Document · PDF

Raadsvoorstel 51 (bijlage) Jaarstukken 2023 16-5-2024202413338

Rekeningcommissie 19 juni 2024, gemeente BrunssumBij agendapunt: Jaarrekening gemeente Brunssum; gemeentebladnummer 2024/5132.804 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

GEMEENTE BRUNSSUM

JAARSTUKKEN 2023

INHOUD Voorwoord

Leeswijzer

JAARVERSLAG 2023

Inleiding

Algemeen financiële verslaggeving

Terugblik op de Programma’s

PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGER

Taakveld: Bestuur (XT-01) Taakveld: Burgerzaken (XT -02)

PROGRAMMA 2 VEILIGHEID Taakveld: Crisisbeheersing en brandweer (XT -11) Taakveld: Openbare orde en veiligheid (XT -12)

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN Taakveld: Inkomensregelingen (XT -63) Taakveld: Begeleide participatie (XT -64) Nieuwe IV-3 indeling miv 2023: WSW en beschut werk Taakveld: Arbeidsparticipatie (XT -65) Taakveld: Maatwerkvoorzieningen (Wmo) (XT -66) Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18+ (XT -671) Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18 - (XT-672) Taakveld: Geëscaleerde zorg 18+ (XT -681) Taakveld: Geëscaleerde zorg 18 - (XT-682)

PROGRAMMA 4 VOLKSGEZONDHEID Taakveld: Volksgezondheid (XT -71)

PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN EDUCATIE Taakveld: Openbaar basisonderwijs (XT -41) Taakveld: Onderwijshuisvesting (XT -42) Taakveld: Onderwijsbeleid en leerlingzaken (XT -43)

PROGRAMMA 6 WIJKGERICHT WERKEN, INTEGRATIE, PARTICIPATIE

15 20

22 22 24

29 29 33 33 34 35 37 39 43 45

46 46

50 50 52 54

Taakveld: Samenkracht en burgerparticipatie (XT -61) Taakveld: Wijkteams (XT -62)

60 64

PROGRAMMA 7 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

Taakveld: Verkeer en vervoer (XT-21) Taakveld: Parkeren (XT-22)

PROGRAMMA 8 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Taakveld: Sportbeleid en activering (XT -51) Taakveld: Sporta ccommodaties (XT-52) Taakveld: Cultuurpresentatie, productie, participatie (XT -53) Taakveld: Musea (XT-54) Taakveld: Media (XT -56) Taakveld: Openbaar groen en recreatie (XT -57)

PROGRAMMA 9 MILIEU EN DUURZAAMHEID Riolering (XT-72) Taakveld: Afval (XT -73) Taakveld: Milieubeheer (XT -74)

67 70

71 72 75 78 81 82 83

88 88 91 93

Taakveld: Begraafplaats (XT -75)

PROGRAMMA 10 ECONOMIE EN TOERISME Taakveld: Economische ontwikkeling (XT -31) Taakveld: Fysieke bedrijfsinfrastructuur (XT -32) Taakveld: Bedrijfsloket en -regelingen (XT-33) Taakveld: Economische promotie (XT -34)

PROGRAMMA 11 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

100

101 102 103 106 108

110

Taakveld: Ruimtelijke ordening (XT -81) Taakveld: Grondexpl. (niet-bedr.terreinen) (XT -82) Taakveld: Wonen en bouwen (XT -83)

110 113 118

PROGRAMMA 12 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN

123

Taakveld: Mutaties reserves (XT -010) Taakveld: Beheer overige gebouwen en gronden (XT -03) Taakveld: Overhead (XT -04) Taakveld: Treasury (XT -05) Taakveld: OZB woningen (XT -061) Taakveld: OZB niet-woningen (XT-062) Taakveld: Belastingen overig (XT -064) en (XT -09) Taakveld: Algemene uitkering gemeentefonds (XT -07) Taakveld: Overige baten en lasten (XT -08)

