Commissie Ruimte Presentatie Vereveningsfonds 2025

Presentatie Sociaal Vereveningsfonds

Commissie Ruimte 19 november 2025

Inleiding • Omgevingsprogramma Wonen 2025-2029 • Geldende wetgeving en grondslagen • Wat is een sociaal vereveningsfonds? • Rekensystematiek • Subsidie uit vereveningsfonds?

• Bespreekpunten

Omgevingsprogramma wonen Omgevingsprogramma Wonen 2025-2029: • Verplichte realisatie van 30% sociale huurwoningen in alle woningbouwlocaties. • Bouwen 67% betaalbaar. Afspraken Woondeal Regio Amersfoort: • In 2030 is het aandeel sociale huur 30% (streefwaarde) van de gehele woningvoorraad. Aanstaande Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) maakt dit mogelijk nog harder door het opnemen van verplichtingen voor nieuwbouw.

Geldende wetgeving en grondslagen • Basis Omgevingswet en Amvb’s: Artikel 8.21 Omgevingsbesluit: • Wijst categorieën aan waarvoor verhaal van financiële bijdrage mogelijk is. • Onder meer voor ontwikkelingen gericht op het bereiken van een prijsklasse voor evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad. • Verwijzing naar 5.161 c Besluit kwaliteit leefomgeving, mag alleen voor sociale huurwoningen of sociale koopwoningen. • Regeling moet in een omgevingsplan of programma worden vastgelegd.

Wat is het sociaal vereveningsfonds? • Een instrument om de realisatie van betaalbare woningbouw te sturen en te stimuleren. • Instrument draagt bij aan de noodzakelijke flexibiliteit en afdwingbaarheid bij de toepassing van beleidsnorm voor woningbouwinitiatieven. • Biedt een compensatiemogelijkheid voor initiatiefnemers die niet aan de eis (kunnen) voldoen. • Fysieke compensatie • Financiële compensatie • Projecten waarbij het aandeel sociale huur / koop beneden de beleidsnorm ligt leveren een bijdrage aan projecten die EXTRA sociale huurwoningen realiseren.

Wat valt onder sociaal? • Sociale huurwoning: Kale huurprijs woning tot € 900,07 (pp 2025) = 143 punten WWS

• Sociale koopwoning: tot € 305.000 (pp 2025)*: 1. hypotheek voor sociale koop i.r.t. inkomensgrens (DAEB) 2. Aparte beleidsnorm voor sociale koop ontbreekt • Betaalbaar:

tot € 405.000 (pp 2025) € 420.000 (pp 2026)

* bedrag volgt uit planmonitor Provincie Utrecht

Wanneer SVF? • In het Omgevingsprogramma Wonen staat nu vanaf acht woningen als uitgangspunt opgenomen. • Afdracht geldt per niet gebouwde sociale huurwoning (of koopwoning). • Het afkopen van sociale woningbouw is geen recht van initiatiefnemers, maar afweging van gemeente. • Meerdere optiekeuzes voor verrekening.

Op grond van artikel 4.81 Awb: College heeft altijd de mogelijkheid om na vaststelling van beleid af te wijken van een beleidsnorm.

Wanneer SVF? Omgevingsprogramma Wonen > afwijken is mogelijk:

Rekensystematiek • Vaste bijdrage per woning: +/+ biedt voorspelbaarheid en eenvoud in de uitvoering - /- de marktconformiteit van de afdracht aan SVF • Dynamische berekening: +/+ marktconformiteit: verschil in grondwaarde tussen het vereiste programma en het gewenste programma

Rekenvoorbeeld- dynamisch (fictief)

Rekenvoorbeeld- dynamisch

Subsidie bij bouw meer sociale huur? • Bij meer realisatie van 30% sociale huur. • Aantonen van het ontstaan tekort / verslechtering door realisatie van meer dan 30%.

• Welk rekenmodel bij uitgave? • Uitbetaling alleen als er voldoende gelden in het vereveningsfonds beschikbaar zijn. • Staatssteun voorkomen.

Organisatie SVF • Instellen bestemmingsreserve • Uitvoering vastleggen in Programma • Wonen • Planeconomie

• Financiële administratie • Afhankelijk van ontwikkelingen > aantal mutaties klein • Jaarrekening / Begroting > rapporteren stand van reserve

Voordelen door vereveningsfonds voor realisatie sociale huur • Gemeentelijke sturing Meer sturingskracht voor gemeente voor de langere termijn. • Duurzame ontwikkeling Toekomstbestendige aanpak op de woningmarkt. • Verhoogde realisatie Meer sociale huurwoningen * • Oplossing voor woningtekort Bijdrage aan oplossen woningtekort in sociale segment.

* Zie SM Reg. afspraken huisvesting aandacht groepen en ouderen (agendapunt 10)

Bespreekpunten • Wel of niet een SVF instellen? • Bij ja, naast sociale huur ook sociale koop meenemen? • Ondergrens van 8 woningen is nu het uitgangspunt in het Omgevingsprogramma Wonen. Houden wij hier aan vast of moet dit aantal worden bijgesteld? • Toepassing afwijkingsmogelijkheden uit Omgevingsprogramma Wonen • Heeft u al een voorkeur qua berekeningssystematiek?