Raadsvoorstel 79 (bijlage) Programmabegroting 2025.

Op dit moment werken wij samen met stadsregio Parkstad Limburg, provincie Limburg en grondeigenaren aan de herontwikkeling van de Oostflank via drie samenhangende projecten/processen: - de aankoop en ontwikkeling van de groeve Mourik; - een grondruilconstructie in het entreegebied Kranenpool/Ganzepool. Herontwikkeling van het Entreegebied N300 en overige restpercelen van provincie; - en het verdiepen van het ambitiedocument Oostflank. Deze gebiedsgerichte aanpak zetten wij in de komende jaren samen met onze partners voort.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 5.1 Opstellen gebiedsvisie Oostflank, als verdieping op het Ambitiedocument Ontwikkeling bedrijventerreinen Oostflank. 5.2 Herontwikkeling van Groeve Mourik als onderdeel van de Oostflank, samen met gebiedspartners Provincie Limburg en Stadsregio Parkstad. In 2025 stellen we naar verwachting een samenwerkingsovereenkomst met ontwikkelstrategie vast.

6. Intentieovereenkomst met JFC (45) Wat willen we bereiken: We zetten in op behoud van de Joint Force Command (JFC) in Brunssum. Niet alleen vanwege de economische impact die van de basis uitgaat, maar ook omdat van ons als gastgemeente mag worden verwacht dat we er alles aan doen om de JFC-medewerkers en hun familie thuis te laten voelen in de gemeente Brunssum en te betrekken bij onze samenleving. Veel afspraken uit de intentie overeenkomst, zoals op het gebied van International Housing, btwteruggave, samenwerking bij evenementen en het gebruik van sportvelden zijn al concreet gemaakt.

82

Gemeente Brunssum

Begroting 2025 De intentieovereenkomst, die enkele jaren geleden is opgesteld, willen we ook in de komende jaren gestand doen en concreet vormgeven.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 6.1 Opleveren resultaten van het onderzoek naar de behoeftes van de internationale populatie om zich thuis te voelen in Brunssum.

7. Toeristisch-recreatieve trekpleister (49) Wat willen we bereiken: Brunssum beschikt over een uitgestrekt buitengebied en diverse stedelijke parken in de woonomgeving en biedt een gevarieerd aanbod aan recreatieve trekpleisters zoals de Brunssumerheide, het Open Lucht Theater, vakantiepark Europarcs, het Schutterspark, het Blote Voeten Park en het Clemensdomein. Met de geïnitieerde infrastructurele verbeteringen middels de Parkstad (fiets) route en het wandelnetwerk Knopen Lopen heeft Brunssum de potentie om uit te groeien tot een toeristischrecreatieve trekpleister van formaat. Hiervoor is het van belang dat Brunssum op aansprekende wijze in de markt wordt gezet. Daartoe stellen wij een structureel marketingbudget stimulering vrijetijdseconomie in. Hierbij wordt ook nadrukkelijker de aansluiting met Visit Zuid Limburg gezocht. Ten behoeve van deze doorontwikkeling hebben wij een convenant afgesloten met Visit Zuid Limburg. Visit Zuid-Limburg opereert op drie niveaus: informatiemarketing, destinatie-ontwikkeling en destinatiemarketing. De beoogde aanpak voor de komende jaren is om - via de nieuwe accountmanager Vrijetijdseconomie - actiever in te spelen op het product- en marketingaanbod van Visit, zodat een vliegwieleffect kan ontstaan voor de Brunssumse vrijetijdseconomie. Hiervoor gaan we toeristische informatie actualiseren en aanhaken op relevante campagnes.

In samenwerking met Visit ZuidLimburg zullen daarnaast nieuwe toeristisch-recreatieve producten worden ontwikkeld die passen bij de identiteit en beoogde positionering van Brunssum. Dit betekent mogelijk extra inzet van Visit Zuid-Limburg ten opzichte van de reguliere afspraken zoals vastgelegd in het convenant. Daarnaast wordt de synergie gezocht met het lokale citymarketing programma (Ons Brunssum) omdat de vrijetijdseconomie bijdraagt aan het imago en de leefbaarheid van de gemeente.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 7.1 Intensiveren van de samenwerking met Visit Zuid-Limburg ten behoeve van nieuwe productontwikkeling. Dit betreft o.a. het Emmapark, de ontwikkeling van nieuwe wandel- en fietsroutes en thematische informatiebrochures. 7.2 Intensiveren van de samenwerking met citybranding (Ons Brunssum) ten behoeve van het vermarkten bij inwoners, ondernemers en bezoekers van Brunssum met als doel het gebruik van het aanbod te intensiveren.

Gemeente Brunssum

83

Begroting 2025

Financiële bijstellingen Bedragen in € (- is voordeel)

Marketingsbudget stimulering vrijetijdseconomie

Begroting 2025 25.000

Begroting 2026 25.000

Begroting 2027 25.000

Begroting 2028 25.000

Voor de gewenste doorontwikkeling van de lokale vrijetijdseconomie is een jaarlijks werkbudget van € 25.000 noodzakelijk. Uit dit werkbudget worden activiteiten en/of projecten bekostigd die een impuls geven aan de lokale vrijetijdssector zoals de aanleg van nieuwe wandel- en fietsroutes, het ontwikkelen van nieuwe recreatieve voorzieningen, stimulering van cultureel bezinnings-, dag- en verblijfstoerisme, evenementen zoals de Dag v/h Schutterspark en de daaraan gerelateerde promotionele activiteiten. Een en ander met het doel om aantrekkelijk te zijn voor bestaande en nieuwe toeristische ondernemers en lokale bestedingen en/of verblijf te stimuleren. Overige speerpunten

8.Regionale en lokale economische structuur Wat willen we bereiken: Het versterken van de regionale economische structuur o.a. op het gebied van retail, bedrijventerreinen en vrijetijdseconomie. We gaan hiertoe het jaarplan 2025 van de bestuurscommissie Economie en Toerisme van Parkstad uitvoeren.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 8.1 In de 1e helft van 2025 zullen de subsidie aanvragen die eind 2024 zijn ingediend in het kader van het project Stratenaanpak procedureel worden afgewikkeld. Afronding van het project is daarmee medio 2025 voorzien. 8.2 Regionale uitvoering van Regiodeal-projecten binnen de themalijn Retail en Voorzieningen (bijv. het programma Medlands dat ziet op een structuurversterking van de regionale medischtechnologische bedrijfssector met bedrijven als Medtronic, DocMorris en Boston Scientific en de daaraan verbonden regionale werkgelegenheid.

