Advies

Schriftelijke mededeling RWA/Amfors jaarrekening en -verslag en de meerjarenbegroting 2022-2025

Nummer 1161411 Aan de commissie: Samenleving Portefeuillehouder: P. van Asselt Beleidskader: Sociaal Domein Opmerkingen griffie: Team: Samenleving Ambtenaar: Marianne van Workum/Geralt Nieuwenweg Telefoonnummer: 033 - 299 1471 E-mailadres: m.vanworkum@bunschoten.nl Datum: 28-04-2021

Aanvullende stukken 1. Begeleidende brief bij aanbieding stukken aan gemeenteraad voor zienswijze: digitaal beschikbaar 2. Concept RWA meerjarenbegroting 2022-2025 versie zienswijze: digitaal beschikbaar 3. Jaarrekening 2020 Amfors Holding: digitaal beschikbaar 4. RWA Jaarverslag 2020

Mededeling Het Bestuur van het Regionaal Sociaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort en omgeving (RWA) heeft aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten de voorlopige RWA-jaarrekening 2020 en ontwerp-meerjarenbegroting RWA 2022-2025 aangeboden. De raad wordt gevraagd in haar overlegvergadering van 27 mei eventuele bezwaren kenbaar te maken op de voorlopige jaarrekening en een zienswijze kenbaar te maken op de meerjarenbegroting. Wij adviseren u om: 1. geen bezwaar aan te tekenen tegen de jaarrekening Amfors Holding 2020 en RWA jaarverslag 2020; 2. geen zienswijze in te dienen op de RWA meerjarenbegroting 2022-2025.

TOELICHTING De uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) hebben de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Soest en Woudenberg belegd in de gemeenschappelijke regeling Regionaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort en omstreken (RWA). Voor de invulling van de Wswdienstverbanden heeft RWA een samenwerkingsovereenkomst met Amfors. Eind 2020 waren er 38 Sw medewerkers vanuit Bunschoten in dienst bij het RWA. 1. Jaarrekening RWA 2020 2020 zal de geschiedenis ingaan als het jaar van de Covid-19 uitbraak. Ook bij RWA werden de gevolgen daarvan al snel duidelijk. Een aantal klanten zetten de detacheringen on hold en een deel van de medewerkers moest, mede vanwege hun kwetsbaarheid thuisblijven. Daarnaast piekte het verzuim in maart en november naar respectievelijk 30 en 25 procent. Toch bleek de organisatie in staat met de aanwezige medewerkers en hun flexibele inzet de productie nagenoeg op peil te houden

Schriftelijke mededeling Nummer 1161411 en met een goede beheersing van de kosten een resultaat boven begroting te realiseren. Het uitgangspunt naar aanleiding van COVID-19 voor RWA/Amfors was dat de medewerkers zoveel mogelijk door konden werken. Dit vanuit de gedachte dat werk en de structuur van werk essentieel is voor het welzijn van de medewerkers. Wel werden, met het oog op de kwetsbaarheid van de doelgroep, direct passende maatregelen genomen. De 1,5 meter werd al snel de norm en ook de hygiëne maatregelen, zoals een protocol handen wassen, bewezen hun waarde. Het aandacht vragen voor en het benadrukken van het belang van de maatregelen stond het afgelopen jaar continue hoog op de agenda. De maatschappelijke en organisatorische ontwikkeling De Sw-medewerker De ontwikkeling van de Sw-medewerkers staat vooral in het teken van het aanleren en behouden van die vaardigheden, die passen bij de werkplek die het beste inspeelt op de mogelijkheden en beperkingen. Met de stijging van de pensioenleeftijd is het ontwikkelen er vooral op gericht zo lang en gezond mogelijk te blijven functioneren in de huidige functie. Het primaire doel is om medewerkers te ontwikkelen naar en begeleiden op die werkplek die het beste past bij hun mogelijkheden en hun beperkingen.

