Bijlage 4a. Toelichting.pdf

Bestemmingsplan Eemdijk-Oost

Plangegevens Naam: Plantype: IMRO: Status:

Eemdijk-Oost bestemmingsplan NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301 vastgesteld

Datum:

november, 2023

Projectnummer:

21AF300

Opdrachtgever:

Smink Vastgoed BV

Opsteller:

Ad Fontem Juridisch Bouwadvies BV Stationsstraat 37 7622 LW BORNE T) 074 – 255 7020 E) info@ad-fontem.nl

Ad Fontem Juridisch Bouwadvies BV | Stationsstraat 37 | 7622 LW Borne | T 074-2557020 | F 074-265967 | E info@ad-fontem.nl

Eemdijk-Oost

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging en begrenzing plangebied 1.3 Vigerend bestemmingsplan 1.4 De bij het plan behorende stukken 1.5 Leeswijzer

3 3 3 4 6 6

Hoofdstuk 2 Het plan 2.1 Geschiedenis Eemdijk 2.2 Ruimtelijke structuur Eemdijk 2.3 Huidige situatie 2.4 Toekomstige situatie

7 7 7 8 8

Hoofdstuk 3 Beleid 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Regionaal beleid 3.4 Gemeentelijk beleid

16 16 19 24 24

Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1 Vormvrije m.e.r.-beoordeling 4.2 Milieuzonering 4.3 Geur 4.4 Bodem 4.5 Geluid 4.6 Luchtkwaliteit 4.7 Externe veiligheid 4.8 Water 4.9 Ecologie 4.10 Archeologie en Cultuurhistorie 4.11 Verkeer / parkeren

27 27 28 29 30 31 33 34 36 42 46 52

Hoofdstuk 5 Juridische toelichting 5.1 Planopzet en systematiek 5.2 Toelichting op de regels

56 56 56

Hoofdstuk 6

Economische uitvoerbaarheid

60

Hoofdstuk 7 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 7.1 Vooroverleg 7.2 Zienswijzen 7.3 Beroep en gewijzigde vaststelling hangende het beroep

61 61 61 62

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

2

Toelichting Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Ten oosten van Eemdijk is een plan ontwikkeld dat toeziet op de bouw van maximaal 72 woningen. Het gaat om rijwoningen, twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen. Het plan ligt aan de oostzijde van het dorp achter de woningen aan het Kerkepad. Omdat sprake is van een geheel nieuwe ontwikkeling is tevens een beeldkwaliteitplan opgesteld. In het bestemmingsplan en het beeldkwaliteitplan is zoveel mogelijk rekening gehouden met de bestaande stedenbouwkundige structuur en woonklimaat van het dorp. Het huidige bestemmingsplan staat de bouw van de nieuwe woningen niet toe. Het doel van het voorliggende bestemmingsplan is het creëren van een nieuw planologisch kader waarbinnen woningbouw gerealiseerd kan worden. Met het nieuwe bestemmingsplan beschikt de gemeente Bunschoten over een doelmatig en passend planologisch regime, dat aan de inwoners en toekomstige (andere) gebruikers voldoende rechtszekerheid biedt over hun rechten en plichten.

1.2

Ligging en begrenzing plangebied

Ligging Eemdijk is gelegen langs de Eem en ligt ten westen van Bunschoten-Spakenburg. Eemdijk is gelegen op de gemeentegrens van Bunschoten. Ten westen van Eemdijk is de kern Eemnes gelegen. Aan de oostzijde van Eemdijk ligt het buitengebied. Het plangebied ligt ten oosten van de kern Eemdijk. Momenteel is het plangebied in agrarisch gebruik. In figuur 1.1 is de ligging van het plangebied weergegeven.

Figuur 1.1: Ligging plangebied (bron: PDOK) Begrenzing De begrenzing van het plangebied is in figuur 1.2 weergegeven (rood omkaderd). In dit figuur

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

3

is een kadastrale kaart weergegeven waarop het plangebied te zien is. Op de verbeelding van het bestemmingsplan is de exacte begrenzing van het plangebied weergegeven.

Figuur 1.2: begrenzing plangebied (bron: kadastralekaart.com)

1.3

Vigerend bestemmingsplan

Op het overgrote deel van het plangebied is het bestemmingsplan 'Landelijk Gebied, 1e herziening' van toepassing. Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 28 maart 1985 en goedgekeurd door Gedeputeerde Staten van Utrecht op 5 augustus 1986. Tevens is er een Koninklijk Besluit genomen op 1 september 1988.

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

4

Figuur 1.3: Uitsnede bestemmingsplan 'Landelijk gebied 1e herziening' (bron: gemeente Bunschoten) De betreffende gronden hebben ingevolge het 'Landelijk gebied 1e herziening' de bestemming 'Agrarisch gebied zonder bebouwing met landschappelijke waarde'. Uit bovenstaande figuren kan afgeleid worden dat de gronden bestemd zijn voor agrarische doeleinden. De ontwikkeling van woningen past niet binnen deze bestemming. Om de woningbouw mogelijk te plaatsen is voorliggend bestemmingsplan opgesteld.

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

5

1.4

De bij het plan behorende stukken

Het onderhavige bestemmingsplan 'Eemdijk-Oost' bestaat naast deze toelichting uit de volgende stukken. Verbeelding (identificatie NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301); Bijlagen bij de toelichting; Regels; Bijlagen bij de regels.

1.5

Leeswijzer

De toelichting van het bestemmingsplan kent de volgende opbouw. In hoofdstuk 2 worden de huidige situatie en het te realiseren plan beschreven. Hoofdstuk 3 schetst het beleidskader. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de uitgevoerde omgevingsonderzoeken behandeld. In hoofdstuk 5 wordt het bestemmingsplan in juridisch opzicht toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 wordt ten slotte de maatschappelijke uitvoerbaarheid belicht.

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

6

Hoofdstuk 2 2.1

Het plan

Geschiedenis Eemdijk

De kern Eemdijk is relatief laat ontstaan, omdat het voortdurend oprukkende water van de Zuiderzee menselijke nederzettingen aan de monding van de Eem bedreigde. Weliswaar werd omstreeks 1400 ter bescherming van het land de Eemdijk aangelegd, maar hierdoor was het gevaar nog niet geweken. De waaien (dijkdoorbraakkolken), die men nu nog langs de Eem aantreft vormen hier het tastbare bewijs van. De waaien kunnen beschouwd worden als littekens van de strijd tegen het water. Pas in de 19e eeuw ontstond er langs de Eemdijk een buurtschap nabij een waai van de Eem. Dit buurtschap ('Dijkhuizen' genaamd) bestond uit wat huizen, een haventje ('Het Haventje'), een sluis (de 'Bikkers Sluis') en een vaart (de Bikkersvaart). In een later stadium werd langs de Bikkersvaart de Vaartweg aangelegd. Tevens werd de waai afgesneden en de Vaartweg doorgetrokken. Zo ontstond de Ringweg als restant van de oorspronkelijke bocht in de Eemdijk (rond de waai). In de loop der jaren is vervolgens de bebouwing langs de aanwezige wegen verdicht tot de kern, die er momenteel is. In de vorige eeuw is een aanvang gemaakt met twee kleinschalige uitbreidingen: door opvulling van de ruimte langs de Ringweg in het huidige hart van het dorp; de uitbreiding langs het Kerkepad (Ringweg - Noord). Begin jaren '90 is de gemeente begonnen met een geleidelijke uitbreiding ten noordoosten van Eemdijk (Ringweg - Noord).

Aan de Eemdijk is naast de Christelijk gereformeerde kerk aan de Eemdijk (nr. 47) een doorsteek gemaakt naar het buitengebied. Vanaf hier is geleidelijk een nieuwe buurt gebouwd die tussen de basisschool 'De school met de Bijbel' en de kerk aansluiting vindt bij de Vaartweg. Aan de noord-, oost- en zuidzijde wordt Eemdijk omgeven door het landelijk gebied. Direct aansluitend op de bestaande woningbouw wordt ten oosten van Eemdijk woningbouw ontwikkeld.