Financiële bijstellingen Bedragen in € (- is voordeel)

Werkbudget economie

Begroting 2025 60.000

Begroting 2026 0

Begroting 2027 0

Begroting 2028 0

Voor 2025 is incidenteel een bedrag opgenomen voor het werkbudget economie. Uit dit werkbudget worden jaarlijkse activiteiten en/of projecten bekostigd die een impuls geven aan het lokale ondernemers- en vestigingsklimaat, het centrummanagement, stadsmarketing/ citydressing en promotionele activiteiten. Een en ander met het doel om aantrekkelijk te zijn voor bestaande en nieuwe ondernemers en lokale bestedingen te stimuleren. Naar de toekomst toe zal worden bekeken hoe dit structureel geborgd kan worden.

Ombuigingen In dit programma zijn geen ombuigingen verwerkt.

84

Gemeente Brunssum

Begroting 2025

Wat kost het programma in totaal? Bedrag x € 1.000,-)

Taakveld Lasten XT-32 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur XT-33 - Bedrijfsloket en -regelingen XT-34 - Economische promotie XT-31 - Economische ontwikkeling Baten XT-34 - Economische promotie XT-33 - Bedrijfsloket en -regelingen XT-32 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal

Gemeente Brunssum

Begroting 2025 1.218 469 52 225 472 -456 -244 -13 -200 762

Begroting 2026 734 64 52 223 394 -276 -249 -13 -14 458

Begroting 2027 667 50 52 222 343 -266 -254 -13 0 400

Begroting 2028 664 50 52 222 341 -271 -259 -13 0 393

85

Begroting 2025

10. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

Centraal staat (het behoud van) een aantrekkelijke woon- en leefomgeving, waarbij steeds wordt gezocht naar een goede balans tussen groen, wonen, parkeren en voldoende ruimte voor sport, spel en ontspanning. Onder dit programma valt het gebruik en de inrichting van de fysieke leefomgeving inclusief de verdere implementatie van de nieuwe Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging, alsmede het opstellen van de daarbij behorende kerninstrumenten en werkprocessen. Inmiddels is het opstellen van het proces om te komen tot een nieuwe integrale omgevingsvisie gestart. Onderdeel daarvan wordt de herijking van de strategische visie. Voor het omgevingsplan wordt gewerkt aan een transitievoorstel om uiterlijk 1 januari 2032 te komen tot één integraal omgevingsplan. Ook het zorgen voor passende en betaalbare woonruimte voor iedereen valt onder dit programma. Net zoals in de rest van Nederland heeft ook Brunssum een tekort aan passende en betaalbare woonruimte. Het terugdringen van de woningnood en het ‘bouwen naar behoefte’ worden als belangrijke opgaven gezien. Daarom wordt ingezet op transformeren van de woningvoorraad in de vorm van realisatie van levensloopbestendige, duurzame en betaalbare woningen, verspreid over de wijken. Voor een tweetal wijken, Brunssum Noord en Brunssum Oost (Schuttersveld) zijn hiervoor ook middelen beschikbaar vanuit het Volkshuisvestingsfonds.

De programmatische aanpak voor deze wijken valt onder dit programma. Het volkshuisvestingsfonds biedt daarnaast middelen voor de gebiedsontwikkeling Rumpenerstraat, dat eveneens onder dit programma valt. Verder vallen onder dit programma de transitie van de 'kop van Treebeek', almede alle gemeentelijke grondexploitaties en de uitvoering van het centrumplan. Tenslotte valt binnen dit programma het Europees subsidieprogramma LEADER, dat bedoeld is voor kleinschalige projecten ter versterking van de sociale cohesie, in combinatie met economische ontwikkeling, en verbetering van leefbaarheid op het platteland. Een bijdrage vanuit LEADER is alleen mogelijk indien de gemeente waarin het betreffende initiatief zich bevindt bereid is om 12% van de projectkosten te dragen (onderdeel van de 55% LEADER-subsidie).

86

Gemeente Brunssum

Begroting 2025

Kaderstellende nota's • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Structuurvisie wonen Zuid-Limburg 2016 Regionale en lokale woonvisie 2023-2028 Woondeal Limburg 2023 Geactualiseerde envelop Herstructureringsvisie Parkstad Limburg 2017-2020/2030 Masterplannen Treebeek en Centrum 2008 Centrumvisie 2020-2026 Stadsdeelvisies Centrum/Noord (2013), West (2015) en Zuid/Oost (2017) Strategische visie 2025 Structuurvisie Brunssum 2025 Intergemeentelijke structuurvisie Parkstad (2005) Structuurvisiebesluit Wonen en Retail (2011) Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid Limburg (2018) Nota Grondbeleid (2024-2028) Verordening VTH (2024) Welstandsnota (2015) Bomenverordening (2010) Erfgoedverordening (2013) Archeologische verwachtingskaart Ontwikkeling Visie Wijkgericht werken 5.0 (2019) Wijkteams 2.0 Evaluatie Pilot Wijkgericht Werken (2023) Startnotitie gebiedsaanpak Entree Rumpenerstraat / Componistenwijk Wijkplan Oost Tijdelijk deel Omgevingsplan Gemeente Brunssum Raadsbesluit omtrent bindend adviesrecht buitenplanse omgevingsplanactiviteiten Raadsbesluit omtrent delegatie aan het college van burgemeester en wethouders van de bevoegdheid om delen van het omgevingsplan vast te stellen Raadsbesluit omtrent aanwijzing verplichte participatie voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten Verordening nadeelcompensatie gemeente Brunssum 2023