Waar tot voor kort nog vaak sprake was van een stap naar boven op de werkladder, is er nu toenemende mate sprake dat medewerkers zich handhaven op de huidige trede of zelfs, gezien leeftijd en toename van de beperking, een stap terug moeten doen Innovatie Het jaar 2020 stond in het teken van doorontwikkeling en borging van de bestaande technologieën. Zo zijn de Smart Beamer en het Exoskelet geïmplementeerd in productieprocessen en is de Slimme bril uitvoerig getest op de werkvloer van het magazijn van Metafors. Verder is het leidinggevende kader getraind in de methodiek van Evidence-based Coachen (motiverende gesprekvoering). Duurzaamheid RWA/Amfors heeft de ambitie om in 2029 energieneutraal te opereren. In 2020 is hiervoor een aanvraag voor zonnepanelen gehonoreerd en deze worden in de loop van 2021 geplaatst. In samenwerking met Metafors worden afvalbakken geproduceerd om de afvalstromen binnen de organisatie nog beter te scheiden. Het afgelopen jaar is tevens aandacht besteed aan de bewustwording bij en activering van medewerkers op het thema duurzaamheid. Verzuim Het voortschrijdend verzuimpercentage van RWA/Amfors ligt aan het eind van 2020 op 18,2%. De stijging ten opzichte van het vorige jaar valt volledig toe te schrijven aan de gevolgen van de COVID19 uitbraak. Als alleen naar de Sw-medewerkers wordt gekeken ligt dit percentage op 19,1%.

Hiermee volgt RWA/Amfors de trend zoals die zich in 2020 in de hele sector manifesteerde. Organisatie RWA/Amfors investeert continue in de kwaliteit van leidinggevenden zoals via Coachen op de Werkplek. Mede met het oog op de verdere krimp in 2020 is er een juridische fusie uitgevoerd tussen Amfors Holding B.V. en de dochters Cleanfors B.V., Eemfors B.V., Metafors B.V., Workfors B.V., Montafors B.V., Detafors B.V. en Facilifors B.V. Commercie De inspanningen op het gebied van commercie lagen in 2020 voornamelijk op het vinden van duurzaam passend werk (duurzame passende werkplekken en werkzaamheden). Als gevolg van de krimp en het feit dat er minder medewerkers beschikbaar zijn is er aandacht voor het afstoten van werksoorten die niet meer passen bij de mogelijkheden en beperkingen en deze vervangen door werkzaamheden die dat wel doen. Aantal Sw-medewerkers per RWA gemeente Gemeente

Amersfoort Baarn Bunschoten Leusden Soest Woudenberg

Aantal Sw-medewerkers ultimo 2020 661 37 38 57 1290 14

Formatie (SE) ultimo 2020 568,6 30,9 34,7 48,5 103,5 13,1

Gemiddelde realisatie (SE) 2020 592,2 32,6 34,8 52,3 104,0 13,1

2/5

Schriftelijke mededeling Nummer 1161411 Overig Totaal

36 963

33,0 832,3

31,9 860,9

Financiën Het RWA resultaat is het verschil tussen de rijksbijdrage en de loonkosten van Sw-medewerkers inclusief de overige kosten als vervoer, studie en Arbo. In 2020 kwam het resultaat van RWA uit op € 4,8 miljoen negatief (begroot € 5,8 miljoen negatief), na boeking van € 1,3 miljoen bestemmingsreserve en vorming van € 0,5 miljoen algemene reserve. De totale rijksbijdrage, exclusief incidentele bijdrage, bedroeg € 23,6 miljoen (begroot € 23,3 miljoen). De totale kosten bedragen € 28,4 miljoen (begroot € 29,1 miljoen). De Rijksoverheid heeft de Sw-sector gecompenseerd voor de economische gevolgen van de COVID- 19 uitbraak. Voor RWA betekende dit een incidentele extra bijdrage van € 1,8 miljoen. Het RWA Bestuur heeft dit bedrag in haar vergadering van 3 december 2020 bestemd als reserve, waarvan € 1,3 miljoen als bestemmingsreserve is ingeboekt en € 0,5 miljoen aan algemene reserve wordt toegevoegd. De aanvulling vanuit het eigen vermogen van Amfors bedraagt € 2.046.000 conform de samenwerkingsovereenkomst. Dit resulteert uiteindelijk, na verrekening van de bestemmingsreserve en te vormen algemene reserve, in een Gemeentelijke Bijdrage van € 2.736.000 (begroting 2020: € 3.719.000). Het eigen vermogen van Amfors bedraagt dan ultimo 2020 € 2.500.000. Onderstaand is de bijdrage Bunschoten over 2020 weergegeven. Dit voordeel is in de jaarrekening 2020 verwerkt van de gemeente.