2.2

Ruimtelijke structuur Eemdijk

Bebouwing De woningen aan de rand van Eemdijk grenzen aan landelijk gebied. Deze woningen liggen aan de Vaartweg en het Kerkepad. De bebouwing langs de plangrens van de nieuwe woningbouwlocatie betreffen vooral vrijstaande en twee-onder-één-kap-woningen, waarvan de meeste horen bij de laatste uitbreiding van Eemdijk. De woningen hebben zowel één-laag-met-kap (vooral oostelijke en noordelijke woningen) als twee-lagen-met-kap. De meeste woningen zijn de afgelopen 15-20 jaar gebouwd. Alle vrijstaande en twee-onder-één-kap-woningen hebben een eigen oprit. De woningen aan het zuidelijke deel van het Kerkepad zijn van nog recentere datum en zijn vrij uniform van karakter: allemaal twee-laag-met-schilddak en met (deels dezelfde) 'jaren 30' - kenmerken. De woningen aan de noord- en oostzijde betreffen twee-onder-één-kap en vrijstaand-geschakelde woningen met eigen oprit en garage en de woningen aan de westzijde betreffen rijwoningen in rijen van vier tot zes woningen. In het dorp zijn géén rijksen/of gemeentelijke monumenten aanwezig. De ontsluiting van het plangebied vindt plaats ter hoogte van de woning Vaartweg 23. Langs de Vaartweg is sprake van onregelmatig verkavelde lintbebouwing. Deze lintbebouwing bevindt zich bij de 'entree' tot Eemdijk nog overwegend op enige afstand van de weg.

De ruimtelijke kwaliteit wordt voorts positief beïnvloed door de aanwezigheid van de Bikkersvaart die ten zuiden van het plangebied ligt (langs de Vaartweg). Hoewel deze watergang haar transportfunctie heeft verloren, is het ruimtelijk gezien een fraai element, dat zowel op grond van de functie in het waterbeheersysteem als de landschappelijke kwaliteit het behouden waard is. Verkeer en parkeren De verkeersstructuur van Eemdijk is vrij helder. Het dorp kent twee ontwikkelingsassen, de Eemdijk volgt de Eem en de Vaartweg verbindt het dorp met Bunschoten-Spakenburg. Waar

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

7

de wegen kruisen aan de Eem is een aanlegplaats voor de veerpont; aan de overzijde kan men via de Wiggertsweg zijn weg vervolgen richting Eemnes. Alle wegen in de kom zijn aangewezen als 30 km-zone. Op een aantal plaatsen, waaronder de dorpsentrees, zijn verkeersremmende maatregelen getroffen. Een groot deel van de woningen in Eemdijk is vrijstaand of halfvrijstaand. Hier kunnen bewoners parkeren op eigen erf. In het geval van de rijtjeswoningen zijn er niet of nauwelijks parkeermogelijkheden op eigen erf. In de buurt van deze woningen zijn openbare parkeergelegenheden gecreëerd. Voor zover bekend doen zich binnen het dorp geen specifieke parkeerproblemen voor. Groen In het 'oude' dorp zijn geen grote groenvoorzieningen aanwezig. Enkele verspreid liggende groenstrookjes en de groene taluds langs de watergangen vormen de belangrijkste dragers voor het openbaar groen. De beperkte groenvoorzieningen in het dorp zelf worden echter ruimschoots gecompenseerd door het 'groen' van het buitengebied. Het buitengebied is middels diverse doorzichten in het dorp nadrukkelijk aanwezig en ervaarbaar. Ook de dijk, de openheid van voormalige agrarische erven en de diepe tuinen, (met name langs de Eemdijk) dragen bij aan het groene landelijke karakter.

2.3

Huidige situatie

In de huidige situatie zijn de gronden van het plangebied onbebouwd en hebben een agrarische functie. Naast de weilanden vormen ook de sloten onderdeel van de huidige ruimtelijke structuur van de onbebouwde gronden.

Figuur 2.1: huidige situatie Eemdijk-Oost vanaf de Vaartweg (bron: Google Streetview)

2.4

Toekomstige situatie

In aansluiting op de bestaande woningen in Eemdijk ontwikkelt initiatiefnemer aan de oostzijde van Eemdijk een woonwijk met maximaal 72 woningen, waarvan minimaal 36 rijwoningen, 18 twee-onder-één-kappers en 18 vrijstaande woningen (waarvan 2 riante villa's). In figuur 2.2 en Bijlage 1 is de stedenbouwkundige schets van het plan weergegegeven. In het plan is rekening gehouden met een juiste aansluiting op de bestaande bebouwing en

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

8

een goede afronding richting het landelijk gebied. De bebouwing die direct grenst aan de bestaande bebouwing aan het Kerkepad zal plaatsvinden in de vorm van vrijstaande en twee onder één kap woningen. In die zin wordt zo veel mogelijk getracht de bestaande stedenbouwkundige zichtlijnen en woningbouwtypologie in het plan Eemdijk-Oost te respecteren. Vanuit stedenbouwkundige oogpunt sluit Eemdijk-Oost dan ook goed aan op de bestaande bebouwing aan het Kerkepad. Daarnaast is er een zeer brede watergang opgenomen tussen de bestaande woningen en het plan Eemdijk-Oost, waardoor de percelen (tuinen) van de nieuwe woningen op afstand van de bestaande percelen aan het Kerkepad af komen te liggen. De (beeld)kwaliteiten die gekozen zijn, houden verband met de ruimtelijke structuur, water- en groenstructuur en de functionele structuur.

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

9

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

10

Figuur 2.2: stedenbouwkundigplan Eemdijk-Oost (bron: Building Design Architectuur) Wonen Het grootste deel van het plangebied heeft de functie wonen. In aansluiting op de bestaande bebouwing is gekozen voor een ruime variatie in de woningtypologie. Rijwoningen (minimaal 36) voor starters en gezinnen, grotere en kleinere dubbele woningen voor mensen die wat ruimer willen wonen, vrijstaande woningen en enkele riante villa's voor mensen die aan de rand van het dorp willen wonen. De onderverdeling van de 36 rijwoningen is als volgt: 12 sociale huurwoningen, 20 betaalbare koopwoningen en 4 dure koopwoningen. Het plan kent volgens het beeldkwaliteitplan (Bijlage 1) vier bebouwingsgebieden: lintbebouwing en middengebied, overgangsgebied landschap, de randbebouwing en het villagebied. Lintbebouwing en binnengebied: De lintbebouwing is gesitueerd langs de toegangsweg van het plangebied. De eerste woning van het lint ligt in de lijn van de woning Vaartweg 23. In het middengebied zijn de woningen gesitueerd die omgeven worden door de woningen aan de buitenzijde. Het gaat veelal om rijwoningen. De woningen hebben maximaal 2 lagen met een kap, waarbij de kaprichting haaks op en/of parallel aan de woning staat. De kap wordt vormgegeven door middel van een zadeldak, een schilddak of een mansardedak.

Overgangsgebied landschap: Aan de noordzijde van het plangebied zijn vrijstaande woningen geprojecteerd. Deze kijken vanuit de achtertuin richting het landelijk gebied. Door gebruik te maken van de juiste materialen wordt de overgang tussen het landelijk/open gebied en het stedelijk gebied op een verantwoorde wijze ingevuld. De hoofdmassa betreft 1 tot 1,5 laag met kap, waarbij de kap haaks op/aan de weg is gericht. De kap betreft een zadeldak. Overgangsgebied watergang/randbebouwing: Deze bebouwing is zoals al wordt aangegeven, aan de rand van het plangebied geprojecteerd. Deze rand sluit aan op de bebouwing die bijdraagt aan de overgang van het landschap en de rijwoningen. De woningen in dit gebied hebben maximaal 2 lagen met een kap. De kaprichting staat haaks of parallel aan de weg. Een zadeldak of een schilddak is de kapvorm. Vrije ruime kavels: Twee grote kavels zijn aan de buitenzijde van de Polderstraat gelegen. Op deze kavels kunnen ruime vrijstaande woningen worden gebouwd. De woningen hebben 1 tot 2 lagen met eventueel een kap. Wanneer een kap geplaatst wordt, dient deze gericht te zijn naar het open landschap. De woning kan voorzien worden van een zadeldak of een schilddak. Ook kan de woning plat afgedekt worden. Voor de verschillende bebouwingsgebieden zijn aparte kwaliteitscriteria opgesteld.