Gemeente Brunssum

87

Begroting 2025

Speerpunten uit het uitvoeringsprogramma 1. Omgevingswet (58) Wat willen we bereiken: In 2024 is de Omgevingswet, en haar digitale structuur, in werking getreden. Daarmee is de implementatie echter nog niet gereed. Het Rijk heeft gemeenten tot eind 2031 de tijd gegeven om volledig volgens de Omgevingswet te gaan werken. In 2025 wordt met name gefocust op de verdere ontsluiting van de digitale dienstverlening door middel van het opstellen van toepasbare regels (vragenbomen). Daarnaast wordt verwacht dat de inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (vooralsnog alleen voor gevolgklasse 1) vooral vanaf 2025 impact heeft op de organisatie. Deze nieuwe toezicht-systematiek vergt aanpassing van werkprocessen en werpt mogelijk nieuwe juridische vragen op. We zullen de interne werkprocessen met betrekking tot de Omgevingswet, inclusief aanvullende wet- en regelgeving en de Wet kwaliteitsborging, verfijnen. De Omgevingswet is een nieuwe wet die een groot aantal geldende wetten op het gebied van bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur bundelt en moderniseert. Met het vernieuwen van het omgevingsrecht heeft de wetgever 4 verbeterdoelen voor ogen gehad: 1. Inzichtelijk omgevingsrecht (minder regels en aansluiten bij de fasen van de beleidscyclus); 2.

De fysieke leefomgeving centraal stellen in beleid, besluitvorming en regelgeving (samenhang tussen bouwwerken, infrastructuur, milieu en erfgoed); 3. Ruimte voor lokaal maatwerk (decentralisatie regelgeving, tenzij er tussen overheden een overkoepelend belang is); 4. Snellere besluitvorming. Om deze verbeterdoelen te bereiken vraagt de wet om integraal en samenhangend werken, niet vanuit beleidsclusters, maar vanuit de opgave en vanuit de bedoeling van regels. Centraal staat het geven van ruimte middels het ‘ja, mits principe’, een en ander middels participatie, overleg met onze ketenpartners en in samenwerking met de samenleving (organisaties, bewoners en ondernemers). Dit multidisciplinair en opgavegericht werken betekent een integrale afweging van belangen, een goede organisatie van de samenwerking en goede communicatie met betrokkenen. In 2024 heeft dit reeds geresulteerd in multidisciplinair overleg bij nieuwe ontwikkelingen in de vorm van de regietafel. In 2025 wordt deze werkwijze geëvalueerd en verder doorontwikkeld waarbij ook aandacht zal zijn voor het vooroverleg met onze ketenpartners. Naast het verfijnen van de meer juridische werkprocessen worden ook werkprocessen met betrekken tot het integraal en samenhangend werken opgesteld waarbij met name aandacht zal zijn voor wie in het proces moeten worden betrokken, op welk moment en op welke wijze.

In dit begrotingsjaar wordt daarnaast ook gewerkt aan de versterking van de rol van participatie binnen ruimtelijke initiatieven. Er is in 2023 een lijst met verplichte gevallen van participatie vastgesteld door de Raad. In 2025 is het doel om te evalueren hoe initiatiefnemers geholpen kunnen worden met het vormgeven van participatie en hoe dit te toetsen valt in vergunningstrajecten. Ook wordt de informatievoorziening rondom participatie via dienstverleningskanalen verbeterd op basis van behoeften.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 1.1 Uitvoeren evaluatie participatie bij vergunningstrajecten onder de Omgevingswet.

88

Gemeente Brunssum

Begroting 2025

2. Centrumplan (42a) Wat willen we bereiken: De benodigde transformatie van het centrumgebied duurt jaren. De centrumvisie betreft de periode van de komende tien tot twintig jaar en gaat in op de algemene uitgangspunten en kaders voor de thema’s: wonen, diensten en ontmoeten. Een belangrijke activiteit is het kwalitatief verbeteren van de bebouwing en omliggende openbare ruimte. Dat is een dynamisch proces. Onder meer, omdat de uitvoering van de plannen afhankelijk is van de mogelijkheden die er zijn om benodigde gronden strategisch te kunnen verwerven. Via een programmatische aanpak wordt op het niveau van de doelen van de gewenste transformatie gestuurd. Het uitvoeringsprogramma beslaat de periode tot en met 2026 en is in meer detail uitgewerkt voor de periode tot en met 2024. In deze coalitieperiode brengen we de plannen voor het centrum daadkrachtig ten uitvoer. In 2025 wordt de koers en scope van het centrumprogramma verscherpt aan de hand van de uitgevoerde tussentijdse analyse van het centrumprogramma 2024. De scope wordt verbreed. Zowel qua gebiedsomvang alsook voor wat betreft thematiek. De thema’s sociaal en economie krijgen meer aandacht, waarbij de focus komt op inspanningen en projecten die bijdragen aan integrale doelen. De programmaorganisatie wordt doorontwikkeld en er wordt in 2025 meer ingezet op interne en externe betrokkenheid bij het programma.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 2.1 In 2025 is de woningbouw aan het Lindeplein en de Raadhuisstraat in uitvoering. 2.2 Ten behoeve van de woningbouwontwikkeling aan de Kloosterstraat wordt het omgevingsplan gewijzigd dat uiterlijk in Q2 ter vaststelling aan de raad zal worden aangeboden. 2.3 Voor wat betreft het Victoriapark ligt de focus op de planuitwerking en vergunningverlening. Het Vijverpark wordt projectmatig opgewaardeerd, waarbij in 2025 de eerste resultaten al zichtbaar worden.

