Raadsvoorstel 67 (bijlage) Coalitieakkoord Samen voor Brunssum 2022-2026.pdf

Samen voor Brunssum Coalitieakkoord raadsperiode 2022-2026

Voorwoord

‘De Kiezer heeft gesproken’ Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022 behaalde het Progressief Akkoord 5 zetels, Lijst Borger 5 zetels, de VVD Brunssum 4 zetels en de PvdA Brunssum 2 zetels. Na verkennende gesprekken onder leiding van de informateurs Ellen Janssen en Ben van Essen hebben wij besloten om een coalitie te vormen. Voor u ligt het coalitieakkoord voor de raadsperiode 2022-2026. Met thematieken op hoofdlijnen en detaillering op actiepunten geven wij richting aan de koers van onze gemeente voor de komende 4 jaar. Het coalitieakkoord zal nader worden uitgewerkt in een collegeprogramma c.q. uitvoeringsprogramma. In de afgelopen periode is aangetoond dat Brunssum zelfstandig bestaansrecht heeft. Er zijn flinke stappen voorwaarts gezet en we willen daadkrachtig verder bouwen aan het Brunssum van morgen.Het eerder ingezette beleid zetten wij dan ook op hoofdlijnen voort; daarnaast leggen we accenten, ontwikkelen nieuw beleid en spelen we in op (wijzigende) omstandigheden van de individuele burger en de samenleving als geheel. We onderschrijven het belang van samenwerking bij het realiseren van onze ambities. We maken ons sterk dat de burger centraal blijft staan en iedereen mee kan doen. Onze coalitie zal de grote uitdagingen en majeure opgaven van de komende tijd niet uit de weg gaan. Onze doelen zijn helder. De woningnood wordt teruggedrongen.

Klimaatadaptie en energietransitie worden onverkort opgepakt. De Omgevingswet wordt succesvol ingevoerd. Innovaties in het sociaal domein worden gezocht en gevonden, zodat meer mensen meedoen en (kinder)armoede wordt teruggedrongen. De vastgestelde plannen voor wijk- en gebiedsontwikkeling worden uitgevoerd. Het Centrumplan wordt gerealiseerd deze periode. Het toeristisch-recreatieve karakter van Brunssum wordt versterkt. We scheppen duidelijkheid over de ontwikkelingen aan de Oostflank. Dit alles met inachtneming van een gezonde financiële huishouding en een structureel sluitende begroting. Vanuit het besef dat we Brunssum samen maken, investeren we in een goede relatie met onze samenwerkingspartners en een duurzame verbinding met onze inwoners. We bouwen voort aan het vertrouwen van de lokale samenleving door burgerparticipatie te verankeren in onze manier van werken en door het accent te leggen op de uitvoering, zodat de resultaten voor zichzelf spreken.Een constructief bestuurlijk-ambtelijk samenspel draagt bij aan het maximaal realiseren van onze ambities. Alleen gezamenlijk kunnen we Brunssum verder uitbouwen tot een aantrekkelijke en vitale gemeente met een prettig woon-, werk- en leefklimaat. 1

Inhoudsopgave Algemeen

Pagina 3

Bestuur en burger

Pagina 5

Veiligheid en leefbaarheid

Pagina 7

Sociaal Domein

Pagina 8

Onderwijs en gezondheid

Pagina 10

Wijkgericht werken

Pagina 12

Sport en cultuur

Pagina 13

Duurzaamheid

Pagina 14

Economie, toerisme en recreatie

Pagina 16

Wonen, mobiliteit en leefomgeving

Pagina 18

Financiën

Pagina 20

2

Algemeen Op basis van gelijkwaardigheid, respect en vertrouwen gaan wij aan de slag met onze opgaven, doelen en ambities Opgaven en ambities In de afgelopen jaren is veel bereikt. Het is dan ook niet meer dan logisch dat we voortborduren op het bestaande beleid en daarbij nieuwe keuzes, visies en ambities (waar)maken. Langs de weg van de inhoud hebben we elkaar gevonden en overeenstemming bereikt over de prioritaire thema’s waar wij ons als coalitie de komende bestuursperiode hard voor maken. Op basis van gelijkwaardigheid, respect en vertrouwen gaan we aan de slag met de opgaven, doelen en ambities die we ons in dit coalitieakkoord gesteld hebben. Het akkoord is vooraf inhoudelijk besproken met de ambtelijke organisatie. Het coalitieakkoord wordt door het college van B&W vertaald naar een uitvoeringsprogramma. Hierin wordt opgenomen hoe en wanneer we onze doelen de komende jaren gaan realiseren. In de aanloop naar het uitvoeringsprogramma zullen we het maatschappelijk middenveld consulteren. De input van onze partners kan aanleiding zijn tot aanvulling of bijstelling van onze ambities. Vervolgens zal het uitvoeringsprogramma worden besproken met de raad.

Thema’s als ‘zorg en veiligheid’, ‘het inclusiebeleid’, ‘gezondheid, mobiliteit en een gezonde leefomgeving’, maar ook de aanpak van samenhangende problematieken binnen het fysieke en sociale domein en in de wijken, bevestigen de noodzaak om meer integraal (samen) te werken en andere wegen in te slaan om onze doelen te bereiken. De omslag van sectoraal naar integraal werken en naar opgaven- en gebiedsgericht werken is eerder in gang gezet en gaan we in deze bestuursperiode verankeren in de organisatie. Dit heeft consequenties voor de werkwijze en samenwerking binnen het college van B&W, raad en ambtelijke organisatie. Bijvoorbeeld, omdat besluiten en raadsvoorstellen vaker gebaseerd zullen zijn op collegiale verantwoordelijkheid in plaats van portefeuilleverantwoordelijkheid. Ook streven we een constructieve samenwerking met de oppositie na. We stellen ons op het standpunt dat een gemeente als autonome bestuurslaag zelfstandig over haar bestaansrecht beslist. Een gemeente staat als eerste overheid immers het dichtst bij haar burgers en kan zelf het beste bepalen of ze haar inwoners optimaal kan bedienen, en zo ja, hoe.

Wij blijven tegen een van bovenaf opgelegde herindeling en beseffen tegelijkertijd dat samenwerking, in regionaal verband met provincie en rijk, en met het maatschappelijk middenveld en onze burgers, van strategisch belang is om onze taken goed te kunnen uitvoeren. Onze ambities zijn gericht op realistische plannen die passen bij de verantwoordelijkheden, mogelijkheden en de schaal van Brunssum. We kunnen niet alles alleen, niet alles tegelijk, en moeten soms ook durven stoppen met beleid dat (uiteindelijk) geen of onvoldoende effect heeft. Dat past bij een eerlijk en transparant bestuur.

