1e tussentijdse bestuursrapportage 2026.pdf

1e Tussentijdse bestuursrapportage 2026

Versie 1.0 - Raad Mei 2026

Pagina 2

Inhoudsopgave Inleiding ...................................................................................................................... 5 1.

Ontwikkeling 2026 per programma ...................................................................... 7 Programma Bestuur en ondersteuning ................................................................... 7 Programma Veiligheid ............................................................................................. 8 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat ........................................................... 9 Programma Sport, cultuur en recreatie ................................................................... 9 Programma Sociaal domein .................................................................................... 9 Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing................ 10

2.

Ontwikkeling investeringen ................................................................................ 13 Programma Bestuur en ondersteuning ................................................................. 13 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat ......................................................... 13 Programma Sport, cultuur en recreatie ................................................................. 14

3.

Financiële aspecten........................................................................................... 15

Pagina 3

Pagina 4

Inleiding Dit is de eerste tussentijdse bestuursrapportage van 2026. Hierin staan ontwikkelingen die in de eerste maanden bekend zijn geworden voor het lopende jaar 2026. Ook ontwikkelingen die in 2025 zich hebben voorgedaan en niet meer in de begroting 2026 konden worden verwerkt worden in deze rapportage meegenomen. Inhoudelijke beleidsontwikkelingen worden gedurende het jaar aan de raad voorgelegd. De rapportage laat een nadelig saldo van € 1.273.500,- zien voor mutaties in de reserves. Na mutatie in de reserves resteert een nadelig saldo van € 621.000,-. Het begrotingsresultaat voor 2026 is in de programmabegroting 2026 geraamd op € 481.000,-. Het nadelig saldo van deze rapportage wordt voorlopig onttrokken aan de algemene reserve, in afwachting van de ontwikkelingen van de tweede tussentijdse bestuursrapportage 2026. Met het besluit van deze eerste tussentijdse bestuursrapportage wordt een begrotingswijziging vastgesteld. Door middel van deze begrotingswijziging worden de ramingen aangepast. Dit helpt de budgethouders om hun budget goed te beheren en voorkomt extra toelichtingen bij de jaarrekening.

Pagina 5

Pagina 6

1. Ontwikkeling 2026 per programma In dit hoofdstuk komen alle onderwerpen aan bod die financiële invloed hebben in 2026. De onderwerpen worden per programma en taakveld genoemd.

Programma Bestuur en ondersteuning Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouders J.L. Geurts en W.P. van der Es.

Taakveld Overhead E-HRM systeem Het contract van het huidige HRM systeem van de gemeente Bunschoten loopt af per 1 januari 2027. In de afgelopen tijd is er daarom samen met de gemeente Putten een aanbesteding gevolgd om te komen tot een nieuw e-HRM systeem vanaf 1 januari 2027. De implementatie van dit systeem kost € 70.000,- (inclusief begeleiding), dit zijn eenmalige kosten. De jaarlijkse kosten vallen binnen het huidige budget, daar is dus geen extra budget voor nodig.

Financieel systeem Vanaf 1 januari 2028 is er een nieuw contract afgesloten voor het financieel systeem. In de afgelopen tijd is er daarom samen met de gemeente Putten een aanbesteding doorlopen. Het blijft de huidige aanbieder, Centric, maar dan als SaaS-applicatie. De structurele kosten worden meegenomen bij de kadernota 2027 – 2030. De implementatie vindt plaats in 2026 én 2027. Voor nu wordt € 60.000,- meegenomen voor 2026. De verwachting is dat de volledige implementatie € 135.000,gaat kosten.

Brandstofkosten De afgelopen tijd zijn de brandstofkosten gestegen. Dit merken we in het wagenpark, maar bijvoorbeeld ook bij werkzaamheden in de openbare ruimte. Er zijn diverse aanbieders die deze gestegen kosten doorberekenen. Op dit moment is nog niet uitwerkt wat de financiële gevolgen zijn. Mocht dit nodig zijn dan komen we daar in de 2e Tussentijdse bestuursrapportage op terug.

Taakveld Belastingen overig Deelnemersbijdrage GBLT In de begrotingswijziging voor 2026 heeft GBLT aangegeven dat de deelnemersbijdrage lager uitvalt. Dit komt door een verlaging van diverse lasten, een toename van de invorderopbrengsten, een lichte toename van de overige baten en de hoger vrijval van de voorziening in de baten. Voor Bunschoten is dit een positief effect van € 9.000,-.