3. Transitie Rumpenerstraat (41a) Wat willen we bereiken: Als gevolg van diverse oorzaken staat de leefbaarheid in de Rumpenerstraat - een belangrijke entree naar het centrumgebied van Brunssum - onder druk. Middels een meerjarige gebiedsgerichte aanpak wordt beoogd samen met stakeholders in het gebied de stedenbouwkundige kwaliteit, veiligheid en leefbaarheid en openbare ruimte te verbeteren, nieuwe woningen te realiseren en hiermee versnelling aan te brengen in de beoogde transitie van de straat. Het primaire doel is de leefbaarheid van de Rumpenerstraat te vergroten, de kwaliteit en waarde van het vastgoed en de openbare ruimte te verhogen en openbare orde- en ondermijningsproblematiek terug te dringen. In 2025 wordt een gebiedsvisie voor de Entree Rumpenerstraat/Componistenwijk opgesteld. Weller en de RO-Groep zullen uitvoering gaan geven aan het masterplan Componistenwijk. De strategische verwervingen in het plangebied zullen voorgezet worden. Daarnaast begeleiden we particuliere initiatieven in de Rumpenerstraat. De private herontwikkeling van de Bristol locatie naar nieuw een appartementengebouw met 11 appartementen zal vorm krijgen.

Gemeente Brunssum

89

Begroting 2025

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 3.1 Doorvertaling van de startnotitie in een stedenbouwkundige gebiedsvisie Entree Rumpenerstraat/Componistenwijk incl. beeldkwaliteitsplan waarbij aan de raad wordt gevraagd om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen vooruitlopend op formele vaststelling van de grondexploitatie. 3.2 Sluiten van een intentie-/samenwerkingsovereenkomst met betrokken partners (corporatie en ontwikkelaars). 3.3 Voortzetting van strategische verwervingen in het plangebied door zowel gemeente als betrokken partijen incl. beheer en exploitatie. 3.4 Wijziging van het omgevingsplan voor het masterplan Componistenbuurt van Weller en ROgroep. 3.5 Begeleiding van diverse particuliere planinitiatieven in de Rumpenerstraat.

4. Ontwikkeling 'de kop van Treebeek' (57) Wat willen we bereiken: In het kader van de wijkontwikkeling wordt de herstructurering van ‘de kop van Treebeek’ expliciet genoemd. Deze ontwikkeling ziet op de omgeving Horizonstraat en de Komeetstraat. Hier liggen percelen en opstallen die niet bijdragen aan een vitale en aantrekkelijke wijk. De drie deelgebieden (Horizonstraat 57, Komeetstraat 25 en 29 en Horizonstraat 75) grenzen aan elkaar. Bij ieder gebied is sprake van een min of meer zelfstandige invulling door een projectontwikkelaar. Het deelgebied Emmahoes (Horizonstraat 57) bestaat ook uit twee delen. In het meest oostelijk gelegen deel worden circa 36 woningen gerealiseerd, waarvan 18 levensloopbestendige woningen, 8 rijwoningen en 10 vrijstaande woningen. In het resterende (oostelijk) gedeelte van het plangebied wordt gekeken naar de mogelijkheid voor appartementen. Daarbij wordt ook gekeken naar een aanhaking op het initiatief onder b. (woningen met zorg). In ieder geval is met de betrokken marktpartijen afgesproken dat de ontsluiting van dit westelijk gebied via de oostkant geschiedt (en niet vanuit de Ringstraat). In 2023 is voor het westelijk deel van het plangebied een bestemmingsplanprocedure gestart. In en om de voormalige OLV van de Rozenkranskerk (Komeetstraat 25 en 29) worden circa 70 appartementen, hoofdzakelijk zorg gerelateerd uitgevoerd.

De kerk als beeldbepalend element blijft behouden en wordt her ingevuld. Het voormalige partycentrum wordt gesloopt. In het deelgebied Horizonstraat 75, een pand dat ooit is gebouwd als gezamenlijk longinstituut van de mijnen, en nu in gebruik is als paintballcentrum, worden 30 appartementen gerealiseerd. Deze appartementen komen binnen de bestaande contouren van het pand en zijn vooral bedoeld voor starters, jonge gezinnen en senioren. Een deel van de parkeerbehoefte wordt in afstemming met de parkeervoorziening van het zorgcomplex onder b. gerealiseerd. De omgevingsvergunning voor de transformatie van het pand Horizonstraat is inmiddels verleend.

90

Gemeente Brunssum

Begroting 2025

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 4.1 In samenspraak met de omgeving en afhankelijk eventuele beroepsprocedures, zal de ontwikkelende partij starten met het bouwen van het zorgcomplex in de Komeetstraat. 4.2 Voor het terrein van Emmashoes (westelijk deel) zal de bestemmingsplanprocedure naar verwachting in 2025 worden afgerond. De ontwikkelaar is voornemens in 2025 te starten met sloop en nieuwbouw.

5. Vlottrekken van de woningmarkt (52) Wat willen we bereiken: In 2023 heeft de gemeenteraad de lokale woonvisie gemeente Brunssum 2023-2028 vastgesteld. Om de doelen en ambities in de woonvisie te realiseren maakt de gemeente elk jaar prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties. Hiermee zorgen we ervoor dat de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van sociale huurwoningen gewaarborgd blijven. Ook maken we afspraken over leefbaarheid en veiligheid, duurzaamheid en het huisvesten van maatschappelijke doelgroepen zoals mensen die zorg nodig hebben. Tevens maken we meerjarige prestatieafspraken om langetermijndoelen te realiseren. Daarnaast ondersteunt de gemeente starters op de koopwoningmarkt door het verstrekken van startersleningen. Ook actualiseren we het Regionale woonbehoefteonderzoek zodat we regionaal maar ook lokaal de juiste woning op de juiste plek bouwen of transformeren. Woningbouwplannen worden regionaal afgestemd en toegevoegd aan de Regionale Woningmarktprogrammering. Bovendien proberen we subsidiegelden aan te trekken ten behoeve van woningbouwinitiatieven en herstructureringsopgaven en voeren we plannen uit waar al subsidiegelden voor zijn verleend zoals in de wijken Schuttersveld en Brunssum Noord.

