CAP Evaluatie toegankelijkheid PS verkiezingen 2023

EVALUATIE TOEGANKELIJKHEID STEMBUREAUS 2023 Geachte commissie,

Tijdens de de gezamelijke commissievergadering van 23 februari jongstleden zijn door de fractie van de CAP mondelinge vragen gesteld over de toegankelijkheid van de stembureaus tijdens de Provinciale Statenverkiezingen. Het college antwoordde dat “alle stemhokjes toegankelijk zijn, dat in alle stemhokjes een loep met lamp aanwezig is, dat op locaties een aparte gehandicaptenparkeerplaats ingericht wordt als deze niet al aanwezig is en er rekening gehouden wordt met alle richtlijnen van de kiesraad. Er zijn in totaal 11 stemlocaties en deze zijn allemaal toegankelijk tijdens de verkiezingen.” Kiesraad Na eigen onderzoek concluderen wij dat (volgens de richtlijnen van de kiesraad, die de gemeente zelf aanhaalt,) geen enkel stembureau tijdens de Provinciale Statenverkiezingen van 15 maart 2023 toegankelijk waren.1 De inventarisatie van de resultaten van die eigen onderzoek vindt u op pagina 3. De kiesraad stelt verschillende toegankelijkheidseisen aan in de vorm van een checklist2, enkele belangrijke punten op deze checklist staan hieronder verder uitgewerkt: -

“Is de route vrij van obstakels? Denk aan obstakels die kiezers met een rolstoel of een visuele beperking kunnen hinderen” Na eigen onderzoek is gebleken dat op ten minste drie locaties fysieke obstakels aanwezig waren, dit waren deuren die iemand met een rolstoel niet zelfstandig kan openen. (Dit noemt de checklist van de kiesraad expliciet)

-

“Staan er stoelen (waarvan minstens 1 op de 5 met armleuning) voor wachtende kiezers?” Na eigen onderzoek is gebleken dat in geen enkel stembureau stoelen aanwezig waren voor wachtende kiezers.

-

“Heeft minimaal één stemhokje een verlaagde schrijfplank?” Na eigen onderzoek is gebleken dat in tenminste één stembureau geen stemhokje met verlaagde plank aanwezig was.

Naast de punten van de kiesraad is ook door het college toegezegd dat bij alle locaties een gehandicaptenparkeerplaats zou worden ingericht als deze niet reeds aanwezig was. Uit eigen onderzoek is gebleken dat ten minste drie stembureaus niet beschikten over een gehandicaptenparkeerplaats.

1 2

De Vaartkerk is niet bezocht en dus niet meegenomen in deze conclusie. https://open.overheid.nl/documenten/ronl-0d6cc1860070db03ba9d1a0046b613154030218c/pdf

1

Voorzieningen voor personen met een auditieve (doof en/of slechthorend) of visuele beperking (blind en/of slechtziend) zijn in de gemeente Bunschoten, op de aanwezigheid van een loep na, niet getroffen.

Kieswet Naast de richtlijnen van de kiesraad die door de gemeente zelf zijn aangedragen, is toegankelijkheid ook een onderwerp in de kieswet; deze schrijft het volgende voor:

“Burgemeester en wethouders dragen er zorg voor dat alle in de gemeente aangewezen stemlokalen zodanig zijn gelegen en zo zijn ingericht en uitgerust dat kiezers met lichamelijke beperkingen zoveel mogelijk hun stem zelfstandig kunnen uitbrengen.” (Kieswet artikel J4, lid II)

“Indien burgemeester en wethouders niet voldoen aan het tweede lid informeren zij de gemeenteraad over de reden hiervoor.” (Kieswet artikel J3, lid III)

In onze ogen roepen deze twee wetsartikelen, wanneer toegepast op de toegankelijkheid van de stembureaus tijdens de Provinciale Statenverkiezingen van 15 maart 2023 en de wijze waarop de raad hierover is geïnformeerd, een drietal vragen op: 1. Waarom is er niet, conform artikel J4, lid III, voor gezorgd dat kiezers met een lichamelijke beperking (in het bijzonder in het geval van een auditieve of visuele beperking) zoveel mogelijk, zelfstandig hun stem konden uitbrengen? 2. Waarom heeft het college de raad niet geïnformeerd over de ontoegankelijkheid van de stembureaus in de gemeente Bunschoten (volgens de zelf aangedragen richtlijnen én de kieswet)? 3. Hoe kan het dat toen onze fractie expliciet vroeg naar de toegankelijkheid van de stembureaus, de raad vervolgens niet juist geïnformeerd is?

Graag bespreken wij de bovenstaande bevindingen met u en evalueren wij samen met u de toegankelijkheid van de stembureaus en de informatievoorziening hierover door het college.

2

Inventarisatie toegankelijkheid stembureaus in de gemeente Bunschoten. Provinciale statenverkiezingen 15 maart 2023

Stembureau

Adventkerk Fonteinkerk Gemeentehuis

Invalide Geen stoelen Verlaagde Loep Voorzieningen parkeer- Fysieke waarvan plank aanwezig blinden/ plaats Obstakels 1 op slechtzienden 5met ** leuning aanwezig X X X

X X X

X X X

Immanuelkerk

X

X

X

De Kuil X Maranathakerk X

X X

X X

X X

X

X X X X

Noorderkerk Petrakerk Samenklank Vaartkerk* Westerkerk

X X

X X X

X

-

X X

-

Voorzieningen Doven/ slechthorenden ***

-

*Vanwege praktische omstandigheden is de Vaartkerk niet bezocht **Voorzieningen als soundboxen en braille stemmallen ***Voorzieningen als een gebarentolk

3