123 125 126 132 133 133 134 135 136

Paragraaf 1 Lokale Heffingen

138

Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

146

paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

153

Paragraaf 4 Financiering

164

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

168

Paragraaf 6 Verbonden Partijen

174

Paragraaf 7 Grondbeleid

199

Paragraaf 8 Openbaarheidsparagraaf

205

JAARREKENING 2023

206

1. Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

207

2. Overzicht incidentele baten en lasten

212

3. Structurele onttrekkingen en stortingen in reserves

219

4. Balans en toelichting

220

5. Gebeurtenissen na balansdatum

249

6. Wet Normering Topinkomens (WNT) verantwoording 2023

250

7. Sisa-bijlage 2023

252

Bijlage 1 Overzicht restantkredieten

268

Bijlage 2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld

269

Financiële afwijkingen per taakveld Financiële afwijkingen per programma

269 272

Bijlage 3 Subsidieregister

273

Bijlage 4 Overzicht wettelijke indicatoren Kerngegevens

275

Bijlage 5 Kerngegevens per 1 januari

278

Bijlage 6 Overzicht Crisis- en Herstelfonds

279 3

Bijlage 7 Rechtmatigheidsverantwoording

280

Bijlage 8 Overzicht gebruikte afkortingen

281

VOORWOORD Geachte raadsleden, Bij deze bieden wij u de jaarstukken 2023 aan. Hierin leggen wij verantwoording af over de uitvoering van het door de raad vastgestelde beleid dat is vastgelegd in de programmabegroting 2023 en is bijgesteld bij de 1e en 2e bestuursrapportage 2023. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De jaarrekening is gecontroleerd door de accountant. In het jaarverslag is de programmaverantwoording (12 programma’s) opgenomen. Over elk voorgenomen resultaat uit de begroting wordt in de programmaverantwoording verantwoording afgelegd. In de jaarstukken kijken we vooral terug. Het (financieel) resultaat heeft echter ook betekenis voor de toekomst.

Brunssum, 21 mei 2024. Burgemeester en wethouders van Brunssum

LEESWIJZER De jaarstukken bestaan uit het Jaarverslag en de Jaarrekening alsmede een aantal bijlagen. Het Jaarverslag is ingedeeld in een aantal onderdelen. Inleiding Hierin leest u de algemene inleiding. Algemene financiële verslaglegging U treft hier de financiële verslaglegging op hoofdlijnen aan en het algemene beeld over de vermogenspositie c.q. de Reserves en Voorzieningen. Duiding van positieve/negatieve getallen Wat betreft de duiding van de + en de – in de jaarstukken. Er wordt geredeneerd vanuit kosten. Daarom is een – een voordeel voor de gemeente en een + een nadeel. Terugblik op de programma’s Dit hoofdstuk bevat de programmaverantwoording. Deze is als volgt opgebouwd: - Per programma een algemene inhoudelijke terugblik en verantwoording over het uitgevoerd beleid; - Binnen een programma per taakveld een terugblik en verantwoording voor elk resultaat dat we wilden gaan realiseren in 2023; - Een verklaring van de belangrijkste financiële afwijkingen per taakveld (afwijkingenrapportage); In de optellingen kunnen afrondingsverschillen voorkomen vanwege verslaglegging in duizendtallen. Paragrafen De in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voorgeschreven verplichte paragrafen zijn hierin opgenomen. De analyse en verantwoording van de salarissen gebeurt op concernniveau in de paragraaf Bedrijfsvoering en niet in de terugblik op de programma’s.

Jaarrekening 2023 In het onderdeel Jaarrekening treft u de volgens het BBV verplichte onderdelen aan, die ook aan goedkeuring van de accountant onderhevig zijn. Meer specifiek gaat het om de Balans, het overzicht van Baten en Lasten en de Single information, Single audit (SiSa)-bijlage. Bijlagen In de bijlagen treft u nog een aantal overzichten aan waaronder het Subsidieregister 2023, Kerngegevens van Brunssum en een afkortingenlijst.