In en rondom het centrumgebied (en in beperkte mate ook in de woongebieden) stimuleert de gemeente Brunssum binnen haar mogelijkheden transformatie naar wonen, daar waar vanuit de historie sprake is van solitair gelegen winkel- en/of bedrijfsbestemmingen. Deze transformaties moeten voldoen aan kwaliteitseisen die zijn opgenomen in het regionale woonbeleid. Op sommige plaatsen, zoals in de Rumpenerstraat, zijn hiervoor subsidieregelingen vastgesteld op basis van het aantal te transformeren vierkante meter detailhandel. In en rondom het Ei wordt, in het kader van het centrumplan, verouderd particulier bezit onttrokken ten faveure van nieuwe moderne woonvoorzieningen in verschillende huursegmenten. Dit bevordert de algehele doorstroming op de lokale woningmarkt in Brunssum. Ook in het transformatiegebied Kerkstraat-Noord en de ‘wonen boven winkel’ locaties worden nieuwe woonprojecten gefaciliteerd en daar waar mogelijk gestimuleerd. Wat betreft niet in exploitatie genomen bouwgronden die in gemeentelijk eigendom zijn, geldt de GTD-locatie in het stadsdeel Centrum als de belangrijkste. Deze locatie is globaal gelegen tussen de N276, Karel Doormanstraat en de dr.L.Th.Wietenstraat. De GTD-locatie is de plek waar in het verleden de gemeentelijke technische dienst was gehuisvest inclusief enkele restpercelen aan de zuidzijde.

In 2024 is een aanbestedingsprocedure doorlopen om te komen tot uitvoering van deze ontwikkeling. Dit heeft echter niet geleid tot een definitief aanbod vanuit de markt. Omdat gebleken is dat het ruimtelijke regime voor geïnteresseerden onduidelijk was en er onzekerheid rondom de mogelijke saneringsopgave was, is ervoor gekozen om de onderzoeken ten behoeve van de planuitwerking zelf verder ter hand te nemen. Op basis van een latere uitwerking kan dan alsnog worden gekozen voor een wijze van realisatie (zelf doen, uitgeven aan een ontwikkelaar of een combinatie hiervan). Bij deze ontwikkeling worden ook de restpercelen aan de zuidzijde van de eigenlijke GTD-locatie betrokken.

Gemeente Brunssum

91

Begroting 2025 Diverse lopende projecten worden verder opgepakt. Verdere uitvoering van de ontwikkeling op de locaties Raadhuisstraat en Entree Dorpstraat zal plaatsvinden. De ontwikkeling Hof van Oeloven zal worden afgerond. Aan de ontwikkeling van het Victoriapark, waarvoor eind 2023 het bestemmingsplan is vastgesteld, zal verdere uitvoering worden gegeven. Dit geldt ook voor de uitvoering van de ontwikkeling Lindehof, waarvoor het bestemmingsplan in 2024 is vastgesteld. Ten behoeve van de herontwikkeling van het voormalige schoolgebouw aan de Wieënweg 6 tot woongebied zal het vergunningtraject opgestart worden. Tevens ontstaat vanuit de markt ook behoefte om te transformeren of te herontwikkelen. Ook bij deze initiatieven proberen wij zo veel als mogelijk te faciliteren en stimuleren. Voorbeelden van overige locaties waar zich transformatie initiatieven voordoen zijn de Maarstraat (al gereed), de Schildstraat (voormalige Lidl-locatie is in procedure), de Prins Hendriklaan en de Gregoriuslaan. Denk hierbij aan oude supermarkten, dierenspeciaalzaken en overige verkooppunten. Het planologisch beleid is erop gericht de bedrijfs- en winkelfuncties zoveel mogelijk te concentreren in de daarvoor bestemde winkelclusters en bedrijventerreinen. Hiermee wordt de leefbaarheid in woonwijken bevorderd.

Binnen de cluster zelf is wel nog een actualisatie en modernisering van ruimtelijk beleid wenselijk. Wat recht doet aan de opgave van deze transformatie.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 5.1 Onderzoeken en uitwerken van een omgevingsplan voor de GTD-locatie. 5.2 Uitvoeren van het project Stratenaanpak, hetgeen concreet betekent dat alle aanvragen op basis van de subsidieregeling transformatiefonds (indienen mogelijk tot uiterlijk 31 december 2024) in 2025 procedureel worden afgehandeld, waarmee naar verwachting het project medio 2025 feitelijk tot een afronding zal komen. 5.3 Het omgevingsplan ten behoeve van de ontwikkeling Kloosterstraat wijzigen inclusief coördinatie van de vergunningprocedure; 5.4 Implementatie van de nieuwe regionale en lokale woonvisie en de op 23 maart 2023 gesloten Woondeal Limburg, onder andere door het maken van (meerjarige) prestatieafspraken, actualiseren van en toetsen aan het regionale woningbehoefteonderzoek, aantrekken van subsidiegelden en uitvoeren van plannen waar al subsidie voor verleend is en verstrekken van startersleningen.

6. Stadsdeelvisies (56) Wat willen we bereiken: Er zijn in het verleden voor de diverse stadsdelen visies vastgesteld. Deze visies worden in de komende jaren geactualiseerd als wijkplannen. De wijkplannen beschrijven een visie op de gewenste ontwikkelingen van de wijken die door alle partijen worden (h)erkend. Wijkplannen zijn gericht op huidige samenwerking en wat er concreet in de wijken gedaan wordt. Het programma Noord en Oost focust op intergenerationele problematiek gericht op 2050. In het proces naar een wijkplan worden plannen vastgesteld met, voor en door bewoners, woningcorporatie, maatschappelijke partners, professionals uit de wijk en zijn gebaseerd op kennis uit en over de buurt. De wensen en behoeften van alle partijen in een wijk worden bij elkaar gebracht. Het idee is dat de wijkplannen door gemeenschap gedragen gaan worden en zijn gericht op het verbeteren van de leefbaarheid, veiligheid en sociale samenhang in de wijken.

