Raadsvoorstel 92-2023 (bijlage) 2023-09-14 Vijverpark en Aanloopstraten_DEF__202353043__

Ontwerp Vijverpark en aanloopstraten 17 april 2023

Aanleiding ontwerpstudie

In het Stedenbouwkundig Kwaliteitskader (2021) en het Visiedocument Verbetervoorstellen Vijverpark (2020) staan het Vijverpark en het nabije centrum centraal. In beide stukken zijn uitgangspunten geformuleerd voor een verbeterde groene leefomgeving. Specifiek zijn voor het Vijverpark – de verbinding centrum – Vijverpak en de Vijverlaan een aantal uitgangspunten geformuleerd voor het opwaarderen van de openbare ruimte. - Vijverpark: Laatste renovatie al weer een tijd geleden. Na zoveel jaren gebruik en de toevoeging van nieuwe functies (spelen, fitness, openluchttheater), is het tijd voor een nieuwe opwaardering van deze groene parel. Het verbeteren van de waterkwaliteit en het herstel van de paden is daarbij eerste prioriteit. - Verbinding Centrum-Vijverpark.Verbinding moet verbeterd worden, omgeving dient vergroend te worden en er moet een betere balans komen tussen verkeer (incl. parkeren) en verblijven. - Vijverlaan.Verbinding Vijverpark-Edenpark moet versterkt worden. Daarbij dient de straat heringericht te worden met aandacht voor de bestaande bomen en een bijkomende parkeerwens. bureau VERBEEK is gevraagd een integraal ontwerp te vervaardigen waarin de gebieden in samenhang worden bekeken. De uitgangspunten zijn vertaald in een functioneel en b(l)oeiend ontwerp.

Gekoppeld hieraan is een kostenraming (aparte notitie) waarin per deelgebied de verschillende projectonderdelen zijn geraamd en geprioriteerd. 2

Inhoud

1. Vijverpark 2. Verbinding Centrum – Vijverpark • Plein voor oude raadhuis • Ir. Op den Kampstraat • Doorvaartstraat 3. Vijverlaan

3

Inhoud

1. Vijverpark 2. Verbinding Centrum – Vijverpark • Plein voor oude raadhuis • Ir. Op den Kampstraat • Doorvaartstraat 3. Vijverlaan

4

Vertrekpunt opwaarderen Vijverpark Visiedocument ‘Verbetervoorstellen Vijverpark’ uit 2020 en het SKK uit 2021 geven oplossingsrichtingen Vijverpark. Belangrijkste aandachtspunten: - Waterkwaliteit - Paden - Oevers - Entrees / verbindingen richting centrum - Parkranden - Meubilair (ook speeltuin en fitness) - Groen (bomen, struiken, gazons) kwaliteitsimpuls - Kunst

5

Ontwerp opwaarderen Vijverpark -

6

Oevers en waterkwaliteit Paden Bruggen Waterpad Plekken aan het water Groenstructuur Paviljoen Veteranenmonument Meubilair Kunst Rand bij Vijverlaan Speeltuin Fitness Hondenlosloopgebied Openluchttheater

Vijverpark – oevers en waterkwaliteit - Oevers. Groene oevers bevorderen mede waterkwaliteit. - In de studie ‘Onderzoek naar Phoslock toediening voor verbeteren waterkwaliteit visvijvers Brunssum’ is door B-ware specialistisch onderzoek verricht naar de oorzaken van de slechte waterkwaliteit. Op basis hiervan zijn maatregelen geformuleerd die zijn vastgelegd in een de notitie ‘Waterkwaliteit Vijverpark’. Op basis van de studie en de notitie zal een adviesbureau de verbetermogelijkheden gaan concretiseren.

