Raadsvoorstel 52 2023 (Bijlage) Aa_pedagogischfundamentIKCOost def__202368783__

PEDAGOGISCH FUNDAMENT

INTEGRAAL CENTRUM OOST Basisschool Meander Speciaal basisonderwijs De Boemerang Peuteropvang Pluk - onderdeel van CMWW Kinderopvang Humankind

INHOUD Inleiding Visie op de wereld, de wijk Visie op het kind Visie op het IKC Pedagogische didactische visie Een veilige basis Spelen, ontwikkelen en leren Inclusie Samenwerken met ouder(s) / verzorger(s) Samenwerken in de buurt

INLEIDING In Brunssum staat het IKC Brunssum Oost.

Het is een plek waar kinderen en ouder(s) /verzorger(s) meer dan welkom zijn, waar alle kinderen kunnen groeien en bloeien. De bestuurlijke intentieverklaring in maart 2020 is de basis om dit IKC met alle partners te ontwikkelen. Wij zijn trots op onze wijk, op onze bewoners en zien de vele kansen die de jonge generatie met zich meedraagt. Vanuit deze kansen begeleiden wij kinderen zo optimaal mogelijk. Ieder kind vraagt van ons iets anders. En dat gaan wij bieden, vanuit de diverse opvang-, schoolen zorgmogelijkheden die aanwezig zijn: Kinderopvang door Humankind, Peuteropvang Pluk door CMWW, Bs. Meander en Speciaal Basisonderwijs De Boemerang door Movare. Ook de Gemeente Brunssum draagt hieraan bij. Wij zijn, door deze professionele verscheidenheid, dus onderscheidend. Alles in één gebouw, waarbij iedereen elkaar weet te vinden, de lijnen kort zijn en vanuit één heldere visie wordt gewerkt. Elk kind verdient een optimistische blik op kansen, ontwikkelen en leren. Vanuit dit perspectief kijken we samen wat er nodig is. Intern hebben we namelijk een rijk scala aan mogelijkheden en kunnen we gerichte aanpassingen realiseren. Vanuit de centrale plek die het IKC inneemt in Brunssum weten we samenwerkingspartners aan ons te binden, ten behoeve van het zo optimaal opgroeien van kinderen binnen het gezin en de buurt.

In dit pedagogisch didactisch fundament staan beschreven onze visie op de wijk, het kind en het IKC. Daarna volgt onze pedagogische didactische visie, die vervolgens uitgewerkt wordt in de volgende thema’s:

Spelen, ontwikkelen en leren Een veilige basis Inclusie Samen werken met ouder(s) /verzorger(s) Samenwerken in de buurt

3/12

Vanuit dit fundament worden de beleidsdocumenten van het IKC geschreven en komen de praktische werkwijzen tot stand die richting geven aan onze uniforme manier van werken. Voor de stuurgroep en de ontwikkelgroepen IKC Brunssum Oost vormt dit fundament de basis. De koers van waaruit wij denken en handelen.

VISIE OP DE WERELD, DE WIJK De wereld van ieder kind speelt zich in eerste instantie af binnen het gezin waarin het geboren wordt. Langzaam wordt deze wereld groter, de familie, de wijk, de kinderopvang, de peuteropvang (Voorschoolse Educatie). Met 4 jaar gaat het kind naar de basisschool, eventueel gecombineerd met de buitenschoolse opvang. Daarna zijn er meerdere mogelijkheden voor kinderen om ervaringen op te doen en hun talenten te ontdekken. Ook de digitale wereld maakt onderdeel uit van de leefwereld van onze kinderen. Elk kind komt vanuit het gezin met een eigen geschiedenis. Wij kunnen kinderen nooit los zien van deze geschiedenis en de huidige omgeving waarin het opgroeit. Ook de kinderen van IKC Brunssum Oost brengen hun eigen ervaringen mee die zij opdoen thuis, en in de wijk. Deze inbedding van ons IKC in de wijk vinden wij een belangrijk startpunt. Wij kennen de achtergronden van de gezinnen en de ontwikkelingen binnen Brunssum. Wij kennen de uitdagingen van de gemeente Brunssum en dus ook van de gezinnen die er wonen. Wij gaan deze uitdagingen graag aan, want onze kinderen zijn de toekomst van onze wijk, onze gemeente en verder. Zij kunnen deze op een positieve manier vormgeven omdat wij in het IKC de basis leggen en de kansen voor hen juist zien! Wij gaan uit van de kracht van de inwoners van Brunssum.

