A02 Raad memo

Memo Nummer 1212673 Aan de commissie: Samenleving Portefeuillehouder: P. van Asselt Team: Samenleving Ambtenaar: N.M. Ruizendaal Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: n.ruizendaal@bunschoten.nl Datum: 24 januari 2024 Geachte leden van de gemeenteraad, De GGDrU biedt de concept Kaderbrief 2025 aan en stelt de gemeenteraden in de gelegenheid om een zienswijze in te dienen. In de Kaderbrief worden de kaders vermeld die als basis dienen voor de ontwerpbegroting 2025. Ook worden de ontwikkelingen geschetst die van invloed kunnen zijn op de begroting. Inhoudelijke ontwikkelingen zijn: 1. Pandemische paraatheid: het Rijk heeft VIP-gelden toegewezen aan de 25 Nederlandse GGD’en voor de jaren 2023 en 2024 om de pandemische paraatheid te versterken. Het doel is dat GGD'en beter voorzien zijn op wat nodig is voor een goede infectieziektebestrijding. Aanvankelijk waren de VIP-gelden tijdelijk van aard, maar het wordt nu structureel gefinancierd vanaf 2025 via een SPUK-regeling die aangevraagd moet worden door de GGD, waarmee de versterking van de uitvoering van deze basistaak van de GGDrU duurzaam wordt gedekt. 2. Formatienormering infectieziektebestrijding: in opdracht van het ministerie van VWS heeft AEF onderzoek gedaan naar de capaciteit van de GGD'en voor infectieziektebestrijding vanaf 2025.

Het rapport concludeerde dat bestaande normen verouderd waren en beval aan een nieuwe formatienormering op te stellen. Berenschot voert momenteel dit onderzoek uit, er is nog geen orde van grootte van eventuele financiële consequenties bekend. GGD'en willen samen met gemeenten de uitkomsten bespreken en een vervolg bepalen. 3. IV- landschap infectieziektebestrijding (IZB): de coronacrisis legde tekortkomingen bloot in het destijds beschikbare IV-landschap voor infectieziektebestrijding. VWS investeert nu in een nieuw landelijk dataplatform en informatievoorziening. GGD'en passen hun IV/IT aan om hun rol te behouden. In 2024 zijn er middelen beschikbaar voor de programmafinanciering IV/IT IZB. Vanaf 2025 worden regionale inspanningen verwacht voor implementatie, waarvoor er extra geïnvesteerd moet gaan worden in de implementatiefase. De verwachting is dat het zal gaan om tijdelijke middelen. Het benodigde budget hiervoor wordt later bepaald, afhankelijk van landelijke vereisten. GGDrU komt hierop terug in het AB zodra er meer duidelijkheid is. 4. Omgevingswet: de implementatie van de Omgevingswet zal naar verwachting leiden tot meer vragen van gemeenten aan GGDrU. Daarnaast vereist de wet dat GGDrU naadloos integreert met een zaaksysteem zoals DSO, wat financieel nog niet volledig duidelijk is.

In 2024 worden de gevolgen van de Omgevingswet voor GGDrU, inclusief de financiële impact van het zaaksysteem, nauwlettend gevolgd. Indien nodig wordt afstemming met het bestuur gezocht. 5. Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG): GGDrU ontvangt sinds 2013 beperkt budget voor ASG in vergelijking met andere regio's. Binnen de ASG zijn vooralsnog niet meer middelen beschikbaar en ook de verdeling van middelen over de regio’s is onveranderd. De evaluatie van de ASG-regeling (verwachte oplevering rapport: 2024) is mogelijk aanleiding voor heroverweging. GGDrU zal zich met de andere regio’s inzetten om de noodzaak onder de aandacht te brengen bij VWS en de Tweede Kamer. 6. Stimuleringsregeling Relaties & Seksualiteit: de regeling is verlengd tot 2024. Scholen kunnen in 2024 budget aanvragen voor seksuele voorlichting. De toekomst is onzeker en de vraag

