten af te halen. Ten tijde van dit schrijven wordt er bij de publieksbalie op afspraak gewerkt in verband de grote vraag naar paspoorten. Het is een optie om altijd op afspraak te werken, of de avondopenstelling aan te passen. Daarnaast is het ook een mogelijkheid om de telefonische bereikbaarheid te beperken en bijvoorbeeld niet meer elke ochtend open te zijn. Wat is het gevolg/risico? Bij het aanpassen van de avondopenstelling kan het voorkomen dat burgers die niet in de gelegenheid zijn om tot 17:00 uur op het gemeentehuis te komen, niet meer hun documenten kunnen aanvragen. Als er op afspraak gewerkt wordt kan er beter worden afgestemd wanneer er meer/minder medewerkers nodig zijn en kan er efficiënter gewerkt worden. Wat is het financiële effect? Eén fte van gemiddeld € 75.000,-.

Bodediensten avonden Wat is het? Op dit moment is er altijd een bode aanwezig als er avondvergaderingen in het gemeentehuis zijn. Het is mogelijk om dit te laten vervallen. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg is dat er geen ontvangst is bij de avondvergadering, als bijvoorbeeld inwoners naar de raadsbijeenkomst komen. Daarnaast is er geen bediening meer; koffie en thee moet zelf worden gepakt. Het sluiten van het pand moet door anderen (bijv. een beveiligingsbedrijf) georganiseerd worden. Wat is het financiële effect? € 20.000,- per jaar.

Taakveld Treasury Treasury Wat is het? Voor het aangaan van nieuwe leningen is nu uitgegaan van 3% rente. De rente op de kapitaalmarkt is momenteel nog hoger (3,8%) en blijft erg onzeker, maar de verwachting is dat dit wel gaat dalen. Dit is wel afhankelijk van de ontwikkeling van de inflatie. We zien nu vooral nog een forse stijging van de lonen in de cao’s die worden afgesloten waardoor de inflatie nog hoog blijft. Wat is het gevolg/risico? De rente is afhankelijk van de markt, het kan ook zo weer stijgen. Wat is het financiële effect? Het volledige effect is niet bekend, maar een mutatie naar boven of beneden van 0,1% heeft als effect € 30.000,-.

Taakveld Overige baten en lasten Bijstellen onvoorzien Wat is het? De gemeente heeft een post ‘onvoorzien’, dit is bedoeld als dekking voor lasten die niet in de begroting zijn opgenomen. Op dit moment is dit budget € 100.000,-. In praktijk wordt er niet veel

Pagina 15

gebruik gemaakt van deze post. Als er echt iets onvoorziens gebeurt dan zal dit in werkelijkheid ook de post overschrijden. Daarom het voorstel om dit bedrag te halveren. Wat is het gevolg/risico? Er is een mogelijkheid dat de post ‘onvoorzien’ niet toereikend is in enig jaar en dat er dan gebruik moet worden gemaakt van de algemene reserve van de gemeente. Wat is het financiële effect? € 50.000,- per jaar. Het college stelt voor deze maatregel door te voeren (zie hoofdstuk zes Kadernota begroting 2025 – 2028).

Pagina 16

Programma Veiligheid Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder M. van de Groep In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Veiligheid. Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

75 75

1. Programma Veiligheid Inzet boa's Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 1

Taakveld Openbare orde en veiligheid Inzet boa’s Wat is het? Op dit moment zijn er drie boa’s actief in de gemeente Bunschoten voor 3 fte. Het is mogelijk om de inzet van de boa’s te verminderen. Of de taken van de boa’s aan te passen. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg is dat er minder inzet van boa’s mogelijk is. Overlast kan minder snel aangepakt worden, gevoel van veiligheid kan verminderen. Ook mogelijk nog gevolgen voor afspraken met horeca in het kader van horecaconvenant. Wat is het financiële effect? Eén fte van gemiddeld € 75.000,-.

Pagina 17

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Commissie Ruimte, portefeuillehouder R.J. Beukers. Voor het taakveld havens is P. van Asselt portefeuillehouder, commiss ie Samenleving. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Veiligheid. Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

2. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Maatschappelijk nut afschrijven t.l.v. reserve dekking kapitaallasten Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 2

100 100

Taakveld Verkeer en vervoer Afschrijven investeringen ten laste van reserve dekking kapitaallasten Wat is het? De afschrijvingslasten van investeringen met een maatschappelijk nut, dus geen vervangingsinvesteringen, mogen worden gedekt ten laste van de reserve dekking kapitaallasten. Het gaat met name om de investeringen in wegen. Het gaat om een bedrag aan investeringen van afgerond € 4 miljoen. Dit bedrag wordt overgeheveld van de algemene reserve naar de reserve dekking kapitaallasten. Wat is het gevolg/risico? Geen direct gevolg voor de investeringen. De dekking van de lasten wordt anders geregeld. Wel wordt in een termijn van 40 jaar de reserve met een bedrag van € 4 miljoen verminderd. Omdat het niet gaat om vervangingsinvesteringen lopen we geen risico op moment dat de investering is afgeschreven. Het solvabiliteitspercentage daalt wel geleidelijk door dit effect. Wat is het financiële effect? Het effect is berekend op een voordelig effect op de exploitatie van € 100.000,-. De reservepositie loopt jaarlijks met € 100.000,- terug.