92

Gemeente Brunssum

Begroting 2025 Afgelopen november is in Brunssum-Oost het eerste wijkplan gepresenteerd (als gebiedsvisie Brunssum-Oost). Voor de zomer is het traject voor de wijkplannen voor Brunssum-Noord en Brunssum-Zuid van start gegaan. De planning is dat de wijkplannen in de eerste helft van 2025 worden gepresenteerd. Vervolgens worden de uitvoeringsprogramma’s van Noord en Zuid geconcretiseerd. Over de planning van de wijkplannen voor het Centrum en West volgt nog besluitvorming door het college.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 6.1 Het actualiseren van de stadsdeelvisies in de vorm van wijkplannen, gericht op het verbeteren van leefbaarheid, veiligheid en sociale samenhang in de wijken. De wijkplannen voor Noord en Zuid worden in 2025 gepresenteerd. 6.2 Ontwikkeling en uitgeven van buurtkrantjes met informatie, tips en oproepen, welke elke kwartaal verschijnen, waarin informatie over ontwikkelingen in de wijk, activiteiten die georganiseerd worden, verhalen van buurtbewoners en oproepen (bijvoorbeeld voor vrijwilligers) gedeeld kunnen worden. 6.3 Organiseren van bijeenkomsten voor nieuwe inwoners van de buurten op structurele basis per twee à drie maanden om bewoners kennis te laten maken met hun nieuwe buurt.

7. Verbreden wijkgerichte dienstverlening (26 & 27) Wat willen we bereiken: De verbreding van de wijkgerichte dienstverlening naar alle wijken wordt opgepakt in de programmatische aanpak, waarbij de wijken Noord en Oost ontwikkelgebied zijn, en in de wijkplannen.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: Zie hiervoor het programma Noord en Oost.

8. Buurtnetwerken (54) Wat willen we bereiken: In iedere wijk is er een Buurtnetwerk actief dat initiatieven namens de wijk ontplooit en een bijdrage levert aan het tot stand komen van beleids- en uitvoeringsplannen. We dragen bij aan het versterken van de rol en positie van de buurtnetwerken. De subsidie opwaarderen woon- en leefomgeving wordt sinds 2023 aan de buurtnetwerken verleend. Doel hiervan is dat de buurtnetwerken samen met de bewoners aan het aanzien en de kwaliteit van hun eigen wijk werken. Eind 2024 is deze subsidie geëvalueerd.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 8.1 Bijdragen aan het versterken van de rol en positie van de buurtnetwerken. Op dit moment loopt een traject om de buurtnetwerken hierbij te ondersteunen.

Gemeente Brunssum

93

Begroting 2025

Overige speerpunten 9. Ruimtegebruik van de fysieke leefomgeving Wat willen we bereiken: Een duurzaam, veilige en efficiënt ruimtegebruik van de fysieke leefomgeving waarborgen en daarmee een bijdrage leveren aan de kwaliteit van wonen, werken en recreëren in Brunssum. En het in stand houden van de bijzondere karakteristieken van het gebied dat is aangewezen als beschermd stads- en dorpsgezicht. We gaan vergunningen verlenen en toezicht houden op grond van de Omgevingswet (voorheen Wabo). Daarnaast wordt de Bomenverordening geactualiseerd. De huidige Bomenverordening dateert uit 2010. Er is thans geen beleid voorhanden waaruit een duidelijk afwegingskader volgt voor enerzijds het aanwijzen van beschermwaardige bomen en anderzijds het -bij uitzondering- toestaan van kapactiviteiten. Samen met de geactualiseerde Bomenverordening (incl. Bomenkaart) zal daarom uiterlijk in Q2 van 2025 zowel kapbeleid als een beleidsdocument voor het aanwijzen van waardevolle bomen en beschermwaardige gebieden/structuren aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 9.1 Opstellen van het Meerjarenbeleidsplan Omgevingswet voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) 2025-2029. 9.2 Opstellen van het Uitvoeringsprogramma Omgevingswet voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) 2025 op basis van het vigerende Meerjarenbeleidsplan. 9.3 Actualiseren van de Bomenverordening en het opstellen van beleid inzake het kappen van bomen en het aanwijzen van waardevolle bomen en beschermwaardige gebieden en structuren.

10. Omgevingsplan Wat willen we bereiken: Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet vormen de geldende ruimtelijke plannen, een aantal lokale regels samen met een aantal rijksregels (vervat in de Bruidsschat) het tijdelijke omgevingsplan. Tot eind 2031 heeft de gemeente de tijd om te werken naar een definitief omgevingsplan. Te verwachten is dat het werken met het huidige tijdelijke omgevingsplan vergrootte impact zal hebben op de (capaciteit van de) organisatie. Denk hierbij aan de doorontwikkeling van toepasbare regels, het omzetten van bruidsschat-regels en verordeningsregels, alsmede publicatie- en ontwikkelinstructies voor initiatiefnemers. Voor lopende ontwikkelingen zal de gemeente gebruik maken van de Tijdelijke Alternatieve Maatregel (TAM-IMRO) die is ingevoerd omdat de techniek om het omgevingsplan te wijzigen (STOP/TPOD) nog niet optimaal is. Dit houdt in dat een wijziging van het tijdelijke deel van het omgevingsplan zoveel mogelijk plaatsvindt volgens de oude bestemmingsplanstructuur, maar inhoudelijk wel volgens de huidige wet- en regelgeving. Deze maatregel kan nog tot eind 2025 gebruikt worden.

94

Gemeente Brunssum

Begroting 2025 Daarnaast kunnen ontwikkelingen, mits voldoende concreet, ook mogelijk worden gemaakt met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) eventueel gecombineerd met een wijziging van het omgevingsplan (gecoördineerde besluitvorming). De bopa moet te zijner tijd wel worden opgenomen in het omgevingsplan.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 10.1 Vaststellen van een transitieplan om stapsgewijs het tijdelijke deel van het omgevingsplan om te zetten naar een definitief omgevingsplan.