3

Deze coalitie opteert voor een nieuwe manier van samenwerken, met oog voor medemenselijkheid, passend bij de huidige tijdsgeest en waar de burger om vraagt. Dat vraagt om een wendbare en slagvaardige organisatie met goed samenspel tussen inwoners, ambtenaren en politiek. Bijvoorbeeld het inspelen op onverwachte ontwikkelingen, zoals de coronapandemie, de toeslagenaffaire, de energiecrisis en de noodopvang van vluchtelingen.

Wat gaan we doen? 1. Vertalen van coalitieakkoord naar uitvoeringsprogramma (2e helft 2022) 2. Organiseren van een ‘omgevingsgesprek’ waarbij (vertegenwoordigingen van) het maatschappelijk middenveld en de ambtelijke organisatie worden geconsulteerd over de concretisering van het uitvoeringsprogramma

4

Bestuur en burger Wij staan voor een krachtig bestuur en een daadkrachtige aanpak, om in een optimale samenwerking met burgers en ondernemers de maatschappelijke opgaven in Brunssum beter vorm te geven Opgaven en ambities We willen (blijven) werken aan een integer en transparant bestuur dat integraal samenwerkt, elkaar opzoekt als een vraagstuk daarom vraagt, en positief-kritisch met elkaar het gesprek aangaat. Gelijkwaardigheid tussen de coalitiepartijen staat voorop. We werken aan een open en positieve cultuur en gaan in overleg met elkaar als er knelpunten zijn. We actualiseren de gedragscodes voor raad, college van B&W en ambtelijke organisatie, hanteren deze als leidraad voor ons handelen, en zorgen ervoor dat dit geborgd wordt binnen de organisatie. We opteren voor een bestuur dat verder kijkt dan één raadsperiode. In dat licht is een herijking van de strategische visie ‘Brunssum 2025’ nodig, te formuleren samen met alle daarbij horende partners. Om optimaal met burgers en ondernemers te kunnen samenwerken, is een krachtig bestuur en een daadkrachtige aanpak nodig, met als doel gezamenlijk de maatschappelijke opgaven in Brunssum beter vorm te geven. Burger- en overheidsparticipatie staan hoog in het vaandel. Deze coalitie gelooft in het bundelen van krachten, neemt het voortouw waar nodig, en laat los daar waar gewenst.

We maken ons zorgen om de opkomst bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen en gaan onderzoeken naar de redenen die hieraan ten grondslag liggen. We stellen ons als doel deze opkomst weer te verhogen bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Een goede wisselwerking tussen raad, college, ambtelijke organisatie en griffie is een andere kritische succesfactor. Elkaar ruimte en vertrouwen geven, om verantwoordelijkheden en ambities maximaal waar te maken. Daarbij hoort ook dat de ambtelijke organisatie het beste uit zichzelf kan halen, door leiding en medewerkers een veilig werkklimaat te garanderen en te blijven investeren in wederzijds respect en vertrouwen. De in de vorige periode ingestelde ‘raadswerkgroep verbinden’ heeft in dit verband goede resultaten laten zien. Vandaar dat we dit gremium de komende tijd beter gaan borgen binnen de organisatie. Voor de overige raadswerkgroepen gaan we kritisch bekijken wat de relevantie is en of het beoogde doel bereikt is (en over kunnen gaan tot mogelijke implementatie). De huidige samenleving vraagt om een andere, meer flexibele en klantgerichte opstelling van onze organisatie naar de buitenwereld.

Eerder in het proces op een integrale en minder regelgerichte wijze samen met de omgeving kijken welke mogelijkheden er zijn om problemen op te pakken: dát is de meer omgevingsbewuste en burgergerichte dienstverlening die deze coalitie nastreeft. Concreet betekent dit onder meer dat de huidige openingstijden van onze gemeente, de manieren waarop het klantcontact plaatsvindt, en de informatiestructuur (nog) beter worden afgestemd op de behoefte van de burgers. Ook gaan we bekijken of deregulering kan bijdragen aan een betere dienstverlening. Wij vinden het van groot belang dat continu wordt geïnvesteerd in organisatie en bedrijfsvoering, zodat de ambtelijke organisatie optimaal meebeweegt met hetgeen samenleving en bestuur vragen (daarbij zijn aan de orde houding/gedrag, vaardigheden van medewerkers, inrichting van taken/verantwoordelijkheden/ bevoegdheden, externe communicatie, toedeling van budgetten, informatie-huishouding etc.).

5

Dat kan alleen als het ambtelijk apparaat, zowel kwantitatief als kwalitatief, voldoende is toegerust om het omvangrijke takenpakket goed te kunnen uitvoeren. Met idealiter een centraal informatiesysteem voor gemeentelijke organisatie, raad, college en burger. Herijking van de besturingsfilosofie kan helpen om de wisselwerking te verbeteren tussen raad en college, en tussen bestuur en ambtelijke organisatie. Door het inbouwen van reflectiemomenten gaan we het ambtelijk-bestuurlijk samenspel in de praktijk regelmatig toetsen aan hetgeen we met elkaar hebben afgesproken. Het lopende programma ‘Organisatieontwikkeling’ binnen de ambtelijke organisatie heeft onze steun vanuit onze visie op samenwerking. Steeds meer problemen en opgaven overstijgen onze gemeentegrenzen. We spelen daarom een actieve rol in de regionale samenwerking en stellen ons op als een volwaardig partner. Door de handen ineen te slaan, kunnen we aantoonbare schaalvoordelen behalen op het gebied van kennis, bestuurskracht, middelen, en korte lijnen naar de rijksoverheid. Parkstad Limburg is wat ons betreft ook het schaalniveau waarop wij in nauwe samenwerking met de omliggende gemeenten de ‘brede 1 welvaart’ willen aanpakken. Als opdrachtgever houden we grip op het functioneren en de uitgaven van de gemeenschappelijke regelingen. Het principe van ‘realistisch begroten’ wordt ook in dit kader strikt gehanteerd.

We anticiperen tijdig op de aanstaande wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (1 juli 2022). Met het initiatiefvoorstel ‘Brunssum – Samen aan zet’ hebben we een eerste stap gezet van burger- naar overheidsparticipatie. In de komende bestuursperiode zullen we zowel onze ambtelijke processen en bestuursprocessen als ons gedrag en houding aanpassen aan deze andere manier van werken. In aanvulling op lopende initiatieven om de burger meer bij het beleid te betrekken, gaan we op zoek naar vernieuwende vormen van burgerparticipatie die hun waarde in de praktijk hebben bewezen.