JAARVERSLAG 2023

INLEIDING 2023 was het eerste volledige jaar waarin het huidige gemeentebestuur, aangetreden in 2022, uitvoering kon geven aan de ambities zoals verwoord in het coalitieakkoord en uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma. Het was in dat opzicht een ‘jaar van de waarheid’. Een jaar waarin we echt werk konden maken van de belofte: ‘Samen voor Brunssum’. ‘Samen’ betekent dat we de burger centraal stellen. Dat iedereen meedoet. Dat we intensief samenwerken met ondernemers – in het centrum, in het Schutterspark, in de wijken Noord en West – en met verenigingen – zie de nieuwe samenwerkingsstructuur met carnavalsverenigingen. Dat we de wijken ingaan om daar de sociale basis te versterken zodat we de zelf- en samenredzaamheid versterken. Dat we onze investeringen primair inzetten voor voorzieningen – hard en zacht – die voor iedereen toegankelijk zijn en die maken dat iedereen die hier woont, werkt, opgroeit of oud mag worden, zich in Brunssum echt thuis kan blijven voelen. We reiken hoog met onze ambities, maar blijven tegelijkertijd met beide voeten op de grond. We investeren verantwoord en voor de lange termijn. Daarvan getuigen ook deze Jaarstukken. Brunssum is in sociaaleconomisch opzicht vaak nog een kwetsbare gemeente, een situatie die historisch zo gegroeid is. Maar we zijn ook in sommige opzichten een rijke gemeente. We hebben een sterke culturele identiteit.

Ons sociale weefsel is veerkrachtig. En we hebben de wil, om voluit en zonder voorbehoud te geloven in en te werken aan een betere toekomst, aan een beter Brunssum. Op de volgende pagina’s leest u hoe we in 2023 stevige stappen hebben gezet om te bouwen aan een mooie, leefbare, open en inclusieve samenleving. In het kort: Burgerparticipatie Zo leest u hier over de impuls die burgerparticipatie heeft gekregen in 2023 en een steeds belangrijkere rol binnen onze manier van werken heeft gekregen. Hoe we bij meerdere projecten (N276, de OV-hub, Centrumplan) inwoners en bewonersgroepen hebben betrokken om tot betere, breed gedragen resultaten te komen. We zijn nog lerend en groeiend hierin en verwachten de komende jaren burgerparticipatie naar een nog hoger, vernieuwend niveau te tillen, onder meer door de inzet van een nieuw aangestelde kwartiermaker Burgerparticipatie. Jeugd U leest in deze Jaarstukken ook over dalende cijfers van jeugdoverlast in 2023. Maar ook, en belangrijker, over hoe we de jeugd op een positieve manier betrekken bij hun omgeving. In het project Positieve Stad luisteren we naar onze jongeren en werken we met rolmodellen die een voorbeeld zijn voor jongeren. Ook geven we jongeren een grotere stem in wat er gebeurt in onze gemeente door de nieuwe kindergemeenteraad en, in het verlengde daarvan, de inzet van de kidsreporters.

Zorg U leest ook over de uitdagingen om onze zorgvoorzieningen op peil te houden. Ja, uit tevredenheidsonderzoeken blijkt dat de zorg die wij verlenen, effectief is. Ongeveer driekwart van de mensen die gebruik maken van onze voorzieningen, ervaart hierdoor een betere kwaliteit van leven. Maar hoe houden we dit voorzieningenniveau ook in de toekomst overeind? In 2023 werden de effecten van de dubbele vergrijzing in onze gemeente geleidelijk zichtbaar. Die ontwikkeling moeten we opvangen terwijl we tegelijkertijd te maken krijgen met toenemende personeelskrapte in de zorg en de dreiging van beperkte financiële budgetten. De opgave waarvoor we staan, is het beter op elkaar afstemmen van werkprocessen, taken en budgetten van de diverse uitvoeringsorganisaties en, waar nodig, tot een herijking hiervan. Met dit proces zijn we in 2023 begonnen. Participatiewet In deze Jaarstukken maken we tevens melding van een knik in de ontwikkeling van de instroom en uitstroom van uitkeringsgerechtigden. We mikten op een daling van 2 procent, het werd een stijging van 3,5 8