Pagina 18

Programma Economie Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder R.J. Beukers. Taakveld Economische promotie hoort in de portefeuille van P. van Asselt, commissie Samenleving. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Economie. Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

47 47

94 94

140 140

3. Programma Economie Subsidie centrumactiviteiten Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 3

Taakveld Economische promotie Subsidie centrumactiviteiten Samen SPKNBRG Wat is het? Samen SPKNBRG ontvangt subsidie het organiseren van evenementen. En daarbij zetten zij zich ook in voor gebiedsmarketing en een gastvrije benadering van toeristen. Wat is het gevolg/risico? Dat er geen tot weinig activiteiten in het centrum worden gehouden of dat dat de organisatie inkomsten verwerft door sponsoring Wat is het financiële effect? De subsidie is op dit moment € 187.000,-. Een afbouw van vier jaar is een redelijke termijn. Dat betekent in 2029 een voordeel van € 187.000,-.

Pagina 19

Programma Onderwijs Commissie Samenleving, portefeuillehouder P. van Asselt In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Onderwijs. Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

Subsidie niet-doelgroeppeuters

Eigen bijdrage leerlingenvervoer

4. Programma Onderwijs Subsidie doelgroeppeuters

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 4

Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken Subsidie doelgroeppeuters Wat is het? Op dit moment wordt er een subsidie aan de peuterspeelzalen verleend voor doelgroeppeuters vanuit het gemeentelijk subsidieplan. De gemeente ontvangt ook geld van het Rijk voor Onderwijsachterstandenbeleid (OAB – specifieke uitkering). Het is mogelijk om de subsidie van de doelgroeppeuters uit de OAB gelden te financieren. Wat is het gevolg/risico? Kanttekening is wel dat de OAB gelden toereikend moeten zijn. Elke vier jaar wordt de OAB opnieuw vastgesteld en het is niet bekend of de gelden op hetzelfde niveau blijven. Er zijn ook wettelijke taken die uit de OAB gefinancierd moeten worden, waardoor subsidies zoals vroegsignalering, bibliotheek op school en voorleesexpress in het geding komen. Wat is het financiële effect? Dit betekent dat de gemeentelijke subsidie met € 25.000,- omlaag kan. Het college stelt voor deze maatregel door te voeren (zie hoofdstuk zes Kadernota begroting 2025 – 2028).

Subsidie niet-doelgroep peuters Wat is het? Er wordt nu ook subsidie verleend aan de peuterspeelzalen voor niet-doelgroep peuters. Dit is geen wettelijke taak, maar dit komt voort uit bestuurlijke afspraken ‘Voor alle peuters een plaats’. Wat is het gevolg/risico? Het risico is dat de toegankelijkheid van de kinderopvang afneemt en de kansengelijkheid wordt vergroot. We willen juist een sterke pedagogische basis, zodat peuters worden voorbereid op een goede start op de basisschool. Dit kan niet in één jaar geregeld worden, hier zal een subsidie afbouw voor geregeld moeten worden. Wat is het financiële effect? Het gemeentelijke deel voor niet-doelgroeppeuters is in 2024 € 70.000,-. Dit kan in vier jaar worden afgebouwd. Vanaf 2029 een voordeel van € 70.000,-.

Pagina 20

Eigen bijdrage leerlingenvervoer Wat is het? De gemeente zorgt voor een passende vervoersvoorziening naar een school volgens de vastgestelde verordening leerlingenvervoer, waarbij het vergroten van de zelfredzaamheid van deze leerlingen wordt gestimuleerd. Wat is het gevolg/risico? De uitvoering vraagt personele inzet. Daarnaast is het een extra last voor de ouders/verzorgers van kinderen die gebruik maken van het leerlingenvervoer. Het is nodig om de verordening aan te passen om drempelbedragen te innen bij ouders/verzorgers. Wat is het financiële effect? € 10.000,- per jaar, dit is afhankelijk van het inkomen van ouders.

Pagina 21

Programma Sport, cultuur en recreatie Commissie Samenleving, portefeuillehouder P. van Asselt. Voor het taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie is W. de Jong portefeuillehouder, commissie Ruimte. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Sport, cultuur en recreatie. Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

Tarievendiscussie sport na invoering Joint Venture

P.M.

Sluiten zwembad

5. Programma Sport, cultuur en recreatie P.M.

P.M.

Subsidieregeling Botter (cofinanciering)

Gemeentelijk erfgoed

Centrum voor Erfgoed & Cultuur

Kwaliteitsniveau groen

Speelvoorzieningen Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 5

25 95

25 179

25 203

25 227

Taakveld Sportbeleid en activering Tarievendiscussie sport Wat is het? Momenteel wordt de besluitvorming voorbereid voor het aangaan van een Joint Venture met SRO. Als dit traject is afgerond worden ook de overeenkomsten met de sportverenigingen geactualiseerd. Dat is ook het moment om het traject van actualiseren van de tarieven op te pakken. Wat is het gevolg/risico? Dat is op dit moment nog niet bekend. Wat is het financiële effect? Dat is op dit moment nog niet bekend.