We zien deze dagelijks in de kinderen en ouder(s) /verzorger(s). Door juist op deze kracht in te zetten creëren we een klimaat in ons IKC waarin iedereen gezien wordt en kan groeien.

4/12

Ons IKC draagt bij aan de wijk, de gemeente Brunssum en zelfs de regio. Wij willen herkenbaar zijn, de plek waar niet alleen de kinderen gezien worden en kansen krijgen. Maar ook de ouder(s) /verzorger(s), bewoners en samenwerkingspartners. Een centrale plek in de wijk waar het fijn is om samen te komen, te ontwikkelen, te leren, plezier te maken en te ontmoeten.

VISIE OP HET KIND Elk kind wordt geboren als een onderzoeker. Vol verwondering

gaat het kind het leven ontdekken, met vallen en opstaan. De jonge baby leert zijn lijf kennen met al zijn mogelijkheden, de handjes ontdekken elkaar, de voetjes worden vastgepakt, van rollen naar kruipen en van kruipen naar staan en lopen. Ondertussen worden allerlei materialen aan onderzoeken onderworpen: hard, zacht, koud, warm, etc. Juist deze onderzoekende houding ligt aan de basis van ontwikkelen, leren en welbevinden. Deze koesteren wij. Wij zorgen voor een uitdagende speel- en leeromgeving waarin de onderzoekende houding volledig tot zijn recht kan komen. Mochten er redenen zijn waardoor het kind deze onderzoekende houding niet tot uiting kan brengen, dan gaan wij deze ondersteuningsbehoefte nader bekijken en krijgt het kind de begeleiding, ondersteuning of zorg die nodig is om zich positief te ontwikkelen. Een veilige basis ligt ten grondslag aan de ontwikkeling van elk kind. Zonder veiligheid geen ontwikkeling. Het IKC biedt deze veilige basis, zowel emotioneel als fysiek. Samen met ouder(s) / verzorger(s) willen wij deze veilige basis waarborgen, ook op momenten dat de kinderen niet bij ons zijn. Een kind is van nature gericht om samen te leven en wordt geboren met mooie interactievaardig-heden, zoals beurtgedrag, volgen en het nemen van initiatieven. Wij bouwen voort op deze unieke eigenschappen, en sluiten hierop aan.

Kinderen worden geboren zonder vooroordelen, ze staan open voor alles en iedereen op een neutrale manier. Van hen kunnen wij leren en met hen kunnen wij de wereld, de wijk nog mooier maken. Deze open blik van kinderen op de wereld maakt hen ontvankelijk voor de vele indrukken, invloeden, meningen, verborgen boodschappen die op hen af komen. Hierin hebben wij dus een belangrijke taak te verrichten. Het behouden van deze mooie neutrale levenshouding, waarbij verwondering preveleert boven mening.

Elk kind is er één.

5/12

Nature en nurture vormen een uniek samenspel wat maakt dat een kind zich van jongs af aan ontwikkelt tot die ene persoon. Wij zien het karakter van het kind en houden rekening met de eigenschappen die dit met zich meebrengt. Wij zien ook de talenten, het plezier dat kinderen beleven aan bepaalde activiteiten. We zullen de kinderen hier ook in voeden. Door een breed, maar ook verdiepend aanbod. Voor ieder wat wils. We gaan met de kinderen op ontdekking!

VISIE OP HET IKC Kinderen gedijen het best wanneer zij in een omgeving opgroeien waarbij sprake is van synergie en zij lekker in hun vel zitten. Met samenwerken kom je verder! Kinderen voelen aan wanneer ouder(s) /verzorger(s), de kinderopvang en de school er samen voor hen zijn. Dit heeft daadwerkelijk een positief effect op het welbevinden van de kinderen. Het geeft hen een veilig gevoel, op basis waarvan zij een positieve ontwikkeling kunnen doorlopen. Het IKC heeft hiermee meer dan duidelijk zijn meerwaarde. Wanneer deze samenwerking dan ook voor alle kinderen van Brunssum wordt gerealiseerd is dit een unicum! Meerdere kinderopvang- en onderwijssoorten onder één dak bieden kinderen en ouder(s) /verzorger(s) een breed scala aan mogelijkheden. Kinderen met zorg hoeven niet met busjes de wijk uit. Nee, zij vinden, net als alle kinderen, een plek in de buurt. Voor ouder(s) /verzorger(s) en kinderen is dit een enorme winst. Want waar groei je beter op, dan in je eigen buurt of gemeente? Hiermee realiseren wij inclusie. Binnen het IKC wordt de doorgaande lijn optimaal neergezet, niet alleen op kindniveau. Ook wanneer het gaan om het samenwerken met ouder(s) / verzorger(s) en externen, de teams onderling, rituelen, vieringen en de jaarkalender. Het IKC heeft een eenduidige werkwijze waarmee de doorgaande lijn dus op diverse ondewerpen wordt gerealiseerd.