Deze zijn in het beeldkwaliteitplan beschreven, zodat hier kan worden volstaan met een verwijzing naar dat plan (Bijlage 1). Hiervoor is aangegeven dat de raad het nieuwe beeldkwaliteitplan zal vaststellen, waardoor er een nieuw formeel toetsingskader ontstaat voor aanvragen om een omgevingsvergunning. Dit betreft een afzonderlijke procedure. De stedenbouwkundige opzet zijn weergegeven in onderstaande figuur 2.3.

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

11

Figuur 2.3: Massa compositie (bron: Beeldkwaliteitplan 'Uitbreidingsplan Eemdijk-Oost) Aan- uit en bijgebouwen Bijbehorende bouwwerken (zoals aan- uit- en bijgebouwen en overkappingen) zullen moeten passen bij de architectuur van de woning. Dit betekent bijvoorbeeld dat bij de woningen langs het open veld bijgebouwen een beperkte goothoogte hebben. De goot- en bouwhoogte voor bijgebouwen is respectievelijk vastgelegd op 3 m en 5 m. De maximale oppervlakte aan aanuit en bijgebouwen bedraagt bij recht 85 m². Tuinen De gronden voor de voorgevel van de woningen maken geen onderdeel uit van de woonbestemming, maar worden als 'tuin' bestemd. Voor de voorgevel mogen geen gebouwen worden gerealiseerd en mogen erfafscheidingen tot een maximale hoogte van 1 meter worden opgericht. Conform het beeldkwaliteitsplan wordt aan de voorzijde van de woningen gestreefd naar groene erfafscheidingen in de vorm van hagen. De privé tuinen van de woningen zijn zoveel mogelijk op het zuiden gericht. De locatie van de bebouwing en het parkeren op de kavel is hier op afgestemd. Zon in de tuin bevordert een goed woon- en leefklimaat en hiermee de kwaliteit van het plan. Het parkeren gebeurt zo veel mogelijk op eigen terrein.

Hoofdontsluiting De hoofdontsluiting van de nieuwe woonbuurt zal aan de zuidzijde van het plangebied, via een nieuw aan te leggen rotonde met geleiders, aansluiten op de bestaande Vaartweg. Er wordt een nieuwe openbare weg aangelegd aan de buitenzijde van de woonbuurt richting het landschap zodat de randen bepaald kunnen worden. Hierdoor wordt het zicht vanuit het landschap en vanuit de woningen op een positieve manier gewaarborgd. Vanaf het Kerkepad zullen twee langzaamverkeersroutes (en calamiteitenroutes) het gebied inlopen. Eén ter hoogte van Kerkepad nummer 55 en één ter hoogte van de percelen Kerkepad 17 en Kerkepad 19. Water Door het gebied loopt een grote watertransportleiding van Vitens. Deze heeft een zonering van 10 meter aan beide zijden waar in het stedenbouwkundig ontwerp rekening mee moet worden gehouden. De grond waar de leiding ligt wordt niet uitgegeven en de bruggen worden hier niet op geplaatst. Boven de leiding wordt voornamelijk weg en openbaar groen gepland. De zonering loopt wel gedeeltelijk over tuinen, de bebouwing is bewust uit deze zonering gelaten. De omgeving bestaat uit een open weidegebied met vergezichten waarin water een belangrijke rol vervuld. In het stedenbouwkundig ontwerp wordt het water opgepakt als

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

12

hoofdstructuur. Hierdoor ontstaan er schiereilanden met bebouwing. Vanwege de realisatie van de nieuwe woonwijk en de toename van verharding zal de oppervlakte verharding in het plangebied toenemen. Dit wordt ruimschoots gecompenseerd. In het plan is ruim 5.000 m² voor water bestemd. De sloten aan de randen van het plangebied worden verbreed. De overige sloten worden verlegd zodat er ruimte ontstaat voor een realiseerbare inpassing van woningen. Verkeer De openbare (open) ruimten, te weten wegen -en soortgelijke verkeers- en verblijfsruimten-, water en groen zijn zoveel mogelijk als zodanig bestemd. Binnen de diverse bestemmingen zijn verscheidene mogelijkheden opgenomen voor het uitvoeren van ondergeschikte aanpassingen in de bestaande inrichting (bijvoorbeeld verkeersremmende maatregelen, nutsvoorzieningen e.d.). De woonbuurt zal een nieuwe rand van het dorp worden. De ruimtelijke hoofdstructuur van de buurt wordt versterkt door bomenrijen die het zicht richting het buitengebied begeleiden. Iedere straat heeft een zichtrelatie met de polder. De slagenstructuur van het water, die duidelijk zichtbaar is in het buitengebied, is opgenomen in de woonbuurt. De woonbuurt wordt op deze manier ook ruimtelijk verbonden en landschappelijk ingepast. Door deze slagen zijn ook bijna alle woningen aan water gesitueerd. Iedere straat heeft een zichtrelatie met de polder.

Ze hebben ieder een eigen identiteit maar blijven ook een eenheid. De eenheid zit bijvoorbeeld in de bestrating. Deze zal bij alle straten gelijk zijn. De identiteit wordt gevormd door het straatprofiel en de beplanting. In figuur 2.3 zijn de betreffende straten genummerd weergegeven. De namen van de wegen binnen het plangebied moeten nog voorgelegd en vastgesteld worden door de stratencommissie.

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

13

Figuur 2.3: Straten in het plangebied (bron: Beeldkwaliteitplan 'Uitbreidingsplan Eemdijk, Kerkepad) Straat nummer 1 - De Polderstraat: De weg wordt begeleid door water. Langs de waterlijn aan de oostzijde van de straat staan bij de polder passende bomen. Het voetpad ligt aan de zijde van de woningen. Er wordt niet in de straat geparkeerd. De woningen hebben een garage met ruimte voor deze garage om één of meerdere auto's te kunnen parkeren. Overig bezoekersparkeren is gerealiseerd in een parkeerkoffer verderop in de wijk. Straat nummer 2: De Landschapsstraat: De sfeer van deze straat verwijst naar het natte

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

14

omliggende landschap. Daarom wordt er gekozen voor een loofboom die past in een waterrijk gebied en dus hoge grondwaterstanden kan verdragen. Straat nummer 3: De Eilandstraat: Deze straat 'eindigt' nabij het natuureiland. Er wordt gekozen voor een boomsoort met mooie herfstkleuren. De uitstraling van de straat mag contrasteren met het meer natuurlijk vormgegeven eiland. Om het contrast te versterken wordt gedacht aan een boom met een duidelijk boomkroon. Straat nummer 4: Verlenging Kerkepad: Deze straat ligt in het verlengde van het Kerkepad. Ze worden verbonden door een voet-/fietspad. De wegen in het plangebied zijn geen doorgaande wegen. Het is hierom dat de wegen, inclusief het parkeren in de openbare ruimte, voetpaden en groen bestemd zijn als 'Verkeer- Verblijfsgebied'. De aansluiting op de Vaartweg vindt plaats via een rotonde. Ter vergroting van de verkeersveiligheid worden op de Vaartweg geleiders aangebracht, waardoor de rijrichtingen duidelijker in beeld worden gebracht. Langzaamverkeer kan via ontsluitingen tussen Kerkepad 17 en 19 en ter hoogte van Kerkepad nummer 55 richting de Eemdijk. Tussen de percelen Kerkepad 17 en 19 heeft de langzaamverkeerverbinding ook de functie van calamiteitenroute. De ontsluiting ter hoogte van Kerkepad nummer 55 heeft een tijdelijk karakter voor autoverkeer en hulpverleningsdiensten.