Taakveld Sportaccommodaties Sluiten zwembad Wat is het? Het zwembad wordt gezien als maatschappelijke basisvoorziening voor de inwoners. Het zwembad is gemeentelijk eigendom. Het beheer van het zwembad is belegd bij SRO. Het onderhoud is in veel gemeenten en zo ook in Bunschoten en behoorlijke kostenpost. Wat is het gevolg/risico? Als het zwembad wordt gesloten zijn bewoners voor recreatief zwemmen en zwemlessen aangewezen op andere gemeenten. Juist in een waterrijke gemeente is het belangrijk dat voor kinderen dichtbij zwemlessen aangeboden. Ook moet er dan een alternatief worden gezocht voor het zogenaamde “natte” schoolzwemmen. Daarnaast is zwemmen goed voor de lichamelijke gezondheid, wat later zorgkosten kan voorkomen. Wat is het financiële effect? Op termijn zou dit een besparing van ongeveer € 600.000,- zijn.

Taakveld Cultureel erfgoed Subsidieregeling botters Wat is het? Bij de behandeling van de kadernota begroting 2024 – 2027 is besloten om bottereigenaren jaarlijks te subsidiëren voor het onderhoud en in standhouden van de botters. Het is mogelijk om deze regeling af te bouwen.

Pagina 22

Wat is het gevolg/risico? Door het afbouwen van deze subsidie kan het mogelijk zijn dat er minder botters in de haven komen te liggen. De botters hebben een toeristische functie en voor de geschiedenis van het visserijverleden van Bunschoten-Spakenburg. Wat is het financiële effect? Afbouw in vier jaar betekent in 2029 een voordeel van € 60.000,-.

Gemeentelijk erfgoed Wat is het? Er is jaarlijks een bedrag van € 36.000,- beschikbaar voor aanvragen van burgers voor het in standhouden van gemeentelijke monumenten. Daarnaast is sinds 2024 een reserve gemeentelijk erfgoed ingesteld voor het opvangen van fluctuaties tussen de jaren. De afgelopen jaren zijn er niet veel aanvragen geweest voor het in stand houden van gemeentelijk erfgoed. Het is mogelijk om het jaarlijkse bedrag af te bouwen en de reserve niet aan te vullen. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg is dat de kans bestaat dat gemeentelijke monumenten niet meer worden onderhouden, waardoor de kans bestaat dat er monumenten verdwijnen. Wat is het financiële effect? Afbouw in vier jaar betekent in 2029 een voordeel van € 36.000,-.

Centrum voor erfgoed en cultuur Wat is het? Het centrum voor Erfgoed & Cultuur is opgericht op initiatief van de gemeente Bunschoten en vijf stichtingen die actief zijn op het gebied van erfgoed. De gemeente betaald op dit moment de overheadkosten en salariskosten van de directeur. Dit contract loopt eind 2025 af. Het is een keuze om vanaf 2026 niet meer de directeur te betalen van geld van de gemeente. Dit kan bijvoorbeeld door vrijwilligers worden gedaan, of dat het centrum zelf inkomsten gaat genereren. Wat is het gevolg/risico? De kans bestaat dat er geen (geschikte) vrijwilliger gevonden wordt die deze functie op zich zal nemen. Dit kan het voortbestaan van het centrum in gevaar brengen. Wat is het financiële effect? € 60.000,- op jaarbasis vanaf 2026.

Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie Kwaliteitsniveau groen Wat is het? Het is mogelijk om het kwaliteitsniveau van het centrum, gemeentehuis en begraafplaatsen aan te passen. Van kwaliteitsniveau A naar B. Het onderhoudsniveau van bedrijventerrein De Zuidwenk is sinds een aantal jaar naar kwaliteitsniveau B gegaan. Dit kan weer naar kwaliteitsniveau C aangepast worden. Daarnaast valt ook het maaien van gazons en het zomeronderhoud onder het kwaliteitsniveau. Wat is het gevolg/risico? Het gevolg van deze aanpassingen is dat het onkruid meer in beeld komt. Voor het onderhoud van het groen wordt ook gebruik gemaakt van medewerkers van Eemfors. Als zij minder werk hebben voor de gemeente kan het een gevolg zijn dat de gemeente meer moet bijdragen aan het Regionaal Werkbedrijf (RWA). Wat is het financiële effect? Ongeveer € 70.000,-

Pagina 23

Speelvoorzieningen Wat is het? Op dit moment zijn er zo’n 80 speelvoorzieningen in de gemeente die worden onderhouden. Het is mogelijk om minder speelvoorzieningen te onderhouden. Wat is het gevolg/risico? Door minder onderhoud kan het voorkomen dat speelvoorzieningen gevaarlijker worden en niet meer veilig genoeg zijn om te spelen. Het gevolg daarvan is dat speelvoorzieningen verwijderd moeten worden, waardoor er minder speelplekken in de gemeente zijn. Wat is het financiële effect? € 25.000,- per jaar

Pagina 24

Programma Sociaal domein Commissie Samenleving, portefeuillehouder P. van Asselt. In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Sociaal domein. Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

