B1 COA Reader

Reader COA Feiten, cijfers en onderzoeken

Jan ‘26

Inhoudsopgave • COA algemeen • Asielprocedure • Capaciteit en bezetting • Actuele cijfers • Feitenserie ‘Wat is waar over de asielopvang?’ • Onderzoeken en rapporten

2

Wie zijn wij? • Het COA is sinds 1994 een zelfstandig bestuursorgaan (ZBO) in opdracht van Ministerie van Asiel en Migratie en Sociale Zaken en Werkgelegenheid • Het COA zorgt voor opvang en begeleiding van

asielzoekers • Dat doen we met meer dan 8.500 collega’s en bijna 2000 vrijwilligers • Bestuur met 3 vaste leden

3

Wat doen we? Iedereen die asiel aanvraagt heeft recht op opvang. Het COA heeft de wettelijke taak om dat te regelen. Wij zorgen voor:

• Onderdak • Begeleiding van asielzoekers • Veiligheid en leefbaarheid op de locaties • Maaltijden of geld om te koken • Weekgeld voor kleding en verzorging

• Toegang tot medische noodzakelijke zorg • Recreatieve activiteiten • Voorinburgering

4

Hoe werkt de asielprocedure? • Aanmelden bij de IND in Ter Apel • Registratie en identificatie bij de Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA) • Medische check bij GZA en zo nodig TBC-controle (GGD) • Eerste gesprek bij de IND (over ID, nationaliteit en reisroute) • Voorlichting over de asielprocedure • Voorbereiding nader gehoor met advocaat • Nader gehoor bij de IND over asielaanvraag • Voorgenomen beslissing: toekenning, afwijzing, meer tijd • Reactie op voorgenomen besluit • Beslissing IND 5

Opvang tijdens asielprocedure • Fase 1: Verblijf in een centrale ontvangstlocatie. Bewoners

krijgen maaltijden, onderdak en medische zorg. • Fase 2: Verblijf in een procesopvanglocatie. Bewoners krijgen eetgeld, medische zorg en informatie over het wonen in Nederland. Asielzoekers met een grote kans op een vergunning beginnen met voorinburgering. • Fase 3: Verblijf in een azc. Statushouders krijgen het programma Voorinburgering. De begeleiding van afgewezen asielzoekers is gericht op vertrek. • Door het grote tekort aan plekken, wordt nu veel gebruik

gemaakt van noodopvanglocaties waar de voorzieningen minder zijn. 6

Hoe is het leven in de opvang? Bewoners • delen de woonkamer, badkamer en keuken • koken, wassen en doen de boodschappen zelf • bereiden zich voor op hun asielprocedure • volgen taallessen en maatschappijoriëntatie • doen vaak vrijwilligerswerk, soms betaald werk • melden zich wekelijks bij het COA • kinderen gaan naar school In de noodopvang zijn de omstandigheden anders

7

Asielopvang door de jaren Jaarlijkse bezetting

Instroom COA

Uitstroom COA

90.000 80.000 70.000 60.000 50.000 40.000 30.000 20.000 10.000 0

1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024

Peildatum: februari 2024

8

Actuele cijfers • Personen in de opvang COA (maandelijkse update) • Capaciteit en bezetting COA (actueel overzicht van de capaciteit en bezetting) • Asieltrends IND (maandelijkse rapportage) • Meerjaren Productie Prognose 2024-II DGM • Kerncijfers Asiel en Migratie (maandelijkse rapportage) • Dossier Asiel, Migratie en Integratie CBS • Feitencampagne 2025 COA

9

Asielzoekers willen niet werken

juni 2025

10

Asielzoekers willen graag werken, ong. 12% werkt. (in 2024 was dit nog 4%) De Nederlandse taal en onbekendheid bij werkgevers belemmert dit in de praktijk.

juni 2025

11

Een klein deel van de migranten is asielzoeker

juni 2025

12

Van de migranten die naar Nederland komen, vraagt gemiddeld 11% asiel aan, de afgelopen jaren. De meeste migranten komen naar Nederland voor werk, liefde of studie en een groot deel komt uit Europa.

13

Onderzoeken en rapporten Stand van de uitvoering • COA (2025) Stand van de uitvoering 2024 - Jaarlijkse rapportage over knelpunten en mogelijke oplossingen Capaciteit

• Adviesraad Migratie (2025) - Asielopvang als maatschappelijke opgave • Ministerie AenM (2025) - Staat van Migratie 2025 • WODC (2024) Met beleid vooruit? - Wat betekent het opvang-, inburgerings- en spreidingsbeleid voor ontwikkelingen in de positie en leefsituatie van statushouders? • Algemene Bestuursdienst (2024) - Bouwstenen voor het asielbeleid en asielstelsel

• Algemene Rekenkamer (2023) - Focus op opvangcapaciteit voor asielzoekers • ACVZ (2022) Realisme rond richtgetallen - Kansen en risico’s van streefcijfers en quota in het migratiebeleid Kinderen en jongeren • Unicef (2024) - Samenwerken aan kindvriendelijke opvang • WODC (2023) - Kennisbericht Alleenstaande minderjarige vreemdelingen naar Nederland

14

Onderzoeken en rapporten Integratie, arbeid en participatie • CBS (2025) - Asiel en integratie 2025 • ACVZ (2025) -Talent benutten • SEO (2024) - Ruimere werkmogelijkheden voor asielzoekers • De Lange e.a. (2023) - Asielzoekers en daadwerkelijke toegang tot werk in Nederland • Movisie (2025) - Inzichten in de impact en werking van Meedoenbalies Veiligheid • WODC (2025) Inzicht in incidenten en misdrijven onder COA bewoners • Inspectie JenV (2023) - Rapport Onderzoek n.a.v. het steekincident in CTP Veldzicht Wonen • ACVZ (2022) - Een huis voor statushouders. Advies over knelpunten bij het huisvesten van statushouders in gemeenten

Migratie en beeldvorming • SCP (2025) - Migratie als spiegel van maatschappijbeelden • ECRE (2025) - AIDA Country report on the Netherlands • EMN (2025) - Asylum and Migration Overview 2024 • Movisie (2024) - Asielopvang: wat werkt bij het informeren en betrekken van inwoners? • Tilburg University (2024) - Inclusief integratiebeleid kan perceptie van diversiteit als bedreiging verminderen • Verwey Jonker (2023) - Invloed asielbeleid op migratie naar Nederland • ACVZ (2022) - Realisme rond richtgetallen. Kansen en risico’s van streefcijfers en quota in het migratiebeleid 15