Raadsvoorstel 88 (bijlage) Programmabegroting 2022.pdf

27

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2022

producten 650000 - Salarislasten Arbeidsparticipatie 650002 - Inburgering 650003 - Betere Buren Brunssum BV TOTAAL LASTEN producten 650002 - Inburgering TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

48 85 540 673

48 93 540 681

48 93 540 681

48 93 540 681

0 0 673

0 0 681

0 0 681

0 0 681

Taakveld: Maatwerkvoorzieningen (WMO) (XT -66) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 De Brunssumse burger woont zo lang mogelijk in de eigen omgeving. De Brunssumse burgers zo goed mogelijk maatschappelijk te laten participeren (samen redzaam zijn). De zelfredzaamheid van de Brunssumse burger te stimuleren en waar nodig op maat te ondersteunen. Daling van maatwerkvoorzieningen Wmo. 1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

Resultaat: Wat doen we daarvoor Het contact met de maatwerker als onderdeel van toegang tot ondersteuning, wordt door de cliënt als prettig ervaren. Indicator: Cliëntervaringsonderzoek Streefwaarde: 80 De klant van de hulpmiddelenleverancier waardeert de dienstverlening als goed. Indicator: Klanttevredenheid Streefwaarde: Goed De klant van het doelgroepenvervoer ervaart de dienstverlening als goed. Indicator: Klanttevredenheidsonderzoek Omnibuzz Streefwaarde: 8 Minimaal 75% van de cliënten met een maatwerkvoorziening ervaren dat de kwaliteit van hun leven is verbeterd. Indicator: Cliëntervaringsonderzoek Streefwaarde: 75 Een verschuiving realiseren van maatwerkvoorzieningen naar collectieve en voorliggende voorzieningen.

Doel: Wat willen we bereiken 2 In 2022 worden er 2 a 3 Skaeve Huse als beschermde woonvorm ontwikkeld in de gemeente Brunssum.

28

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2022

producten 660000 - Salarislasten Maatwerk WMO 660001 - Wonen en hulpmiddelen 660002 - Gehandicapten parkeerkaart 660003 - Doelgroepenvervoer TOTAAL LASTEN producten 660002 - Gehandicapten parkeerkaart 660004 - Eigen bijdrage Doelgroepenvervoer TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

465 709 14 816 2.004

465 702 14 831 2.012

465 703 14 841 2.023

465 712 14 851 2.041

-13 -111 -125 1.879

-13 -113 -126 1.886

-13 -114 -127 1.896

-13 -115 -128 1.913

Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18+ (XT -671) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 De Brunssumse burger woont zo lang mogelijk in de eigen omgeving. De Brunssumse burgers zo goed mogelijk maatschappelijk te laten participeren (samen redzaam zijn). De zelfredzaamheid van de Brunssumse burger te stimuleren en waar nodig op maat te ondersteunen. 1.1

1.2

1.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor De dienstverlening door de maatwerker als onderdeel van toegang tot ondersteuning, wordt door de cliënt als goed ervaren. Indicator: Doorlopend cliëntervaringsonderzoek Streefwaarde: Goed 80% Van de cliënten is tevreden over de kwaliteit van de geleverde Wmo-ondersteuning. Indicator: Doorlopend cliëntervaringsonderzoek Streefwaarde: 80 het effect van de toename van de zorgvraag Wmo begeleiding op de werkwijze en personele capaciteit is helder en eventuele bijraming volgt via de 1ste bestuursrapportage 2022.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Conform wetgeving abonnementstarief hanteren. 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor meerkosten à €118.000,- verwerkt in begroting.

Doel: Wat willen we bereiken 3 De pilot rondom schuldhulpverlening voor ondernemers wordt afgesloten en de dienstverlening zal worden aangepast op de uitkomsten. 3.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Voor ondernemers is een sluitend pakket aan schuldhulp dienstverlening gerealiseerd via de GR Kredietbank Limburg.

29

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2022

producten 671000 - Sal.lasten Maatwerk 18plus 671001 - Hulp bij het huishouden 671002 - Begeleiding WMO 671004 - Tegemoetkoming eigen risico 671005 - Schuldhulpverlening TOTAAL LASTEN producten 671003 - Eigen bijdrage WMO TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

576 3.250 3.339 230 299 7.695

576 3.250 3.390 230 299 7.745

576 3.250 3.390 230 299 7.745

576 3.250 3.390 230 299 7.745

-275 -275 7.420

-275 -275 7.470

-275 -275 7.470

-275 -275 7.470

Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18 - (XT-672) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Het gezin en haar omgeving, waar de jeugdige zorgvrager deel van uit maakt, is in staat toekomstige problemen te voorkomen of op te lossen. 1.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Bij inventarisatie van de hulpvraag middels 1G1P én gedurende inzet ondersteuning altijd de mogelijkheden van het eigen systeem meenemen.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Een opvoedkundig klimaat in gezinnen: demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren. 2.1 2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Via samenwerking investeren we in het opvoedkundig klimaat in gezinnen, wijken, scholen, de kinderopvang en peuterspeelzalen. Informatiebijeenkomsten om kennis op specifieke thema’s te vergroten en korte lijnen met het voorliggend veld.

Doel: Wat willen we bereiken 3 Vroegtijdig signaleren en op het juiste moment op- en afschalen van zorg. 3.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Doorverwijzers informeren en instrueren over mogelijkheden voorliggend veld, sociale kaart en de toegang tot gemeentelijke voorzieningen.

Doel: Wat willen we bereiken 4 Het bieden van integrale hulp aan gezinnen volgens het uitgangspunt ‘één gezin, één plan, één regisseur’. 4.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Jeugdhulp wordt ingezet in afstemming tussen betrokken partijen waarbij 1G1P een middel is om o.a. het totale systeem van een jeugdige met al haar mogelijkheden in kaart te brengen, om gezamenlijk doelen te formuleren en resultaten te bewaken.

30

Doel: Wat willen we bereiken 5 Meer doen (kwaliteitsverbetering) voor minder geld (op termijn). 5.1 5.2

5.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Harmonisatie van de administratieve afhandeling van ambulante jeugdhulp middels het "berichtenverkeer". Verschuiving van individuele – naar groepsarrangement en meervoudige problematiek integraal benaderen. Het college heeft vanuit de Uitvoeringsagenda € 20.000 experimenteerbudget ter beschikking gesteld voor groepsacitviteiten. Als mindset hanteren we de “omgekeerde toets”. Verschuiving van zorgarrangementen naar mogelijkheden via voorliggend veld.

Doel: Wat willen we bereiken 6 Bij ambulante jeugdhulp zoveel mogelijk met gecontracteerde aanbieders werken. 6.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Bij ambulante jeugdhulp (eigen inkoop) gebruik maken van onze gecontracteerde partners (30 aanbieders). Alleen als maatwerk aan de orde is, ook andere aanbieders inzetten.

Doel: Wat willen we bereiken 7 Doorontwikkelen inkoop Zuid-Limburg, o.a. verblijf, crisis en doelgroepenarrangementen (kwaliteitsverbetering methodiek / beleid inkoop). 7.1 7.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Uitvoering geven aan uitgangspunten ambulante jeugdhulp (eigen inkoop). Verwerving Jeugdhulp voor het onderdeel "verblijf" via Zuid-Limburg met ingang van 2022.

Doel: Wat willen we bereiken 8 Beheersbare uitgaven jeugdhulp. 8.1

8.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Kritische triage vanuit de eigen toegang van de gemeente en de overige doorverwijzers (huisartsen, Gecertificeerde Instellingen) naar jeugdhulp én een goede samenwerking met jeugdhulpaanbieders (korte, efficiëntere lijnen). Gemeente Brunssum wil de regie op het proces van toegang tot Jeugdzorg en de daarmee gepaard gaan financiële middelen, dus op de I en U van het In- door en Uitstroomproces (IDU). Dit is een belangrijk uitgangspunt bij de uitvoering van deze inkoopstrategie. Zicht op effect van de vóór 1-1-2021 afgegeven arrangementen, de nieuw afgegeven arrangementen én de data vanuit Maastricht (om goede doorrekening te kunnen maken) en via de 1ste bestuursrapportage 2022 de meerkosten Jeugd structureel bijramen.