Huishoudelijke hulp mantelzorg

100

150

175

Mantelzorgcompliment

Subsidie relatietherapie

Bijzondere bijstand

Gemeentelijke armoedebeleid

Arbeidsparticipatie

Begeleiding vergunninghouders

Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 6

170

227

260

332

6. Programma Sociaal domein

Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie Huishoudelijke hulp mantelzorg Wat is het? Deze regeling is bedoeld voor huishoudelijke hulp ten behoeve van de ontlasting van mantelzorgers (HHT). Deze regeling is niet wettelijk verplicht en kan afgeschaft worden. Bunschoten is in de regio één van de weinige gemeenten die deze regeling toepast. Wat is het gevolg/risico? Een groot aantal afnemers van HHT zal recht krijgen op ‘gewone’ huishoudelijke hulp, waardoor dit niet een volledige besparing is. Daarnaast vinden mantelzorgers dit een zeer fijne regeling en kan er onvrede onder de inwoners ontstaan. Wat is het financiële effect? Het afschaffen zou ongeveer € 100.000,- opleveren en op termijn kan dit oplopen tot € 175.000,gebaseerd op 50% van de totale kosten. Dit is gebaseerd op de verwachting dat een deel van de kosten verschuift naar huishoudelijke hulp.

Mantelzorgcompliment Wat is het? Mantelzorgondersteuning en waardering is een wettelijke verplichting. Wel kan de manier waarop dit gedaan wordt, worden aangepast. Op dit moment ontvangen geregistreerde mantelzorgers elk jaar een waardebon van € 100,-. Het is mogelijk om dit bedrag te halveren of zelfs af te schaffen. Er wordt wel aandacht gegeven aan de dag van de mantelzorg. Wat is het gevolg/risico? Mantelzorgers kunnen zich ondergewaardeerd voelen. Wat is het financiële effect? De totale kosten zijn € 40.000,-, bij een halvering zal dit € 20.000,- opleveren.

Subsidie relatietherapie Wat is het? Op dit moment wordt er € 20.000,- subsidie verleend aan de Boei voor de uitvoering van relatietherapie. De subsidie is bedoeld om in samenwerking met professionele relatietherapeuten relatietherapie aan te bieden aan inwoners van de gemeente die thuiswonende kinderen hebben. Het is mogelijk om de subsidie te verlagen of af te schaffen.

Pagina 25

Wat is het gevolg/risico? Een (complexe) scheiding heeft veel gevolgen voor een kind. Dit is ook te zien aan de hulpverleningstrajecten die via het Sociaal Team bekend zijn. Wat is het financiële effect? Als de subsidie volledig wordt afgebouwd dan zou dat een besparing zijn van € 20.000,-. Als de subsidie wordt gehalveerd een besparing van € 10.000,-.

Taakveld Inkomensregelingen Bijzondere bijstand Wat is het? De gemeente heeft een wettelijke plicht om bijzondere bijstand te verlenen. Hoe dit wordt ingevuld is per gemeente verschillend. Het is mogelijk om vanaf 2028 het kindpakket (Jeugdfonds Sport en Cultuur) uit het minimabeleid af te schaffen. En/of het percentage van de bijstandsnorm dat in aanmerking kan komen voor bijzondere bijstand te verlagen. Het percentage ligt nu op 115%. Ook zou het beleid bijzondere bijstand verder aangescherpt kunnen worden, zodat minder medische kosten vergoed kunnen worden. Wat is het gevolg/risico? Door het minimabeleid verder te versoberen, zorgt ervoor dat de meeste kwetsbare mensen nog verder geraakt worden in hun financiën, waardoor zij in financiële problemen kunnen komen. Financiële problemen hebben grote invloed op de gezondheid. Niet investeren in deze groep geeft kans op hogere zorgkosten in het sociaal domein. Het minimabeleid verder te versoberen, zorgt ervoor dat minima onvoldoende kunnen participeren in de samenleving. Kinderen kunnen bijvoorbeeld niet aan een sport deelnemen. Medische kosten worden niet altijd meer vergoed, waardoor medische behandelingen uitgesteld worden en de weg uit de bijstand moeilijker wordt. Wat is het financiële effect? Dit zou ongeveer € 65.000,- per jaar kunnen besparen.

Gemeentelijk armoedebeleid Wat is het? De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Er kunnen keuzes worden gemaakt voor dit budget. Op dit moment wordt er € 4.000,- subsidie verstrekt aan Schuldhulpmaatjes (preventie). Daarnaast wordt er subsidie verstrekt voor onder meer de coördinatie van Schuldhulpmaatjes, zodat een goede ketensamenwerking tot stand komt met als gevolg dat inwoners passende ondersteuning ontvangen. Wat is het gevolg/risico? Als deze subsidies niet meer worden verstrekt heeft dit effect op de (financiële) gezondheid van mensen met schulden. Wat is het financiële effect? € 9.000,- per jaar.

Taakveld Arbeidsparticipatie Arbeidsparticipatie Wat is het? Het begeleiden van doelgroepen van de participatieweg is een wettelijke verplichting. Er kan wel bezuinigd worden, zodat scherpere keuzes gemaakt moeten worden welke mensen ondersteunt worden om uit de bijstand te komen. Wat is het gevolg/risico? Door het budget te verlagen is er onvoldoende begeleiding voorhanden om iemand uit de uitkering te halen. Ook zorgt dit ervoor dat mensen niet ondersteunt worden in het participeren in de samenleving, zoals vrijwilligerswerk (als werk nog te hoog gegrepen is). Vrijwilligerswerk is het eerste stapje naar

Pagina 26

werk en zorgt ook voor structuur in het dagelijks leven, een groter sociaal netwerk, meer eigenwaarden en meer waardering vanuit de sociale omgeving. Wat is het financiële effect? € 20.000,- per jaar door minder benodigde capaciteit en minder inzet van instrumenten.