Nadat deze ontsluiting niet meer nodig is, zal deze ingericht worden als langzaamverkeersroute. Bij calamiteiten kan deze ontsluiting geschikt gemaakt worden voor hulpverleningsdientsen en autoverkeer. De hoofdontsluiting van het plangebied vindt plaats via straat nummer 1, zoals weergegeven in figuur 2.3. Ter plaatse van de aansluiting op de Vaartweg wordt een rotonde met geleiders aangelegd. Door gebruik te maken van de verkeersgeleiders ontstaat er een verkeersveilige situatie. Groen Het groen in de openbare ruimte is beschreven in het beeldkwaliteitplan. Onder verwijzing naar dat plan, Bijlage 1, van deze toelichting, wordt hierna kort ingegaan op de groene inrichting van de ontwikkeling. De structuur wordt versterkt door groen. Daarbij wordt gedacht aan laanbeplanting. Dit versterkt ter plaatse, maar ook vanuit het landschap de oriëntatie. Binnen het plangebied worden twee speelterreinen aangelegd. Beide speelterreinen grenzen aan het landelijk gebied, waardoor er een weids uitzicht mogelijk is. Het bestaande speelveld aan de zuid/zuidwestzijde van het plangebied wordt gedeeltelijk uitgebreid. Het speelveld is toegankelijk vanaf een voetpad uit het plangebied. De wegen in het plangebied worden begeleid door bomen. Dit geeft de straat een kwaliteit en identiteit.

Voor de invulling van de straat spelen we in op deze identiteit door bomen te kiezen die passen binnen de natte polder, maar ook goed werken als straatboom binnen de woonbuurt. In het beeldkwaliteitplan wordt ervan uitgegaan dat in iedere straat een boomsoort wordt toegekend die past binnen de in het beeldkwaliteitsplan beschreven thematisering. Dit betekent dat in: Straat 1: Salix alba, geknot (schietwilg) Straat 2: Alnus spaethii 'Spaeth' (Els) Straat 3: Liquidambar styraciflua (Amberboom) Straat 4: Fraxinus angustifolia 'Raywood' worden gepland (Es) of soortgelijke bomen worden geplant. Zoals beschreven zijn ook drie speelplekken in of nabij het plangebied opgenomen. Een van de speelplekken betreft het bestaande speelveld (trapveld). Nabij dit veld komt een minder strakke indeling van beplanting om ook de ruimte 'speels' te houden. Ten zuiden van de twee villa's is ook een speelveld geprojecteerd. Deze locatie wordt in het plan aangemerkt als 'Natuureiland'. Rondom het eiland worden natuurlijke oevers ontworpen. Het eiland is een speeleiland met een observatiepunt. Aan de noordzijde van het plangebied is eveneens ruimte gereserveerd voor een groen doorzicht. Op deze plek is een mooie zichtlocatie aanwezig tussen de doorgaande weg en de polder. Deze plek leent zich ook om een zitgelegenheid te creëren. Gras en enkele bomen vormen de aankleding van deze plek.

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

15

Hoofdstuk 3

Beleid

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.

Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Conclusie Wonen is één van de basisbehoeften van mensen. In de Nationale Omgevingsvisie wordt aangegeven dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang. Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio’s) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen 2019 en 2035 moet de woningvoorraad met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot.

De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen ter beschikking te stellen – bijvoorbeeld via de huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek of de regeling woningbouwimpuls voor gemeenten – en met gemeenten en provincies samen te werken om (bovenlokale, inclusief grensoverschrijdende) knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de toevoeging van 72 nieuwe woningen. Zoals is beschreven ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving en de woningvoorraad bij de gemeenten, regio en provincies. In paragaaf 3.4.2, 3.3.1 en 3.2.3 wordt de realisatie van de nieuwe woningen getoetst aan het provinciale-, regionale- en gemeentelijk woonbeleid. Daarin wordt aangetoond dat het past binnen het provinciale,

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

16

regionale en gemeentelijke beleid ten aanzien van wonen. Daarmee past het plan binnen de prioriteiten van de NOVI en kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. 3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) schrijft voor dat van een nieuwe 'stedelijke ontwikkeling' die in een bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt moet worden aangetoond dat er sprake is van een behoefte. De toelichting bij het bestemmingsplan bevat daartoe een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling. Indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, bevat een toelichting tevens een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Dit wordt de 'Ladder Duurzame Verstedelijking' genoemd. De beschrijving van de behoefte aan de betreffende, 'stedelijke ontwikkeling', moet inzichtelijk maken of, in relatie tot het bestaande aanbod, concreet behoefte bestaat aan de desbetreffende ontwikkeling. Die behoefte moet dan worden afgewogen tegen het bestaande aanbod, waarbij moet worden gemotiveerd dat rekening is gehouden met het voorkomen van leegstand. De stappen schrijven geen vooraf bepaald resultaat voor, omdat het optimale resultaat moet worden beoordeeld door het bevoegd gezag dat de regionale en lokale omstandigheden kent en de verantwoordelijkheid draagt voor de ruimtelijke afweging met betrekking tot die ontwikkeling. Onderhavig plan Door Bureau Stedelijke Planning is een Ladderonderbouwing voor Eemdijk-Oost opgesteld. Deze is opgenomen in Bijlage 3.

Vanwege een planwijziging is als aanvulling op deze Ladderonderbouwing een oplegnotitie opgesteld. Deze is opgenomen in Bijlage 4. De belangrijkste bevindingen (kwantitatieve en kwalitatieve behoefte) uit de Ladderonderbouwing worden onderstaand toegelicht. Kwantitatieve woningbehoefte Op basis van de verwachte huishoudensgroei en het harde planaanbod is de behoefte aan woningen berekend. De kwantitatieve behoefte in de gemeente Bunschoten is door het omvangrijke plan Rengerswetering voor de periode 2022-2032 licht negatief. Rengerswetering (uitbreidingswijk Bunschoten) wordt echter gebouwd om in de regionale behoefte te voorzien en niet enkel voor de gemeentelijke behoefte (zie ook onderstaand kader voor uitgebreide toelichting). De regionale behoefte is groter dan waarin Rengerswetering kan voorzien. In de regio is daarmee ruim voldoende behoefte voor de ontwikkeling van 72 woningen in Eemdijk-Oost. Bovenop de toekomstige huishoudensgroei is in de regio Amersfoort momenteel al sprake van een tekort van 4.200 woningen. Ruim voldoende behoefte op lange termijn De gemeentelijke Ladderruimte is beperkt door het omvangrijke plan voor Rengerswetering (uitbreidingswijk Bunschoten). De aard en omvang van het plan Rengerswetering voorziet in de regionale vraag.

Het uitgangspunt van Rengerswetering is om te bouwen voor de regionale behoefte, omdat het aantrekken van mensen van buiten de gemeente Bunschoten bij kan dragen aan meer beweging in het woningbestand en de instandhouding van voorzieningen. In het programma voor Rengerswetering zijn diverse woningtypologieën opgenomen die aansluiten op de regionale behoefte. Rengerswetering heeft een langere looptijd (tot 2040) en is aangewezen als versnellingslocatie in de Woondeal om de regionale woningbouwopgave te realiseren. Rengerswetering is regionaal ontsloten via de Oostelijke Randweg en Amersfoortseweg. De locatie, die bovendien ook een kleinstedelijk woonmilieu heeft, is daardoor duidelijk regionaal georiënteerd in tegenstelling tot Eemdijk-Oost dat zich als kleinschaliger dorps plan richt op de lokale behoefte. Gelet op de lange looptijd zal een deel pas na 2032 tot ontwikkeling komen. In de periode 2032-2042 is zowel in de gemeente Bunschoten als in de regio voldoende Ladderruimte voor de ontwikkeling van Eemdijk-Oost en Rengerswetering. Zie onderstaande tabel.