Doel: Wat willen we bereiken 9 Wachtlijst, i.v.m. uitbreiding caseload, voorkomen door structurele uitbreiding van 1 fte.

31

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2022

producten 672000 - Sal.lasten Maatwerk 18 min 672010 - Jeugdhulp TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

826 8.764 9.590

826 8.680 9.506

826 8.680 9.506

826 8.680 9.506

9.590

9.506

9.506

9.506

Taakveld: Geëscaleerde zorg 18+ (XT -681) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Ook kwetsbare burgers wonen in een stabiele woonomgeving in de wijk, midden in de samenleving. We werken toe naar kleinschalige woonvormen met persoonsgerichte zorg met focus op herstel en participatie. Iedereen telt en doet mee. 1.1 1.2 1.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Veilig Thuis voert het vastgestelde beleid voor geëscaleerde zorg, conform de GR, uit. De aangescherpte meldcode, die vanaf 2019 geldt, monitoren. Sturen op de beheersbaarheid van de wachtlijsten bij geëscaleerde zorg.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Een goede overgang van Beschermd wonen van de centrumgemeente Heerlen naar de eigen gemeente Brunssum in 2022 met betrekking tot het benodigd aanbod, de governance structuur, financiën en het inkoopproces voor beschermd wonen die opnieuw moeten worden vormgegeven. 2.1 2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor In 2022 moet er een nieuwe inkoop afgerond zijn, een governance structuur staan en een toegang gerealiseerd zijn voor (opvang en) BW waar alle Parkstadgemeenten zich bestuurlijk aan gecommitteerd hebben. Uiterlijk in 2022 worden er 2 a 3 Skaeve Huse gerealiseerd.

Doel: Wat willen we bereiken 3 Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening. 3.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Activiteiten en betere beschikbaarheid voor medewerkers. Daartoe is het budget met €11.000,- verruimd.

32

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 681000 - Maatschappelijke Zorg 681001 - Veilig thuis TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

143 329 472

143 329 473

143 329 473

143 329 473

472

473

473

473

Taakveld: Geëscaleerde zorg 18 - (XT-682) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR?

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 682000 - Salarislasten Geëscaleerde Zorg 18TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

79 79

79 79

79 79

79 79

79

79

79

79

33

PROGRAMMA 4 VOLKSGEZONDHEID OMSCHRIJVING De coronacrisis maakt duidelijk wat de impact kan zijn op onze volksgezondheid. De gezondheid van ons allemaal is een groot goed. Een slechte, minder goede, (volks)gezondheid heeft impact op ons als persoon, gezin, en sociaal netwerk. Het kan ons functioneren belemmeren en heeft, als het een groot deel van onze burgers betreft, een groot effect op de samenleving. Het effect op ons dagelijks functioneren en de druk op de zorg maken we nu van dichtbij mee. Het bevorderen van de gezondheid, een gezonde levensstijl, is van strategisch belang in de regio Parkstad waaronder ook Brunssum. Minder gezond zijn, betekent namelijk een negatief effect op de ontwikkeling, de zelfredzaamheid, (arbeids)participatie en welbevinden van onze burgers. Daarmee is de kans groter dat de kansen voor de toekomst minder zijn, mensen zich minder goed redden, minder mee kunnen doen en afhankelijk zijn van derden zoals van zorg of overheidssteun. De Gemeente Brunssum streeft ernaar dat alle kinderen in goede gezondheid opgroeien. Daarom werken we samen met de huisartsen, de GGD, het CMWW, de (voor)scholen en de kinderopvang. Twee Brunssumse basisscholen zijn in 2022 een Gezonde Basisschool van de Toekomst. Andere scholen behalen de gezonde vignetten van de GGD.

Door het JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) programma drinken alle kinderen op de scholen en de kinderopvang water. Verder is er extra aandacht voor voldoende beweging. We streven naar een rookvrije kindomgeving in heel Brunssum. We zetten in op informatie- en preventieprogramma's over alcohol en roken. Veilig Thuis is voor de gemeente een belangrijke partner rondom gezondheid en een veilige gezinssituatie. Huiselijk geweld en kindermishandeling zijn de meest voorkomende vormen van geweld die Nederland kent. Landelijk wordt een breed pakket van maatregelen ingezet. De meldcode is aangescherpt en om duurzaam veiligheid te bieden blijft Veilig Thuis langere betrokken bij een casus. In 2020 is de regiovisie “Geweld hoort nergens thuis in Zuid Limburg” door de gemeenten vastgesteld. Lokaal is extra aandacht voor de vitaliteit van de oudere inwoners. Door deze oudere inwoners te ondersteunen bij het behoud of vergroten van de vitaliteit worden de te verwachten zorgkosten voorkomen of uitgesteld. We betrekken de ouderenbonden in het onderzoek naar de behoeften van ondersteuning voor de burgers. We vinden het belangrijk om onze burgers te stimuleren om te leren reanimeren, zodat zij burgers -indien nodigkunnen helpen.

Het gezondheidsbeleid verbinden we met diverse andere beleidsprogramma's, namelijk onderwijs (programma 5), sport, (programma 8), jeugd (programma 3) en volksgezondheid (programma 4). Bewegingsprogramma's zoals JOGG en het schoolzwemmen zijn hier voorbeelden van. De GGD Zuid Limburg is een belangrijke partner in het uitvoeren van het gezondheidsbeleid. Andere belangrijke partners zijn o.a.: het CMWW, het onderwijs, de verenigingen en de Jeugdgezondheidszorg (onderdeel van de GGD), zorgpartners. Op basis van wetten voert de GGD een pakket van diensten uit. Wet publieke gezondheidszorg:  Infectiebestrijding  Seksuele gezondheid  Medische milieukunde  Publieke gezondheid Wet Publieke gezondheidszorg én Wet kinderopvang:  Hygiëne en inspectie Wet ambulancezorg:  Regionale ambulancevoorziening

34

Wet maatschappelijke ondersteuning:  Sociaal medische advisering  Openbare geestelijke gezondheidszorg  Veilig Thuis Wet op lijkbezorging:  Forensische geneeskunde Wet veiligheidsregio’s:  Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio Het Rijk, de Provincie, en de gemeenten hebben zich gecommitteerd om meerjarig, tot 2025, werk te maken van het breken van de trend voor achterblijvende gezondheidssituaties. De Trendbreuk genaamd. De GGD, gemeenten en regionale partners implementeren een programma Kansrijke Start. Kansrijke Start is een onderdeel van de Trendbreuk. Uit onderzoek blijkt dat de eerste 1000 dagen in het leven van een kind van wezenlijk belang zijn. Als een kind hier achterstand op loopt, wordt deze niet meer ingehaald. Dat betekent dat de effecten levenslang kunnen zijn. Kansrijke Start richt zich op acties vóór de zwangerschap (Nu Niet Zwanger), tijdens de zwangerschap (Voor Zorg) en na de geboorte van het kind (bijvoorbeeld Stevig Ouderschap). Samen met andere gemeenten van Zuid Limburg realiseren we met één JGZ (jeugdgezondheid) ook de ambitie om de groep gezonde kinderen te vergroten. De gemeente Brunssum werkt, vooral vanuit jeugdzorg, samen met huisartsen (zie ook programma 3 sociaal domein). Ook met de basisscholen in Brunssum wordt samengewerkt om gezond eten, bewegen, gezond leven, te bevorderen.

Bij de programma’s 5 Onderwijs en 8 Sport (cultuur en recreatie) leest u daar meer over.