Begeleiding vergunninghouders Wat is het? De gemeente is verantwoordelijk voor de Wet inburgering. Het is mogelijk om de basissubsidie van Vluchtelingenwerk naar beneden bij te stellen. In de basissubsidie zit een stukje aanwezigheid, individuele juridische begeleiding en aanwezig bij de brede intake. Wat is het gevolg/risico? Als Vluchtelingenwerk niet meer aanwezig is bij de brede intake, dan kunnen zij niet meer volledig hun rol pakken, wat zijn weerslag zal hebben op de kwaliteit van ondersteuning. Dit geldt ook voor de juridische begeleiding. Statushouders kunnen deze ondersteuning niet ergens anders ontvangen. Wat is het financiële effect? € 10.000,- per jaar.

Pagina 27

Programma Volksgezondheid en milieu Taakveld Volksgezondheid valt onder de commissie Samenleving, portefeuillehouder P. van Asselt. De taakvelden Riolering, Afval en Begraafplaatsen en crematoria horen bij de commissie Ruimte, portefeuillehouder W. de J ong. Begraafbeleid hoort bij M. van de Groep, commissie Bestuur en Financiën . In deze tabel staan alle voorgestelde maatregelen voor het programma Volksgezondheid en milieu. Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

50 50

50 56

50 61

50 67

7. Programma Volksgezondheid en milieu Subsidies middelengebruik Perceptiekosten GBLT onderdeel Afval Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 7

Taakveld Volksgezondheid Subsidies middelengebruik Wat is het? Preventie is in het kader van volksgezondheid en middelengebruik geen wettelijke verplichting. Het is mogelijk om de subsidie aan Jellinek en Waypoint stop te zetten. Wat is het gevolg/risico? Het stopzetten van deze subsidies zal de sluitende, preventieve aanpak in het kader van middelengebruik, die is opgezet met andere partners (zoals onder andere De Boei en Moedige Moeders) ernstig in gevaar brengen. Jellinek is de grootste professional op dit gebied. Het stopzetten van de subsidie van Waypoint betekent dat er geen/minder inzet van buddy’s voor ex-verslaafden meer zal zijn, waardoor meer verwijzingen naar de zorg verwacht worden. Wat is het financiële effect? De subsidie zal afgebouwd moeten worden, dit zou dan € 22.000,- kunnen besparen vanaf 2029.

Taakveld Afval Perceptiekosten afval Wat is het? De tarieven voor afval zijn kostendekkend. Het is mogelijk om ook de perceptiekosten die GBLT maakt voor het uitvoeren van de afvalstoffenheffing toe te rekenen aan de rioolheffing. Dat gebeurt op dit moment niet. Wat is het gevolg/risico? De afvalstoffenheffing stijgt beperkt. Wat is het financiële effect? € 50.000,Het college stelt voor deze maatregel door te voeren (zie hoofdstuk zes Kadernota begroting 2025 – 2028).

Pagina 28

Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Commissie Ruimte, portefeuillehouders W. de Jong en R. J. Beukers. Er worden voor dit programma geen maatregelen voorgesteld. Bedragen x € 1.000,8. Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Totaal voorgestelde bezuinigingen programma 8

2025

2026

2027

2028

Verbonden partijen Alle verbonden partijen zijn op de hoogte gebracht dat de gemeente moet bezuinigen. Aan hen is gevraagd om terughoudend te zijn met het aanvragen van extra financiële middelen en met een open blik te kijken naar besparingsmogelijkheden en verdere efficiëntie. Bij de verbonden partijen is de gemeente Bunschoten ook afhankelijk van de andere gemeenten. Als alle verbonden partijen vanaf 2026 2,5% bezuinigen zou dit € 138.000,- voor de gemeente betekenen. Verbonden partijen (Bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2027

2028

VRU

RWA/Amfors

GGD

RUD

BBS

GBLT Totaal bezuinigingen verbonden partijen

8 138

Subsidiejaarplan Bij de voorgestelde maatregelen staan al een paar mogelijkheden om diverse subsidies af te bouwen. Subsidies kunnen niet in één keer worden gestopt, dit moet gebeuren via een afbouwregeling. In de tabel bij de programma’s is bij de subsidies uitgegaan van een vierjarige afbouw beginnend in 2026. Naast of in plaats van de al voorgestelde maatregelen is het ook mogelijk om geen indexatie toe te passen op alle subsidies. De indexatie voor 2025 is 3,2%. Dat zou dan ongeveer € 77.000,- opleveren (op basis van het totale subsidiebedrag 2024). Het college stelt voor deze maatregel door te voeren. Dit maakt onderdeel uit van de eerdergenoemde maatregel om de indexering niet toe te passen waarvoor een bedrag is geraamd van € 500.000,-. Zie hoofdstuk zes Kadernota begroting 2025 – 2028).

Om over na te denken… Vanuit de organisatie kwam ook een alternatief voorstel om zo mogelijk te bezuinigen of op een andere manier te gaan werken. Onderstaand idee is om over na te denken.