2

1

1

7

1

2

2

Vijverpark - paden -

8

Paden vernieuwen (in gehele park nodig).Asfalt (zwart) met kantopsluiting natuursteen. Padenverloop optimaliseren. Paden versmallen t.b.v. bomen (bomen in het groen)

Vijverpark – padenstructuur

2.40m/ 3.00m (fietspad 3.50m)

9

Zwart asfalt Kantopsluiting natuursteen

Vijverpark – padenstructuur irt bomen - Paden versmallen t.b.v. bomen (bomen in groen zetten).

10

Vijverpark – waterpad - Nieuwe pontonbrug biedt een interessante route over het water, huidige route achter gemeentehuis langs is niet fraai (veel steen, slecht groeiende beplanting). - Maar, pontonbrug is iets voor op de langere termijn. Eerst: huidige route achter gemeentehuis verfraaien door verbeteren/uitbreiden beplanting en verminderen verstening.

11

12

13

Vijverpark - bruggen

Dekplanken vervangen

- Bruggen behouden en vernieuwen (familie van elkaar maken). Ook brug OLT voldoet niet. Zie Rapportage constructieve risicoscan d.d. 7-6-2022. - Zijn van oudsher daar voorzien (Bergmans). - Gescheiden verkeersstromen (fietser-voetganger) - Bieden mooie plekjes op/over het water.

2

1

14

3

4

4 Herstellen/vervangen

Herstellen/vervangen

3

1 2 Niet geschikt voor dienstvoertuigen en zwaarder verkeer.

Vijverpark – plekken aan het water - Trap Lindeplein krijgt meer cachet met waterpad. - Vernieuwen plekken én beperken aantal plekken. - Nieuwe vlonders. - Paden verbreden tot aan water (hekwerken herbruiken). - Natuurlijk zitten.

15

Vijverpark - groenstructuur Bomen - Prachtig bomenbestand koesteren! - Rooien (vnl. slechte bomen langs Ir. Op de Kampstraat). - Nieuw (vnl. langs Ir. Op de Kampstraat). - Verplanten (Liriodendrons Vijverlaan).

16

Vijverpark - groenstructuur - Hagen die zicht op vijver belemmeren weghalen.

17

Vijverpark – groenstructuur - Omvormen beplantings-vakken in het park, sierwaarde toevoegen. - Onder begroeiing in bos deels omvormen.

18

Vijverpark – groenstructuur - Parkweides oplossing wateroverlast / verdichting. - Oplossing overschot verrijking door eenden/ganzen uitwerpselen (vervuild water afvangen kolken).

19

Vijverpark – paviljoen/kiosk Nu bij elk evenement OLT aparte drank verkoop en toiletunits. Daarom zoeken naar permanente passend paviljoen/kiosk. Nu: randvoorwaarden voor locatie en uitstraling: - Nabij gebied waar meerdere functies liggen (OLT, speeltuin). Precieze locatie n.t.b.! - In lijn met brug. - Ingetogen vormgeving, kleinschalig. Het park moet niet worden ingenomen door het paviljoen! Het is een paviljoen in een park.

Voorbeeld Peerke Donders-paviljoen te 20Tilburg (foto John Geerts en Tilburgers.nl)

Vijverpark – veteranenmonument - In schanskorf uitsparing, nabij trap Lindeplein.

Ontwerp monument Studio Ivo Rosbeek)

21

Vijverpark – meubilair -

Eenduidige meubilairlijn, incl. verlichting. Zitcomfort (hout). Doordachte plaatsing meubilair. RAL 7016 (antraciet). Fietsnietjes in de buurt van functies voorzien (locatie n.t.b.). Verlichtingsplan park moet nog verder worden uitgewerkt: volgende fase.

22

Voorstel locatie verlichting

Vijverpark – visie kunstwerken Momenteel staan 15 kunstwerken in het Vijverpark.Vooral richting centrum staan er voldoende kunstwerken. Het advies is daarom om geen extra kunst in het park te plaatsen. Zie volgende pagina voor advies aangaande locatie individuele kunstwerken.