Taakveld Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting (VPB) voorlopige aanslag 2026 De voorlopige aanslag 2026 van afgerond € 641.000,- is ontvangen en betaald. De belastingdienst gaat nu uit van een belastbare winst van € 2.539.000,-. De definitieve berekening kan pas achteraf plaatsvinden als het boekjaar 2026 volledig is afgerond. Daarbij wordt ook gekeken naar het totaalresultaat van de grondexploitaties en of dat mogelijk nog effect heeft op de voorlopige aanslag VPB. Binnen de grondexploitaties zal de VPB, zoals eerdere jaren financieel worden opgevangen. Voor nu is het bedoeld als voorlopige informatie, maar wordt wel al in de raming meegenomen.

Taakveld Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds BTW compensatiefonds Het BTW compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2025 € 215 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2025 werd al een voorschot van € 428

Pagina 7

miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor € 213 miljoen lager en dit bedrag wordt in 2026 incidenteel onttrokken aan het gemeentefonds. Voor Bunschoten komt dat neer op een bedrag van € 210.000,- In de meerjarenbegroting is gerekend met een bedrag van € 332.000,-. Een nadeel van € 122.000,-.

Overheveling specifieke uitkering naar gemeentefonds In het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet is afgesproken dat het aantal specifieke uitkeringen verminderd moet worden. De afspraak is dat deze worden overgeheveld naar het gemeentefonds en als een bijzondere fondsuitkering worden gepresenteerd. Tot nu toe is dit slechts voor één specifieke uitkering gerealiseerd. Dat is de capaciteit decentrale overheden voor klimaat en energiebeleid (CDOKE). Voor 2026 is dit voor Bunschoten een bedrag van € 705.000,-. Dit wordt gereserveerd voor dit doel.

Bibliotheekwerk Net als in 2025 ontvangen we in de algemene uitkering in 2026 nog eenmalig € 100.000,- voor het versterken van het openbare bibliotheek werk.

Programma Veiligheid Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder J.L. Geurts.

Taakveld Crisisbeheersing en brandweer Interne crisisorganisatie De interne crisisorganisatie moet worden geschoold, hiervoor is onvoldoende budget opgenomen in de begroting. De extra bijdrage voor scholing is te verklaren door het verloop van personeel, veel medewerkers in een nieuwe rol binnen de crisisorganisatie en veel medewerkers hebben de afgelopen jaren geen scholing gehad. Daarnaast is het ook nodig om medewerkers te scholen met betrekking tot agressie- en preventietraining. En het instellen van een interventieteam. Het totaal budget van € 14.000,- wordt gedekt uit het opleidingsbudget dat beschikbaar is voor de organisatie.

Bewustwording crisissituatie Sinds 1 januari 2025 is het programma Veerkracht gestart bij de Veiligheidsregio Utrecht, daaruit voortvloeiend ligt de handreiking van de VNG waar iedere gemeente de opdracht heeft gekregen om de 41 punten uit te werken voor de gemeentelijke organisatie, inwoners en bedrijven om zo optimaal voorbereidt te zijn op een crisissituatie. De Denk Vooruit campagne heeft in november 2025 landelijk boekjes verspreid "Bereid je voor op een noodsituatie”. Het is nu belangrijk om bewustwording en draagvlak te creëren, en het in kaart brengen en houden van de kritische gemeentelijke bedrijfsprocessen. Hierin is publiciteit essentieel zodat inwoners en bedrijven goed voorbereid zijn. Hiervoor moet een campagne worden opgestart m.b.t. bewustwording naar de inwoners en bedrijven d.m.v. publicatie in de Bunschoter, bijeenkomsten en via (social) media. Hiervoor is niet eerder budget opgenomen, de kosten zijn geraamd op € 5.000,-. Wij stellen voor dit op te vangen binnen het budget voor communicatie.

Taakveld Openbare orde en veiligheid Bibob expertiseteam BES-gemeenten De aanpak van ondermijning staat bij alle vijf de BES-gemeenten hoog op de agenda. Tevens hechten de BES-gemeenten veel waarde aan het inzetten van de Wet Bibob als een belangrijk instrument in deze aanpak. Ook blijkt dat voor het kunnen uitvoeren van alle gewenste Bibob onderzoeken door de vijf gemeenten, onvoldoende capaciteit en expertise voorhanden is. Daarom is er besloten om een gezamenlijk Bibob expertiseteam in te richten. De kosten voor de gemeente Bunschoten bedraagt voor 2026 23.000,-.