Wat gaan we doen? 3. Actualiseren gedragscodes raad, college van B en W, en ambtelijke organisatie 4. Herijken strategische visie ‘Brunssum 2025’ 5. Opstellen kadernotitie ‘burgerbetrokkenheid’, op basis waarvan burgerparticipatie en de pilot ‘Brunssum - Samen aan zet’ worden verankerd in onze manier van werken 6. Duurzaam borgen van raadswerkgroep Verbinden in de organisatie 7. Komen tot een dienstverlening die integraal is van opzet en nog meer afgestemd is op de behoefte van de burgers. Hierbij komen o.a. de volgende aspecten aan bod: openingstijden, wijze van klantcontact, vergewisplicht, afstemming en digitalisering processen, oplossingsgerichte attitude en deregulering 8. Herijken besturingsfilosofie 9. Inbouwen reflectiemomenten ambtelijk-bestuurlijk samenspel 10. Vervullen actieve rol/volwaardig partnerschap bij regionale samenwerking 11. Grip houden op functioneren en uitgaven gemeenschappelijke regelingen en anticiperen op aanstaande wijziging WGR

1 Brede welvaart omvat alles wat mensen van waarde vinden. Naast materiële welvaart gaat het ook om zaken

als gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale cohesie, persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. Bovendien betreft het niet alleen de kwaliteit van leven in het ‘hier en nu’, maar ook de effecten van onze manier van leven op het welzijn van mensen ‘elders’ (buiten de regio) en ‘later’ (toekomstige generaties). Waar mensen wonen, en wat die regio te bieden heeft aan bijvoorbeeld werk, scholing, woningen maar ook de kwaliteit van de leefomgeving, is daarom van groot belang voor hun welvaart. Het schaalniveau van de regio is daarmee essentieel voor een beleid gericht op het verbeteren van de brede welvaart (citaat Planbureau voor de Leefomgeving).

6

Veiligheid en leefbaarheid Voor een veilig Brunssum gaan we strikter en zichtbaarder optreden tegen criminaliteit en overlast, maar ook, zeker waar het onze jongeren betreft, met oog voor preventie en voorlichting en verbetering van leefomgeving Opgaven en ambities We willen dat Brunssum een veilige stad is, waar onze inwoners zich veilig voelen en prettig wonen, en waar ondernemers veilig kunnen ondernemen. We zullen bevorderen dat toezicht & handhaving en politie, daar waar nodig, strikter optreden. Vooral ook dat zij zichtbaarder en daarmee meer herkenbaar aanwezig zijn in de wijken om overlast te voorkomen of te beperken. Inzetbaarheid buiten kantooruren is daartoe gewenst. Uitbreiding van (vast en/of mobiel) cameratoezicht is een optie om overlast terug te dringen. De lopende activiteiten voor bestrijding van georganiseerde criminaliteit (mensenhandel, drugscriminaliteit, digitale criminaliteit, witwassen, vastgoedfraude en milieucriminaliteit) en van ondermijning, en de aanpak in het kader van het Bibob-beleid worden gecontinueerd. Ondermijning manifesteert zich ook op bedrijventerreinen, in aanloopstraten en woonwijken. Via een gebiedsgerichte aanpak en KVO-projecten (Keurmerk Veilig Ondernemen) dringen wij dit samen met onze inwoners en partners terug. Het Damoclesbeleid wordt humaan toegepast met ruimte voor maatwerk door de burgemeester.

In Brunssum is geen plaats voor coffeeshops en growshops. Parkeeroverlast wordt aangepakt, zodat onder andere hulpverleners doorgang hebben om op tijd hun doel te bereiken. Onze jeugd heeft een lastige tijd achter de rug. Door de inzet van straatcoaches is er veel bereikt en hebben we een beter beeld gekregen van de situatie in wijken. Deze aanpak willen we in de komende periode continueren met inzet van blijvende straatcoaches en/of jeugdboa’s. Door nu in gesprek te gaan met en voor de jeugd, in samenspraak met onder andere politie, CMWW en gemeente, werken we samen aan de verbetering van de leefomgeving van jongeren in de wijken. Dit moet ons een beeld geven van hoe wij tegemoet kunnen komen aan de wensen en het ontwikkelpotentieel van onze jongeren. Daarvoor maken we ook werk van preventie en voorlichting. Hierbij zullen we goede voorbeelden van jeugd etaleren om een positieve ontwikkeling te ondersteunen. Insteek is, dat mét de jeugd wordt gepraat, in plaats van óver de jeugd. Daarmee geven we een impuls aan de gewenste samenwerking tussen de domeinen zorg en veiligheid. Voor onze coalitie is er een lik-op-stuk beleid voor structureel overlastgevende jongeren en criminaliteit (die na herhaalde gesprekken en waarschuwingen het gedrag niet aanpassen). Grensoverschrijdende samenwerking met de Parkstadgemeenten op dit gebied is een must.

Wat gaan we doen? 12. Continueren van bestaand veiligheidsbeleid (georganiseerde criminaliteit, ondermijning, Bibob-beleid). Indien nodig uitbreiding vast/mobiel cameratoezicht 13. Zo nodig structureel maken van inzet straatcoaches/jeugdboa’s in combinatie met jongerenwerk CMWW, inclusief aandacht voor preventie en voorlichting. Grensoverschrijdende samenwerking met de Parkstadgemeenten op dit gebied is een must. 14. Bevorderen dat boa’s en politie meer zichtbaar aanwezig zijn in de wijken en dat parkeeroverlast wordt aangepakt 15. Kiezen voor humaan Damoclesbeleid, voor maatwerk door de burgemeester. 7

Sociaal Domein Wij komen op voor de zwaksten en meest kwetsbaren in de lokale gemeenschap en werken aan een inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen op voet van gelijkheid, met regie over het eigen leven en toegang tot dezelfde voorzieningen en diensten Opgaven en ambities ‘Iedereen doet mee’ is ons devies. Dat geldt niet alleen voor jongeren maar, gelet op de vergrijzing, zeker ook voor ouderen. Ouderenbeleid is erop gericht dat senioren zo lang mogelijk in hun vertrouwde thuisomgeving kunnen functioneren en actief kunnen participeren in de samenleving. In overleg met alle ouderenorganisaties ontwikkelen we gerichte maatregelen voor deze doelgroep. In dit kader beoordelen we of (meer) specifieke aandacht voor ouderen past binnen de huidige doelstelling. Een daaruit voorkomend middel kan de oprichting van een Seniorenraad zijn. In een inclusieve samenleving kan iedereen meedoen op voet van gelijkheid en wordt niemand gediscrimineerd of uitgesloten, heeft iedereen regie over zijn eigen leven en toegang tot dezelfde voorzieningen en diensten. Om dit te realiseren, gaan we een lokale inclusie-agenda opstellen die betrekking heeft op zowel het sociale als het fysieke domein. Dit is een belangrijke stap bij de uitvoering van het VN-verdrag voor mensen met een beperking.