11. Omgevingsvisie Wat willen we bereiken: We werken om verschillende redenen aan een nieuwe toekomstvisie voor Brunssum. Allereerst is een nieuwe visie nodig om richting te geven aan het Brunssum van de toekomst. Deze visie geeft sturing aan de gemeente over hoe we ons als organisatie verhouden tot de majeure maatschappelijke vraagstukken en opgaven. Daarbij komt dat bestaande visies van de gemeente verouderd zijn. De huidige structuurvisie dateert uit 2009 en de strategische visie uit 2013. Er is veel veranderd in de wereld, waardoor de visies niet meer actueel zijn. Ook dwingt nieuwe wetgeving ons tot actie: de Omgevingswet vereist dat de gemeente vóór 2027 een omgevingsvisie vaststelt. Een toekomstvisie is de strategische koers die bepaalt wat we als organisatie, of in dit geval als gemeente, willen bereiken in de toekomst. We bekijken de nieuwe toekomstvisie vanuit het kader van de omgevingsvisie, zijnde een strategische langetermijnvisie voor de fysieke leefomgeving van Brunssum. We hanteren echter een brede scope, die niet alleen ruimtelijk is, maar ook sociaal, maatschappelijk en economisch. Op deze manier proberen we de kansen en uitdagingen vanuit zo veel mogelijk perspectieven in kaart te brengen. De toekomstvisie vormt daarmee één overkoepelende visie voor de stad en dient als basis voor andere visies en beleidsplannen.

Feitelijk zijn hiermee, zoals ook al met de raad besproken, de omgevingsvisie en de toekomstvisie als bedoeld in punt 4 van het coalitieakkoord geïntegreerd. De toekomstvisie is ook een uitvoerbaar sturingskader waarnaar we ons organiseren. Het kan als een katalysator dienen voor een nieuwe manier van werken en het inrichten van werkprocessen. Niet alleen binnen onze gemeentelijke organisatie, maar juist ook in de samenwerking met alle andere partners die elke dag aan Brunssum werken. Daarom maken we gebruik van een maximale participatieve aanpak. De toekomstvisie moet nog steeds voldoen aan de minimale vereisten van een omgevingsvisie, omdat dit document geldt als onderlegger voor het te ontwikkelen omgevingsplan.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 11.1 In 2025 wordt, op basis van de uitgebreide analyse uit 2024, het ontwikkelscenario vormgegeven en wordt de omgevingsvisie geschreven en ter besluitvorming in procedure gebracht.

Gemeente Brunssum

95

Begroting 2025

12. Programmatische aanpak Brunssum Noord en Oost Wat willen we bereiken: Begin 2025 wordt aan de gemeenteraad de programmatische aanpak voor Brunssum Noord en Oost voorgelegd. De investeringen in de programmatische aanpak overstijgen de woon- en leefomgeving en hebben ook betrekking op de intergenerationele problematiek die door bewoners van Noord en Oost worden ervaren. Bewoners in Brunssum Noord en Oost hebben te maken met intergenerationele problematiek, zoals vergaande armoede, ernstige gezondheidsproblemen, huizen die niet eenvoudig te verduurzamen zijn, ruimtelijke indelingen die leiden tot gevoelens van onveiligheid, et cetera. We zien dat veel bewoners in deze gebieden niet met een enkel, maar met meervoudige problematiek te maken hebben. Deze problemen versterken elkaar, en zorgen voor een steeds verder toenemend niveau van stress onder deze bewoners. Door deze veelheid aan problemen, hebben zij verschillende vormen van hulp en ondersteuning nodig, maar deze weet hen helaas niet altijd te bereiken. Ook passen dergelijke profielen niet in de huidige indeling van de systemen in het sociale-, zorg- en veiligheidsdomein. We zien dat er tot op heden verschillende goede initiatieven/aanpakken ontwikkeld zijn.

Echter zijn deze minder effectief en succesvol dan mogelijk, doordat zij ieder slechts een deel van de extreem complexe en meervoudige problemen aanpakken waar deze bewoners mee te maken hebben. Ook vraagt de opgave in deze wijken een aanpak die dieper graaft naar onderliggende oorzaken en de ontwikkeling van een werkwijze van de gemeente en organisaties in het publiek domein sámen met bewoners mogelijk maakt. Daarom heeft het college in 2023 besloten voor beide gebieden een programmatische aanpak te ontwikkelen. Deze programmatische aanpak wordt vertaald naar een langjarig programma voor Noord en Oost dat begin 2025 wordt voorgelegd aan de Raad. Om te komen tot een integrale gebiedsgerichte aanpak is het van essentieel belang dat we starten met een brede analyse van de opgave en onderliggende dynamieken in het gebied. Vervolgens is een integrale, brede aanpak gericht op de lange termijn en op nieuwe vormen van samenwerking met bewoners en tussen organisaties benodigd. Daarmee zijn we in 2024 gestart. De bewoners van beide gebieden worden hier actief bij betrokken. De ambitie van dit programma reikt tot 2050, en geeft ons richting in waar we naartoe willen, waarbij we stapsgewijs, per bestuursperiode, bepalen wat de juiste stappen zijn om te zetten.

Zo werken we ernaar toe dat de inwoners van Brunssum (Noord en Oost) in 2050 eigen regie hebben op een breed welvarend en gezond leven doordat stress op verschillende aspecten van het leven afwezig is. De speerpunten in de begroting benoemd onder verschillende programmaonderdelen kunnen dan ook een belangrijke rol spelen in de programmatische aanpak. Deze zijn niet beperkt tot de hier benoemde speerpunten.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 12.1 Vaststellen van een langjarig programma voor Brunssum Noord en Oost.

96

Gemeente Brunssum

Begroting 2025

Ombuigingen Bedragen in € (- is voordeel)

Ombuiging Verhogen bouwleges Asbestfolie niet meer gratis verstrekken Totaal programma 10

2025 -15.000 - 1.000

2026 -15.000 -1.000

2027 -15.000 -1.000

2028 -15.000 -1.000

-16.000

-16.000

-16.000

-16.000

Verhogen bouwleges We kiezen ervoor om de hoogte van de bouwleges in bepaalde mate gelijk te trekken met omliggende gemeenten. Dit leidt tot hogere opbrengsten van € 15.000,Asbestfolie niet meer gratis verstrekken Het verstrekken van gratis asbestfolie is momenteel een extra service. De gemeente stopt hier mee.