Pagina 8

Inrichten wijkaanpak Bewoners signaleren een toename van overlast, spanningen tussen groepen en gevoelens van onveiligheid. Tegelijkertijd is het beeld van de aard en omvang van deze ontwikkelingen nog niet eenduidig, en is er beperkt inzicht in de onderliggende factoren die hier mogelijk aan bijdragen. Daarom wordt er momenteel gewerkt aan het ontwikkelen van een wijkaanpak. De wijkaanpak richt zich op het verbeteren van de leefbaarheid, sociale cohesie, veiligheid en veiligheidsbeleving. Het onderzoek betreft een eenmalige uitvoering met een doorlooptijd van circa 16 weken en zal plaatsvinden in de tweede helft van 2026. Voor de uitvoering van de wijkaanpak is momenteel geen budget beschikbaar. De exacte kosten zijn nog niet bekend, deze ontwikkeling wordt hier wel alvast benoemd. Het definitieve budget wordt opgenomen in de tweede tussentijdse bestuursrapportage.

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Commissie Ruimte, portefeuillehouder W.P. van der Es. Voor het taakveld havens is A. van de Groep portefeuillehouder, commissie Samenleving .

Taakveld Verkeer en vervoer Beheerwerkzaamheden buitengebied Halverwege 2025 is de landelijke gedragscode bestendig beheer voor gemeenten gewijzigd en hierin zijn aanscherpingen gedaan ter bescherming van flora en fauna en ter bevordering van de biodiversiteit. Zo mag er bijvoorbeeld in bermen en oevers niet meer geklepeld worden. Klepelen is het maaien en fijnhakken van vegetatie, zoals gras en riet, met behulp van een klepelmaaier. Het nieuwe uitgangspunt is om bermen en oevers te maaien en het vrijgekomen maaisel af te voeren. Om te kunnen voldoen aan de gewijzigde gedragscode, is het noodzaak om een nieuw contract te sluiten door middel van een aanbesteding. De kluis is op 30 april 2026 geopend waaruit blijkt dat het budget met € 45.000,- verhoogd moet worden.

Programma Sport, cultuur en recreatie Commissie Samenleving, portefeuillehouder A. van de Groep. Voor het taakveld openbaar groen en (openlucht) recreatie is W. de Jong portefeuillehouder, voor speelbeleid is A. van de Groep portefeuillehouder, commissie Ruimte.

Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie Speeltuinvereniging Tijdens de raadsvergadering van donderdag 11 december 2025 is de motie M1 Vervolg speeltuinvereniging raadsbreed aangenomen. In de motie is opgenomen dat de stichting budget van maximaal € 10.000,- krijgt om plannen uit te werken.

Programma Sociaal domein Commissie Samenleving, portefeuillehouder A. van de Groep.

Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie Vluchtelingen Oekraïne Er worden nog steeds vluchtelingen opgevangen door de gemeente (GOO) en particulieren (POO) in Bunschoten en Eemdijk. De gemeente ontvangt voor de GOO een normbedrag van € 44,- per gerealiseerd bed per dag. Dit bedrag is hetzelfde gebleven als in 2025. Daarnaast wordt het leefgeld van de GOO op werkelijke basis afgerekend. De werkelijke kosten POO en een normbedrag voor uitvoeringskosten voor POO kunnen ook nog gedeclareerd worden. Sinds 2024 wordt er een eigen bijdrage geheven bij de werkende Oekraïners in de gemeentelijke opvang. Deze bijdrage moet in mindering worden gebracht op de aanvraag.

Pagina 9

De aanvraag voor het normbedrag GOO en leefgeld GOO + POO voor 2026 is gedaan. Op basis van de berekening, ontvangt de gemeente € 1.205.000,-. De gemeente maakt ook kosten denk aan onder andere de huur voor de woonunits, beveiliging en schoonmaak. Daarnaast is er ook nog een stukje personele inzet. De verwachting is dat we dit jaar precies uitkomen met deze normvergoeding.

Taakveld Begeleiding Wmo Ontwikkeling kosten Wmo Op basis van de verantwoording zorgkosten Wmo 2025 zien we voor het eerst dat de kosten voor de Wmo ambulante begeleiding, meedoen, zelfredzaamheid en dagactiviteiten fors stijgen. Met deze ontwikkeling is nog geen rekening gehouden in de begroting 2026. De prognose voor het eerste kwartaal 2026 is nog niet binnen, maar op basis van de jaarrekening 2025 wordt een overschrijding verwacht van € 200.000,-.