Lokaal gemeenschapsfonds Een lokaal gemeenschapsfonds is een Algemeen Nut Beogende Instelling, een soort van derde geldstroom (met onafhankelijk bestuur) die zich inzet voor de gemeente. Zij besteden het vermogen uitsluitend voor projecten in de gemeente. Bijvoorbeeld voor zaken in de openbare ruimte waar gemeenten steeds minder geld voor hebben, een speeltuin, kunstwerk of ontmoetingsplek of andere zaken die ten goede komen aan de gemeenschap.

Pagina 29

De gemeente heeft hierin een faciliterende rol, bijvoorbeeld voor het meedenken bij de oprichting en een adviseur in het bestuur. Het geld voor het fonds komt van bijvoorbeeld erfenissen, grote giften, acties of (periodieke) donaties van inwoners. Het instellen van een lokaal gemeenschapsfonds is in Amerika heel normaal. In Nederland komt dit ook steeds vaker op. Juist met een gemeente als Bunschoten, als betrokken gemeenschap is dit een onderzoek waard.

Pagina 30

3. Belastingmogelijkheden In dit hoofdstuk worden de mogelijkheden van de belastingen toegelicht. Gemeenten kunnen voor verschillende zaken belasting heffen.

Onroerendezaakbelasting De raad heeft aangegeven dat zij ook naar de mogelijkheden willen kijken voor een verhoging van de onroerendezaakbelastingen (ozb). Hieronder is uitgewerkt wat het betekent als de ozb stijgt boven inflatie voor de jaren 2025 – 2028. De begrootte ozb in 2024 bedraagt 5.100.000,-. Een verhoging met 1% betekent dus een bedrag van € 51.000,- extra inkomsten. Door voor 2025 een extra verhoging van 3,2 door te voeren als correctie op de inflatie 2024 komt 1% extra overeen met een bedrag van € 52.500,-. Een verhoging van 5% boven inflatie per jaar, levert in totaal € 1.131.000,- extra dekking op. 1,00%

2,00%

3,00%

4,00%

5,00%

6,00%

7,00%

2025 € 52.500 € 105.000

€ 157.500 € 210.000 €

262.500

€

315.000

€

367.500

2026 € 105.525 € 212.100

€ 319.725 € 428.400 €

538.125

€

648.900

€

760.725

2027 € 159.080 € 321.342

€ 486.817 € 655.536 €

827.531

€ 1.002.834

€ 1.181.476

2028 € 213.171 € 432.769

€ 658.921 € 891.757 € 1.131.408

€ 1.378.004

€ 1.631.679

Overige belastingen Daarnaast zijn er ook andere mogelijkheden binnen het belastinggebied. Bijvoorbeeld het weer instellen van belastingen die in het verleden zijn afgeschaft. Dat is in de tabel aangegeven. Daarna worden de belastingmaatregelen toegelicht: wat het betreft, wat het risico/gevolg is als dit (weer) geïnd gaat worden en wat het financiële effect is. Belastingen (Bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2027

2028

Forensenbelasting

P.M.

Precariobelasting

P.M.

Kostendekkende tarieven

P.M.

Legesverordening

P.M.

Omgevingsvergunningen

P.M.

Hondenbelasting

100

Toeristenbelasting

Reclamebelasting

100

Parkeerbelasting Totaal

P.M. 145

P.M. 175

P.M. 205

P.M. 250

Algemeen Voor een aantal belastingen/rechten is in bovenstaande tabel een p.m. post opgenomen. Deels omdat het gaat om zeer beperkte omvang van de te realiseren opbrengst en deels omdat het op dit moment moeilijk is een extra opbrengst te ramen. Een voorbeeld van de laatste is parkeerbelasting. Daarvoor is dan extra onderzoek nodig.

Pagina 31

Forensenbelasting Wat is het? De gemeente heft forensenbelasting aan natuurlijke personen die meer dan 90 dagen in de gemeente verblijven (gemeubileerde woning) zonder daar hun hoofdverblijf hebben. Hierdoor betalen zij mee aan het algemene voorzieningenniveau van de gemeente. Het is mogelijk om deze belasting (onbeperkt) te verhogen. Wat is het gevolg/risico? De gemeente ontvangt meer inkomsten. Wat is het financiële effect? Zeer beperkt, daarom p.m. geraamd.

Precariobelasting Wat is het? Voor het gebruik van openbare grond wordt een vergoeding geheven, precariobelasting. Het wordt geheven voor het plaatsen van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Bijvoorbeeld terrassen. Het is mogelijk om deze belasting (onbeperkt) te verhogen. Daarnaast is het ook mogelijk om deze verordening uit te breiden door bijvoorbeeld ook bouwmaterialen als heffingsgrond te gebruiken. Wat is het gevolg/risico? Precario wordt op dit moment voornamelijk betaald door ondernemers in het centrum. Het verhogen van dit tarief zal op weerstand stuiten. Het uitbreiden van de verordening zal meer handhaving kosten. Wat is het financiële effect? Zeer beperkt, daarom p.m. geraamd.

Kostendekkende tarieven: afval, riolering, markt, begraven, haven Wat is het? Deze tarieven moeten kostendekkend zijn, dit betekent dat de gemeente niet meer mag innen dan dat het kost. In de begroting en jaarrekening wordt de mate van kostendekkendheid opgenomen Wat is het gevolg/risico? Als de rechten niet kostendekkend zijn moet er op andere wijze in de dekking worden voorzien Wat is het financiële effect? Voor de afvalstoffenheffing zijn de kosten van GBLT nog meegenomen in de kostendekking zonder dat de tarieven aangepast worden.