6/12

Wij werken preventief en maken dan ook intensief gebruik van de expertise van het voorliggend veld, zoals het welzijnswerk en de jeugdgezondheidszorg. Wij hebben binnen het IKC diverse expertises onder één dak. We zetten deze structureel in. Het gaat hierbij om kennis, kunde en vaardigheden rondom de ontwikkeling en het welbevinden van de kinderen. Te denken valt expertise rondom het jonge kind, ontwikkelingsvoorsprong, dyslectie, gedragsproblematiek, TOS of kinderpsychiatrie.

PEDAGOGISCHE DIDACTISCHE VISIE Onze missie is het leveren van een optimale bijdrage aan de unieke ontwikkeling van ieder kind. Het doel dat wij voor ogen hebben, is dat ieder kind zich ontwikkelt tot een mooie versie van zichzelf, waarbij het kind positief, zelfstandig en zelfbewust de wereld tegemoet treedt. Bij de keuzes in het leven streven wij ernaar dat de uitgangspunten respect voor zichzelf , de ander en de wereld om zich heen hierbij leidend zullen zijn. Wij streven tevens naar kansengelijkheid voor de kinderen die ons IKC bezoeken. Daarom geven we veel aandacht aan het ontwikkelen van veerkracht, zelfvertrouwen én een positief zelfbeeld. Wij hebben hoge verwachtingen van kinderen. Dat wil zeggen dat wij uitgaan van het maximale dat voor dit kind mogelijk is, vanuit een veilige omgeving. Vanzelfsprekend hebben wij oog voor welbevinden, capaciteiten, zorgvragen en talenten. Hetzelfde geldt voor onszelf: wij bieden het maximale aan onze kinderen , ouder(s) /verzorger(s) en collega’s. Dit doen wij vanuit een positieve grondhouding. Alleen dan kan een veilig ontwikkel-, leer-, leef-, en werkklimaat worden gecreëerd. Kinderen ervaren uitdaging, positiviteit en waardering. Wij waarderen kinderen om wie ze zijn en wat ze kunnen. Wij spreken niet van hoog/laag, plus/ min, bijzonder/gemiddeld. Wij spreken van ontwikkelings- en ondersteuningsbehoeften.

Dit communiceren wij ook zo met kinderen, ouder(s) / verzorger(s), met elkaar en eventuele externen. Naast het bieden van een veilige plek voor de kinderen is een hoge mate van betrokkenheid een voorwaarde om tot ontwikkelen en leren te komen. Wij zetten ons in om voor ieder kind deze hoge mate van betrokkenheid te realiseren. Wij dragen hiermee bij aan de ontwikkeling van de persoonlijke en sociale competenties. Wij zien het IKC als een democratische oefenplaats waarin kinderen in groepen hun tijd doorbrengen. Hier doen zij hun eerste samenlevingservaringen op zoals samen spelen, samenwerken met iemand die anders is dan jij, weerbaarheid, rekening houden met elkaar en kinderparticipatie.

7/12

Onze methoden, volgsystemen en verdere inzet van werkwijzen zijn afgestemd op onze pedagogische en didactische visie.

EEN VEILIGE BASIS Het IKC Brunssum Oost biedt kinderen, ouder(s) / verzorger(s) en medewerkers een veilige basis. Alleen op basis van veiligheid kunnen kinderen ontwikkelen en leren, groeien en bloeien. Hoe creëren we deze veiligheid? Er is sprake van een open (aanspreek)cultuur, waarbij luisteren centraal staat. Vanuit het luisteren ontstaat echte communicatie. Dit luisteren vertaalt zich ook naar goed kijken naar baby’s, luisteren naar de boodschap achter hetgeen gezegd wordt, ingaan op non-verbale signalen, luisteren zonder (voor)oordelen. Dit luisteren heeft onze blijvende aandacht. Naast luisteren, zien wij het stellen van vragen ook als een belangrijke vaardigheid van onze medewerkers. Dit kenmerkt onze oprechte nieuwsgierigheid / geïnteresseerdheid naar het kind, naar de ander. Zo leer je het kind beter begrijpen, wat is zijn drijfveer? Hoe redeneert dit kind? Maar ook het durven stellen van vragen aan ouder(s) / verzorger(s) of collega’s levert veel op. Bijvoorbeeld informatie over drijfveren of achtergrond, en veelal een beter contact. Het dat is heel veel waard! Het vragen stellen heeft ook betrekking op de omgeving: waar kan ik informatie verkrijgen over….? Veiligheid ontstaat ook vanuit erkenning, erkennen van ieder kind in zijn eigenheid. Maar ook het erkennen van ouder(s) /verzorger(s) die bijvoorbeeld de opvoeding anders aanpakken dan je gewend bent.