KADERSTELLENDE NOTA 'S • Regionale nota gezondheidsbeleid 2020-2023: Zuid-Limburgs commitment van gemeenten en Provincie om meerjarig werk te maken van het breken van de trend tot 2025 en de achterstanden op het gebied van gezondheid en participatie ten opzichte van de rest van het land te gaan inlopen. • Gemeenschappelijke regeling GGD Zuid-Limburg • Wet Publieke gezondheidszorg (WPG) * Regiovisie “Geweld hoort nergens thuis in Zuid Limburg" (Veilig Thuis)

BELEIDSOPGAVES VOLKSGEZONDHEID Verbetering van de volksgezondheid van onze inwoners is een grote opgave. Wij beogen een stijging van het aantal inwoners dat hun gezondheid als positief ervaart en een verbetering van de levensverwachting volgens het gedachtengoed van “Positieve Gezondheid”. Kinderen moeten goed, gezond, veilig op kunnen groeien (zie ook Programma's Jeugd, Onderwijs en Sport). Als het goed gaat met kinderen, voorkomen we problemen (zoals kinderarmoede, kindermishandeling, onderwijsachterstanden en schoolverzuim) op latere leeftijd. Vanuit het programma Volksgezondheid is dit, net zoals vanuit het programma sociaal domein en onderwijs, een belangrijke opgave. Geweld is uit den boze. We streven naar een vermindering van geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) voor alle inwoners van Brunssum. We zetten voor een goede gezondheid voor onze burgers in op (meer) bewegen, aanpakken van gebruik/misbruik stimulerende middelen en aanpakken van eenzaamheid. Bij voorkeur preventief. Trend gezondheidsmonitor, jeugdmonitor

35

Taakveld: Volksgezondheid (XT -71) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Het positief beïnvloeden van de gezondheid van onze burgers op basis van het regionale en lokale gezondheidsbeleid. Vanuit Burgerkracht leiden we inwoners op en geven we voorlichting over positieve gezondheid. 1.1 1.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor De GGD voert het vastgestelde gezondheidsbeleid uit, conform de Gemeenschappelijke Regeling. We betrekken ouderen bij activiteiten met het doel de gezondheid te bevorderen. Door bezig te zijn, te bewegen, gezien en gehoord te worden, beperken we negatieve gezondheidseffecten.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Een groter aantal inwoners dat hun gezondheid als positief ervaart en daardoor een betere levensverwachting heeft. 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Deelnemen aan het Zuid-Limburgse programma "Kansrijke Start" als eerste onderdeel van het programma "Trendbreuk". Op basis van het programma Kansrijke start worden slechtere c.q. minder goede gezondheidssituaties rondom zwangerschap en geboorte teruggedrongen in samenwerking met GGD, team Jeugd, verloskundigen en gynaecologen.

Doel: Wat willen we bereiken 3 Verbeteren van de motorische vaardigheden van kinderen en verminderen van obesitas in het primair onderwijs. 3.1 3.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Er is een sluitende ketenaanpak en een gevarieerd aanbod voor kinderen met overgewicht en obesitas Uitvoeren gezondheidsprogramma's met voorscholen, kinderopvang en basisonderwijs m.b.t. gezonde leefstijl en gezond gewicht (o.a. Jongeren op Gezond Gewicht en Gezonde Basisschool van de Toekomst). Waar nodig aanbieden van aanvullende interventies op het gebied van leefstijl en/of motorische achterstanden.

Doel: Wat willen we bereiken 4 Verlagen van maatschappelijke bedreigingen voor kinderen (zoals kinderarmoede, kindermishandeling en schoolverzuim). 4.1 4.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Uitvoeren programma "Veilig thuis" op basis van het vastgestelde handelingsprotocol en de aangescherpte Meldcode. De GGD stimuleert het onderwijs aandacht te geven aan een gezonde leefstijl voor kinderen (waaronder verslavingsproblematieken en seksueel overdraagbare aandoeningen).Via het JOGG programma worden kinderen gestimuleerd te bewegen en gezond te eten en drinken.

Doel: Wat willen we bereiken 5 Er komt geen geweld meer voor in afhankelijkheidssituaties. 5.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Ontwikkelen en implementeren Regiovisie Zuid-Limburg "Geweld hoort nergens thuis", waarmee geweld snel in beeld komt en voor altijd stopt, met aandacht voor specifieke doelgroepen.

Doel: Wat willen we bereiken 6 Alle kinderen hebben recht op een kansrijke start en groeien gezond op. Resultaat: Wat doen we daarvoor

36

6.1

De JGZ voert de wettelijke en preventieve taken voor de gemeente uit en heeft de kinderen van alle leeftijdsfasen in beeld. Door vroegsignalering kunnen de interventies Nu Niet Zwanger, Stevig Ouderschap en Voorzorg tijdig worden ingezet. Het concept van de gezonde Basisschool van de toekomst wordt op twee scholen ingevoerd. In de regio worden op de Mbo-scholen Mbo-knooppunten opgezet. Voor het terugdringen van roken, overgewicht en overmatig alcoholgebruik wordt het regionaal Preventieakkoord gevolgd.

Doel: Wat willen we bereiken 7. Brede vormen van voorlichting rondom gezondheid, zoals bevorderen van rookvrije ruimten, voorkomen van gebruik van alcohol en tabak. Doel: Wat willen we bereiken 8 Voortzetten en implementeren concept Gezonde Basisschool van de Toekomst (zie programma onderwijs) op 2 basisscholen in Brunssum. Doel: Wat willen we bereiken 9 Gezondheidsprogramma's voor jongeren en ouderen (zie ook programma Sport). Doel: Wat willen we bereiken 10 Voorkomen en aanpakken van eenzaamheid onder de Brunssumse bevolking.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 710000 - Salarislasten Volksgezondheid 710001 - Preventieve en Curatieve Zorg 710002 - Burgernoodhulp / AED 710005 - Volksgezondheid TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

66 1.151 12 30 1.259

66 1.141 12 30 1.250

66 1.145 12 30 1.253

66 1.145 12 30 1.253

1.259

1.250

1.253

1.253

37

PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN EDUCATIE OMSCHRIJVING In het programma Onderwijs werken we samen met schoolbesturen, peuteropvang, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, leerplicht en ouders aan goede onderwijsvoorzieningen in de gemeente Brunssum, ieder vanuit zijn eigen taken en verantwoordelijkheden. Samen voelen we ons verantwoordelijk om alle kinderen op te kunnen laten groeien in een kansrijke omgeving en hen daarbij gelijke en optimale ontwikkelingskansen te bieden. Hierdoor kunnen alle kinderen goed starten op het basisonderwijs en jongeren het onderwijs verlaten met minimaal een startkwalificatie om hiermee zo goed mogelijk voorbereid de arbeidsmarkt te betreden. Investeren in het jonge kind, waarbij een doorlopende leerlijn en een gezonde jeugd kernbegrippen zijn. Participatie van ouders is hierbij van groot belang. Tevens zetten we in op het verbinden van de wijk met het onderwijs.

KADERSTELLENDE NOTA 'S       

Toezicht kader en statuten Movare Openbaar Onderwijs Bestuursovereenkomst Voortijdig Schoolverlaten 2021-2025 Verordening Leerlingenvervoer Lokaal educatieve agenda (LEA) Brunssum 2019-2022 Onderwijsachterstandenbeleid Brunssum/Parkstad 2019-2023 Intentieovereenkomst ontwikkeling Integrale Kindcentra Brunssum Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Brunssum 2021-2030, inclusief de daarin beschreven businesscases per integraal kindcentrum en de daarvoor gewenste/benodigde huisvesting van de partners en de verbinding met de wijk.

BELEIDSOPGAVES ONDERWIJS De gemeente wil de sterke positie op gebied van onderwijsvoorzieningen, goed onderwijs en peuteropvang (waaronder Voor- en vroegschoolse Educatie) vasthouden en de doorgaande leerlijn uitbouwen met de onderwijs- en zorgpartners. Zoveel mogelijk kinderen kunnen thuisnabij naar regulier onderwijs. Afgelopen jaren hebben we op basis van het Onderwijsachterstandenbeleid en de Lokaal Educatieve Agenda geïnvesteerd in een goede ontwikkeling van het jonge kind en waar nodig ondersteuning of zorg ingezet, samen met ouders. Hiervan zien we positieve resultaten die door ouders en professionals worden bevestigd (o.a. vanuit voor- en vroegschoolse educatie, aanpak vroegsignalering, Rupsjes en startklas). Met het verbeteren van het opleidingsniveau bevorderen we de sociaaleconomische status van de Brunssumse bevolking. Hierdoor ontstaan er minder snel en/of ernstige problemen op latere leeftijd. We versterken juist de kansen. De gemeente Brunssum wil het voortgezet onderwijs (volledige MAVO en bovenbouw HAVO/VWO) in Brunssum behouden, evenals de eerste opvang asielzoekers (EOA). De methode Compass wordt uitgebouwd en de samenwerking tussen Compass en basisonderwijs krijgt verder vorm. De middelen voor het Onderwijs Achterstandenbeleid (OAB) zijn geoormerkt. Het bedrag dat we van het Rijk krijgen is vanaf 2019 verhoogd voor de periode van 4 jaar.