Gemeentelijke bijdrage BUNSCHOTEN

2020 105.000

Voorschot 147.000

Terug te ontvangen 37.000

Het Bestuur geeft aan dat er geen financiële onregelmatigheden zijn vastgesteld in de jaarrekening en de accountant is voornemens een goedkeurende verklaring te geven. Wij zien dan ook geen redenen om bezwaar aan te tekenen tegen deze voorlopige jaarrekening.

2. Meerjarenbegroting RWA 2022-2025 Toekomstvisie RWA/Amfors Stabiel op koers Zowel de maatschappij als de arbeidsmarkt ontwikkelen zich langs verschillende trends. RWA/Amfors ziet dat drie van deze trends (demografie, technologie en milieu) van groot belang zijn voor een gezonde en haalbare toekomstige ontwikkeling van de organisatie. Deze trends zijn eind 2019 vertaald naar een drietal thema’s, die als uitgangspunt dienen in de kerntaak van RWA/Amfors. Het begeleiden en ontwikkelen van de Sw-medewerkers naar hun meest passende en duurzame plek op de arbeidsmarkt. In de Meerjarenbegroting 2022-2025 zijn de plannen, doelstellingen en ontwikkelingen binnen RWA Amfors aan de hand van de drie centrale thema’s, vitaliteit, innovatie en duurzaamheid, voor de komende periode nader uitgewerkt. RWA/Amfors ziet zich al een aantal jaren geconfronteerd met een krimpend en vergrijzend personeelsbestand. De gemiddelde leeftijd stijgt de komende jaren met gemiddeld 0,5 jaar per kalenderjaar van 50 jaar in 2020 tot 53 jaar in 2025. Dit is van invloed op de ontwikkeling van de Swmedewerkers en dus op de werkwijze en ontwikkeling van RWA/Amfors. Deze dienen voortdurend op elkaar afgestemd te worden om de doelstelling te behalen.

De missie en visie van RWA/Amfors vertalen zich in een hoofddoelstelling: Passend en duurzaam werk, tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten, uitgaande van de mogelijkheden en rekening houdend met de beperkingen van de individuele medewerker. Een passende werkplek voor iedere medewerker is daarvoor het belangrijkst. Op deze werkplek werkt hij of zij naar vermogen en draagt bij aan een gezond financieel resultaat voor RWA/Amfors. Het werken binnen de eigen business units is daarbij een middel om de arbeidsontwikkeling van de individuele medewerker te blijven stimuleren en is geen doel op zich. Tot voor kort waren de stappen op de werkladder van Amfors het uitgangspunt bij de ontwikkeling van de Sw-medewerker naar zijn of haar beste mogelijkheden. Hoe hoger op de

3/5

Schriftelijke mededeling Nummer 1161411 werkladder, hoe dichter bij een plek op de reguliere arbeidsmarkt. Langzamerhand zien WRA/Amfors dat een duurzame werkplek die past bij de mogelijkheden en rekening houdt met de beperkingen een realistischer doelstelling is. Als gevolg van de stijgende leeftijd en toename van de beperking, is een stap omhoog op de werkladder eerder uitzondering dan regel. Veel belangrijker is het om medewerkers een duurzame werkplek te bieden, waar zij naar het beste van hun kunnen functioneren. Om dat doel te bereiken maakt RWA/Amfors gebruik van het ontwikkelgesprek. De focus op vitaliteit maakt het mogelijk dat de SW- medewerkers, nu en in de toekomst, gezond en met plezier hun vak blijven uitoefenen. In 2020 zijn op het thema Vitaliteit een aantal deelprojecten van start gegaan. Zo schakelt het bedrijfsrestaurant over naar een gezonder assortiment. Binnen het productiebedrijf is begonnen om het dagelijks bewegen te stimuleren met korte beweegmomenten via oefeningen, actieve pauzes, statafels en vaker opstaan gedurende de dag. In 2020 zijn “gereedschapskisten” geïntroduceerd op de werkvloer. Hierin zijn diverse ideeën en activiteiten te vinden, waarmee leidinggevenden loze momenten op de werkvloer kunnen invullen. Voorbeelden zijn beweegactiviteiten, samenwerkingsspellen en oefeningen om de taalvaardigheid te bevorderen.