Taakveld Jeugdhulp met verblijf regionaal Ontwikkeling kosten jeugdzorg In de schriftelijke mededeling 1227592 van 14 oktober 2025 zijn de ontwikkelingen gemeld over de kosten jeugdzorg van MetMaya. Daar is ook een passage opgenomen wat dit betekent voor het budget 2026. Het budget voor de zorgkosten jeugd is voor 2026 voor Bunschoten regionaal geraamd op een bedrag van afgerond € 7,6 miljoen. Kanttekening hierbij is dat in dit budget beperkt rekening is gehouden met een bedrag in het kader van de meerzorgkostenregeling. Als we dat wel meenemen is een budget nodig van € 8,3 miljoen. In de raming in onze begroting 2026 is voor MetMaya een bruto budget geraamd van € 7,7 miljoen. In die berekening is wel rekening gehouden met de meerzorgkosten, maar nog niet met de effecten van de stijging aantal cliënten. We moeten dus nog rekening houden met een verhoging van € 0,6 miljoen. We hebben toen aangegeven dat we dit meenemen in de eerste tussentijdse bestuursrapportage 2026. We kunnen dit voor € 500.000,- dekken vanuit de risicoreserve jeugd.

Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Commissie Ruimte, portefeuillehouders W. de Jong en W.P. van der Es

Taakveld Ruimte en leefomgeving Hoogspanningsstation TenneT Sinds de zomer van 2023 is de gemeente samen met een aantal regiogemeenten in gesprek met TenneT en Stedin. Beide instanties hebben een enorme opgave om de energielevering zeker te stellen. Zowel TenneT als Stedin moeten een bouw (hoogspannings-)station realiseren in de vorm van nieuwbouw. De benodigde oppervlakte voor het hoogspanningsstation (HSS) TenneT is zes hectare en voor Stedin 0,5 hectare. TenneT heeft in mei 2025, zonder een beoogde locatie voor realisatie, de provincie Utrecht verzocht om de bevoegd gezag rol over te nemen, door het starten van een projectprocedure. De afgelopen jaren zijn meerdere locaties door TenneT onderzocht/beoordeeld. TenneT heeft in maart 2026 aangegeven dat zij nog slechts twee zoekgebieden (van de zes zoekgebieden) nader onderzoeken waarbinnen volgens hun een HSS realiseerbaar is. Beide zoekgebieden liggen binnen de gemeentegrenzen van onze gemeente. Vanuit de regio ontvangen we eenmalig € 175.000,- als dekking voor de formatiekosten voor de periode 2026 t/m 2028. We zetten dit bedrag in voor eventuele inhuur en onderzoeken. Per saldo geen effect voor de begroting.

Pagina 10

Taakveld Grondexploitatie Tiny Houses Totale verwachte kosten zijn € 700.000,-, dekking was € 442.500,- (inkomsten verkoop grond en retributie). Tekort waar geen rekening mee gehouden is € 257.500,-. We ontvangen mogelijk nog een SPUK m.b.t. de Realisatiestimulans van € 105.000,-, dit kan hier voor ingezet worden, waardoor er een tekort ontstaat van € 152.500,-. Dit kan gedekt worden uit de reserve grondexploitatie.

Pagina 11

Pagina 12

2. Ontwikkeling investeringen In dit hoofdstuk worden diverse investeringen toegelicht, omdat deze hoger uitvallen dan verwacht.

Programma Bestuur en ondersteuning Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouders J.L. Geurts en W.P. van der Es

Taakveld Overhead Vervanging Fuso Canter De huidige Fuso Canter wordt vervangen. Het betreft een compacte vrachtwagen die onder meer wordt ingezet voor de winterdienst en geschikt is voor gebruik op fietspaden. Vanwege deze specifieke functionaliteiten gaat het om een uniek model met een beperkte beschikbaarheid (slechts één producent). De aanschafkosten vallen o.a. hierdoor hoger uit dan eerder geraamd, waardoor een aanvullende investering van € 20.000,- nodig is. De kapitaallasten worden met ingang van 2027 in de begroting verwerkt.

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Commissie Ruimte, portefeuillehouder W.P. van der Es. Voor het taakveld havens is A. van de Groep portefeuillehouder, commissie Samenleving

Taakveld Verkeer en vervoer Brug Geldersman (B09) Voor de vernieuwing van deze brug is in 2026 een investeringsbudget van € 50.000,- nodig. Na de vervanging kan de brug weer ongeveer 60 jaar mee. Hoewel het geactualiseerde Beheerplan Bruggen pas tijdens de raadsvergadering van 24 september 2026 wordt vastgesteld, geeft het adviesbureau aan dat we niet kunnen wachten tot dat moment. Vanwege veiligheidsrisico’s moet de vervanging van de brug nu versneld worden uitgevoerd. Dekking meenemen in bruggenbeheerplan met ingang van 2027.