Brunssum investeerde via de algemene middelen al verschillende projecten die nu prima passen bij kaders die het Rijk stelt vanuit de OAB-middelen. Het Onderwijsachterstandenbeleid Brunssum 2019-2024 is door de gemeenteraad vastgesteld in maart 2020. Het Corona-steunpakket voor het onderwijs (Nationaal Programma Onderwijs) zetten we inhoudelijk in vanuit de doelen van het OAB-plan in samenwerking met het onderwijs.

EDUCATIE Inwoners van Brunssum zijn voldoende leesvaardig en beheersen de Nederlandse taal voldoende om aan het maatschappelijk leven deel te nemen. We dringen laaggeletterdheid onder de Brunssumse bevolking terug. Ook

38

voor deze doelgroep kan het gratis abonnement voor de Brunssumse bibliotheek helpend zijn om laaggeletterdheid aan te pakken. Nieuwkomers integreren we in de Brunssumse samenleving.

ONDERWIJSHUISVESTING Duurzame huisvesting voor alle Brunssumse scholen waarin onderwijs, kinderopvang en peuteropvang in één gebouw gehuisvest worden (Brede Maatschappelijke Voorziening of Brede scholen). We starten met twee Integrale Kind Centra in Brunssum, waarin we alle partners rondom het jonge kind betrekken en/of huisvesten in het kindcentrum. Hiermee kunnen we nog verder de doorgaande ontwikkellijn bevorderen.

Taakveld: Openbaar basisonderwijs (XT -41) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Kinderen zijn bij schoolverlaten voldoende redzaam om een volgende stap te zetten naar studeren of naar werken. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Resultaat: Wat doen we daarvoor Alle jongeren een startkwalificatie. Daarom vroeg signaleren en vroeg aanpakken van ontwikkelingsproblematieken bij alle initiatieven in en rondom het onderwijs, de voorscholen en de kinderopvang. Er zijn geen vroegtijdige schoolverlaters c.q. thuiszitters. Alle schoolverlaters hebben een startkwalificatie. Stimuleren verdergaande samenwerking tussen Compass van LVO en het Brunssums basisonderwijs. Wij voeren de wettelijke taken ten aanzien van openbaar onderwijs uit.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 410000 - Salarislasten Openbaar Onderwijs TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

9 9

9 9

9 9

9 9

9

9

9

9

Taakveld: Onderwijshuisvesti ng (XT-42) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Zorgen voor het onderhoud van de door de gemeente beheerde brede scholen en uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan voor het Brunssumse basisonderwijs. Hierbij is duurzaamheid van het gebouw uitgangspunt, evenals een goed binnenklimaat. Tevens zetten we in op een meer groene omgeving voor de leerlingen: groene speelplaatsen, moestuintjes, etc. 1.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Uitvoering van het Meerjaren Onderhoudsplan Onderwijshuisvesting.

39

1.2

Inzet is om op 2 locaties in Brunssum Integrale Kind Centra (IKC) vorm te geven; eventuele noodzakelijke aanpassingen aan de gebouwen vanwege het realiseren van IKC's zijn meegenomen in het IHP. 1.3 Uitwerking van de businesscases uit het IHP hetgeen leidt tot uitwerking en/of aanbesteding van de eventuele bouwplannen die voortvloeien uit deze businesscases. 1.4. De bekostiging van de kind gerelateerde aspecten of de voor de wijk wenselijke zaken, samen met de partners in beeld brengen, evenals de financiering hiervan. Doel: Wat willen we bereiken 2 Naast Compass (LVO) in het gebouw van het voormalig Romboutscollege, huisvesten we andere partners uit het sociale, maatschappelijke domein, waardoor nieuwe dynamiek in het gebouw én tussen de partners in het gebouw ontstaat. 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Het vinden van partners die zich in het Romboutsgebouw gaan vestigen waardoor ook per saldo het negatieve exploitatieresultaat zal afnemen.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 420000 - Salarislasten Onderwijshuisvesting 420002 - Financiering Basisonderwijs 420003 - Financiering Voortgezet Onderwijs 420004 - Exploitatie Romboutsgebouw 612022 - B.M.V. Bronsheim 612023 - Brede School Langeberg 612024 - Brede School Treebeek 612025 - Brede school Centrum TOTAAL LASTEN producten 420002 - Financiering Basisonderwijs 420004 - Exploitatie Romboutsgebouw 612022 - B.M.V. Bronsheim 612023 - Brede School Langeberg 612024 - Brede School Treebeek 612025 - Brede school Centrum TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

181 382 38 368 383 205 430 475 2.461

181 382 38 368 383 205 430 474 2.460

181 382 38 368 383 205 430 472 2.458

181 382 38 368 383 205 430 471 2.457

-23 -218 -290 -147 -224 -238 -1.140 1.321

-23 -218 -290 -147 -224 -238 -1.140 1.320

-23 -218 -290 -147 -224 -238 -1.140 1.319

-23 -218 -290 -147 -224 -238 -1.140 1.317

Taakveld: Onderwijsbeleid en leerlingzaken (XT -43) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 In Brunssum is een breed aanbod aan onderwijsvoorzieningen aanwezig, zowel voorscholen (peuteropvang) als basisonderwijs en behoud Compass als voortgezet onderwijs.

40

Bevorderen van regionale spreiding van voortgezet onderwijs in de regio Parkstad. We blijven de ontwikkelingen volgen van de gemeente Kerkrade rondom Martin Buber onderwijs. 1.1

1.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Toepassen verordening leerlingenvervoer voor kinderen die vanwege handicap, didactische of pedagogische ontwikkeling of levensovertuiging niet in Brunssum naar school kunnen. Bij de toepassing van de verordening wordt een integrale afweging gemaakt. Alle Brunssumse locaties voor kinderopvang en peuteropvang voldoen aan de wettelijke voorwaarden op grond van de Wet Innovatie kwaliteit Kinderopvang (IKK).

Doel: Wat willen we bereiken 2 Alle jongeren halen een startkwalificatie. 2.1

2.2 2.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Deelname van 2 Brunssumse basisscholen in 2022 aan het concept van de "Gezonde basisschool van de Toekomst". Dit concept wordt in de regio Parkstad uitgevoerd in samenwerking met de schoolbesturen, de betreffende scholen en de gemeente. Dit is mogelijk door subsidie vanuit de Regiodeal en cofinanciering door de gemeente (vanuit de middelen Onderwijsachterstandenbeleid). 85% van alle doelgroepkinderen die door de GGD-Jeugdgezondheidszorg als zodanig zijn geïndiceerd, gaan naar een voorschoolse voorziening en worden gevolgd in de monitor Nipia. Uitvoering aanpak Talentontwikkeling met alle partners voor kinderen van 2-18 jaar.

Doel: Wat willen we bereiken 3 Vroeg signaleren en vroeg aanpakken van ontwikkelingsproblematieken staan centraal in de voorscholen en vroegscholen. Voor alle leerlingen gelijke kansen. 3.1 3.2

3.3

3.4

3.5 3.6 3.7

3.8

Resultaat: Wat doen we daarvoor Signaleren en aanpakken ongeoorloofd schoolverzuim De coaches op de voorscholen signaleren op de peuteropvang en kinderopvang vroegtijdig ontwikkelingsachterstanden bij peuters en gaan hiermee met deze kinderen (samen met ouders en overige partners) aan de slag. Zoveel mogelijk kinderen doorlopen hun schoolloopbaan in het reguliere onderwijs, waar nodig door de inzet van Zorggroep de Rupsjes, startklas en schakelklassen of overige arrangementen. Samenwerking en afstemming vindt plaats tussen onderwijs en zorg. Uitvoeren Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) voor de periode t/m 2022. De extra rijksmiddelen OAB inzetten voor aanvullende activiteiten en projecten met alle samenwerkingspartners, zoals opgenomen in het Onderwijsachterstandenbeleid Brunssum/Parkstad. Jaarlijks evalueren van het OAB-plan. De uitvoering van het OAB-plan combineren met de inzet van de extra middelen vanuit het Corona-steunpakket Nationaal Programma Onderwijs, dat de gemeente ontvangt van het Rijk. De middelen zijn bedoeld om onderwijsvertragingen in te halen die kinderen hebben opgelopen als gevolg van de coronapandemie. Deze middelen ontvangt de gemeente in termijnen over een periode van 2 jaar (t/m juli 2023). Het totale bedrag voor de gemeente Brunssum bedraagt € 294.000,00.