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

17

Vraag o.b.v. huishoudens-groei 2032-2042

Hard planaanbod 2032-2042

Kwantitatieve behoefte 2032-2042

Gemeente Bunschoten

+1.055

+585

+470

Regio Amersfoort

+10.235

+585

+9.650

Kwalitatieve woningbehoefte Aan de hand van de woonvoorkeuren afgeleid uit het woonwensenonderzoek WoON2018, de verwachte huishoudensontwikkeling en het geplande woningaanbod is de behoefte aan dorps/landelijke woonmilieus berekend. In de gemeente Bunschoten bestaat een aanzienlijke behoefte aan dorps/landelijke woonmilieus dat bijna niet bediend wordt in het geplande aanbod (zie onderstaande tabel). Daardoor is binnen de gemeente tot 2032 een kwalitatieve behoefte aan 245 woningen in een dorps/landelijk woonmilieu. In de regio Amersfoort is een forse behoefte aan dorps/landelijke woonmilieus zoals het plan Eemdijk-Oost. Tot 2032 is in de regio een kwalitatieve behoefte aan 2.765 woningen in een dorps/landelijk woonmilieu. Onderzoeksgebied

Vraag o.b.v. voorkeur

Gepland aanbod

Kwalitatieve Behoefte

250

5

+245

4.325

1.560

+2.765

Gemeente Bunschoten Regio Amersfoort

Conclusie kwantitatieve en kwalitatieve behoefte De ontwikkeling van Eemdijk-Oost sluit aan op het beleid rondom kleine kernen en biedt perspectief voor de leefbaarheid en vitaliteit van het dorp. Het huidige woningtekort van 4.200 woningen in de regio biedt al een stevig fundament voor het realiseren van 72 woningen op Eemdijk-Oost. Kijkend naar de toekomst is binnen regio Amersfoort meer dan voldoende kwantitatieve Ladderruimte voor Eemdijk-Oost (+7.715 woningen). Zowel in de gemeente Bunschoten als in de regio Amersfoort is meer dan voldoende kwalitatieve Ladderruimte in dorps/landelijke woonmilieus voor de ontwikkeling van Eemdijk-Oost. De verhoging van het aantal woningen is relatief beperkt, zeker gelet op het oplopende huidige woningtekort. Voor het gewijzigde plan met 72 woningen in een dorp/landelijk woonmilieu op Eemdijk-Oost is op basis van de vereisten van de Ladder voldoende regionale kwantitatieve en kwalitatieve Ladderruimte. Daarmee past de ontwikkeling binnen de vereisten van de Ladder en is sprake van een zorvuldige ruimtelijke ordening. Bestaand stedelijk gebied Het plangebied biedt ruimte voor de ontwikkeling van 72 woningen in een dorps/landelijk woonmilieu. Een dergelijk woonmilieu is uniek binnen de gemeente Bunschoten. Verder worden in een gemeente alleen woningen in kleinstedelijke woonmilieus voorzien.

Een ontwikkeling elders in de regio draagt niet bij aan het bieden van perspectief voor de leefbaarheid en vitaliteit van het dorp Eemdijk. Het gewijzigde woningbouwplan voor Eemdijk-Oost bestaande uit 72 woningen voldoet aan de eisen van de Ladder. De geplande ontwikkeling is daarmee gebaseerd op een zorgvuldig gebruik van de ruimte. 3.1.3

Woondeal Addendum Regio Amersfoort

Het ministerie, de provincies Utrecht en Gelderland en de regio Amersfoort sluiten samen een woondeal om met elkaar te werken aan de groei en de ontwikkeling. De doelen van deze woondeal zijn het (I) functioneren van de woningmarkt in de regio Amersfoort structureel te verbeteren, (II) de bouwproductie met oog voor circulariteit en duurzaamheid te versnellen én op niveau te brengen, en (III) de leefbaarheid te vergroten.

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

18

In de Woondeal Addendum Regio Amersfoort leggen het ministerie, de provincies en de regio hun wederzijdse verantwoordelijkheden en inspanningen vast en erkennen zij wederzijds de kwantitatieve en kwalitatieve opgaven van deze woondeal. De woondeal is het startpunt van een langjarig partnerschap tussen de regio, provincies en het ministerie, in nauwe samenwerking met woningcorporaties, marktpartijen en maatschappelijke partners. De woondeal werkt aan vijf opgaven tegelijk: 1. Woningbouw en woningmarkt: Kwantitatief en kwalitatief voldoende woningaanbod. 2. Bereikbaarheid en multimodaliteit: Infrastructuur voorbereiden op de toekomstige verkeersstromen. 3. Aandachtsgroepen: Voldoende (financieel) passend aanbod voor aandachtsgroepen. 4. Vitale wijken: Terugbrengen van grote leefbaarheidsverschillen tussen buurten. 5. Duurzaam, groen en circulair: Versnellen van de transitie naar een duurzame, circulaire en groene regio. De opgaven worden in het kort behandelend. Opgave 1: Woningbouw en woningmarkt De regio Amersfoort kent een forse woningbouwopgave voor de komende jaren. In totaal moeten er tot 2030 ongeveer 23.000 woningen gebouwd worden. Het grootste deel moet in de periode tot 2025 al opgeleverd worden.

Opgave 2: Multimodale bereikbaarheid van de regio De woningbouwopgave gaat hand in hand met het werken aan een goede bereikbaarheid van de stedelijke gebieden en vitale kernen. De nationale, bovenregionale en regionale netwerken moeten aansluiten op het toekomstige gebruik ervan. Alleen zo kan de regio zowel per spoor, OV, auto als de fiets (of ander niet gemotoriseerd vervoer) bereikbaar blijven. Opgave 3: Aandachtsgroepen De komende jaren zijn er meer woningen nodig voor aandachtsgroepen. Het gaat om woningen voor jongeren die uitstromen uit jeugdzorg en maatschappelijke opvang en woningen voor (kwetsbare) ouderen, daklozen en statushouders. Opgave 4: Vitale wijken Het terugbrengen van grote, oplopende verschillen in buurten. De inzet is gericht op onder meer eenzaamheid terugdringen, meer participatie, investeren in de fysieke leefomgeving via bijvoorbeeld groen, het verhogen van veiligheid, bevorderen van brede welvaart, vergroten van werkgelegenheid en werken aan een goede gezondheid. Opgave 5: Duurzaam, groen en circulair Bouwen kan niet zonder de thema’s duurzame mobiliteit, de energietransitie, gezond leven en een circulaire economie. Ook klimaatadaptatie krijgt hierin een plaats. Vanuit de woondeal wordt ingezet op het versnellen van de regionale transitie door in te zetten op regio specifieke uitdagingen die er liggen.

Toets In de Woondeal Addendum Regio Amersfoort wordt Eemdijk specifiek genoemd in bijlage 4 'Wijken, buurten en complexen waar de leefbaarheidssituatie onder druk staat (opgave 4)'. In Eemdijk staat de leefbaarheid onder druk, met name omdat het om een kleine kern gaat. Voor dergelijke plaatsen wordt sociale/fysieke wijkvernieuwing gekoppeld aan nieuwbouw en verduurzaming. De woningbouwopgave van Eemdijk-Oost kan een bijdrage leveren aan het verbeteren van de leefbaarheid in Eemdijk. Er is een gevarieerd woningbouwprogramma beoogd voor verschillende doelgroepen. Daarmee kunnen inwoners blijven wonen in het dorp en komt de doorstroming in het dorp op gang. Ook ontstaat er op deze manier draagvlak om voorzieningen overeind te houden.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie provincie Utrecht

In de Omgevingsvisie legt de provincie Utrecht de integrale lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving van de provincie Utrecht vast. Dat is inclusief sociale aspecten die fysiek neerslaan, zoals toegankelijkheid en inclusiviteit.