Memo Nummer 1212673 overstijgt het budget. GGDrU is in gesprek met gemeenten over hoe via maatwerkafspraken zorg- en onderwijsprofessionals te ondersteunen. 7. Forensische geneeskunde (FG): FG anticipeert op uitbreiding van taken, waaronder Forensisch Medisch Onderzoek en Medische Arrestanten Zorg (MAZ). Implementatie start mogelijk eind 2024. Opleiding en behoud van personeel zijn prioriteiten. Het uitgangspunt is dat extra taken alleen worden uitgevoerd indien daar afdoende middelen tegenover staan. De financiering van taken ligt bij degene die de opdracht verstrekt. 8. Toezicht kinderopvang en Wmo: in 2023 is landelijk ingezet op het verstevigen van het toezichtskader. GGDrU richt zich op de kwaliteit van Wmo- en kinderopvangdiensten, met inspecties en advies aan gemeenten. Huidige financieringswijze wordt onderzocht om toekomstbestendigheid te waarborgen. 9. Rijksvaccinatieprogramma: de vaccinatiegraad binnen het Rijksvaccinatieprogramma is in regio Utrecht het afgelopen jaar gedaald. GGDrU zal dit onderwerp in 2024 agenderen en streven naar een gezamenlijke aanpak, inclusief mogelijke financiële consequenties, als onderdeel van de gemeentelijk gefinancierde basistaak (vanuit gemeentefonds) van GGDrU. 10. Vaccinatievoorziening: er is een uitvoeringstoets uitgevoerd dat gericht is op het opzetten van een duurzaam en flexibel vaccinatiestelsel bij de GGD.

Deze infrastructuur is bedoeld voor programmatische vaccinaties voor volwassenen en ter voorbereiding op pandemische situaties. De geraamde kosten en het voorstel zijn voorgelegd aan het ministerie van VWS, dat nog geen besluit heeft genomen. 11. Mentale gezondheid, kansenongelijkheid en collectieve preventie: de mentale gezondheid van jongeren staat langdurig onder druk, wat vraagt om investeringen in preventie. Mentale problemen bij jongeren beïnvloeden onderwijsmotivatie en kunnen leiden tot schoolprestatieproblemen, zoals zichtbaar is in toegenomen ziekteverzuim in het voortgezet onderwijs. In de basis hebben jeugdartsen van GGDrU tijd om 1% van de leerlingen in het voortgezet onderwijs te begeleiden (via de MAZL-methode). Gemeenten kunnen extra begeleiding via maatwerk inkopen. Met een gezamenlijk inzet op preventie, streven we ernaar dat de problematiek voorkomen wordt en afneemt, waarmee het werk van GGDrU weer passend wordt binnen de basisafspraken. 12. Gezonde school aanpak: het landelijke Programma Gezonde School, inclusief financiering van GGD-ondersteuning, loopt tot eind 2024. Onzekerheid bestaat over het programma na 2024 en GGDrU volgt besluitvorming hierover. Jaarlijks ontvangt GGDrU gemiddeld €85.000 voor schoolondersteuning. In 2024 wordt meer duidelijkheid verwacht, en GGDrU wil samen met gemeenten het belang van de Gezonde School benadrukken. 13.

Campagne ‘we zijn zelf het medicijn’: GGDrU heeft in 2023 de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’ uitgevoerd op basis van incidentele financiering. De campagne gaat over de invloed van leefstijl op dementie. De campagne wordt in 2024 in het AB geëvalueerd, inclusief de financiën. De evaluatie biedt de gelegenheid te bespreken met het AB of er behoefte is een vervolg te geven aan de eerdere campagne. 14. Ontwikkeling Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ): de betrokkenheid van GGDrU bij de ontwikkelingen op het gebied van Zorg & Veiligheid staat onder druk staat vanwege overwegingen van diverse gemeenten om het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB) deels of geheel te beëindigen. De financiering van het MAB speelt een cruciale rol in de betrokkenheid van GGDrU bij deze specifieke ontwikkelingen. GGDrU wil in gesprek met gemeenten over de positionering van OGGZ in de regio en zoekt tevens naar een financieringsvorm die past bij dit vraagstuk. 15. Publieke gezondheid asielzoekers en statushouders: het contract voor Publieke Gezondheidszorg (PGA) voor asielzoekers en statushouders is verlengd tot eind 2024. Het omvat taken zoals Infectieziektebestrijding, Tuberculose, en Technische Hygiënezorg. Onderhandelingen voor een nieuw contract vanaf 2025 vinden plaats in 2024. GGD GHOR heeft de aanbesteding voor gezondheidsvoorlichting aan asielzoekers gegund gekregen tot