Een deel van deze extra middelen zetten we in voor School Maatschappelijk Werk op de Brunssumse Basisscholen, uitgevoerd door het CMWW. Voortzetten VVE-monitor en uitbreiden met andere voorschoolse aanbieders. De VVE-monitor Nipia ook uitbreiden met de Jeugdgezondheidszorg m.b.t. de indicering van doelgroepkinderen. Behoud en versterken erkend VVE-aanbod op alle Brunssumse peuteropvang-locaties ter voorbereiding op de basisschool. Uitbreiding van het aantal aanbieders van VVE-aanbod aan peuters. Uitvoeren van de integrale doorgaande leerlijn van - 9 maanden tot 18 jaar met alle partners rondom het kind en het gezin. Onderwijs, sport/bewegen, gezondheid, zorg, kunst/cultuur en minimabeleid komen hier samen, in combinatie met preventie en vroegsignalering. Uitvoeren van de Lokaal Educatieve Agenda 2019-2022 "Samen op weg voor het Brunssumse kind" met alle partners.

41

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 430000 - Salarislst Onderwijsbel. leerl.zaken 430001 - Peuteropvang 430002 - Leerlingenvervoer 430003 - Zwemonderwijs Scholen 430004 - Onderwijs Algemeen 430005 - Onderwijs Achterstanden Beleid 430006 - Leerplichtbureau VSV 430007 - Laaggeletterdheid TOTAAL LASTEN producten 430005 - Onderwijs Achterstanden Beleid TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

89 93 320 49 1 1.176 157 10 1.896

89 94 325 49 1 948 162 10 1.679

89 95 330 49 1 948 167 10 1.690

89 95 330 49 1 948 167 10 1.690

-1.166 -1.166 730

-938 -938 741

-938 -938 752

-938 -938 752

42

PROGRAMMA 6 WIJKGER. WERKEN, INTEGR., PARTICIP. OMSCHRIJVING Het gedachtegoed samenkracht en burgerparticipatie sluit aan bij de ontwikkelingen in het sociale domein en “de burger centraal”. Met het programma wijkgericht werken, integratie en participatie worden burgers gestimuleerd om initiatieven te nemen die de leefbaarheid, zelfstandigheid, veiligheid, het meedoen en de zelfredzaamheid bevorderen. In Wijk Noord maken we dit gedachtegoed concreet door de pilot in Wijk Noord met het Noorderhuis. Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, wijkbewoners, vrijwilligers participeren (leveren diensten, ondersteunen) ten dienste van de wijk en haar inwoners. Bij deze pilot werken we aan een integraal plan (sociaal, duurzaam en economisch) waarbij er ondersteuning is vanuit de regiodeal. Einde 2021/2022 zullen de vervolgstappen helder zijn en dan volgt een begrotingswijziging. Brunssum kent vijf buurtnetwerken die als belangrijkste doelstelling hebben initiatieven vanuit de wijk te stimuleren en te ondersteunen. De gemeente is ook verantwoordelijk voor integratie en participatie van statushouders. Goed wonen, werken en leven in Brunssum is ons ideaal voor alle burgers die in Brunssum wonen.

KADERSTELLENDE NOTA 'S • Masterplan Sociaal Domein • Ontwikkeling Visie Wijkgericht werken 5.0 ( 2019 ) • Wijkteams 2.0

BELEIDSOPGAVES WIJKGERICHT WERKEN De gemeente heeft een faciliterende rol t.a.v. burger- en wijkinitiatieven. Wij willen het oplossend vermogen binnen wijken, op het gebied van zorg, veiligheid, leefbaarheid en voorzieningen, versterken. Subsidieregelingen, en samenwerken met alle partners in de wijken, zijn daartoe belangrijk. We brengen activiteiten naar de wijken toe. Betere Buren en de gemeente organiseren zich meer in wijken. Via de pilot wijkbedrijf Noord, het Noorderhuis, zetten we daar stappen in. Op basis van de resultaten uit deze pilot zetten we een volgende stap in de doorontwikkeling van het wijkgericht werken en wijkbedrijf/huis van de wijk in het centrum of andere wijk.

VOORZIENINGEN IN DE EIGEN OMGEVING (WMO) De algemene doelstelling van de Wmo is dat inwoners van Brunssum zo lang en verantwoord mogelijk zelfstandig kunnen functioneren in hun eigen omgeving en daarbij actief deel te nemen aan de samenleving. Dit wordt onder andere gefaciliteerd door ondersteuning dichtbij de woonomgeving van de burger te organiseren. Integrale zorgen welzijnsteams moeten hierbij een rol gaan spelen. Daarnaast moeten burgers gebruik kunnen maken van algemene en / of collectieve voorzieningen waardoor het beroep op maatwerkvoorzieningen beperkt wordt. De gemeente heeft de verplichting om een lokale inclusie agenda op te stellen. Het doel van lokale inclusie is dat voorzieningen en instanties voor iedereen toegankelijk zijn, ondanks een mogelijke beperking.

Taakveld: Samenkracht en burgerparticipatie (XT -61) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 4 In 2022 heeft Brunssum een lokale inclusie agenda.

43

Doel: Wat willen we bereiken 5 In 2022 zal de aanpak tegen eenzaamheid vorm krijgen. 5.1 5.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor In 2022 zal er door het CMWW een extra FTE worden ingezet ten behoeve van het Jeugd en Jongerenwerk. In 2022 is er een plan van aanpak tegen eenzaamheid ontwikkeld. Daartoe is er via de 2 de bestuursrapportage 2021 €45.000 overgeheveld naar product 612033 (Welzijnswerk CMWW).

Doel: Wat willen we bereiken 6 In 2022 zal er extra ingezet worden op Jeugd en Jongerenwerk om jongeren te bereiken die nu niet (voldoende) worden bereikt door het reguliere Jeugd en Jongerenwerk. Doel: Wat willen we bereiken 1 De Brunssumse burger kan gebruik maken van algemene en collectieve voorzieningen in de eigen omgeving. 1.1 1.2 1.5 1.6

Resultaat: Wat doen we daarvoor Inwoners van Brunssum kunnen gebruik maken van collectieve voorzieningen zoals was- en strijkservice en de rolstoel- en scootmobiel pool. Cliëntervaringsonderzoeken uitvoeren met als resultaat dat 75% van de gevraagde cliënten aan tevreden, is over de bejegening, dienstverlening en voorziening in het kader van de Wmo. De cliënten ervaren het effect van de ondersteuning, uitgevraagd in het cliëntervaringsonderzoek, toenemend positief. De gemeente Brunssum telt veel organisaties die zich inzetten voor de inwoners van Brunssum. De organisaties dragen bij aan de leefbaarheid, de sociale cohesie, het welzijn, de gezondheid en de burgerkracht in Brunssum. De gemeente subsidieert organisaties die een bijdrage leveren aan de maatschappelijke doelen van de gemeente.

Doel: Wat willen we bereiken 2 De Brunssumse burger, die vrijwillige- en mantelzorg verleent, wordt gewaardeerd en krijgt waar nodig goede ondersteuning om overbelasting te voorkomen. Regionaal wordt de (keten)samenwerking in de informele zorg, vooral t.a.v. dementie, verder doorontwikkeld en geoptimaliseerd. 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Een regionaal beter opleidings- en ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers en vrijwilligers.