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

19

De Omgevingsvisie van de provincie Utrecht bestaat uit de volgende zeven beleidsthema's: 1. Stad en land gezond; 2. Klimaatbestendig en waterrobuust; 3. Duurzame energie; 4. Vitale steden en dorpen; 5. Duurzaam, gezond en veilig bereikbaar; 6. Levend landschap, erfgoed en cultuur; 7. Toekomstbestendige natuur en landbouw. Voor voorliggend bestemmingsplan is met name beleidsthema 4 relevant: Thema 4: Vitale steden en dorpen De regio U16 en de regio Amersfoort behoren tot de meest gespannen woningmarktregio’s in Nederland. Door het toenemend aantal huishoudens houdt de druk op de woning-markt aan. Tot 2050 zijn 170.000 tot 202.000 extra woningen nodig om aan de volledige behoefte te voldoen (bron: Primos 2020). Voor de periode tot 2040 (de scope voor programmeren in de Ontwerp Omgevingsvisie) is de opgave 133.200 tot 165.700 woningen. Voor kleinere kernen speelt het vraagstuk hoe deze kernen vitaal te houden. De provincie Utrecht hanteert de basisprincipes voor locatiekeuze voor nieuwe verstedelijking: zo veel mogelijk binnenstedelijk/binnendorps (binnen het stedelijk gebied) nabij knooppunten; daarnaast in overig stedelijk gebied; eventuele nieuwe (grootschalige) uitleg koppelen aan hoogwaardig openbaar vervoer en aan (bestaande of nieuwe) knooppunten van de belangrijskte infrastructurele corridors.

In aanvulling hierop wil de provincie Utrecht onder voorwaarden ruimte bieden aan kernen voor kleinschalige uitbreiding van het stedelijk gebied om de lokale vitaliteit of ruimtelijke kwaliteit te vergroten (lokaal maatwerk). Om het wonen in onze provincie voor iedereen betaalbaar te houden, willen we dat ten minste de helft van de nieuw te bouwen woningen behoort tot het sociale of middeldure segment. Naast de omvangrijke opgave krijgen kleinere steden en dorpen zo mogelijk passende ontwikkelruimte om te bouwen ten behoeve van lokale vitaliteit. Voor woningbouw is er een regionale woningmarkt die vraagt om regionale programmering en afstemming. Het gaat om een aanbod dat op regionaal niveau in kwantitatieve en kwalitatieve zin is afgestemd op de (toekomstige) behoefte en de vraag van alle woningzoekenden, qua woningtype en woonmilieu en qua betaalbaarheid. Voor Eemdijk is dat Regio Amersfoort. Om volledig te voldoen aan de woningbehoefte in de provincie Utrecht, is het nodig om tot 2040 in totaal nog ongeveer 165.000 woningen te bouwen. Hiervan zijn er 31.000 voorzien in de Regio Amersfoort. Omdat er nu al spanning is op de woningmarkt, is het noodzakelijk om de woningbouwproductie te versnellen.

Figuur 3.1: woningbouwbehoefte in de provincie Utrecht uitgesplitst naar regio (bron: provincie Utrecht) In een aantal kernen in de provincie Utrecht staat de vitaliteit onder druk: er is sprake van vergrijzing en gezinsverdunning. Hierdoor dreigt het draagvlak voor voorzieningen en het verenigingsleven weg te vallen. Door middel van woningbouw voor specifieke doelgroepen

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

20

willen gemeenten de vitaliteit van een aantal kernen behouden en versterken. Voor deze kernen geldt echter evenzeer dat primair wordt ingezet op binnenstedelijke (binnendorpse) ontwikkeling waarbij compacter en innovatiever zal moeten worden gebouwd dan tot nu toe gebruikelijk. Daar waar geen binnendorpse mogelijkheden meer zijn faciliteert de provincie Utrecht deze gemeentelijke ambities door een eenmalige kleinschalige uitbreiding per kern ten behoeve van de lokale vitaliteit tot 50 woningen zonder regionale afweging mogelijk te maken. De provincie Utrecht vindt het belangrijk dat de uitbreiding past bij het karakter van het dorp en dat de ontwikkeling geen onevenredige afbreuk doet aan de kernkwaliteiten van het landschap. Voor een aantal kleinere kernen kan een uitbreiding met maximaal 50 woningen uitkomst bieden, voor andere en grotere kernen is soms een grotere uitbreiding vanuit lokaal perspectief gewenst. Voor het toekennen van plannen gaat de provincie Utrecht uit van een gezamenlijke regionale programmering. Samen met gemeenten onderzoekt en overlegt de provincie Utrecht in regionaal verband welke woonlocaties op welk moment ontwikkeld kunnen worden om tegemoet te komen aan de vraag. Toets Voorliggend bestemmingsplan maakt de realisatie van 72 woningen mogelijk aan de rand van Eemdijk.

De provincie Utrecht wil onder voorwaarden ruimte bieden aan kernen voor kleinschalige uitbreiding van het stedelijk gebied om de lokale vitaliteit of ruimtelijke kwaliteit te vergroten (lokaal maatwerk). Woningbouwplannen moeten regionaal worden afgestemd Voor Eemdijk is dat de regio Amersfoort. Voor de regio Amersfoort is de woningbouwbehoefte berekent op 31.000 woningen. De afstemming van de woningprogrammering is opgenomen in Bijlage 5. Hier is het plan voor Eemdijk-Oost (tenminste 64 woningen) ook al gereserveerd. Door een planwijziging is het aantal woningen aangepast naar 72 woningen. In paragraaf 3.1.2 is het plan voor 72 woningen getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Hieruit blijkt dat er kwantiatieve en kwalitatieve behoefte is aan voorliggende ontwikkeling. 3.2.2

Omgevingsverordening provincie Utrecht

Artikel 9.13 Instructieregel uitbreiding woningbouw onder voorwaarden mogelijk 1. Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen Uitbreiding woningbouw onder voorwaarden mogelijk kan bestemmingen en regels bevatten voor woningbouw mits is voldaan aan de volgende voorwaarden: a. de woningbouw past in het door gedeputeerde staten vastgestelde programma Wonen en werken of is opgenomen in de bijlage 18 Wonen en werken; b. de woningbouw vindt plaats in aansluiting op het stedelijk gebied; c. de woningbouw leidt niet tot extra bodemdaling; d. de woningbouw wordt in samenhang ontwikkeld met lokale en regionale groenontwikkeling waarbij de omvang van de woningbouw in evenwichtige verhouding staat tot de hoeveelheid te ontwikkelen natuur en recreatie; en e. de realisatie van natuur en recreatie en de duurzame instandhouding daarvan is verzekerd, en f. de woningbouw draagt bij aan een goede kwaliteit van de nieuwe kernrandzone. 2. Een motivering van een bestemmingsplan bevat een onderbouwing waaruit blijkt dat aan de genoemde voorwaarden is voldaan. Een beeldkwaliteitsparagraaf maakt onderdeel uit van de onderbouwing. Toelichting artikel 9.13 Gehele artikel: Conform het Besluit ruimtelijke ordening moet de 'duurzame verstedelijkingsladder' worden toegepast.

Eerste lid, onder a: Het provinciaal programma Wonen en werken bevat de hoofdlijnen van de gezamenlijke regionale programmeringsafspraken van gemeenten en provincie. In deze regionale programmering: worden de basisprincipes voor verstedelijking gevolgd, te weten: 1. zo veel mogelijk binnenstedelijk/binnendorps (binnen het stedelijk gebied) nabij knooppunten; 2. daarnaast in overig stedelijk gebied; 3. eventuele nieuwe (grootschalige) uitleg koppelen aan hoogwaardig openbaar vervoer en aan (bestaande of nieuwe) knooppunten van de belangrijkste infrastructurele corridors); worden afspraken vastgelegd om te borgen dat binnen het programma tenminste 50%

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

21

van de te bouwen woningen in het sociale en middensegment plaatsvindt; en worden afspraken gemaakt over energieneutrale, circulaire, klimaatadaptieve woningbouw, evenredige groenontwikkeling en efficiënt ruimtegebruik. Eerste lid, onder b: Door aan te sluiten bij het stedelijk gebied, wordt het creëren van nieuwe kernen uitgesloten. Tweede lid: Onderbouwd moet worden hoe lokale en regionale groenontwikkeling (natuur en recreatie) wordt gerealiseerd. Daarbij moet de verhouding tussen de aanwezigheid van “rood” en “groen” in verhouding zijn. Het in samenhang ontwikkelen van groen en woningbouw leent zich bij uitstek voor regionale afstemming. Wanneer het gaat om kleinschalige uitbreidingen (tot 50 woningen) kan deze onderbouwing achterwege blijven. De provincie heeft taken op het gebied van bereikbaarheid. Voorkomen moet worden dat een ontwikkeling leidt tot (grote) knelpunten op het gebied van bereikbaarheid. Eerst wordt een mobiliteitsscan gevraagd. Als hieruit blijkt dat er mogelijk geen sprake meer is van een ‘goede bereikbaarheid’, moet een mobiliteitstoets worden uitgevoerd. Binnen deze mobiliteitstoets worden mogelijke oplossingen uitgewerkt (zie bijlage Mobiliteitstoets). Toets De planlocatie ligt aan de oostkant van Eemdijk. De projectlocatie behoort tot de kernrandzone van het dorp.