Of het erkennen van een collega die een onderwerp op een andere manier bekijkt. Of het erkennen van specifiek gedrag of een leerprobleem, een ontwikkelingsvoorsprong of een karakter. Vanuit die erkenning ontstaat respect. En kan een echte dialoog gevoerd worden.

8/12

Binnen ons IKC heerst een positieve sfeer. Dat wil zeggen dat er wordt uitgegaan van de goede bedoelingen van de kinderen, ouder(s) /verzorger(s) en collega’s. Met dat in ons achterhoofd heeft het kind maximaal kans om zich begrepen te voelen. Ook het corrigeren van gedrag vindt plaats vanuit deze positieve benadering. We hebben een voorbeeldfunctie voor iedereen die binnen ons IKC rondloopt. Dat geldt zeker ook voor onze houding en gedrag m.b.t. het realiseren van een veilige omgeving. Wij zijn ons hiervan bewust.

SPELEN, ONTWIKKELEN EN LEREN Spelen is een basisbehoefte voor elk kind en kent een eigen ontwikkelingslijn. En spelen vormt de basis voor ontwikkelen en leren. Einstein omschrijft spelen als de hoogste vorm van onderzoek. Spelen is een ruim begrip: het gaat om het ontdekken van materialen, van zichzelf, het oefenen van rollen en vaardigheden, het verwerken van ervaringen, het creatief bezig zijn, uitdagende denkactiviteiten, etc. Gevarieerd spel creëert ontwikkeling op meerdere gebieden: cognitief, motorisch, sociaalemotioneel. De executieve functies worden door spelen aangesproken, zoals planning en flexibiliteit. Op het IKC neemt spelen dan ook een centrale plaats in, waarbij het aanbod in spel wordt aangepast aan leeftijd en behoeftes van de kinderen. Het aanbod van spel en activiteiten is dan ook breed: voor elk kind wat wils! De kwaliteit van het spelaanbod wordt afgemeten aan de mate van betrokkenheid. Goed spelen ziet er vaak uit als werken. Het is een serieuze bezigheid. Wij nemen kinderen hierin dan ook serieus. Onze rol is het spel faciliteren, observeren, en verrijken (zonder te storen). De zone van de naaste ontwikkeling komt expliciet in het spelaanbod tot uiting. Alvorens kinderen te corrigeren, wordt eerst de waarde van het spel ingeschat. Door goed te kijken, hoeven we vaak niet te corrigeren omdat het spel juist van toegevoegde waarde is.

Wij zien de kinderen, de pedagogisch medewerker / leerkracht en de omgeving als bepalende factoren in het spel. Ook hier is de doorgaande lijn van toepassing: het aanbod van het spel van de baby’s, dreumesen, peuters, kleuters, midden- en bovenbouw dient mooi op elkaar aan te sluiten.

9/12

Van ervarend leren naar ontwikkelingsgericht leren, van de peutergroep naar de kleuterklas. Elke overgang wordt voor de kinderen en ouder(s) / verzorger(s) zo soepel mogelijk gemaakt. Bijvoorbeeld door wenmomenten, kennismakingsgesprekken, een warme overdracht en doordat er eenduidigheid is in inrichting, sfeer en rituelen.

INCLUSIE Een inclusieve samenleving is een open samenleving waar iedereen ertoe doet en van waarde is ongeacht de verschillen. Iedereen draagt bij op zijn of haar manier en juist dankzij de verschillen tussen mensen is dit waardevol en betekenisvol. Iedereen heeft dezelfde kansen en rechten om volwaardig mee te doen. Voor ons IKC betekent dit dat alle kinderen en ouder(s) / verzorger(s) meer dan welkom zijn. En dat geldt ook voor de medewerkers!