Doel: Wat willen we bereiken 3 De Brunssumse burger kan laagdrempelig gebruik maken van goede algemene- en voorliggende ondersteuning. 3.1 3.2

3.4 3.5 3.6 3.7

Resultaat: Wat doen we daarvoor De (algemene- en voorliggende) voorzieningen en dienstverlening wordt door de Brunssumse burger als goed en laagdrempelig ervaren Doelmatig en rechtmatig subsidiebeleid; het herijken van de beschikbare maatschappelijke dienstverlening. Regelmatig evalueren en bijstellen, door middel van periodiek ambtelijk- en bestuurlijk overleg, van de dienstverlening en de innovatieprojecten. De Brunssumse burger is tevreden over de dienstverlening van het CMWW. De ondersteuning is laagdrempelig beschikbaar en heeft geen (of een voor de burger acceptabel lage) wachttijd. De algemene voorzieningen worden vernieuwd door de inzet van innovatieve projecten. Het aanbod van de algemene- en voorliggende ondersteuning wordt geëvalueerd en waar nodig verbeterd om het beschikbaar subsidiebudget zo effectief en efficiënt mogelijk in te zetten. De samenwerking tussen de maatschappelijke partners en de gemeente wordt versterkt.

44

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 610000 - Salarislasten Samenkracht burgerpart 610010 - Subsidies Seniorenverenigingen 612010 - Buurtverenigingen 612021 - D'r Brikke-Oave 612026 - Gemeenschapshuis Klaver 4 612030 - Collectieve voorzieningen WMO 612033 - Welzijnswerk CMWW 612038 - Informele Zorg 612041 - Samenkracht en burgerparticipatie 612045 - Bedrijfsvoeringskosten 612048 - Bedrijfsvoeringsbudget WMO 612060 - Innovatie sociaal domein(Alg.res) 612100 - Subsidies Jeugdverenigingen TOTAAL LASTEN producten 612021 - D'r Brikke-Oave TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

238 20 1 123 1 411 1.818 125 80 195 42 100 86 3.241

238 20 1 123 1 411 1.847 125 80 195 42 150 86 3.320

238 20 1 123 1 411 1.876 125 80 195 42 150 86 3.350

238 20 1 123 1 411 1.876 125 80 195 42 150 86 3.349

-41 -41 3.200

-41 -41 3.279

-41 -41 3.309

-41 -41 3.308

Taakveld: Wijkteams (XT-62) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Versterken burgerkracht en door de burger gedragen beleid. 1.1 1.2 1.3 1.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Evaluatie pilot Wijkbedrijf Brunssum Noord en bestendigen structureel beleid. De Wijkmanagers beschikken over een wijkbudget om de leefbaarheid in de wijken te vergroten. Via de 2de bestuursrapportage 2021 is er € 25.000,- over geheveld. In de periode 2019-2022 heeft iedere wijk een wijkwethouder als eerste bestuurlijke aanspreekpunt. In iedere wijk is er een team van vrijwilligers (in evt. wisselende samenstelling) beschikbaar die initiatieven namens de wijk ontplooien en die een bijdrage leveren aan het tot stand komen van beleids- en uitvoeringsplannen voor zover die betrekking hebben op de wijk.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Het concept van wijkgericht, integraal (samen)werken verder ontwikkelen. 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Procesmatige, meerjarige, aanpak waarbij afzonderlijke vraagstukken ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd worden inclusief begrotingswijzigingen.

45

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 620000 - Salarislasten Wijkgericht Werken 620001 - Subsidies wijkteams 620002 - Wijksteunpunt Brunssum-Noord 620005 - Pilot Wijkbedrijf Brunssum Noord TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

136 42 12 125 315

136 42 12 125 315

136 42 12 125 315

136 42 12 125 315

315

315

315

315

46

PROGRAMMA 7 VERKEER,VERVOER EN WATERSTAAT OMSCHRIJVING Onze infrastructuur moet zodanig geordend zijn dat een goede verkeersafwikkeling en bereikbaarheid geborgd zijn. Nu het lokale wegennetwerk door de Buitenring ontlast is van (zwaar)verkeer zijn kansen ontstaan om het gemeentelijk wegennet op onderdelen anders te ordenen en in te richten. Met inrichting en ordening van de infrastructuur moeten tevens de negatieve effecten van mobiliteit op het leefmilieu zoveel mogelijk beperkt worden en moet met een juiste inrichting en verkeerscirculatie een maximum aan verkeersveiligheid geboden worden. Op het gebied van verkeersveiligheid richten wij ons op een toegesneden infrastructuur. De inrichting en het beheer van de infrastructuur is nauw verweven met de verkeersfunctie van de weg. Functies variëren van verkeersafwikkeling tot verblijven (woonomgeving). Afgestemd op de toegekende functie bestaan landelijk gehanteerde richtlijnen voor de inrichting van de weg. Daarbij is maximaal aandacht voor rijsnelheden en de positie van het langzaam verkeer. De inrichting van de weg moet zodanig zijn dat de verkeersdeelnemer aan de weg "leest" welk verkeersgedrag verwacht wordt. Als flankerend beleid worden in samenwerking met Parkstad verkeerseducatieprogramma’s verzorgd.

Het onderhouden en het vervangen van wegen wordt uitgevoerd conform MIP-OR 2018-2021 met een door de Raad vastgesteld onderhoudsniveau CROW-B. Daarmee wordt het wegenstelsel zodanig in stand gehouden dat wegen, straten, trottoirs en andere openbare plekken voor iedereen op een veilige manier bruikbaar en toegankelijk zijn. Waar nodig wordt het verkeer nog met behulp van goed functionerende verkeerslichten afgewikkeld. Voldoende openbare verlichting en een goed onderhouden en schone openbare ruimte voorkomen dat mensen zich onveilig voelen. Op het gebied van openbaar vervoer is de gemeente verantwoordelijk voor de bus infrastructuur, zoals bushalten en overstapstations en een wegennetwerk dat geschikt is voor het openbaar vervoer. In samenwerking met Arriva en de Provincie streven we naar een zo’n optimaal mogelijk busnetwerk. In Brunssum is het parkeren gratis, waar nodig wordt gewerkt met blauwe zones. Het aanbod aan parkeerruimte wordt bepaald aan de hand van daartoe gestelde normen in bestemmingsplannen en andere regelgeving. Brunssum beschikt over een parkeerfonds. In beleidsmatige zin participeren wij in de ontwikkeling en uitvoering van het regionaal Parkstadbeleid (o.a. regionaal Verkeer- en Vervoerplan, openbaar vervoer, subsidieverwerving, verkeerseducatie). In het (Parkstad)mobiliteitsbeleid zal duurzame mobiliteit (o.a.

elektrisch vervoer) een belangrijke rol gaan spelen.

KADERSTELLENDE NOTA 'S • • • • • • •

POL/Provinciaal Verkeer- en Vervoersplan (PVVP) Regionaal verkeer- en Vervoersplan Parkstad Limburg (RVVP) Verkeersveiligheidsplan gemeente Brunssum Verkeerscirculatieplan Centrum Meerjaren Investerings Programma Openbare Ruimte (MIP-OR 2018 - 2021) Bestuursconvenant Binnen- en Buitenring Nota en Uitvoeringsplan Gladheidsbestrijding

BELEIDSOPGAVES INFRASTRUCTUUR De infrastructuur staat borg voor een goede bereikbaarheid, waarbij de negatieve effecten van mobiliteit voor veiligheid en milieu zoveel mogelijk moeten worden beperkt.

47

Dit wordt gerealiseerd met een op verkeer aantrekkende functies afgestemd wegennetwerk waarin het woon- en leefklimaat centraal staat. Dit netwerk wordt gekenmerkt door een (regionale) ringwegenstructuur. Daarmee wordt verkeer dat niet noodzakelijk in de woonomgeving moet zijn via het bovenlokale wegennet afgewikkeld. In dit netwerk spelen de Binnen- en de Buitenring een voorname rol. Conform het Regionaal Verkeer en Vervoersplan van Parkstad willen wij het fietsgebruik bevorderen door de inrichting van een veilige en comfortabele fietsinfrastructuur. Wij richten ons daarbij zowel op de toeristisch/recreatieve betekenis als op de utilitaire waarde van een fietsinfrastructuur.