procent. Dat heeft twee belangrijke oorzaken: Brunssum verwelkomt meer inburgeraars, terwijl daarnaast mensen in een traject bij Betere Buren ook nog eens langer nodig hebben om eventueel door te kunnen stromen naar de arbeidsmarkt. Ook zien we bij deze doelgroep een grotere zorgvraag, die we als gemeente eerst op willen pakken. Dat past in ons beleid waarin we mensen vooral willen activeren op een wijze die aansluit bij hun mogelijkheden. Onderwijs In deze jaarstukken volop aandacht voor onze jeugd. Immers, opgroeiende kinderen verdienen alle kansen en alle ruimte voor een brede ontwikkeling zodat zij maximaal hun talenten kunnen ontplooien en later benutten. De gemeente krijgt hierin steeds meer taken en een steeds grotere verantwoordelijkheid. We zetten daarom in op een passende integrale werkwijze tussen onderwijs, sport/bewegen, gezondheid (groente en fruit op alle scholen!), zorg, kunst/cultuur en minimabeleid (bestrijding kinderarmoede!), in combinatie met vroegsignalering en preventie. Ruimtelijk Ook in 2023 bouwden we verder aan onze woonopgaven, zowel in plannen voor nieuwbouw als voor transformatie van bestaand woonvolume. Zo krijgt het nieuwe Centrum steeds verder vorm. Het bestemmingsplan is definitief en er is overeenstemming bereikt over de verwerving van relevante percelen.

Andere majeure woonbouwontwikkelingen zijn de Raadhuisstraat, Entree Dorpstraat, Hof van Oeloven en de locatie oude Brikke Oave. Daarnaast stond 2023 in het teken van voorbereidingen voor verbetering van onze hoofdinfrastructuur: het Bodemplein, de Akerstraat, de Karel Doormanstraat en de N276, al deze trajecten gaan, na intensieve voorbereidingen, in 2024 in uitvoering. Cultuur Ook onze lokale cultuur stond hoog op onze agenda in 2023, omdat we ervan overtuigd zijn dat initiatieven die onze cultuur en onze gezamenlijke geschiedenis uitdragen, een sterk verbindend effect hebben. Zo hebben we ambitieuze plannen om ons Verhaal van Hoop, het verhaal van de Joodse onderduik in Brunssum, zichtbaar te maken in de restauratie van de badhokjes en het realiseren van een museale functie in het Schutterspark (Pompgebouw 4). Tot slot: Onder elke pagina in deze Jaarrekening ligt dit voorbehoud: We maken ons zorgen over een taaie uitdaging, de tweedeling in onze samenleving. De tweedeling tussen de mensen die het goed gaat, en mensen die het nog te vaak tegenzit in het leven en bedreigd worden in hun bestaanszekerheid. We maken ons zorgen over de kinderen die opgroeien in armoede, over gezinnen die de energierekening niet kunnen betalen, over ouderen die gevangen zitten in eenzaamheid, over mensen die het gevoel hebben dat de overheid er niet voor hen is.

Onze voorzieningen, onze hulp, moeten we daarom zo preventief en inclusief mogelijk organiseren. Daarin hebben we ook in 2023 stappen gezet. We kunnen nu kinderarmoede sneller signaleren. We hebben de armoederegelingen flink verruimd. We gaan bij mensen op bezoek als we merken dat ze van voorzieningen geen gebruik maken, et cetera. Dit alles is onderdeel van een cultuuromslag, waarbij we onze inwoners centraal stellen en benaderen op basis van vertrouwen. We zijn blij dat wij, en onze lokale zorgprofessionals, daar ook in toenemende mate de ruimte voor krijgen van de Rijksoverheid. Een voorbeeld hiervan is de herziening van de Participatiewet zodat deze straks minder regelgericht is en beter aansluit bij onze lokale werkwijze, waarin het draait om de vraag wat mensen (aan)kunnen en nodig hebben. Dat alles verleent aan onze opdracht, ‘Samen voor Brunssum’, een grote actualiteit, een grote urgentie. Wij mogen niet accepteren dat er groepen mensen zijn die niet meedoen of meekunnen in onze samenleving. Als gemeentebestuur rust op ons de maatschappelijke opdracht, en de morele plicht, om te bouwen aan onderling vertrouwen en daarmee uiteindelijk iedereen te bereiken, met een uitgestoken hand en vanuit een omgevingsbewuste en burgergerichte houding. De fundering daarvoor hebben we in 2023 gelegd en verstevigd.