2/4

Memo Nummer 1212673 eind 2024, met opties voor verlenging. Financiering voor PGA is gebaseerd op verrichtingen, met weinig financiële risico's. Extra werk wordt extra betaald, en het niet nakomen van contractafspraken resulteert in verminderde financiële tegemoetkoming. 16. Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen: deze monitor is uitgevoerd in 2022 met incidentele financiering vanuit coronamiddelen en heeft inzicht geboden in de kwetsbaarheid van jongvolwassenen (16-25 jaar) in de regio Utrecht. De Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen is geen standaard landelijk geharmoniseerde monitor en is ook niet verplicht. Voor 2026 ontbreken financiële middelen voor deze monitor. Een gesprek met het AB is gewenst om de behoefte aan en financiering van de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen in 2026 te bespreken. Het benodigde budget is €90.000, verdeeld over 2025, 2026 en 2027, met het oog op een landelijk geharmoniseerde versie in de gehele regio Utrecht. 17. Aantrekkelijk blijven als werkgever, in relatie tot toegankelijkheid dienstverlening: in 2024 worden extra middelen ingezet om als werkgever aantrekkelijk te blijven en de dienstverlening toegankelijk te houden. De sector ervaart een zorginfarct door vergrijzing en arbeidsmarktkrapte, wat blijvende investeringen vereist in het binden en boeien van medewerkers.

Hoewel de recente focus lag op het aantrekken van nieuwe medewerkers, wordt verwacht dat de komende jaren meer nadruk zal liggen op het behouden van medewerkers, waarbij interne mobiliteit als belangrijk speerpunt wordt benoemd. 18. I-strategie: bij de begroting 2024 heeft het AB geld beschikbaar gesteld om de basis op orde te krijgen in de informatievoorziening (IV), waaronder het aanpakken van risico's zoals datalekken en het voldoen aan wet- en regelgeving. In 2024 ligt de focus op het gezamenlijk eigenaarschap van de I-strategie, waarbij tijdelijke middelen worden ingezet. Een roadmap, op te leveren in Q1 2024, zal projecten rond de I-strategie bevatten en als leidraad dienen voor implementatie. De I-strategie wordt geagendeerd voor het bestuur in 2024 en bepaalt de inhoudelijke focus voor IV in 2025. 19. Huisvesting jeugdgezondheidszorg: vanwege vragen over beschikbaarheid en kwaliteit van werklocaties Jeugdgezondheidszorg (JGZ) in de regio, wordt in 2024 een strategisch huisvestingsplan opgesteld. Dit plan, ontwikkeld met interne en externe stakeholders, beoogt helderheid te verschaffen over zorginhoudelijke en Arbo-technische eisen voor verschillende JGZ-locaties in de regio. Huisvesting voor jeugdgezondheidszorg wordt op maat gemaakt per gemeente. Advies: geen zienswijze indienen op de concept Kaderbrief 2025.

Met de toelichting in de Kaderbrief 2025 wordt voldoende onderbouwd wat de kaders worden voor (ontwerp)begroting 2025. Wel stellen we voor om de volgende twee aandachtspunten naar voren te brengen: 1. Financiële ontwikkelingen en dialoog In de concept Kaderbrief 2025 worden ontwikkelingen geschetst waarbij de financiële impact nog onduidelijk is. Een groot deel van de ontwikkelingen moet nog uitgewerkt worden in voorstellen voor het bestuur. Bij de concept Kaderbrief 2024 was hiervan ook sprake, waarop we hebben aangegeven dat een (eerste) financieel perspectief bij de inhoudelijke ontwikkelingen ontbreekt en is het verzoek gedaan om dit bij een volgende kaderbrief wel te doen. Het is fijn om terug te lezen dat GGDrU stappen onderneemt om de afstemming tussen de P&Ccyclus van GGDrU en gemeentelijke P&C-cyclus te verbeteren met als doel beter in dialoog te zijn en tijdig te kunnen anticiperen op (financiële) ontwikkelingen, zoals beschreven in de begeleidende brief bij de concept Kaderbrief 2025. We erkennen de genomen stappen en begrijpen dat het proces van afstemming en dialoog tijd vergt. We zien uit naar de resultaten van de gespreksronde in het najaar 2023 en begrijpen dat de opbrengsten zo goed als mogelijk zullen worden verwerkt in het begrotingsproces voor 2026. 2.

Financieel perspectief gemeenten Graag vragen wij uw aandacht voor de financiële situatie waar wij als gemeente Bunschoten, net als vele andere gemeenten, vanaf 2026 mee te maken krijgen. Onze meerjarenbegroting laat vanaf 2026 een tekort zien. De raad heeft de opdracht aan het college gegeven om in aanloop naar de behandeling van de kadernota 2025 te komen tot een verdere uitwerking van een voorstel om een

3/4

Memo Nummer 1212673 sluitende begroting aan te bieden, die structureel sluitend is voor de periode na 2026 en verder. Wij verzoeken u met deze situatie rekening te houden en blijven daarom graag met u in gesprek over uw ambities.

4/4