OPENBARE RUIMTE Het onderhoud en het vervanging van wegen wordt uitgevoerd conform MIP-OR 2018-2021 met het vastgestelde onderhoudsniveau CROW-B. Daarmee wordt het wegenstelsel zodanig in stand gehouden dat wegen, straten, trottoirs en andere openbare plekken voor iedereen op een veilige manier bruikbaar en toegankelijk zijn. Waar nodig wordt het verkeer nog met behulp van goed functionerende verkeerslichten afgewikkeld. Voldoende openbare verlichting en een goed onderhouden en schone openbare ruimte voorkomen dat mensen zich onveilig voelen. De aanwezigheid van straatmeubilair verhoogt de verblijfswaarde en aantrekkelijkheid van de openbare ruimte.

OPENBAAR VERVOER De gemeentelijke opgave ligt op de realisatie van een bereikbare en toegankelijke bus infrastructuur we zetten we ons (in overleg met Arriva en Provincie) in voor een zo’n optimaal mogelijk lijnennet met goede busverbindingen naar de Intercitystations.

VERKEERSVEILIGHEID Iedereen moet met een minimum aan onveiligheid gebruik kunnen maken van onze wegen. Doelstelling van het verkeersveiligheidsbeleid is 0 dodelijke slachtoffers. Ingezet wordt op het verder verbeteren van de verkeersveiligheid, het beperken van het aantal en van de ernst van verkeersongevallen en het terugdringen van door verkeer veroorzaakte gevoelens van onveiligheid. Deze opgave ligt op het gebied van infrastructuur en verkeerseducatie. Speerpunten van beleid zijn (fietsroutes voor) schoolgaande jeugd en de schoolomgeving.

PARKEREN Op het gebied van parkeren dragen wij zorg voor een verantwoorde parkeerbalans met voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen.

Taakveld: Verkeer en vervoer (XT -21) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 De infrastructuur staat borg voor een goede bereikbaarheid te voet, per fiets met de auto en openbaar vervoer vanuit de woning naar alle gewenste bestemmingen. Tegelijkertijd moeten de negatieve effecten van mobiliteit voor veiligheid en voor milieu zoveel mogelijk worden beperkt. Resultaat: Wat doen we daarvoor

48

1.1 1.2 1.3

Continuering van de monitoring van de werkelijke verkeersbelasting op onderliggend wegennet van de Buitenring, . In 2022 zal een vervolg gegeven worden aan het actualiseren van de verkeersmodellen. Het opstellen van een nieuw gemeentelijk verkeers- en vervoersplan.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Een goed onderhouden openbare ruimte die door iedereen op een veilige manier gebruikt kan worden. 2.1

2.2 2.3 2.4 2.5

Resultaat: Wat doen we daarvoor Het onderhoud, vervanging en schoonhouden van wegen gebeurt conform MOP-OR 2021-2025 op kwaliteitsniveau CROW-B. Voor 2022 worden de projecten benoemd in paragraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen, onderdeel "Wegen", uitgevoerd. Het bestrijden van de gladheid van het hoofdwegennet wordt conform het uitvoeringsplan gladheidsbestrijding uitgevoerd. Hondenuitlaatplaatsen wekelijks reinigen en de hondenpoepbakken tijdig ledigen. Instandhouding openbare verlichting conform het onderhoudsniveau volgens MOP-OR 2021 - 2025. Ervoor zorgen dat de verkeerslichtinstallaties goed blijven functioneren.

Doel: Wat willen we bereiken 3 Bereikbaar en toegankelijk Openbaar vervoer met goede busverbindingen naar de Intercitystations. 3.1 3.2 3.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor In de civiele- en verkeerstechnische planvorming houden wij rekening met het lijnennetwerk van het openbaar vervoer. Indien nodig overleg met de Provincie en Arriva over optimalisatie van het openbaar vervoer in Brunssum. Onderzoek naar de mogelijkheden van een nieuw overstapstation in of bij het centrum.

Doel: Wat willen we bereiken 4 De doelstelling is 0-dodelijke verkeersslachtoffers. 4.1 4.2 4.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Wij rusten verkeersdeelnemers beter toe op hun verkeerstaak via projecten op het gebied van verkeerseducatie, handhaving en voorlichting samen met Parkstad en Veilig Verkeer Nederland. Wij dragen zorg voor de opleiding van verkeersbrigadiers. Het oplossen van kleine knelpunten verkeersveiligheid gedurende het jaar.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 210000 - Salarislasten Verkeer en vervoer 210001 - MOP-wegen 210002 - Onderhoud Wegen 210004 - Overige Kosten wegen 210005 - Opritten 210040 - Onkruidbestrijding verhardingen 210050 - Straatreiniging 210051 - Bladreiniging 210052 - Hondenpoepbestrijding 210060 - Gladheidsbestrijding

Begroting 2022 663 680 566 95 2 175 270 159 52 122

Begroting 2023 663 710 566 95 2 175 270 159 52 122

Begroting 2024 663 710 566 95 2 175 270 159 52 122

Begroting 2025 663 730 566 95 2 175 270 159 52 122

49

210070 - Onderhoud Straatmeubilair 210200 - Verkeersborden/Wegmarkeringen 210201 - Verkeerszuilen/Verkeerslichten 210202 - Kapitaallasten Straatverlichting 210203 - Openbare Straatverlichting MOP-OR 210210 - Verkeerscoördinatie 210211 - Verkeers- en vervoersbeleid TOTAAL LASTEN producten 210002 - Onderhoud Wegen 210004 - Overige Kosten wegen 210005 - Opritten 210070 - Onderhoud Straatmeubilair 210200 - Verkeersborden/Wegmarkeringen 210210 - Verkeerscoördinatie TOTAAL BATEN Resultaat

31 35 37 125 512 60 60 3.645

31 35 37 96 512 60 0 3.585

31 35 37 118 512 60 0 3.607

31 35 37 127 512 60 0 3.637

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.500

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.439

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.461

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.492

Taakveld: Parkeren (XT -22) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Een verantwoorde parkeerbalans. 1.1 1.2 1.3 1.4

Resultaat: Wat doen we daarvoor Monitoren of er voldoende parkeercapaciteit is in de gemeente. In de ruimtelijke plannen houden wij rekening met parkeerbehoefte en -norm. Zoveel mogelijk parkeren op eigen terrein. Onderzoeken of het huidige ontheffingenbeleid geactualiseerd moet worden.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 220000 - Parkeren TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

38 38

38 38

34 34

34 34

38

38

34

34

50

PROGRAMMA 8 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE OMSCHRIJVING Maatschappelijke taken zoals cultuur, evenementen en sportactiviteiten ondersteunen de visie die gehanteerd wordt binnen het sociaal domein (samen zijn wij Brunssum). Inwoners kunnen zich ontplooien, ontwikkelen en actief deel uit maken van onze samenleving. We bieden iedereen de kans deel te nemen aan het verenigingsleven of op welke wijze dan ook zijn/haar vrije tijd te besteden. Door de uitvoering van onze maatschappelijke taken creëren wij een aantrekkelijk woon- werk en leefklimaat waarin de burger centraal staat. Zelf én samen zijn we daarvoor verantwoordelijk met oog voor onze mede-Brunssummer. De coronacrisis is nog niet overwonnen. Ook voor 2022 zullen bij sportieve en culturele evenementen nog steeds de maatregelen om die crisis te bestrijden in acht moeten worden genomen. Wat verstaan we onder cultuur? 1. Alles wat door de samenleving wordt voortgebracht (in tegenstelling tot natuur). 2. Kunstuiting, kunst en-of wetenschap, inclusief o.a. literatuur, architectuur, schilderijen, theater 3. De sfeer en tradities-gewoonten van een bepaalde gemeenschap Vorig jaar werd de kadernota cultuur vastgesteld. Het cultuurbeleid van de gemeente Brunssum staat in het teken van het versterken van de podiumkunsten en van de 'community art'.