Legesverordening inclusief omgevingsvergunningen Wat is het? Op dit moment staan er onderwerpen in de legesverordening waar een vergoeding voor betaald moet worden. In de praktijk blijkt dat voor een aantal van deze onderwerpen geen vergoeding in rekening wordt gebracht. Bijvoorbeeld voor de uren die gemaakt worden om iets op te zoeken in het archief Daarnaast is het ook mogelijk om meer onderwerpen toe te voegen aan de legesverordening, bijvoorbeeld het inzien van bouwdossiers. In andere gemeenten is dit al vanzelfsprekend. Wat is het gevolg/risico? De in rekening te brengen bedragen zijn vrij klein de vraag is of dit opweegt tegen de personele inzet die daarvoor nodig is. Wat is het financiële effect? Het is nu nog niet bekend wat dit effect is.

Pagina 32

Hondenbelasting Wat is het? Hondenbelasting kan geheven worden op de houder van een hond. In de gemeente Bunschoten is deze belasting, net als in veel andere gemeenten, in 2019 afgeschaft. Het is mogelijk deze belasting weer in te voeren. Wat is het gevolg/risico? Houders van een hond moeten deze belasting betalen. Dit kan zorgen voor onvrede onder de inwoners. Er zitten ook kosten aan verbonden voor de uitvoering door GBLT. Wat is het financiële effect? € 100.000,-.

Toeristenbelasting Wat is het? Toeristen die verblijven in de gemeente Bunschoten (en er dus niet wonen) betalen op dit moment geen toeristenbelasting. Het is mogelijk om deze belasting (opnieuw) in te voeren. Vooral omdat er nu een hotel in de gemeente wordt gebouwd en er steeds meer bed and breakfasts komen. In 2011 is deze belasting afgeschaft, omdat het meer kostte dan opleverde. De gemeente mag zelf bepalen wat de hoogte is van dit tarief. Wat is het gevolg/risico? Er loopt momenteel ook een discussie of de controle op inschrijving arbeidsmigranten in de BRP weer geïntensiveerd moet worden voor zowel logeerlocaties short-stayers. Op dit moment is de gemeente Bunschoten een aantrekkelijke gemeente voor toeristen, dit zou door toeristenbelasting minder kunnen worden. En dat zou dan invloed kunnen hebben op de lokale economie. Wat is het financiële effect? Er wordt uitgegaan van € 20.000,- in 2025 en € 50.000,- in 2028. De verwachting is dat dan ook het hotel bij ’t Kleine Zeetje gerealiseerd is.

Reclamebelasting Wat is het? Als reclame van de openbare weg zichtbaar is kan er reclamebelasting geheven worden. De tarieven zijn meestal gerelateerd aan de grootte van de reclame-uiting of afhankelijk van aard, wijze en tijdsduur van de reclame-uiting. Vaak wordt de opbrengst aangemerkt als een bestemmingsheffing wordt dit bijvoorbeeld ingezet voor bevordering van het economisch klimaat. Wat is het gevolg/risico? Hoge perceptiekosten. De lokale lastendruk voor bedrijven zal toenemen. Zonder draagvlak van de middenstand en het bedrijfsleven is invoering van deze belasting niet aan te bevelen. Wat is het financiële effect? Als uitgangspunt kan worden gekozen voor de opbrengst die basis was voor de BIZ-centrum. Daar ging het om een bedrag van € 100.000,-.

Parkeerbelasting Wat is het? Op dit moment is het parkeren in de gemeente gratis. Het is mogelijk om betaald parkeren in te stellen. Ook in het belang om het centrum meer autovrij te maken kan dit een stimulans zijn om op de fiets naar het centrum te gaan (mits goede fietsparkeerplekken). Een andere keuze is om alleen de parkeergarage betaald parkeren te maken. Wat is het gevolg/risico? De implementatiekosten van deze belasting zijn best fors (aanschaf automaten, borden etc.). Daarnaast zal er ook gehandhaafd moeten worden en moeten de parkeerboetes worden geïnd door

Pagina 33

de gemeente. Bewoners van het centrumgebied moeten een ontheffing krijgen wat ook extra administratie kost. Wat is het financiële effect? Het is op dit moment onbekend wat het effect is. Daarvoor is nader onderzoek nodig.

Pagina 34

4. Mogelijkheden reserves en investeringen Bij de vaststelling van de perspectiefnota is door de raad gevraagd in de uitwerking ervan ook aandacht te geven aan de mogelijkheden om de algemene reserve in te zetten. In dit hoofdstuk gaan in op de mogelijkheden die er zijn. Vanuit de VNG is een beleidsnotitie opgesteld die ook ingaat op de mogelijkheid van inzet van de algemene reserve. De regeling wordt eerst kort toegelicht en vervolgens wordt uitgewerkt wat dit concreet voor Bunschoten kan betekenen.