Onderdeel hiervan vormt het stimuleren van actieve (arbeids)participatie, als doorleiding naar de arbeidsmarkt niet mogelijk is. Temeer nu dankzij ons succesvol uitstroombeleid de minder kansrijke groep nadrukkelijker in beeld komt. Maar ook het toewerken naar meer respect en waardering voor oorlogsveteranen wordt geïmplementeerd. Dat doen we door een ambtenaar en wethouder hiervoor verantwoordelijk te maken. Onze coalitie komt op voor de zwaksten en meest kwetsbaren in de lokale gemeenschap. Het tegengaan van kinderarmoede heeft voor onze coalitie hoge prioriteit. Daarvoor is onder meer nodig dat specifieke regelingen voor kinderen worden uitgebreid, de rol van scholen wordt versterkt, en de zorg zich niet alleen richt op de ouders, maar juist ook op de kinderen die opgroeien in armoede. We willen armoedebestrijding in brede zin ook versterken door een samenhangende aanpak op alle leefgebieden, te weten: financiën, wonen, gezondheid, scholing, omgeving en veiligheid. Armoedebeleid moet stimulerend zijn volgens het principe van de Participatiewet en met oog voor een persoonlijk ontwikkelingsplan. Ook ontwikkelen we een aanpak voor de actuele problematiek rond ‘energiearmoede’ (zie verder onder ‘Duurzaamheid’). Initiatieven vanuit het maatschappelijk middenveld om armoede tegen te gaan, toetsen wij aan ons armoedebeleid om indien nodig tot gerichte actie over te gaan.

De jeugd heeft de toekomst. We zetten daarom breed in op onze jeugd, o.a. door het (samen met de jeugd) realiseren van jongerenontmoetingsplekken in de wijken. Maar ook door, samen met onze partners, jongeren en hun ouders te ondersteunen bij opgroeien, opvoeden en ontwikkelen. En door de jeugd actief te betrekken bij de lokale politiek door het instellen van een kinderburgemeester en een kinderraad.

8

Uitgangspunt is en blijft dat de WMO, Jeugdwet en Participatiewet, ondanks de openeindfinanciering, worden uitgevoerd binnen het financiële kader van de beschikbare budgetten. Daarvoor is vernieuwing nodig. Denk aan ontschotting budgetten, het voorkomen van concurrentie/ doublures tussen zorgverleners, het uitwerken van nieuwe organisatievormen, en meer regionale samenwerking (waarop door het Rijk wordt aangestuurd) om schaalvoordelen te creëren. Ook kan daarbij gedacht worden aan het grondig analyseren, en zo nodig herijken, van de huidige rollen en geldstromen van de lokale uitvoeringsorganisaties (2 gemeentelijke afdelingen, CMWW, ISD BOL en Betere Buren) op het gebied van klantbenadering, realisatie van maatschappelijk doelen, effectiviteit en efficiency, werkprocessen, enzovoorts. Het uiteindelijke doel is om met de beschikbare budgetten effectief beleid te ontwikkelen, en de samenwerkende uitvoeringsorganisaties zodanig te stroomlijnen dat de doelgroepen van de WMO, Jeugdwet en Participatiewet zo maximaal mogelijk worden ondersteund.

Wat gaan we doen? 16. Opstellen Inclusie-agenda waarbij elke doelgroep specifieke aandacht krijgt 17. Versterken van armoedebestrijding in brede zin en tegengaan van kinderarmoede 18. Focussen op integraal jeugdbeleid (o.a. realisatie jongerenontmoetingsplekken, ondersteuning bij opgroeien, opvoeden en ontwikkelen en stimuleren jongerenparticipatie) 19. Doorvoeren van vernieuwing binnen Sociaal Domein gericht op effectief beleid, gestroomlijnde samenwerking en budgetbewaking

9

Onderwijs en gezondheid Wij zetten in op verbetering van het onderwijs in Brunssum, gericht op het vergroten van kansengelijkheid voor elk kind, met speciale aandacht voor het verbreden van het concept ‘gezonde basisschool van de toekomst’ en voor thema’s als klimaat en gezondheid Opgaven en ambities We zetten in op verbetering van het onderwijs in Brunssum waarbij kansengelijkheid het uitgangspunt blijft. Iedere wijk beschikt over een basisschool. Wij vinden het van belang dat in de scholen een pedagogisch klimaat heerst waarbij een doorlopende leerlijn ervoor zorgt dat het beste uit ieder kind wordt gehaald, gericht op de best denkbare ontwikkeling van het kind naar volwassenheid. Ook streven we daarbij naar een zorgeloze jeugd voor elk kind, onder andere door de effecten van kinderarmoede zoveel mogelijk te dempen. We continueren het concept van ‘de gezonde basisschool van de toekomst’ en onderzoeken op welke wijze verbreding kan plaatsvinden, waarbij ruimte bestaat voor basisscholen om hun eigen visie daarin te verwerken. Onze visie is dat er voldoende mogelijkheden moeten zijn voor sport, muziek, spel, beweging en gezonde voeding op scholen. Hiertoe willen we extra geld vrijmaken, waardoor scholen ruimte en middelen overhouden voor vakdocenten (sport, muziek).

Waar nodig zoeken we manieren om ouders te ondersteunen, om de uitgangspunten van de gezonde basisschool voor iedereen toegankelijk en betaalbaar te maken. Tevens kijken we waar slimme bruggen te maken zijn richting een gezondere levensstijl (bijvoorbeeld het binnen alle basisscholen laten plaatsen van watertappunten door WML). In overleg met de scholen(koepels) willen we de klimaatbeheersing op de basisscholen daar waar nodig verbeteren en zorgen voor vergroening van de schoolpleinen. Voor de financiering hiervan gaan we op zoek naar gerichte subsidiebronnen. Dit alles met als doel het gehele jaar te kunnen zorgen voor een optimaal werkklimaat voor leerlingen en het personeel. Tevens streeft deze coalitie naar behoud van het voortgezet onderwijs in Brunssum. In overleg en samenspraak met LVO kijken wij naar de ontwikkeling en dragen daar waar nodig ons steentje bij. Met als doel volwaardig onderwijs in Brunssum, van peuterschool tot middelbare school. Gezondheid is een thema dat steeds nadrukkelijker op de agenda is komen te staan omdat een goede gezondheid de basis is voor verdere ontwikkeling, voor de mate van zelfredzaamheid, en uiteindelijk ook voor het levensgeluk.

Het is daarmee een belangrijk strategisch onderwerp geworden waarin verdere stappen gezet moeten worden en de verbinding gezocht moet worden met een gezonde fysieke leefomgeving en het mobiliteits- en inclusiebeleid. Dit betekent een nauwere samenwerking tussen het fysieke en sociale domein.

10

Als gevolg van de coronapandemie hebben we te maken met uitgestelde zorg, verlies van inkomen en eenzaamheid. De aard en omvang hiervan is nog niet geheel duidelijk, maar we zullen zo nodig passende maatregelen treffen in de vorm van een ‘herstelplan corona’.