Wat kost het programma in totaal? Bedrag x € 1.000,-)

Taakveld Lasten XT-81 - Ruimtelijke ordening XT-82 - Grondexpl.(niet-bedr.terreinen) XT-83 - Wonen en bouwen Baten XT-81 - Ruimtelijke ordening XT-82 - Grondexpl.(niet-bedr.terreinen) XT-83 - Wonen en bouwen Totaal

Gemeente Brunssum

Begroting 2025 9.336 939 6.516 1.881 -6.191 0 -5.894 -297 3.145

Begroting 2026 7.182 851 4.462 1.869 -4.144 0 -3.864 -280 3.038

Begroting 2027 5.892 846 3.178 1.868 -2.902 0 -2.623 -279 2.990

Begroting 2028 3.956 842 1.247 1.867 -973 0 -694 -279 2.984

97

Begroting 2025

11. Algemene Dekkingsmiddelen

Inleiding Alle lasten en baten die samenhangen met de programma's 1 tot en met 10 worden rechtstreeks op het betreffende programma verantwoord. De baten bestaan onder andere uit doeluitkeringen, specifieke rijksvergoedingen, huuropbrengsten. Daarnaast kent de gemeente diverse inkomsten waarvan de besteding niet gebonden is, de zogenaamde algemene dekkingsmiddelen. Deze baten zijn niet rechtstreeks aan de programma’s 1 t/m 10 toe te wijzen. Artikel 8 van het BBV (Besluit begroting en verantwoording) schrijft voor dat in het programmaplan van de begroting (naast de raming van lasten en baten per programma) ook een overzicht algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en het bedrag onvoorzien opgenomen moeten worden. Dit overzicht is in de begroting opgenomen als programma 11, Algemene dekkingsmiddelen. Algemene dekkingsmiddelen geeft inzicht in specifieke financiële onderwerpen zoals de algemene uitkering, mutaties reserves, belastinginkomsten, geldleningen, treasury en overige baten en lasten. De overige baten en lasten bevat onder meer de verplichte post onvoorzien. In het programma Algemene dekkingsmiddelen is ook opgenomen "Beheer overige gebouwen en gronden".

Kaderstellende nota's • • • • • • • • • • • • • • •

98

Nota verbonden partijen Nota risicomanagement (2021) Nota activabeleid (2021) Nota reserves en voorzieningen (2022) Nota inkoop- en aanbestedingsbeleid (2024) Treasurystatuut (2020) Nota debiteurenbeleid (2020) Algemeen Controle Plan (2024) Financiële verordening 212 (2023) Controle verordening 213 (2023) Verordening 213a onderzoek door College naar de doelmatigheid en doeltreffendheid (2024) Informatiebeveiligingsbeleid 2020-2023 Privacy beleid gemeente Brunssum 2022-2024 Besluit Informatiebeheer gemeente Brunssum 2021 Duurzaamheidsbeleid

Gemeente Brunssum

Begroting 2025 • • • • • • • • • • • • •

Bedrijfsinformatieplan Kwaliteitsbeleid informatie- en archiefbeheer Verordening elektronische kennisgeving gemeente Brunssum 2016 Archiefverordening 2014 Beleidsplan integriteit 2022-2026 Organisatiebesluit gemeente Brunssum 2017 Personeelshandboek gemeente Brunssum Leges verordening en werken voor derden gemeente Brunssum Verordening op de heffing en invordering van belastingen en onroerendezaakbelasting Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen gemeente Brunssum Verordening op de heffing en invordering van hondenbelasting gemeente Brunssum Verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing gemeente Brunssum Verordening op de heffing en invordering van de rioolheffing gemeente Brunssum

Gemeente Brunssum

99

Begroting 2025

Speerpunten uit het uitvoeringsprogramma 1. Streven naar een sluitende begroting (59) Wat willen we bereiken: Het streven en de ambitie is dat er jaarlijks een begroting wordt gepresenteerd met een reëel en structureel meerjarig begrotingsevenwicht. Dat betekent dat de uitvoering van structurele activiteiten volledig gedekt worden door structurele inkomsten. Slechts concreet incidentele kosten kunnen worden gedekt vanuit de reserves. De gemeente Brunssum wil een financieel gezonde organisatie zijn, die voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording en werkt binnen alle wettelijke kaders en eisen. De bedrijfsvoering is daarbij zoveel mogelijk afgestemd op de eisen, die samenleving en bestuur hieraan stellen. We benutten in de meerjarenbegroting de reservering Algemene Uitkering gemeentefonds (vrijval volume accres) voor 2026 en 2027. Deze reservering was opgenomen uit behoedzaamheid voor barre tijden. Daarnaast verlagen we de post onvoorzien in de begroting. Ook vervalt de in 2023 opgenomen stelpost prijsstijgingen. In de nieuwe begroting zijn de inmiddels bekende realistische bedragen verwerkt. En verder zijn door de gestegen rentes de rentekosten voor leningen toegenomen. Ook denken wij na hoe optimaal gebruik te maken van subsidiemogelijkheden en de inzet vanuit verbonden partijen en gemeenschappelijke regelingen.

Met betrekking tot subsidiemogelijkheden wordt er extern en intern gezocht naar mogelijkheden of faciliteiten die hierbij kunnen ondersteunen.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025: 1.1 Er wordt naar gestreefd om vanaf 2025 de begroting structureel weer sluitend te krijgen, hetgeen ook afhankelijk is van keuzes van het rijk. 1.2 We benutten de reservering Algemene uitkering gemeentefonds 1.3 Verdere uitwerking, implementatie en uitvoering van subsidiemogelijkheden.

Financiële bijstellingen Bedragen in € (- is voordeel)

Terugdraaien reservemutatie algemene reserve begroting 2024

Begroting 2025 -1.330.484

Begroting 2026 1.141.079

Begroting 2027 189.405

Begroting 2028 0

In de voorjaarsbrief hebben we de reservemutatie ter dekking voor tekorten in 2026 en 2027 inzake de algemene reserve uit de begroting 2024 teruggedraaid om zo het begrotingsbeeld weer zuiver te kunnen presenteren.

100

Gemeente Brunssum