1

2

3

4

5

6

15 7

14 8 13

11 9 12 10 23

Vijverpark – visie t.a.v. de kunstwerken Aangaande de bestaande kunstwerken is het advies: 5 6 1 2 3 4 1. Bloesem. Het kunstwerk bloesem vormt een waardevol beeld met de achterliggende bomen en de voorjaarsbloeiers. Staan laten. 2. Steen- Boomrelatie. De relatie tussen de bomen en de ingesneden granieten platen zorgen voor een interactie tussen omsluiting en insnijding. Staan laten. 3. Alsdorf plaquette. De plaquette is een monument voor samenwerking tussen Brunssum en Alsdorf. Waar het om gaat in de Partnerschafft is ‘met elkaar praten en van elkaar leren’. De plaquette staat momenteel in een soort niemandsland.Verplaatsing naar entree Vijverpark vanuit Vijverlaan, nabij de sportieve activiteiten die bij uitstek ook plaats zijn om met elkaar te praten en van elkaar te leren. 4. Kruising 4 wegen. Op vele kruisingen van wegen waren vroeger in Limburg kruisbeelden te vinden. Het kruisbeeld stond vroeger in de Kerkstraat voor het Oude Raadshuis. Een tijd ook aan de rechterkant naast het Raadshuis, waarna een plek is gevonden in het Vijverpark, waar het kruisbeeld ‘historisch’ mooi staat op een kruispunt met 4 paden. Staan laten. 7 5. Mens en 4 elementen. Het werk symboliseert de mens die steeds opnieuw tracht de vier elementen (aarde, water, lucht en vuur) te bedwingen. Piet Killaars koos voor cirkelvormen om onze globe weer te geven.

De man staat met beide voeten op de aarde; het water omgeeft hem; hij wordt omringd door de lucht. Het vuur tenslotte, vlamt boven hem uit, in cirkelvorm. Met de standplaats van het werk is niets mis. 6. Adam en Eva. Met het kunstwerk ter ere van het 50-jarig regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina heeft de ontwerper de verdrijving van Adam en Eva uit het paradijs tot uitdrukking gebracht om hiermee de mensheid die14 steeds onderweg is te verbeelden. Het kunstwerk en de Rododendrons op de achtergrond vormen samen één fraai geheel. Staan laten. 7. Fragment van een Droom. De enigszins lukraak gevormde stenen die rechtstreeks uit een mijn lijken te komen maar zeer bewust geordend en bewerkt zijn door de ontwerper moet de fantasie en de gevoelens van de bezoeker prikkelen. Het fragment heeft in de loop van de jaren een zekere patinalaag gekregen en lijkt nu helemaal op te gaan in het park. 8 Staan laten. 8. Bord bruinkoolmijn. Met het herontwerpen van de paden past een infobord met verwijzingen naar de voormalige Brunahile bruinkoolmijn beter bij het nieuwe waterpad waarvan de vormgeving mede geïnspireerd is op fragmenten uit13 die periode. 9. Spelend kind. Een kunstwerk genaamd ‘Spelend kind’ past ideaal in de buurt van een speeltuin. Staan laten. 10. Monument Joodse kinderen. Het beeld is een herdenkingsmonument voor Joodse, in Brunssum ondergedoken kinderen.

Het geheel straalt rust uit en is een zeer sterk element in het park dat zijn huidige prominente plek verdient. Een plek die alleen maar mooier worden met de opwaardering van het park zelf. 11. Paal. De paal schetst belangrijke periodes uit het bestaan van het Vijverpark zoals de aanleg uit 1950, de opwaardering uit 1996 en binnenkort hopelijk de opwaardering uit 2023. Met 1 11 aanpassing plateau aan rand vijver ter plaatse weer mooie plek geven. 12. Drijven. Staat prachtig in de vijver. Staan laten. 13. Fontein. Deze staat waar een fontein hoort te staan en vormt naast dat de fontein van belang is voor de waterkwaliteit een schitterende aanvulling op de sfeer van het park.9Staan laten. 14. Brugpaneel. Met de heraanleg van de nieuwe paden12 zal het pad achter het gemeentehuis vervangen worden door een pad over het water, de helling achter het gemeentehuis zal worden doorgetrokken en vergroend worden, door deze vergroening zal het zicht op het paneel waarschijnlijk beperkt zijn. of een verplaatsing mogelijk is dient dan onderzocht te worden. 15. Veertig jaar NAVO Brunssum. Samen met de plaatsing van de gedenksteen in 2007 is er toen ook een boom geplant, beide elementen vormen samen een geheel in het park.