Financieel

Prog.

Ingevolge artikel 3 lid 3 van de financiële verordening wordt hieronder het verloop van de begrotingscijfers weergegeven. Omschrijving

UITGAVEN 1 Bestuur en ondersteuning 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Educatie en Gezondheid 6 Wijkger. werken, integr., partic 7 Verkeer,vervoer en waterstaat 8 Sport, cultuur en receatie 9 Milieu en duurzaamheid 10 Economie en toerisme 11 Volkshuisvesting en RO 12 Algemene middelen Totaal uitgaven INKOMSTEN 1 Bestuur en ondersteuning 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Educatie en Gezondheid 6 Wijkger. werken, integr., partic 7 Verkeer,vervoer en waterstaat 8 Sport, cultuur en receatie 9 Milieu en duurzaamheid 10 Economie en toerisme 11 Volkshuisvesting en RO 12 Algemene middelen Totaal inkomsten Saldo uitgaven / inkomsten

Oorspronke wijziging wijziging wijziging wijziging wijziging wijziging lijke 1 2 3 4 5 6 begroting 2023 Mobiliteitspla Klimaatinstall De Positieve Viering 70 jaar Terca Terrein Nieuwbouw n atie Raad- en Stad NAVO acc. R.K.V.V. Quintzaal de Leeuw

3.520.283 3.064.534 50.308.052 1.485.645 5.020.611 4.189.453 4.477.704 8.309.706 1.223.853 16.608.950 7.633.952 10.476.306

45.000 -

39.900 -

65.000 -

116.319.049

45.000

39.900

65.000

-249.216 -18.876 -11.327.749 -20.000 -2.300.388 -40.977 -145.117 -685.394 -440.567 -84.515.461 -8.336.816 -8.238.488

-45.000

-39.900

-116.319.049

-45.000

-39.900

-65.000 -65.000

Begrotingswijzigingen met datum Raadsbesluit: Oorspronkelijke begroting 2023 inclusief amendementen Raadsbesluit 2022/95 d.d. 1 november 2022 1e begrotingswijziging 2023 Vaststelling Mobiliteitsplan Brunssum 2022-2032, Uitvoeringsprogramma Mobiliteit en Parkeernota 2022 Raadsbesluit 2022/115 d.d. 7 februari 2023 2e begrotingswijziging 2023 Aanpassen klimaatinstallatie Raad- en Quintzaal Raadsbesluit 2022/97 d.d. 20 december 2022 3e begrotingswijziging 2023 Aanpak jeugd door Stichting De Positieve Stad Raadsbesluit 2022/117 d.d. 7 februari 2023 4e begrotingswijziging 2023 Financiering viering 70 jaar NAVO-hoofdkwartier (1953-2023) Raadsbesluit 2022/116 d.d. 21 maart 2023 5e begrotingswijziging 2023 Netaansluiting zonnepark Terca-terrein Raadsbesluit 2023/8 d.d. 21 maart 2023 6e begrotingswijziging 2023 Nieuwbouw accommodatie RKVV De Leeuw Raadsbesluit 2023/4 d.d. 21 maart 2023

Prog.