Door het aanbieden van onder meer workshops en zomerscholen krijgen inwoners de kans om op een laagdrempelige manier te ontdekken wat cultuur in Brunssum voor hen kan betekenen. In de Kadernota benadrukt de gemeente dat cultuur een belangrijke sociale functie vervult. Investeren in cultuur betekent investeren in het welbevinden van mensen, in hun (geestelijke) gezondheid en in de sociale cohesie van de gemeenschap waarvan ze deel uitmaken. Vandaar dat de gemeente een verbinding wil leggen tussen cultuur, het lokale verenigingsleven en vrijetijdsbesteding. Het veld vroeg tijdens de veldraadpleging vooral om een spin in het web. Eén van de middelen is om een cultuurcoach aan te stellen die initiatiefnemers kan ondersteunen door verbinding te leggen met partijen en/of bij subsidieaanvragen. We zijn bezig met de voorbereiding van de ondersteuning van specifieke leeftijdsgroepen om hun deelname aan cultureel groepswerk mogelijk te maken. In Brunssum zijn veel mensen allemaal op hun eigen manier bijzonder en allemaal beschikken zij in meer of minder mate over een cultureel vermogen. Nog niet goed zichtbaar is wat de jongere generaties verlangen aan (beeldende, kunstzinnige) vorming. De jongerencultuur zal ongetwijfeld de komende tijd een nieuwe verschijningsvorming gaan krijgen, meer eigentijds. Er bereiken ons immers jaarlijks vele nieuwe ideeën, suggesties en initiatieven.

De gemeente Brunssum is blij met deze positieve bijdrage aan de veerkracht van Brunssum. Door alle menskracht en middelen bij elkaar te brengen kunnen we het veld in staat stellen om de uitdaging aan te gaan (The Right to Challenge) en in te spelen op behoeften die dichtbij de mensen in de buurten ontstaan en een invulling krijgen. Het is niet altijd de overheid zelf die daar het antwoord op heeft, vaak zijn het juist de enthousiaste mensen in het veld die een sterk draagvlak kunnen organiseren, heel persoonlijk en dichtbij. Brunssum heeft een Openbare bibliotheek. Om de bibliotheek ook voor de toekomst veilig te stellen, is een fusie met de bibliotheek Kerkrade, conform raadsbesluit van mei 2019, in voorbereiding. Verder beschikt Brunssum over een goed geoutilleerd pand waar professioneel muziekonderwijs wordt verzorgd door de Stichting SMK. Op het gebied van sportactiviteiten ligt er een directe relatie met volksgezondheid en zijn wij actief op het gebied van sport- en beweeginterventies voor jong en oud. Daartoe heeft Brunssum een breed aanbod aan op gezondheid gerichte activiteiten. Het lidmaatschap JOGG (jongeren op gezond gewicht) zetten we voort. Wij verbinden sport met onderwijs en volksgezondheid waarbij budgetten programmatisch, en bestaande initiatieven integraal, efficient en strategisch ingezet worden.

De gezonde basisschool voor de toekomen (GBT) is hier een voorbeeld van.

51

Brunssumse sportverenigingen kunnen in alle wijken beschikken over een gymzaal (Brede scholen), BrunssumWest en Centrum beschikken daarnaast over een sporthal. Voor de buitensport staan voetbal- en tennisaccommodaties ter beschikking. Een aantal traditionele sportevenementen onderstreept onze ambities op het gebied van sport, bijvoorbeeld de Parelloop en het Internationale damkampioenschap. Op recreatief gebied beschikt Brunssum over een uitgestrekt buitengebied, waaronder de Brunssummerheide, alsmede stedelijke parken in de directe woonomgeving. Het groene buitengebied is vanuit onze woonwijken op loopafstand bereikbaar. In relatie tot de Buitenring heeft de bereikbaarheid van het buitengebied onze aandacht. Om de groene omgeving voor recreatie en toerisme te ontsluiten, wordt ingezet op een verbetering van fiets- en wandelroutes. Recent zijn belangrijke onderdelen van het fietsnetwerk ingevuld. Met de Leisure Lane wordt het fietsnetwerk aangehaakt bij internationale routes. Analoog aan het fietsknooppuntensysteem wordt nu ook een plan voorbereid om wandelroutes op Zuid-Limburgse schaal met elkaar te verbinden. Voor het stedelijk groen heeft de gemeente een groenstructuurplan met een lange doorlooptijd. Dit plan vullen wij in combinatie met andere werkzaamheden binnen de openbare ruimte in. Het plan omvat de stedelijke groenstructuur als ook de natuur in het buitengebied.

Zowel in ecologisch opzicht als in het belang van de recreatieve mogelijkheden voor onze inwoners zijn belangrijke groenstructuren ingevuld in samenhang met de Buitenring (Landgoed Amstenrade, natuurcompensatiegebieden). Archeologische waarden vinden bescherming in onze bestemmingsplannen. Beleids- en wettelijke taken op het gebied van archeologie zijn ondergebracht bij de regioarcheoloog.

KADERSTELLENDE NOTA 'S       

Sportnota 2007 Kadernota Cultuur 2020 Erfgoedverordening 2013 Archeologische beleids- en verwachtingskaart 2013 Kadernota subsidiebeleid gemeente Brunssum 2018-2020 Groenstructuur- en groenbeheerplan Bomenbeleidsplan

BELEIDSOPGAVES SPORT - Brunssum beschikt over goed geoutilleerde accommodaties voor binnen- en buitensport. - De accommodaties hebben een zodanige spreiding over de wijken dat ze voor alle inwoners goed bereikbaar zijn. - Op het gebied van sport worden activiteiten aangeboden met een nauwe relatie met volksgezondheid en onderwijs, voor jong en oud.

CULTUUR - Inwoners zijn trots op hun stad. - Inwoners ontwikkelen zelf hun veerkracht en cultureel vermogen. - Een levendig cultureel klimaat. - Het openluchttheater positioneren als merk in de regio. - De bevolking heeft besef van de cultuurhistorische waarden.

52

EVENEMENTEN - Brunssum is een levendige woonstad met een gevarieerd aanbod aan evenementen op het gebied van familie, cultuur, horeca en sport - Brunssum werkt hierin samen met het maatschappelijk middenveld, het verenigingsleven, de lokale middenstand en particuliere initiatiefnemers - Brunssum is voor organisatoren een aantrekkelijke gemeente om evenementen te organiseren - Evenementen zijn een middel om onze economische, culturele, sportieve en maatschappelijke doelstellingen te realiseren.

GROEN EN RECREATIE - Groenvoorzieningen dragen bij aan de presentatie van onze gemeente, het levert een bijdrage aan de biodiversiteit en is bij uitstek de plek waar onze bewoners op een veilige en prettige wijze dicht bij huis kunnen recreëren. - Goede fiets- en wandelinfrastructuur is van belang voor de toeristische-/recreatieve ontwikkeling van Brunssum en de regio. Naast de waarde voor de recreatieve fietser zijn dergelijke verbindingen ook van belang voor het utilitair fietsverkeer (woon-werk, schoolroutes).

MEDIA - In Brunssum is een Openbare bibliotheek gevestigd met aanbod op het gebied van media, literatuur, onderwijs, internet en vrije tijd

Taakveld: Sportbeleid en -activering (XT-51) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 In het sportstimulerings- en gezondheidsbeleid richt de gemeente Brunssum zich op de gezondheid van al haar bewoners. 1.1 1.2

1.3 1.3 1.4

Resultaat: Wat doen we daarvoor Om dit te bewerkstelligen blijven we deelnemen aan het landelijke project Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG). Kinderen in het basisonderwijs worden getest op motorische vaardigheden en hun BMI wordt gemeten. A.d.h.v. resultaten worden leefstijl-interventies m.b.t. gezonde voeding en bewegen georganiseerd. Bij de Gezonde Basisschool van de Toekomst verzorgen we, samen met enkele partners, de Tussen Schoolse Opvang die met name gericht is op beweging (sport & spel). Senioren te stimuleren om te gaan genieten van sport en bewegen. Brunssum biedt ook personele Ondersteuning bij een 2de Gezonde Basisschool van de Toekomst (€ 14.000,structureel). Door deelname aan het project IKS (Iedereen Kan Sporten Parkstad) is er een match tussen het sport- en beweegaanbod voor mensen met een beperking en de behoefte daartoe.