Vervanging beschoeiing Wetering Schans In de Kadernota 2024 is € 120.000,- voor de uitvoering opgenomen voor het vervangen van de beschoeiing langs de Wetering Schans, specifiek het deel ten noorden van de brug (120 meter). De bestaande beschoeiing voldoet constructief niet, waardoor het wegdek wegzakt richting de watergang. Dit leidt tot blijvende schade en maakt het volledige herstraten noodzakelijk zodra een stabiele constructie is aangebracht. Inmiddels zijn kabel- en leidingonderzoeken uitgevoerd, voorbereidingen gestart en is een noodreparatie aan het wegdek uitgevoerd. Tijdens dit proces is vastgesteld dat ook het deel ten zuiden van de brug (60 meter) in slechte staat verkeert. Om efficiëntie te behalen en verdere schade te voorkomen, is voorgesteld om de volledige 180 meter beschoeiing integraal te vervangen. Voor de uitbreiding van de scope is aanvullend krediet nodig van € 60.000,-. De kapitaallasten worden met ingang van 2027 in de begroting verwerkt.

Pagina 13

Programma Sport, cultuur en recreatie Commissie Samenleving, portefeuillehouder A. van de Groep. Voor het taakveld openbaar groen en (openlucht) recreatie is W. de Jong portefeuillehouder, voor speelbeleid is A. van de Groep portefeuillehouder, commissie Ruimte.

Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie Pumptrack Op 3 november 2025 heeft de gemeente Bunschoten een subsidie aanvraag bij de Provincie Utrecht gedaan voor de bouw van het pumptrack aan de Rengersweg. De subsidieregeling, genaamd 'Versterking Sport- en beweegaanbod in de Openbare Ruimte' sloot eind januari 2026. In februari hebben wij vernomen dat de Provincie Utrecht het volledige aangevraagde bedrag van € 7.500,- heeft toegekend. De dekking van het oorspronkelijke krediet van € 92.500,- kan hierdoor met dit bedrag worden verlaagd tot € 85.000,-. Dit is een lagere onttrekking aan de reserve dekking kapitaallasten.

Pagina 14

3. Financiële aspecten In dit hoofdstuk staat een overzicht van alle financiële consequenties die in hoofdstuk één zijn genoemd. Effect begroting (-/- nadeel)

Programma

Uitgaven (-/- voordeel)

Inkomsten (-/- nadeel)

Bestuur en ondersteuning E-HRM systeem

€

-70.000

€

70.000

Financieel systeem

€

-60.000

€

60.000

Deelnemersbijdrage GBLT

€

9.000

€

-9.000

BTW compensatiefonds Overheveling specifieke uitkering naar gemeentefonds

€

-122.000

€

-

€

Bibliotheekwerk

€

-

€

Interne crisisorganisatie

€

-

€

-

Bewustwording crisissituatie

€

-

€

-

Bibob expertiseteam BES-gemeenten

€

-23.000

€

23.000

€

-45.000

€

45.000

€

-10.000

€

10.000

Vluchtelingen Oekraïne

€

-

€

1.205.000

Ontwikkeling kosten Wmo

€

-200.000

€

200.000

Ontwikkeling kosten jeugdzorg

€

-600.000

€

600.000

€

€

-122.000

705.000

€

705.000

100.000

€

100.000

€

1.205.000

175.000

€

175.000

Veiligheid

Verkeer, vervoer en waterstaat Beheerwerkzaamheden buitengebied Sport, cultuur en recreatie Speeltuinvereniging Sociaal domein

Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Hoogspanningsstation TenneT

€

-

Tiny Houses

€

-152.500

€

257.500

€

105.000

Totaalresultaat programma's voor mutatie reserve

€

-1.273.500

€

3.441.500

€

2.168.000

Mutatie in de reserves

Toevoeging

Sociaal domein Grondexploitatie Totale onttrekking

€ € €

500.000 152.500 652.500

Totaal effect van deze rapportage

€

-621.000

Stand onvoorzien april 2026

€

50.000

Budgettair resultaat begroting 2026

€

-571.000

Onttrekking € €

500.000 152.500

Pagina 15