Er wordt voor elk kind een passend aanbod gezocht binnen het IKC, al dan niet met ondersteuning binnens- en/of buitenshuis. Inclusie is de norm: een kind met een onderwijsen/of zorgbehoefte is niet anders of bijzonder. Dat is de manier waarop inclusie wordt uitgedragen. Wij leggen hierbij de nadruk op preventie, vroegsignalering, vroege interventie, laagdrempeligheid en samenwerking (met korte lijnen).

10/12

De zorgstructuur is gericht op passend aanbod voor ieder kind en eventueel het gezin. Ook hierbij is de doorgaande lijn duidelijk zichtbaar. Ouder(s) /verzorger(s) zijn hiervan op de hoogte en stemmen in met deze samenwerking. Wanneer kinderen, al dan niet tijdelijk, naar een andere onderwijsvorm overstappen, gebeurt dit met aandacht en zorg.

SAMENWERKEN MET OUDER(S) / VERZORGER(S) De samenwerking met ouder(s) / verzorger(s) is gebaseerd op gelijkwaardigheid en respect. Wij gaan ervan uit dat ouder(s) /verzorger(s) per definitie betrokken zijn bij hun kind en dat zij het beste met hen voor hebben (bron: Ouderbetrokkenheid 3.0 P. de Vries). Ouder(s / verzorger(s) zijn primair verantwoordelijk voor de opvoeding. Omdat wij weten dat het voor het welbevinden van kinderen goed is dat wij nauw samenwerken met ouder(s) / verzorger(s), doen wij er alles aan hen aan ons te binden. Wij investeren in het opbouwen van een goede relatie. Zij voelen zich zeer welkom in ons IKC. In onze contacten met de ouder(s) /verzorger(s) gaat het om verbinding. We wisselen informatie uit over het kind en het gezin. Er is duidelijk sprake van wederkerigheid. Alleen zo kunnen we samen werken aan de optimale ontwikkeling voor elk kind. Om het kind goed te kunnen begeleiden, is het van belang ook kennis te nemen van het sociale netwerk van het gezin. Wanneer we ons zorgen maken over het kind en/of het gezin, dan gaan we hierover zo laagdrempelig mogelijk in gesprek met de ouder(s) / verzorger(s). Hierbij is transparantie ons uitgangspunt. Extra zorg- of onderwijsondersteuning, of het inschakelen van expertise, wordt in alle eerlijkheid besproken.

Daarnaast nodigen wij ouder(s) /verzorger(s) regelmatig uit voor gevarieerde activiteiten, zodat zij een weloverwogen keuze kunnen maken. Ook hier geldt: elke ouder is er één. Wij sluiten aan op het brede scala aan ouder(s) /verzorger(s) dat hun kinderen aan ons toevertrouwt. Zij kunnen daarnaast ook gebruik maken van het gevarieerde aanbod van het voorliggend veld. Wij zien ons IKC als een ‘community’ , een centrum in de wijk waar ook ouder(s) /verzorger(s) zich thuis voelen. Niet alleen als “ouder(s)” van …., maar als mens. Of een ouder / verzorger het kind nu brengt naar de kinderopvang/peuteropvang of naar de school, hij of zij wordt op dezelfde, vriendelijke, open manier benaderd. Ook hier is dus sprake van een doorgaande lijn.

SAMENWERKEN IN DE WIJK Wij staan open voor brede samenwerking met partners in de wijk en de Gemeente Brunssum. Of het nu gaat om sport, gezondheidszorg of logopedie. Wij zoeken de verbinding vanuit het principe: samen kunnen we kinderen meer kansen bieden om zich optimaal te ontwikkelen. Wij denken hierbij aan: eerste- en tweedelijs voorzieningen, zoals Welzijn, Consultatiebureau, Leerplichtambtenaar, bibliotheek, sportverenigingen, (school)maatschappelijk werk, Toegangsteam Jeugd, Xonar, Radar, Scoor, taalstimulering/logopedie, jongerenwerk én bewoners vanuit de wijk.

11/12

Ons IKC is een vindplaats, hier komen kinderen en ouder(s) /verzorger(s) vanuit de wijk samen.

INTEGRAAL CENTRUM OOST Pedagogisch fundament IKC Brunssum Oost 2022

Onze partners Basisschool Meander 045 5251183 info.abbsmeander@movare.nl Speciaal Basisonderwijs de Boemerang 045 525 7655 info.rksbodeboemerang@movare.nl Humankind kinderopvang 045 571 1254 regiolimburgzuid@humankind.nl Pluk peuteropvang 088 455 2500 brunssumoost@pluk-peuteropvang.nl