Bijlage 1 - Memorandum-start-nieuwe-OV-concessies

Memorandum

Onderwerp Datum Documentnummer Van Aan

Update start nieuwe OV-concessies 16‑12‑2025 UTSP-2066004956-360 Gedeputeerde Mobiliteit Provinciale Staten

Geachte leden van Provinciale Staten, De start van de nieuwe OV-concessies op zondag 14 december 2025 is helaas niet zonder problemen verlopen. Bij de introductie van de nieuwe dienstregeling zijn beide vervoerders, Keolis (concessiehouder Utrecht Buiten) en Transdev (concessiehouder Utrecht Binnen), geconfronteerd met opstartproblemen die verschillen in aard en in impact op de dienstuitvoering. De oorzaken van deze problemen zijn divers, maar hebben veelal geleid tot rituitval en (forse) vertragingen. Ook was en is de informatievoorziening aan reizigers over deze uitval en vertragingen niet altijd voldoende op orde. Beide vervoerders hebben aangegeven de ontstane situatie te betreuren en alles in het werk te stellen om de dienstuitvoering en reisinformatie zo snel mogelijk te verbeteren. De opstartproblemen betroffen onder meer een hoger dan verwacht aantal ziekmeldingen van chauffeurs vlak voor aanvang van de dienst, last-minute vervanging van materieel door storingen, en de daaruit voortvloeiende problemen bij het tonen van actuele reisinformatie (bij haltes, op schermen in bussen en in reisplanners). Daarnaast speelde de gewenning van chauffeurs aan het nieuwe (zero-emissie) busmaterieel een rol, evenals de constatering dat werkwijzen en processen bij de nieuwe werkgever afwijken van de eerdere situatie.

Het grootste knelpunt ontstond zowel zondag als maandag aan het einde van de middag op en rond Utrecht CS. De oorzaak hiervan is een keteneffect dat is ontstaan door niet functionerende laders op de stalling in Zeist (Utrecht Binnen). Deze laders worden niet alleen gebruikt voor het opladen in de nacht, maar ook voor het tussentijds bijladen gedurende de dag voor een groot aantal lijnen. Dit werkte daarmee door in grote delen van de dienstregeling, leidde het tot onduidelijkheid bij chauffeurs en resulteerde in meerdere rituitvallen en vertragingen. Met eigen mensen en met mensen van de leveranciers werkt de vervoerder dag en nacht om de overgenomen laadinfrastructuur volledig operationeel te krijgen. Ook zijn er aanpassingen doorgevoerd in de logistieke planning van de bussen, waarbij met de uitwisseling van diesel- en CNG-bussen en zeroemissiebussen tussen stallingen wordt getracht verstoringen te voorkomen. Dit heeft inmiddels geleid tot een verbetering van de stabiliteit van de dienstuitvoering, zo bleken de problemen op dinsdag al duidelijk kleiner dan op maandag. In en rond Amersfoort zijn op zondag ritten uitgevallen op diverse stadslijnen door een planningsprobleem. Dit probleem is inmiddels verholpen en zal zich naar verwachting niet meer voordoen.

1 van 4

In de gesprekken met beide vervoerders hebben wij hen nadrukkelijk opgeroepen om zo spoedig mogelijk aanvullende maatregelen te treffen. Daarbij signaleren wij dat beide vervoerders hier met man en macht aan werken en reeds verschillende maatregelen hebben genomen. Zo wordt ingezet op het beter informeren van de reiziger en zijn extra teams ingezet op Utrecht CS ter ondersteuning en voor bijsturing van chauffeurs. In de bijlage bij deze memo zijn de door GroenLinks e.a. gestelde vragen beantwoord. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, A.G. (André) van Schie Gedeputeerde Mobiliteit, Economie en Digitalisering

2 van 4

Reactie vragen GroenLinks e.a. Zondag 14 december is de nieuwe concessie ingegaan. In algemene zin goed nieuws voor onze provincie, met méér openbaar vervoer, een betere toegankelijkheid en minder uitstoot. De streekconsessie (concessie buiten) is bij Keolis gebleven, maar de stadsconcessie Utrecht (concessie binnen) is van Qbuzz overgegaan naar Transdev. De verwachtingen waren hoog gespannen, want zoiets vergt veel voorbereiding. Helaas bleek het een teleurstellende maandag te zijn voor busreizigers in de regio Utrecht. Er waren veel uitgevallen bussen, veel vertragingen en onbereikbare telefoonnummers voor U-flex 1. Daarbij functioneerde ook de reisinformatie slecht, waardoor ook vaak niet bekend was of een bepaalde bus wel of niet zou komen. De termen “wanorde” en “chaos” vielen geregeld, met extreem lange reistijden en naar verluid defecte laadinfrastructuur en verschillende falende softwaresystemen, waaronder reisregie wat nodig is voor noodsituaties. Daarom heeft GroenLinks, samen met andere fracties de volgende vragen aan het college van Gedeputeerde Staten: -

Waren de ontstane problemen te verwachten? Is er bijv. getest met de verschillende nieuwe software, laadsystemen en bussen? Hoe zorgen de vervoerders ervoor wordt dat de reiziger goed wordt geïnformeerd over de actuele status van het ov? Wat gaan de vervoerders doen om zo snel mogelijk weer een goed ov-product aan te kunnen bieden? Wat is de concreet de inzet van de provincie als het gaat om de ontstane problemen? Op welke termijn kunnen we redelijkerwijze verwachten dat er weer een goed ov-product wordt aangeboden? Blijft voorlopig de dienstregeling met het aantal DRU’s gehandhaafd of is er kans op verdere afschaling naar aanleiding van de ontstane problemen? Wordt bij de niet gereden ritten de boeteclausule gehanteerd?