Daarmee voldoet het plan aan de eisen van de provincie dat een ontwikkeling moet aansluiten op bestaand stedelijk gebied en bijdraagt aan een goede kwaliteit van de kernrandzone. Door aan te sluiten bij het stedelijk gebied, wordt het creëren van nieuwe kernen uitgesloten. Aangezien het gaat om een ontwikkeling met meer dan 50 woningen moet er ook een mobiliteitstoets opgesteld worden. Hiervoor wordt verwezen naar Bijlage 24.

Figuur 3.2: Wonen, werken en recreëren kaart 1 (bron: provincie Utrecht) 3.2.3

Provinciaal programma wonen en werken 2021

Op 5 oktober 2021 heeft de Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht het 'Provinciaal programma wonen en werken 2021' vastgesteld. Voor voorliggend bestemmingsplan is alleen het onderdeel 'wonen' relevant. Het onderdeel 'wonen' betreft een nadere uitwerking van het beleidsthema 'vitale steden en dorpen' uit de Omgevingsvisie behandeld in paragraaf 3.2.1. Hiervoor is een onderscheid gemaakt in het kwantitatieve en kwalitatieve programma. Dit is vervolgens onderverdeeld in de verschillende subregio's. Kwantitatieve woningbouwprogramma Het voor de regio Amersfoort opgenomen realisatiedeel van het programma voor wonen betreft voornamelijk de reeds bekende, binnenstedelijke plannen. Het kwantitatieve programma is opgenomen in figuur 3.3. Een meer gedetailleerd overzicht van alle plannen in de regio Amersfoort is opgenomen in Bijlage 5. In deze bijlage is het woningbouwplan

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

22

Eemdijk-Oost (64 woningen) ook genoemd.

Figuur 3.3: Wonen, werken en recreëren kaart 1 (bron: provincie Utrecht) Kleine woningbouwontwikkelingen in het landelijk gebied zijn via het ‘kwaliteitsinstrumentarium’ voor het landelijk gebied via de Interim Omgevingsverordening rechtstreeks, dus zonder dat zij dienen te zijn opgenomen in het realisatiedeel van een provinciaal programma, mogelijk, bv. transformatie bestaande bebouwing, rood voor groen, ruimte voor ruimte of kernrandzonebeleid. Deze plannen worden niet beschouwd als uitbreidingslocaties, maar zijn veelal vanwege hun kwantitatieve bijdrage aan het programma wel opgenomen in het realisatiedeel. Kwalitatieve afspraken Naast voldoende woningen is het zaak dat er ook woningen van goede kwaliteit worden gebouwd. Bij kwaliteit gaat het om de woning en de woonomgeving, en over zowel belevingswaarde, gebruikswaarde als toekomstwaarde. De (relevante) ambitie is als volgt: 1: Streven naar een goede stedelijke kwaliteit: vitale en levendige kernen en wijken Dit betekent dat: primair inzetten op binnenstedelijke ontwikkeling, ontwikkeling bij knooppuntlocaties en op efficiënt ruimtegebruik; streven naar functiemenging, passend bij de lokale situatie en woonmilieus; aandacht hebben voor een gezonde inrichting van de openbare ruimte in het stedelijk gebied met voldoende groen en water.

zorgdragen voor een goede bereikbaarheid die past bij de aard en functie van de ontwikkeling en we bezien wonen, werken en bereikbaarheid in samenhang en als onderdeel van de integrale opgave van de regio. aandacht hebben voor energieneutraliteit, klimaatadaptatie en circulariteit. Eenmalige kleinschalige uitbreidingen tot 50 woningen per kern worden rechtstreeks mogelijk gemaakt via de provinciale Interim Omgevingsverordening. Deze kleinschalige uitbreidingen worden wel opgenomen in het regionale programma, zodat dit een zo compleet mogelijk beeld bevat. Veel kernen hebben naar aard en omvang behoefte aan een grotere uitbreiding. Deze uitbreidingen worden in dit regionaal programma afgewogen, waarbij het lokale belang, maar ook de provinciale belangen in de afweging worden betrokken. Toets Het plan in Eemdijk-Oost voorziet in 72 woningen aan de rand van het dorp. Daarmee wordt de grens van kleinschalige uitbreiding (tot 50 woningen) overschreden. Uitbreidingen groter dan 50 woningen moeten in het regionaal programma worden afgewogen. Voorliggend plan (met 64 woningen) is meegenomen in het regionale overzicht woningbouwplannen tot en met

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

23

2024 (zie Bijlage 5). De eerste afweging is derhalve al gedaan. Vanwege een planwijziging zijn het aantal woningen opgehoogd naar 72 woningen. Deze planwijziging is getoetst in paragraaf 3.1.2 aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Hieruit blijkt dat er kwantiatieve en kwalitatieve behoefte is aan voorliggende ontwikkeling.

3.3

Regionaal beleid

3.3.1

Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort 2030-2040

Op 21 september 2021 heeft de Regio Amersfoort gezamenlijk met de provincie Utrecht het beleidsdocument 'Regio Amersfoort Centraal, ontwikkelbeeld en strategie 2030-2040' vastgesteld. Provincie Utrecht en Regio Amersfoort (de Utrechtse gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest, Woudenberg en de Gelderse gemeenten Barneveld en Nijkerk) hebben dit Ontwikkelbeeld voor de periode 2030-2040 opgesteld om op basis hiervan afspraken te maken over de te ontwikkelen woon- en werklocaties, bereikbaarheid en het meegroeien van groen. Provincie Utrecht en Regio Amersfoort streven samen naar een aantrekkelijke regio waarin het goed leven is, met een gezonde woning- en arbeidsmarkt en waar de bereikbaarheid en leefbaarheid op orde is. In paragraaf 4.3 van het beleidsstuk wordt ingegaan op de de gezamenlijke pijlers en strategie voor wonen en werken. De regio Amersfoort wil vooral inspelen op aantrekkelijke woon- en werklocaties nabij OV-knooppunten. Dit levert een belangrijke bijdrage aan de versterking van de agglomeratiekracht van de Regio Amersfoort en daarmee ook van het groeivermogen van het Stedelijk Netwerk Nederland als geheel. Meer mensen en arbeidsplaatsen binnen bepaalde reistijd. Dit geldt vooral voor Amersfoort, Barneveld en Nijkerk. Voor andere kernen wordt ingezet op het in stand houden van de vitaliteit.

Wat hiervoor nodig is moet per kern bekeken worden. Dit is maatwerk tussen gemeente en provincie, met waar nodig afstemming in regioverband. Het kan gaan om woningen, maar ook om werkgelegeheid, voorzieningen of sociale structuren/ verenigingsleven. Gezamenlijk leidt dit tot een potentieel van 17.685 woningen in de periode 2030-2040, bovenop de 23.000 woningen tot 2030. Er wordt een verscheidenheid van milieus aangeboden van centrumstedelijk tot landelijk/dorps, afgestemd op de locatie. Dit brede aanbod sluit aan bij de vraag in de regio. Het gaat hierbij om gemengde milieus met wonen en werken. Voor de woningbouwontwikkeling in Bunschoten liggen de eigen ambitie en de strategie in elkaars verlengde. Inzet van de gemeente is dat tenminste bouwen voor eigen behoefte en werken in de nabijheid van de kern mogelijk moet zijn. Toets Het plan in Eemdijk-Oost voorziet in 72 woningen aan de rand van het dorp. Daarmee wordt de grens van kleinschalige uitbreiding (tot 50 woningen) overschreden. Uitbreidingen groter dan 50 woningen moeten in het regionaal programma worden afgewogen. Voorliggend plan (met 64 woningen) is meegenomen in het regionale overzicht woningbouwplannen tot en met 2024 (zie Bijlage 5). De eerste afweging is derhalve al gedaan. Vanwege een planwijziging zijn het aantal woningen opgehoogd naar 72 woningen.