Notitie van de VNG Aanwendbaarheid van het eigen vermogen Gemeenten kunnen de volgende bestaande en nieuwe mogelijkheden toepassen om de structurele lasten die volgen uit de maatschappelijke opgaven te dekken uit reserves door: 1. voor investeringen bestemmingsreserves te vormen voor de dekking van de structurele kapitaallasten (bestaand); en/of 2. het surplus in de algemene reserve aan te wenden voor structurele exploitatielasten (nieuw); en/of 3. versneld toe te groeien naar een structureel en reëel evenwicht (bestaand). 1. Inzet reserves bij investeringen (bestaande mogelijkheid) Gemeenten kunnen nu al reserves inzetten als structureel dekkingsmiddel ter dekking van de kapitaallasten van investeringen, mits de dekking vanuit de reserve plaatsvindt gedurende de gehele looptijd. De vervanging van op deze wijze bekostigde investeringen in de toekomst is geen vanzelfsprekendheid, omdat er niet vanzelf ruimte in de begroting is gereserveerd voor toekomstige kapitaallasten en is daarom een aandachtspunt. 2. Inzet surplus algemene reserve bij voldoende solvabiliteit en afdekking risico’s (nieuw) In het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK) is een regeling opgenomen voor de inzet van een surplus binnen de algemene reserve. Het surplus van de algemene reserve is dat deel dat niet nodig is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit).

Van dit vrij besteedbare deel (surplus) kan een gemeente jaarlijks maximaal 10% inzetten voor het dekken van structurele lasten. Met de voorwaarde dat de solvabiliteit groter of gelijk aan 20% is en blijft. De inzet van het surplus algemene reserve (= vrije reserve) wordt door dit gebruik als structurele baat bestempeld. Het weerstandsvermogen moet naar het oordeel van de toezichthouder voldoende zijn. Dit betekent dat het moet zijn gebaseerd op een adequate risico-inventarisatie. De structurele onttrekkingen aan de algemene reserve moeten worden opgenomen in het overzicht van structurele reservemutaties. Door de inzet te koppelen aan zowel de solvabiliteit als het weerstandsvermogen wordt het gebruik van de algemene reserve alleen toegestaan als er voldoende eigen vermogen is en de geïnventariseerde risico’s zijn afgedekt. De ondergrens van 20% voor de solvabiliteit sluit aan bij de signaalwaarde van het financiële kengetal solvabiliteit, zoals ook opgenomen in het Gemeenschappelijk financieel toezichtkader. 3. Inzet algemene reserve ter overbrugging naar een sluitende begroting (bestaand) Als zich in de komende periode een situatie van resterende meerjarige tekorten zal (blijven) voordoen, dan kan dat resulteren in de noodzakelijke inzet van de algemene reserve om binnen de termijn van de meerjarenraming via ombuigingen toe te groeien naar een sluitend perspectief.

Een dergelijke inzet van de algemene reserve om naar een sluitende begroting toe te groeien is in overeenstemming met het huidige GTK/toezichtbeleid, maar is alleen een reële mogelijkheid voor gemeenten die over voldoende algemene reserve beschikken. De snelheid waarmee de ombuigingen gepaard zullen moeten gaan hangt mede af van de beschikbaarheid/omvang van het eigen vermogen.

Pagina 35

Onderstaand een rekenvoorbeeld van punt 2 om een indruk te geven om welke bedragen het gaat. De stand van de algemene reserve bedraagt 31 december 2023

€

23.000.000

Nodig voor het weerstandsvermogen

€

5.000.000

Basis voor inzet structurele middelen

€

18.000.000

10% inzetten voor structurele dekking

€

1.800.000

Voorwaarde voor deze onttrekking is dat de solvabiliteit boven de 20% blijft. Bunschoten hanteert een norm van 30% en die willen we ook handhaven. Op basis van de jaarrekening 2023 komt de solvabiliteit uit op 37,2%. De verwachting is dat dit percentage de komende jaren nog gaat dalen. Wij zien dan ook geen reden een onttrekking van de algemene reserve in te zetten als structureel dekkingsmiddel. Ook in het kader van een duurzaam financieel evenwicht vinden we dit geen goede maatregel. Wel zullen we de eerste jaren een deel van de algemene reserve, zoals bij punt 3 beschreven, gebruiken om de bezuinigingen en/of het verhogen van lokale lasten gefaseerd door te kunnen voeren. De inzet van de algemene reserve, zoals bij punt 1 beschreven werken we verder uit bij het onderdeel investeringen.

Beeld van de investeringen Elk jaar wordt er door de gemeente veel geïnvesteerd. Bij de diverse kadernota’s worden vaak nieuwe investeringen voor het komende jaar vastgesteld. Hierdoor is vaak een piek in het eerste jaar te zien, de jaren daarna valt het investeringsniveau fors terug. Dit is een ongewenste situatie. Dit betekent dat er kritisch is gekeken naar een gelijkmatige spreiding van investeringen (ook qua capaciteit en voorbereiding). De kapitaallasten (rente en afschrijving) die voortvloeien uit de investeringen kunnen hiermee ook realistischer in de begroting worden verwerkt. In onderstaande tabel is duidelijk te zien dat de investeringen de komende jaren afnemen. € 16.000.000 € 14.000.000 € 12.000.000 € 10.000.000 € 8.000.000 € 6.000.000 € 4.000.000 € 2.000.000 €-

2024

2025

2026

2027

2028

Pagina 36

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14198875/1