Wat gaan we doen? 20. Vergroten van kansengelijkheid in het onderwijs 21. Voortzetten en verbreden van het concept ‘de gezonde basisschool van de toekomst’ 22. Vrijmaken van extra geld voor activiteitenbegeleiders en vakdocenten in het basisonderwijs 23. Bevorderen van een goede klimaatbeheersing en vergroening van schoolpleinen op de basisscholen, in samenspraak met scholen 24. Verbinden van gezondheidsbeleid met een gezonde fysieke leefomgeving en het mobiliteitsen inclusiebeleid 25. (Zo nodig) opstellen ‘herstelplan corona’

11

Wijkgericht werken We gaan in de wijken de woon- en leefomgeving verbeteren via een integrale aanpak van wonen, leefbaarheid, onderwijs, werk, inkomen en veiligheid, uitgevoerd als onderdeel van een Nationaal Programma Parkstad Limburg Opgaven en ambities Een goede sociale infrastructuur op buurt- en wijkniveau is van groot belang voor de sociale cohesie en leefbaarheid, ook met het oog op het herstel van de gevolgen van de coronapandemie. Met name in de kwetsbare wijken moeten, naast sloop en herstructurering van de huurvoorraad, inwoners ook een geschikte, betere woning kunnen krijgen. Anders trekken ze weg en wordt hun plaats ingenomen door instromers aan de onderkant. Wij pleiten voor een aanpak naar Rotterdams voorbeeld en het programma Heerlen-Noord: een integrale aanpak van wonen, leefbaarheid, onderwijs, werk, inkomen en veiligheid. Een breed (regionaal) programma kansengelijkheid dat door het Rijk financieel wordt ondersteund als Nationaal Programma Parkstad Limburg. Zodat er in de toekomst niet alleen betere woningen zijn in alle kwetsbare gebieden in Brunssum en in Parkstad, maar dat de mensen die daar wonen ook een florissanter toekomstperspectief hebben. We gaan met de regiogemeenten en Parkstad Limburg in gesprek om de mogelijkheden hiertoe te bekijken. In december 2021 is besloten om de komende 3 jaar gefaseerd in iedere wijk een wijkbedrijf te realiseren.

Het doel van deze wijkgerichte dienstverlening is om samen met de wijkbewoners hun woon- en leefomgeving te verbeteren. In de nieuwe bestuursperiode gaan we door op de ingeslagen weg van het wijkgericht werken, waarbij periodieke evaluaties, het stellen van beleidskaders, en het toepassen van passende vormen van burgerparticipatie (denk aan ‘Brunssum – Samen aan zet’) aan de basis staan van het verdere ontwikkelproces. We onderzoeken de mogelijkheid om een gemeentebreed vrijwilligersplatform in te richten, waarmee Brunssumers in alle lagen van de samenleving gemakkelijk met elkaar in contact kunnen komen (fysiek en digitaal) om de vraag naar en aanbod van hulp en ondersteuning op persoonlijk vlak en/of in en rond het huis te matchen. Dit staat los van de bestaande Vrijwilligerscentrale bij het CMWW. Bekeken wordt of de openbare bibliotheek hierbij haar rol verder kan uitbreiden in het voorzien van een laagdrempelig informatiepunt voor burgers. Er zullen voldoende toegankelijke Automatische Externe Defibrillators (AED’s) en opgeleide vrijwilligers zijn in alle buurten van Brunssum om bij een hartstilstand op tijd en adequaat te handelen totdat professionele hulpverleners hun taak overnemen.

Wat gaan we doen? 26. Gesprek aangaan in Parkstadverband om de door het Rijk gesubsidieerde aanpak in Heerlen-Noord te verbreden naar andere kwetsbare wijken in de regio, waaronder Brunssum. Deze verbreding wordt door het Rijk financieel ondersteund als Nationaal Programma Parkstad Limburg 27. Verbreden van de wijkgerichte dienstverlening naar andere wijken, op basis van de ervaringen in de pilot Noorderhuis 28. Onderzoek instellen naar inrichting gemeentebreed vrijwilligersplatform voor hulp en ondersteuning van wijkbewoners, en hierbij de openbare bibliotheek betrekken 29. Zorgdragen voor voldoende en toegankelijke AED’s en reanimatie-vrijwilligers in alle buurten 12

Sport en cultuur We geven het culturele klimaat en het sport- en beweegklimaat in Brunssum een boost door evenementen te ondersteunen, het verenigingsleven te faciliteren, en de voorzieningenstructuur verder uit te bouwen Opgaven en ambities Brunssum kent een rijk verenigingsleven dat talloze sport- en culturele evenementen (ook bekend in de regio) organiseert. Deze activiteiten werken verbindend en zorgen ervoor dat onze inwoners zich kunnen ontplooien en actief deel uit kunnen maken van de samenleving. Adequate ondersteuning vanuit de gemeente, een goede voorzieningenstructuur, en voldoende vrijwilligers zijn belangrijke randvoorwaarden. Dankzij de nieuwe overkapping fungeert het Openluchttheater (OLT) niet alleen als theaterpodium, maar ook steeds meer als evenemententerrein en trouwlocatie. De aanvragen nemen sterk toe en daarmee blijkt dat het OLT in een grote behoefte voorziet. De programmering van het Openluchttheater dient een spiegel te zijn van onze samenleving, met diversiteit in programmering en toegankelijkheid voor alle doelgroepen. We willen het culturele klimaat in Brunssum een boost geven.

En dat impliceert dat er voldoende budget moet zijn zodat de programmering van het OLT goed is geregeld, evenementen afdoende worden ondersteund, evenementenlocaties voldoen aan de hedendaagse eisen, een nieuwe carnavalsloods kan worden gerealiseerd, en er voldoende ambtelijke capaciteit is voor het uitvoeren van de faciliterende rol door de gemeente. Ook de museale functie in het Schutterspark (met als centrale thema het ‘Verhaal van hoop’ van de Jack Aldewereld Stichting) dient in samenwerking met onze partners mogelijk gemaakt te worden. Verder zijn we voornemens om een ‘Actieplan verenigingen’ op te stellen, waarbij onze gemeente de komende jaren de regierol op zich gaat nemen om te onderzoeken hoe de levensvatbaarheid van verenigingen kan worden versterkt. Vervolgens kan in samenwerking met dezelfde verenigingen passende actie worden ondernomen. Op het gebied van sportactiviteiten ligt er een directe relatie met volksgezondheid en zijn wij actief op het gebied van sport- en beweeginterventies voor jong en oud. Brunssum is een JOGG-gemeente (Jongeren Op Gezond Gewicht) en heeft een breed aanbod aan op gezondheid gerichte activiteiten. Een aantal traditionele sportevenementen onderstreept onze ambities op het gebied van sport.

Gelet op de relatie met gezondheid, leefomgeving en mobiliteit, en ons streven naar integraal beleid, ligt het voor de hand om het sportbeleid te actualiseren en hierbij nadrukkelijker de verbindingen te zoeken, waarbij onder meer de aspecten ‘bewegen voor ouderen’ en ‘actieve levensstijl’ nadrukkelijk worden meegenomen. Ook heeft de opwaardering van het Urbanpark (Kerkeveld) voor deze coalitie prioriteit. De uitvoering pakken we nadrukkelijk op in samenwerking met de jongeren.