Deze planwijziging is getoetst in paragraaf 3.1.2 aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Hieruit blijkt dat er kwantiatieve en kwalitatieve behoefte is aan voorliggende ontwikkeling. Het plan levert een bijdrage aan de gezamenlijke woningbouwopgave van de regio Amersfoort.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Omgevingsvisie Bunschoten 2040 1e wijziging

In de omgevingsvisie van de gemeente Bunschoten staat wat belangrijk wordt gevonden als het om de leefomgeving van de gemeente gaat. Over alles wat men buiten ziet, ervaart, hoort en ruikt. Het gaat over gebouwen, wegen, stoepen en water gaan, maar ook over gras, bomen en monumenten. Over vergrijzing, het omgaan met het buitengebied, bereikbaarheid, en winkelaanbod. Over gezondheid, veiligheid en duurzaamheid. Voor Eemdijk is het volgende in de Omgevingsvisie opgenomen: Toekomstperspectief De dorpskern Eemdijk blijft een kern met een woon- en verblijfsfunctie. We zetten in op

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

24

relatief kleinschalige ontwikkelingen, passend bij het kleinschalige, historische en landelijke karakter. De speerpunten voor de ontwikkeling voor dorpskern Eemdijk zijn de volgende. De gemeente gaat zorgvuldig om met de invulling van inbreidingslocaties. Als die zich voordoen dan blijven we die faciliteren. Kleinschalige woningbouwmogelijkheden ziet de gemeente verder als volgt: 1. uitbreiding in Eemdijk-Oost met 72 woningen, met als doel te voorzien in de woningbehoefte en het bevorderen van de leefbaarheid door daarmee voldoende draagvlak onder de voorzieningen in het dorp te waarborgen, zoals de basisschool. 2. realisatie van Eemdijk -noord: een woningbouwopgave ten behoeve van de leefbaarheid in Eemdijk-noord. 3. beperkte herontwikkelingen bij transformatie van bedrijfsfuncties in of aan de rand van de kern; bedrijven aan de randen die willen verhuizen en dat willen financieren met woningbouw hierbij helpen. De Omgevingsvisie Bunschoten 2040 1e wijziging is op 2 november 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Toets De uitbreiding van Eemdijk met 72 woningen past binnen de doelstellingen van de gemeente Bunschoten. Het gevarieerde aanbod in dit uitbreidingsplan biedt mogelijkheden om het woningbestand in beweging te brengen. Het plan biedt de mogelijkheid dat inwoners van Eemdijk een passende woning kunnen vinden in eigen kern.

Ook draagt dit bij aan het in stand houden van bestaande voorzieningen. Voorgenomen ontwikkeling voldoet aan de beleidsuitgangspunten uit de Omgevingsvisie Bunschoten 2040 1e wijziging. 3.4.2

Woonvisie 2020-2025

De gemeente Bunschoten heeft in de 'Woonvisie 2020-2025' het meest recente woonbeleid opgenomen. De woonvisie 2020-2025 is een uitwerking van het resultaat van het woonbehoefteonderzoek 2019 ”Bijzonder wonen in Bunschoten” opgewerkt naar de laatste inzichten uit PRIMOS 2020. Het doel van de nieuwe Woonvisie voor Bunschoten is dat het voor iedereen goed wonen is in Bunschoten en de woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners zoveel mogelijk binnen de gemeentegrenzen mogelijk te maken. De belangrijkste aandachtpunten uit de woonvisie zijn samengevat. Gemeente Bunschoten blijft groeien Het aantal huishoudens neemt tot 2030 toe met bijna 1.200 (Primos 2020). In de tien jaar erna groeit het aantal huishoudens met ruim 700. In totaal gaat het voor de periode 2020-2040 dus om een extra behoefte van ruim 1.900 woningen (+23%). In Bunschoten is er nog een aanzienlijke extra behoefte aan woningen. Woningbouw is nodig om te kunnen voorzien in de huishoudensgroei: de komende 20 jaar groeit het aantal huishoudens in gemeente Bunschoten met circa 23%. Er zijn op dit moment in kwantitatieve zin voldoende woningbouwplannen om te kunnen voldoen aan de vraag die de komende 20 jaar wordt verwacht. De gemeente blijft inzetten op levensloopbestendige bouw op binnenstedelijke locaties, waarbij voldoende (maatschappelijk) groen behouden blijft.

Kwalitatieve toevoeging De gemeente kiest voor nieuwbouw die kwalitatief verrijkend is voor Bunschoten. Dit betekent dat bij nieuwbouw circa 50% van de woningen zal vallen in de sociale huur, middenhuur en/of sociale koop. Circa 60% van de nieuwbouw wordt levensloopbestendig. De grootste tekorten zitten in het levensloopgeschikte nultreden- en/of appartementensegment. De opgave zit verspreid over het sociale huur-, middenhuur- en koopsegment. Daarnaast is er veel behoefte aan (betaalbare) grondgebonden koopwoningen. Doorstroming van ouderen die dit soort woningen in de bestaande voorraad bewonen kan een deel van de opgave oplossen, maar bijbouwen is nog steeds nodig om in de grote vraag te kunnen voorzien. Eemdijk In Eemdijk ziet de gemeente de laatste jaren een vertrekoverschot (meer inwoners vertrekken, dan er bij komen). Met name oudere huishoudens vertrekken uit de kern. Dit heeft voor een deel te maken met een beter aansluitend woningaanbod in Bunschoten-Spakenburg. Er zijn in Eemdijk op dit moment onvoldoende levensloopbestendige woningen die kunnen voorzien in de behoefte van de vergrijzende bevolking van de kern (hierover meer in hoofdstuk 5). Het hogere aanbod (zorg)voorzieningen en nabijheid van het openbaar vervoer

bestemmingsplan Eemdijk-Oost NL.IMRO.0313.EEMDIJKOOST2400-0301

25

in Bunschoten-Spakenburg zijn daarbij redenen voor ouderen om Eemdijk te verlaten. De gemeente Bunschoten blijft zich optimaal inzetten op behoud van een vitaal Eemdijk. Eenmalige toevoeging van circa 50 woningen behoort onder andere tot de mogelijkheden. Aandachtspunt hierbij is de onderbouwing van nut en noodzaak conform rijksregelgeving. Er is voor iedere kern eenmalig uitbreidingsruimte van 50 woningen tot 2040 ten behoeve van de vitaliteit van de kernen. Deze uitbreidingen maken deel uit van de regionale programmering, maar hoeven niet nader (regionaal, provinciaal) te worden afgestemd, behoudens enkele uitgangspunten zoals de Ladder voor Duurzame verstedelijking. Concreet is het volgende actiepunt benoemd voor Eemdijk: In Eemdijk zal beperkt worden ontwikkeld. De Eemdijkse woningmarkt hangt sterk samen met Bunschoten. Voor wat betreft woningbouw staan we open voor de kansen die zich er voordoen. Onderbouwing van nut en noodzaak conform rijksregels is hierbij een aandachtspunt. Toets In de gemeente Bunschoten is een totale woningbehoefte van ruim 1.900 woningen in de periode 2020-2040. Voor Eemdijk is aangesloten op het provinciaal beleid. Hier wordt gesproken over het toevoegen van 50 woningen. Voorliggend plan voorziet in het realiseren van 72 woningen.