Vitaliteit is sinds 2020 vast onderwerp in de ontwikkelgesprekken die leidinggevenden met de medewerker houden. Het programma Vitaal Vakmanschap wordt mede mogelijk gemaakt door de mogelijkheden die de sociale en technologische innovaties uit het Inclusive Fieldlab bieden. Technologische ontwikkelingen zoals digitalisering en robotisering veranderen de arbeidsmarkt en samenleving en maken deze op vele vlakken complexer. Daarnaast verplaatst de (sociale) wereld zich steeds meer naar online en op afstand, wat een grote mate van flexibiliteit en (mentale) weerbaarheid van mensen vraagt. De COVID-19 uitbraak en de gevolgen daarvan maken het effect van deze ontwikkeling op de mens nog eens goed zichtbaar. De komende jaren zullen daarom in het teken staan van opschalen en doorgroeien in de oplossingen met veel potentie voor de medewerkers. In het Inclusive Fieldlab ontwikkelt, test en implementeert WRA/Amfors inclusieve innovaties. Om andere organisaties te kunnen inspireren meer aan inclusieve innovatie te doen, is de volgende stap voor Amfors om in 2021 een Leer- & Innovatiecentrum te realiseren. Samen met het Werkgeverservicepunt voor de regio (WSP), UWV, TNO, de Fontys Hogeschool, en de HAN zijn initiatieven genomen om de krachten te bundelen en inclusief werkgeverschap in de regio Amersfoort aan te jagen.

Met het Inclusive Fieldlab en haar Leer- & Innovatiecentrum wordt samen met bovengenoemde partners toegewerkt naar een ontmoetingsplaats, demo-lab, en kenniscentrum voor een bredere participatiewet doelgroep. In 2020 stelde Amfors zich de doelstelling om energieneutraal te opereren in 2029. WRA/Amfors zoekt naar manieren om naast een sociale organisatie ook een groene organisatie te worden. Sinds enkele jaren neemt WRA/Amfors deel aan de CO2 prestatieladder, een landelijk erkend MVO instrument, en blijft dit de komende jaren doen. De CO2 prestatieladder brengt in zicht waar (grote) kansen voor verduurzaming liggen en biedt inspiratie voor concrete acties. Medio 2021 worden zonnepanelen geplaatst op het dak van het productiebedrijf. Door medewerkers van informatie te voorzien, te enthousiasmeren voor duurzame initiatieven, en concrete acties te delen waarmee de medewerkers bij kunnen dragen aan een duurzame samenleving, wordt duurzaam gedrag aangemoedigd. Financiën In de tabel op pagina 4 van de meerjarenbegroting 2022-2024 zien we dat het negatieve resultaat van RWA verbetert de komende jaren. In 2022 wordt nog een verlies verwacht van € 5,4 mln. en dat loopt terug naar € 4,2 mln. in 2025. Aan de andere kant zien we dat de resultaten van Amfors teruglopen van ruim € 2 mln. in 2022 naar € 1,7 mln. in 2025.

Desgevraagd geeft Amfors aan hier alert op te zijn: opbrengsten verhogen, personeelskosten staf verminderen. Blijvend aandachtspunt, maar ook lastig met vergrijzing en vermindering productiviteit medewerkers. Per saldo nog wel een positieve ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage ten opzichte van de vorige meerjarenbegroting. Voor Bunschoten is dat berekend op € 119.000,-- dus dat is een positief effect van afgerond € 15.000,-- per jaar ten opzichte van de huidige raming. Dat nemen wij mee in onze meerjarenbegroting en verwerken we als gedeeltelijke invulling van de taakstellende bezuiniging sociaal domein. Omdat de meerjarenbegroting 2022-2025 een beter resultaat laat zien dan de voorgaande afspraken, zien wij geen reden om een zienswijze in te dienen op de ontwerp-meerjarenbegroting RWA 20222025.

4/5

Schriftelijke mededeling Nummer 1161411 Kantekening: effect maatregelen tegen het Covid-19 virus Tijdens het opstellen van de meerjarenbegroting is nog niet duidelijk wat het effect van de Coronamaatregelen voor RWA/Amfors is. De kwartaalrapportages over 2021 met daarin de maatschappelijke en financiële resultaten van Amfors zullen hier meer duidelijkheid in moeten geven.

5/5