Wat gaan we doen? 30. Geven van een impuls aan het culturele klimaat in Brunssum, onder meer door voldoende budget, faciliteiten, ondersteuning en ambtelijke capaciteit 31. Realiseren van een nieuwe carnavalsloods 32. Mogelijk maken van museale functie Schutterspark 33. Opstellen Actieplan ‘verenigingen’ ter versterking levensvatbaarheid/zelfwerkzaamheid verenigingsleven 34. Actualiseren integraal sportbeleid 35. Opwaarderen Urbanpark in samenwerking met jongeren 13

Duurzaamheid We werken samen aan maatregelen in het kader van klimaatadaptie, energietransitie en circulaire economie, met als inzet dat het beleid ‘betaalbaar en haalbaar’ moet zijn voor burgers en ondernemers

Opgaven en ambities Duurzaamheid is een breed begrip. De gemeente heeft de afgelopen jaren steeds meer taken en verantwoordelijkheden op dit gebied erbij gekregen. We werken veelal in regionaal verband samen aan maatregelen in het kader van klimaatadaptie, energietransitie en circulaire economie. We continueren de aanpak ‘aardgasvrije wijken’ en sluiten in dit kader aan bij het ingezette proces naar wijkgerichte dienstverlening. Het beleid moet ‘betaalbaar en haalbaar’ zijn voor de burger en lokale ondernemers stimuleren om stappen te zetten naar een duurzame onderneming. De verduurzaming zorgt voor een vernieuwd economisch perspectief in Brunssum en de regio Parkstad. ‘Groen doen is moeilijk als je rood staat’. Daarom zijn we voorstander van het oprichten van een lokaal en/of regionaal energiebedrijf, om de duurzaam opgewekte energie aan de eigen burgers te leveren, zonder tussenkomst van de markt. We stellen ons op het standpunt dat onze burgers financieel voordeel moeten krijgen van het toekomstig duurzaamheidsbeleid zonder dat dit afbreuk doet aan de stabiele financiële begroting van onze gemeente. Samen met de VNG maken we ons sterk dat het Rijk boter bij de vis levert en voldoende middelen beschikbaar stelt. Energiearmoede ontstaat door snel stijgende energieprijzen, een slecht energielabel van de woning, en een gebrek aan financiële middelen van de bewoners.

Brunssum staat met 1.360 huishoudens in de top 20 van de gemeenten met de meeste energiearmoede. Met een Actieprogramma Energiearmoede, dat we richten op fysieke ingrepen en energiebesparing, willen we zorgen voor structurele in plaats van incidentele oplossingen voor de toenemende problematiek. In samenwerking met huiseigenaren en woningcorporaties willen we toewerken naar een isolatie- en verduurzamingsprogramma voor koop- en huurwoningen, ook gericht op het beschermd dorps- en stadsgezicht. Bij de uitvoering van dit programma geldt het principe dat de slechtste woningen (afhankelijk van het energielabel) het eerste worden aangepakt. Verder geldt bij de uitvoering van het actieprogramma het uitgangspunt dat bewoners met een laag inkomen meer ondersteuning krijgen dan bewoners met een hoger inkomen. Een nog op te richten energieteam kan hulp bieden. Het Actieprogramma Energiearmoede gaan we met voorrang opstellen. Tenslotte zijn we voornemens om de verduurzamingsleningen (afvoer hemelwater, groene daken en eventueel nieuwe maatregelen) voort te zetten c.q. te verhogen, en aan te sluiten bij Operatie Steenbreek. We onderzoeken of duurzaamheidsmaatregelen als windenergie, zonneweides en andere innovaties (b.v. waterstof) op de Oostflank mogelijk zijn.

Uiteraard geeft de gemeente Brunssum in dit alles het goede voorbeeld door bijvoorbeeld in 2026 al het gemeentelijk vastgoed (voor zover technisch mogelijk) te voorzien van tenminste zonnepanelen en het gemeentelijk wagenpark te elektrificeren.

14

Wat gaan we doen? 36. Stimuleren van het oprichten van een lokaal/regionaal energiebedrijf, zonder tussenkomst van de markt, met oog voor windenergie, zonneweides en andere innovaties 37. Met voorrang opstellen van een (lokaal) Actieprogramma Energiearmoede 38. Verhogen verduurzamingsleningen en aansluiten bij Operatie Steenbreek 39. Investeren in eigen duurzaamheidsmaatregelen zodat we als gemeente het goede voorbeeld geven 40. Onderzoeken welke (innovatieve) duurzaamheidsmaatregelen op de Oostflank mogelijk zijn.

15

Economie, toerisme en recreatie We streven naar een zo optimaal mogelijk vestigingsklimaat voor ondernemers, mede met het oog op werkgelegenheid en toerisme, en benutten daarbij vooral de potenties van ons Centrum, de Oostflank en onze ‘groene parels’ Opgaven en ambities Het beleid en de projecten binnen het economisch domein worden voortgezet in lijn met de lopende lokale en regionale programma’s. Het betreft met name het Centrumplan, de transitie van de Rumpenerstraat, de herstructurering van de Oostflank, en de opwaardering van het bedrijventerrein Haefland/Rode Beek. Als gemeente zijn we daarin een samenwerkende partij met ondernemers. Dat betekent dat we met elkaar in gesprek blijven over de plannen die de gemeente ontwikkelt. We streven naar een zo optimaal mogelijk vestigingsklimaat waar je je als bestaande en nieuwe ondernemer welkom voelt. Voor (startende) ondernemers met vragen werken we zoveel als mogelijk met één aanspreekpunt. De cadeaukaart ‘Ons Brunssum’ was een succes en wordt doorontwikkeld in samenwerking met ondernemers en zo mogelijk ook met Joint Force Command (JFC) Brunssum. We gaan onderzoeken welke kansen en mogelijkheden er nog zijn om bestedingen bij lokale ondernemers te stimuleren onder inwoners en bezoekers. Denk aan een kortingskaart voor burgers en toerisme in combinatiepakketten. De plannen voor het Centrum brengen we daadkrachtig ten uitvoer.

