Bijlage Opgaven afval en grondstoffen

Bijlage: Opgaven afval en grondstoffen

Deze bijlage hoort bij de bijgaande brief van ROVA en geeft een beknopt overzicht van de belangrijkste opgaven op het gebied van afval en grondstoffen voor de komende raadsperiode. Deze opgaven vragen om bestuurlijke aandacht en vormen een belangrijke basis voor beleidskeuzes binnen het coalitieakkoord.

1 ■ afval & grondstoffen

■ beheer buitenruimte

Gezamelijk doel Onze gezamenlijke landelijke opgave is helder: de transitie naar een volledig circulaire economie in 2050. Vanuit ons domein afval en grondstoffen kan dit alleen worden bereikt door afgedankte producten en reststromen voor 100% terug te brengen in de keten. We zien een toekomst waarin we geen grondstoffen meer verspillen, maar afval steeds weer als nieuwe grondstof weten te hergebruiken. De transitie naar een circulaire economie vraagt van gemeenten heldere en consistente beleidskeuzes, gecombineerd met een nauwe samenwerking met uitvoeringspartners. In onze dagelijkse uitvoering zien wij kansen om grondstoffen efficiënter te benutten. Tegelijkertijd ervaren wij belemmeringen die de voortgang vertragen. Om deze transitie te versnellen, adviseren wij in het coalitieakkoord aandacht te besteden aan onderstaande drie opgaven:

Opgave 1: Betaalbaarheid afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing staat onder druk. Dit komt doordat Het Rijk extra belastingen heft waardoor het verbranden van restafval duurder wordt. Het Rijk verhoogt namelijk de belasting op het verbranden van restafval. Ook neemt de CO2-heffing op de uitstoot van afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s) toe. Hierdoor stijgen de kosten in de hele afvalketen. Deze hogere kosten worden uiteindelijk doorberekend in de afvalstoffenheffing die inwoners betalen. Als er geen maatregelen worden genomen, kan dit ertoe leiden dat de afvalstoffenheffing in 2029 met ongeveer € 40,- per huishouden stijgt, zie onderstaande tabel. Lastenstijging totaal

2027

2028

2029

2030

2035/ Struc.

Lastenstijging AVI’s (in mln. €)

107

460

567

567

567

Waarvan Lastenstijging huishoudens (in mln. €)

64

276

340

340

340

Gemiddelde lastenstijging huishoudens reeds voorgenomen beleid (in € per jaar)

7

10

14

18

21

Gemiddelde lastenstijging huishoudens nieuw beleid (in € per jaar)

1

22

26

22

18

Gemiddelde totale lastenstijging huishoudens (in € per jaar)

8

32

40

40

40

Tabel 1. Gemiddelde lastenstijging huishoudens Bron: Belastingplan 2026, pag. 165

Deze belastingen zijn in het leven geroepen om de hoeveelheid restafval te laten afnemen. Hierin zit ook de oplossing; beter scheidingsgedrag en een hogere kwaliteit grondstoffen houdt de heffing betaalbaar.

Opgave 2: Kwaliteit grondstoffen verbeteren Om de kwaliteit van grondstoffen nog verder te verbeteren zetten we samen met onze gemeenten in op zo zuiver mogelijke inzameling. Minder vervuiling leidt immers tot minder afkeur en daarmee tot minder restafval. ROVA werkt sinds enkele jaren aan het Programma Kwaliteit Grondstoffen, waarin wij effectieve proeven en dienstverlening ontwikkelen en continu doorontwikkelen. Zo controleren wij tijdens de inzameling het gewicht van pmd en hebben we de inzet van AI bij gft verkend. Samen met gemeenten zetten wij deze aanpak in om vervuiling bij de bron te beperken, onder meer via gerichte campagnes en interventies.

2 ■ afval & grondstoffen

■ beheer buitenruimte

Opgave 3: Afvalpreventie Onze ROVA-gemeenten produceren ongeveer 480 kilo huishoudelijk afval per persoon per jaar, verdeeld over diverse afvalen grondstofstromen. Voor al deze stromen is afvalpreventie mogelijk. Zo kan er bijvoorbeeld minder gft ontstaan door voedselverspilling te voorkomen, minder oud papier en karton door het gebruik van een ja-sticker, minder verpakkingen door herbruikbare alternatieven te promoten en minder afgedankte elektronische apparaten door te repareren, te delen en te lenen.

ROVA wil samen met gemeenten en andere partners zoals kringlopen verkennen hoe we structureel minder afval kunnen laten ontstaan en inwoners stimuleren tot circulair gedrag. Deze verbreding van onze rol, van inzameling en het uitvoeren van de gemeentelijke inzamelplicht naar actief bijdragen aan preventie, vraagt nauwe samenwerking en biedt kansen om grondstoffen beter te benutten en kosten te verlagen.

Tot slot Deze opgaven vragen om duidelijke keuzes en een samenhangende aanpak. Door hier in het coalitieakkoord richting aan te geven, legt u een stevige basis voor een toekomstbestendig afval- en grondstoffenbeleid. ROVA denkt graag met u mee over de verdere uitwerking en uitvoering.

3 ■ afval & grondstoffen

■ beheer buitenruimte