10

24

Vijverpark – rand Vijverlaan - Herinrichting i.r.t.Vijverlaan. - Fatsoenlijke hellingbaan. - Doorsteken / trappartijen op logische plaatsen.

25

Vijverpark – rand Vijverlaan - Herinrichting i.r.t.Vijverlaan. - Fatsoenlijke hellingbaan. - Doorsteken / trappartijen op logische plaatsen.

26

Vijverpark – speeltuin - Locatie prima. - Inpassing speeltuin d.m.v. hagen; - In park passende vormgeving speeltoestellen.

27 27

Vijverpark – fitness - Locatie fitness prima. Wordt veel gebruikt. - Inrichtingsmaterialen passend maken bij rest park (straatbaksteen). - Hogere frequentie beheer en onderhoud.

28

Vijverpark – hondenlosloopgebied - Inpassing d.m.v. hagen en inpakken in plantsoen met sierwaarde.

29

Vijverpark – openluchttheater - Optimaliseren, met name verharding naar straatbaksteen i.p.v. betonstraatsteen. - Ook dan kijken naar afwatering, bij veel regen stroomt water tribune op. - Keermuurtjes herstellen.

30

Inhoud

1. Vijverpark 2. Verbinding Centrum – Vijverpark • Plein voor oude raadhuis • Ir. Op den Kampstraat • Doorvaartstraat 3. Vijverlaan

31

Vertrekpunt – Stedenbouwkundig Kwaliteitskader november 2021

32

32

Functies

Groen

Entrees

Pleinen

32

Vertaling SKK naar het ‘Ei’ Bekijken groter schaalniveau is noodzakelijk voordat wordt ingezoomd op de inrichting op straatniveau. Zo kunnen we goede keuzes maken.

We onderscheiden verschillende structuren met elk hun eigen sfeer: - Centrumstraten binnen het ‘Ei’: Eigen sfeer o.a. door de uitgesproken rode strengpers steen. Wens tot verdere vergroening. - Het ‘Ei’ / rondweg: Eigen signatuur geven, deze consequent doorzetten (met herinrichting Ir. Op den Kampstraat zetten we de lijn uit voor de toekomst). - Lopers / kruisingen: Verbindingen tussen Ei en ‘ommeland’; bijzondere sfeer ten dele aanhakend op materialisatie centrumstraten; vergroening; semi shared-space gedachte.

33

Plein oude raadhuis 34

Plein voor oude Raadhuis / gemeentehuis Specifieke uitgangspunten uit SKK

35

Ligging gas en riolering - Niet verleggen is uitgangspunt - 2 m zone weerszijden vrijhouden

Realiseren aantrekkelijk plein voor oude Raadhuis / gemeentehuis - Inrichten als semi-shared space. Meer aandacht voor de zachte weggebruiker. - Creëren zichtlijnen tussen highlights Brunssum (o.a. oude raadhuis Vijverpark / Lindeplein – oude raadhuis). - Vergroening: Verspreide bomenstructuur vanuit het park richting het centrum v.v..; b(l)oeiende plantenbakken & groene trappen. - Mogelijkheden voor terrasfunctie i.r.t. oude raadhuis. - Verlichting: passende armaturen, nader onderzoek aanlichten gebouwen. - Kunstwerk herplaatst. - Plantzuilen elders herbruiken. - Parkeren geïntegreerd in het ontwerp. Nb. kwaliteitsimpuls heeft gevolgen voor aantal parkeerplaatsen (huidig ca. 45 – toekomst ca. 30). 36