De intensievere samenwerking met Stichting Streetwise heeft haar vruchten afgeworpen en zetten we voort. Deze professionele ondersteuning moet er voor zorgen dat nieuwe ondernemers zich in het Centrum gaan vestigen en worden gefaciliteerd met goede begeleiding en (eventueel) starterssubsidie. De facelift van het centrumgebied moet niet alleen zorgen voor een ruimtelijke upgrade, maar ook voor een levendig en gezellig Centrum dat daarmee toegevoegde waarde krijgt voor inwoners, ondernemers en bezoekers van buitenaf. Een goede samenwerking en gezamenlijke planvorming met ondernemers en omwonenden is hierbij een belangrijke succesfactor. Hierover communiceren we op gezette tijden met elkaar. Bij inkoop en aanbesteding van werken, leveringen en diensten geven we (zo mogelijk) de voorkeur aan lokale ondernemers. De markt en de kermis hebben alleen bestaansrecht als we deze voorzieningen afdoende faciliteren. We bekijken in de komende periode welke concrete maatregelen er nodig zijn om de markt en kermis een boost te kunnen geven. We zetten in op behoud van Joint Force Command in Brunssum. Niet alleen vanwege de economische impact die van de basis uitgaat, maar ook omdat van ons als gastgemeente mag worden verwacht dat we er alles aan doen om de JFC-medewerkers en hun familie zich thuis te laten voelen in onze gemeente en te betrekken bij onze samenleving.

De intentieovereenkomst, die enkele jaren geleden is opgesteld, willen we dan ook gestand doen en concreet vormgeven. Op de Oostflank hebben we wellicht geen grote grondpositie, maar het is wél in het belang van Brunssum dat wij in samenwerking met onze partners (waaronder Parkstad Limburg en de Provincie) de leiding gaan nemen bij de herstructurering van dit gebied om het ontwikkelpotentieel optimaal te benutten en daarmee meer werkgelegenheid te creëren. Dat betekent meer ambitie tonen en initiatief nemen.

16

We brengen de uitgangssituatie in beeld en starten met het opstellen van een totaalvisie en -plan, aansluitend op de reeds vastgestelde gebiedsvisie. Uitgangspunt is dat we stikstofruimte willen scheppen door de huidige stikstofbelasting op de Natura 2000 gebieden in kaart te brengen. Vervolgens gaan we over naar lichtere categorieën bedrijvigheid in overleg met de eigenaren om te kijken welke stikstofruimte zo ontstaat onder de streefwaarde. Daarna kan worden beoordeeld welke ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk zijn. Om daadkrachtiger de regie te kunnen nemen, gaan we structurele capaciteit op dit taakveld inzetten. De link naar recreatie en toerisme en de combinatie met duurzaamheid dient in de aanpak te worden geïntegreerd. Brunssum beschikt over een uitgestrekt buitengebied en diverse stedelijke parken in de directe woonomgeving. Hiertoe behoren het Vijverpark met het Openluchttheater, het Emmapark, Hemelderpark en Trichterbos, de rust en natuur op de Brunssummerheide, en uiteraard het Schutterspark met een diversiteit aan attracties die steeds meer bezoekers trekken. Het groene landschap wordt doorsneden door een goede fietsinfrastructuur die verder uitgebouwd wordt met de Leisure Lane en een uitgebreid wandelnetwerk dat met de doorsteek Akkerbrug richting Beekdaelen zou kunnen worden opgewaardeerd.

De Akkerbrug is om velerlei redenen van belang: ecologisch, cultuurhistorisch, en toeristisch-recreatief. Toeristisch-recreatief is deze brug een belangrijke schakel in de groene wandelroute Brunssummerheide, Heidserpark, Trichterbos, Leeuwbos (Geboortebos), landgoed Amstenrade en buitengebied. We zullen alles in het werk stellen om uiterlijk eind 2023 (of zoveel eerder als mogelijk) met een realistisch uitvoeringsplan te komen, waarbij we gelijk optrekken met gemeente Beekdaelen en Provincie Limburg. Met al deze ‘parels’ heeft onze gemeente de potentie om uit te groeien tot een toeristisch-recreatieve trekpleister van formaat. Vandaar dat we het waard vinden om Brunssum op aansprekende wijze in de markt te zetten en hierbij nadrukkelijker de aansluiting te zoeken met Visit Zuid Limburg. Om dat beleidsmatig goed op te pakken, wordt een integrale Brunssumse visie opgesteld. Recreatie, toerisme, evenementen, economie, sport en cultuur zijn hierin speerpunten. Ook citybranding wordt hierbij betrokken. Voor de verdere ontwikkeling van het Vijverpark, met als belangrijk onderdeel het Openluchttheater, willen we een integrale visie opstellen. De vastgestelde visie voor ontwikkeling van het Schutterspark dient samen met ondernemers en gebruikers daadkrachtig te worden uitgevoerd. De afgesproken balans tussen natuur, milieu, toerisme en recreatie houden we hierbij voor ogen.

De ruimtelijke ontwikkeling en opwaardering van het gebied rondom de op-/afrit van de N300 – als entree van Brunssum – evenals het herstel van de trap naar het uitkijkplateau, heeft hierbij prioriteit.

Wat gaan we doen? 41. Voortzetten van lopende projecten (transitie Rumpenerstraat en opwaardering bedrijventerrein Haefland/ Rode Beek) 42. Daadkrachtig uitvoeren van Centrumplan en voortzetten samenwerking met Streetwise 43. Doorontwikkelen Cadeaukaart Ons Brunssum 44. Faciliteren markt en kermis 45. Concretiseren en uitvoeren van Intentieovereenkomst met JFC. Daarnaast werken aan het doel ‘Internationalisering’ vanuit de Centrumvisie-aanpak 46. Regie pakken bij de herstructurering van de Oostflank en hiervoor structureel ambtelijke capaciteit inzetten 47. Opstellen van realistisch uitvoeringsplan Akkerbrug, uiterlijk eind 2023

17

Wonen, mobiliteit en leefomgeving We zorgen voor passende en betaalbare woonruimte voor iedereen, als onderdeel van een aantrekkelijke woon- en leefomgeving waarin, samen met wijkbewoners, ook aandacht is voor de verdere ontwikkeling van de kwaliteit van (openbaar) groen en verkeer & mobiliteit Opgaven en ambities Bij het realiseren en in stand houden van een aantrekkelijke woon- en leefomgeving zoeken we steeds naar een goede balans tussen groen, wonen, parkeren en voldoende ruimte voor sport, spel en ontspanning. Net zoals in de rest van Nederland heeft ook Brunssum een tekort aan passende en betaalbare woonruimte. ‘Bouwen naar behoefte’ (o.a. levensloopgeschikte appartementen, nultredenwoningen en voldoende sociale huurwoningen) zien we als een belangrijke opdracht voor het nieuwe gemeentebestuur. Dit jaar wordt de Regionale Woonvisie geactualiseerd. In 2021 zijn hiervoor al enkele bouwstenen opgeleverd, zoals het Woonbehoefteonderzoek en de Synopsis (koersbepaling). Om vaart te maken, willen we nog niet in exploitatie genomen bouwgronden in Brunssum zo snel mogelijk in exploitatie brengen. We stimuleren de transformatie van winkels naar woningen, met inachtneming van het geldende retail- en woonbeleid.