Indiener(s) Naam/namen David Oude Wesselink Noortje Flink Martijn Koren Ronnie Hossain Marcel Harinck David Bosch Jantine Zagt-Lokhorst Kees Vermaat Jan Breur

Fractie/fracties GroenLinks PvdA CDA VVD D66 UtrechtNu! BBB SGP SP

Beantwoording 1. Waren de ontstane problemen te verwachten? Is er bijv. getest met de verschillende nieuwe software, laadsystemen en bussen? Wij hadden bij de start van de concessie tot op zekere hoogte opstartproblemen verwacht, mede gezien de recente ervaringen bij andere concessiewisselingen. De omvang van de problemen en de mate van chaos op sommige momenten hadden wij niet voorzien. Dit komt doordat wij ons normaliter niet bezig houden met de details van de logistieke planning van bussen, waar het bijladen van bussen op de stalling Zeist onderdeel van uitmaakt. Het niet kunnen bijladen op de stalling Zeist in combinatie met andere opstartproblemen had grote impact op de dienstregeling in de hele regio. Voor het functioneren van de laadinfrastructuur Zeist geldt verder dat tot de concessiewissel geen testen uitgevoerd konden worden die overeenkomen met de operationele toepassing die Transdev had voorzien. Op andere stallingen waar niet gelijksoortige omstandigheden gelden, zoals de nieuwe stallingen in Amersfoort, Vianen en Lage Weide zijn de vervoerders niet tegen (laad)problemen aangelopen die van invloed waren op de dienstuitvoering. 1

Navraag bij de vervoerders leert ons dat er geen verstoring is geweest in de bereikbaarheid, wel geldt dat er voor U-flex een nieuwe telefoonnummer in gebruik is genomen.

3 van 4

2.

Hoe zorgen de vervoerders ervoor wordt dat de reiziger goed wordt geïnformeerd over de actuele status van het ov? De reiziger wordt geïnformeerd via de gebruikelijke kanalen, waaronder de website en app van U-OV, bekende reisplanners en apps zoals 9292 en informatie op de schermen op de haltes en in de bussen. Via de verschillende kanalen wordt ook specifiek gecommuniceerd dat er door opstartproblemen sprake is van vertragingen en rituitval. Daarnaast worden op Utrecht Centraal extra medewerkers ingezet om vragen van reizigers te beantwoorden. Helaas functioneert de real-time reisinformatie in de planners, apps en op de schermen nog niet altijd naar behoren. Dit komt door technische kinderziektes en door menselijk handelen als gevolg van onbekendheid met nieuwe systemen in de bussen. We dringen er bij de vervoerders op aan om dit met de hoogste prioriteit op te lossen. Positief is dat we zien dat de situatie op dinsdag al beter was dan op maandag. 3. Wat gaan de vervoerders doen om zo snel mogelijk weer een goed ov-product aan te kunnen bieden? Er wordt door de vervoerders dag en nacht gewerkt om de problemen zo snel mogelijk op te lossen.

Dit zit deels in het oplossen van de diverse technische problemen met laadinfrastructuur en andere systemen, maar ook in het optimaliseren van laadschema’s zodat de elektrische bussen zo optimaal mogelijk kunnen functioneren met de wel beschikbare laadinfrastructuur. Aanvullend worden er tijdelijk enkele bussen ingezet op diesel en op CNG (aardgas). 4. Wat is de concreet de inzet van de provincie als het gaat om de ontstane problemen? De (ambtelijke) inzet van de provincie is erop gericht via intensief contact met beide vervoerders te sturen op het zo spoedig mogelijk oplossen van de problemen. Daarbij is er veel aandacht voor het goed informeren van de reizigers (zie vraag 2). 5.

Op welke termijn kunnen we redelijkerwijze verwachten dat er weer een goed ov-product wordt aangeboden? De vervoerders verwachten dat het elke dag een stap beter gaat naarmate de technische kinderziektes worden opgelost en chauffeurs en andere medewerkers steeds meer gewend raken aan de nieuwe bussen en systemen. In de kerstvakantie zullen de problemen naar alle verwachting duidelijk minder zijn, omdat er dan de kerstvakantiedienstregeling gereden wordt met minder DRU. Dit geeft de vervoerders ook de ruimte om in deze periode de problemen verder te verhelpen. 6.

Blijft voorlopig de dienstregeling met het aantal DRU’s gehandhaafd of is er kans op verdere afschaling naar aanleiding van de ontstane problemen? Er is nu geen aanleiding om de dienstregeling aan te passen, wel worden mogelijkheden onderzocht om de dienstregeling minder kwetsbaar te maken (voor verstoringen). 7. Wordt bij de niet gereden ritten de boeteclausule gehanteerd? Ja, wij zijn voornemens sturingsmiddelen (waaronder boetes) in te zetten.

4 van 4