37

Materialen Rijloper: straatbaksteen Dordogne, keiformaat, keperverband. Let op: dit kan ook gekleurd asfalt zijn, i.v.m. beheer en onderhoud. Plein oude Raadhuis: gekozen voor elementverharding vanwege ligging kabels en leidingen. Bij werkzaamheden hieraan bestrating eenvoudig te herstellen. Bij asfalt en zeker gekleurd asfalt blijven herstelwerkzaamheden altijd zichtbaar.

huidig

Fietsstrook: straatbaksteen Dordogne, dikformaat, halfsteensverband (dwars op rijrichting). Trottoir: straatbaksteen menging Marrone (70%), Dordogne (30%) dikformaat, halfsteensverband (t.p.v. inritten langsverband). Banden: hardsteen (Belgisch/Iers) schuine band, overrijdbaar.

nieuw 38

Straatbaksteen of gekleurd asfalt!

Plein voor oude Raadhuis / gemeentehuis

39

40

41

41

41

42

42

42

Ir. Op den Kampstraat 43

Ir. Op den Kampstraat - Ideaal: ook minder parkeren Ir. Op den Kampstraat, maar vanuit realisme parkeercapaciteit niet haalbaar (huidig ca. 33 – toekomst ca. 33). - Verspreide bomen en struweel aanvullen, geen strakke bomenrijen conform ontwerpvisie Bergmans - Haag tussen beide entrees i.v.m. ontnemen zicht op geparkeerde auto’s vanuit Vijverpark.

44

Ir. Op den Kampstraat

huidig

nieuw 45

Doorvaartstraat / Doorvaartplein 46

Doorvaartstraat - Doorvaartplein Specifieke uitgangspunten uit het SKK

47

Ligging gas en riolering - Niet verleggen is uitgangspunt - 2 m zone weerszijden vrijhouden

Doorvaartstraat en entreeplein opwaarderen - Entreeplein inrichten als semi-shared space. Meer aandacht voor de zachte weggebruiker. - Creëren groene aangename verbinding tussen centrum en Vijverpark (OLT). - Inrichting als centrumstraat binnen het ‘Ei’ met vergroening door middel van verhoogde plantenbakken ter plaatse van parkeerstrook (daardoor 4 parkeerplaatsen minder). - Verlichting: passende armaturen. - Deels groene mural op flatwand.

48

49

49

49

50

50

50

Inhoud 1. Vijverpark 2. Verbinding Centrum – Vijverpark • Plein voor oude raadhuis • Ir. Op den Kampstraat • Doorvaartstraat 3. Vijverlaan

51

Vertrekpunt opwaarderen Vijverlaan In het visiedocument zijn oplossingsrichtingen aangedragen voor het Vijverpark en de Vijverlaan. Belangrijkste aandachtspunten voor de Vijverlaan zijn: - Bomen betere groeiplaats geven. - Groene verbinding tussen beide parken. - Talud richting park en paden optimaliseren. Daarnaast nog meegekregen wensen: - Bekijk mogelijkheden extra parkeren

52

Vijverlaan - Verbinding Vijverpark-Edenpark. - Afwijkend karakter ter plaatse van beide parken. - Meer ruimte voor de bomen. - Een zijde trottoir. - Parkeren uitbreiden → 9 plekken extra langsparkeren. - Optioneel: ‘parkeerhofje’ op voormalige parkeerplaats.

53

huidig

nieuw

54

Vijverlaan

55

Vijverlaan

56

huidig

nieuw

57

58

58

58

59

59

59

Optioneel: parkeerhof - Groene uitstraling. - Ca. 23 parkeerplaatsen. - Belangrijk: veiligheid borgen wanneer voor deze optie wordt gekozen!. Inpassingsprincipe – niet letterlijk zo toepassen. Vertaalslag maken die past bij de plek.

60

17 april 2023