Het verhogen van de maximale koopsom voor het verkrijgen van een starterslening tot het maximale bedrag dat de Provincie Limburg op dit moment hanteert in het kader van de startersregeling kan mede zorgen voor behoud van starters/ jonge gezinnen in onze gemeente. Ook kan het een aanvullende optie zijn bij het vlottrekken van de woningmarkt. Het mobiliteitsbeleid is gedateerd en wordt geactualiseerd. Het verbeteren van de verkeersveiligheid, het bieden van oplossingen voor de parkeerproblematiek in de wijken, alsmede het principe ’iedereen doet mee’ worden hierin meegenomen. Bij de herstructurering van onze wegen is van belang dat er prioriteit wordt gegeven aan wandelaars en fietsers. Goed onderhouden openbaar groen, fleurige entrees, schone straten en het tegengaan van verrommeling van de gebouwde omgeving (b.v. door graffiti) dragen bij aan een veilige en prettige leefomgeving. Onderhoud en opwaardering van groen in de wijken, in combinatie met de zorg voor veilige en voldoende speelplekken, kan naar ons idee meer worden opgepakt in samenwerking met verenigingen/wijkbewoners en met gebruikmaking van mogelijkheden binnen de Participatiewet. Mede ook in het kader van de opwarming van de aarde is het zaak om nog meer groen in de gebouwde omgeving tot stand te brengen.

In de komende bestuursperiode zal het aantal bomen en percelen groen verder worden uitgebreid, nadrukkelijk ook op speelplaatsen van scholen. Door wijkbewoners meer verantwoordelijkheid te geven voor hun eigen woon- en leefomgeving en samen met hen een passend onderhoudsniveau te bepalen, kan co-creatie ontstaan. De zelfwerkzaamheid kan verder worden gestimuleerd door, naast het huidige wijkbudget, de buurtnetwerken extra budget toe te kennen om slagvaardig knelpunten in de openbare ruimte op te kunnen lossen. Een dergelijk initiatief kan de opmaat zijn naar een pilot ‘burgerbegroting’. Ook het overdragen van onrendabele stukken groen (onder gunstige condities) aan bewoners draagt bij aan de eigen verantwoordelijkheid voor de wijk.

18

Om te kunnen beoordelen of fysieke projecten in de wijken naar tevredenheid van omwonenden en conform opdracht van de gemeente zijn uitgevoerd (denk aan werkzaamheden Trichterweg), gaan we een vast meetmoment invoeren, voorafgaand aan de definitieve afronding van een project. Op basis van de vigerende stadsdeelvisies dienen prioriteiten gesteld te worden bij de verdere ontwikkeling van de wijken. Actieve betrokkenheid van professionele wijkactoren en bewoners is hierbij een absolute must. Extra aandacht verdient de herstructurering van ‘de kop van Treebeek’ (omgeving Horizonstraat/Komeetstraat). Verbetering en verduurzaming van de buurten Schuttersveld en de Lemmender staan de komende periode al op de planning. We blijven werk maken van het verminderen van de overlast van de Awacs-basis en continueren onze samenwerking daarin met de gemeente Beekdaelen. Met oog voor mens, dier en natuur. De aanstaande Omgevingswet biedt het wettelijk kader en het instrumentarium voor een samenhangende aanpak van de fysieke leefomgeving. In de afgelopen bestuursperiode heeft het college van B & W ter voorbereiding op de invoering van deze wet een implementatieplan vastgesteld en de raad een ambitiedocument.

In afwachting van een besluit van de Eerste Kamer over de definitieve invoeringsdatum (1 januari 2023) zullen wij de implementatie van de Omgevingswet de komende periode verder ter hand nemen, met de voorbereiding van een integrale omgevingsvisie, omgevingsprogramma’s en een omgevingsplan, en met het (door)ontwikkelen van de dienstverlening. We continueren het in de afgelopen periode vastgestelde dierenwelzijnsbeleid.

Wat gaan we doen? 52. Een bijdrage leveren aan het vlottrekken van de woningmarkt, o.a. door nog niet in exploitatie genomen bouwgronden in Brunssum zo snel mogelijk in exploitatie te brengen, door transformatie van winkels naar woningen te stimuleren, en door het verhogen van de maximale koopsom voor het verkrijgen van een starterslening 53. Uitbreiden van het aantal bomen en percelen groen om het verpauperde groen tegen te gaan 54. Geven van meer verantwoordelijkheid aan wijkbewoners en toekennen extra budget aan de buurtnetwerken voor het opwaarderen van woon- en leefomgeving 55. Invoeren van vast beoordelingsmoment over (de kwaliteit van en tevredenheid over) een uitgevoerd fysiek wijkproject 56. Ter hand nemen van de verdere ontwikkeling van wijken en buurten op basis van de geldende stadsdeelvisies 57. Opstellen ontwikkelingsplan voor ‘de kop van Treebeek’ (omgeving Horizonstraat/ Komeetstraat) 58. Invoeren van geplande Omgevingswet op grond van het vastgestelde implementatieplan en ambitiedocument (indien de wet van kracht wordt)

19

Financiën We voeren een financieel gezond beleid en zorgen voor een structureel sluitende begroting, met zo laag mogelijke lasten voor burgers en ondernemers Opgaven en ambities We voeren een financieel gezond beleid en zorgen voor een structureel sluitende begroting. Realistisch begroten staat voorop, zodat overschotten in de jaarrekening tot een minimum beperkt blijven. Uitgangspunt is dat structurele uitgaven worden gedekt met structurele inkomsten. Ook dient onze reservepositie solide te zijn om tegenvallers of onvoorziene uitgaven adequaat te kunnen opvangen. We zoeken actief naar subsidiemogelijkheden (EU/ Rijk/ Provincie/ Parkstad-regio) om onze plannen te realiseren. We zetten middelen in voor slimme (duurzame) investeringen. Door incidentele middelen c.q. overschotten te benutten voor innovaties, bijvoorbeeld in het Sociaal Domein, willen we een structureel effect realiseren. We streven naar zo laag mogelijke lasten voor burgers en ondernemers. Om dat te realiseren, focussen we ons ook nadrukkelijk op het beleid dat gevoerd wordt binnen gemeenschappelijke regelingen. Budgetverhogingen die hieruit voortkomen, zullen we kritisch benaderen. Voor wat betreft de hondenbelasting streven we vooralsnog naar een goede balans tussen inkomsten en uitgaven, zodat de belasting eerlijk geheven wordt.

Voor een eventuele afschaffing van de hondenbelasting kiezen we een strategisch goed moment en houden we Rijksbeleid in de gaten.

Wat gaan we doen? 59. Zorgdragen voor een structureel sluitende begroting, o.a. door realistisch begroten, structurele uitgaven te dekken met structurele inkomsten, een solide reservepositie, actief te zoeken naar subsidiemogelijkheden, en het doen van slimme investeringen 60. Zo laag mogelijk houden van de lasten voor burgers en ondernemers 61. Het in evenwicht brengen van de inkomsten en uitgaven van de hondenbelasting.

20