Omschrijving

wijziging wijziging 7 8 1e Berap 2023 Bestemming resultaat jaarrekening gem. Brunssum

wijziging 9 2e Berap 2023

wijziging 10 niet uitgevoerd

wijziging 11 2e Berap ISDBOL

Bijgestelde raming

111.350 79.761 2.324.965 85.000 922.741 46.300 74.898 101.500 65.000 407.031

979.000 389.000 -

93.267 228.000 756.089 -35.212 -200.000 155.859 87.370 -1.062.000 -190.000 52.672 -2.673.118 2.032.866

441.045 -

UITGAVEN 3.724.900 3.372.295 54.809.151 1.450.433 4.905.611 5.307.953 4.656.374 7.776.604 1.341.525 19.048.847 7.545.452 7.803.188

4.218.546

1.368.000

-754.207

441.045

121.742.333

-1.242.171 -2.976.375

-1.368.000

-100.000 145.692 -80.370 -67.672 2.598.118 -1.741.561

-441.045

INKOMSTEN -249.216 -118.876 -12.424.228 -20.000 -2.300.388 -40.977 -225.487 -685.394 -508.239 -91.192.342 -8.336.816 -5.640.370

-4.218.546

-1.368.000

754.207

-441.045

-121.742.333

7e begrotingswijziging 2023 1e Bestuursrapportage 2023 Raadsbesluit 2023/39 d.d. 12 juni 2023 8e begrotingswijziging 2023 Jaarstukken 2022 gemeente Brunssum Raadsbesluit 2023/56 d.d. 11 juli 2023 9e begrotingswijziging 2023 2e Bestuursrapportage 2023 Raadsbesluit 2023/80 d.d. 14 november 2023 10e begrotingswijziging 2023 is niet uitgevoerd 11e begrotingswijziging 2023 ISD BOL 2e Bestuursrapportage 2023 Raadsbesluit 2023/79 d.d. 14 november 2023

ALGEMEEN FINANCIËLE VERSLAGGEVING 1. FINANCIEEL RESULTAAT EN ANALYSE Resultaat Het financieel resultaat over 2023 is € 903.140 positief. In 2022 was het financieel resultaat € 1.374.000 positief. Resultaat analyse Het rekeningresultaat 2023 werd in belangrijke mate beïnvloed door de vorming van een pensioenvoorziening voor bestuurders als gevolg van een wettelijke verplichting die voortvloeit uit de Wet Toekomst Pensioenen (WTP). Ook is er een positief resultaat behaald op de bekostigingssystematiek van de opvang ontheemde Oekraïners. De uitgaven voor jeugdhulp zijn fors hoger dan begroot als gevolg van nafacturaties over 2022 en hoge kosten gesloten jeugdzorg. Verder konden de laatste wijzigingen van de algemene uitkering (decembercirculaire) niet meer in de begroting worden verwerkt. Voorgesteld 2023 Het resultaat 2023 voor resultaatbestemming bedraagt € 903.140 positief. Op 16 april heeft het college besloten om extra middelen beschikbaar stellen om een plan uit te werken om ervoor te zorgen dat de (inburgerings- en re-integratie)trajecten van inburgeraars bij Betere Buren verkort worden. Het college wil alle mogelijke inspanningen verrichten om op termijn de reductie van het cliëntenbestand met 2% per jaar alsnog te realiseren. Voorgesteld wordt een bestemmingsreserve re-integratie statushouders te vormen en hierin een bedrag ad. € 385.851 te storten.

Voor het restant van het positieve resultaat ad. € 517.289 wordt voorgesteld om dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserves. 2. BELANGRIJKSTE AFWIJKINGEN TEN OPZICHTE VAN DE BIJGESTELDE BEGROTING

bedrag x €1 miljoen Omschrijving (- = voordeel, + = nadeel) taakveld Vorming voorziening pensioenverplichting agv wettelijke verplichting XT-01 € 3,0 Crisisbeheersing (opvang Oekraïners) XT-11 € -2,5 Betaalde 2de termijn energietoeslag (zie ook algemene uitkering) XT-63 € 1,8 Betere exploitatiecijfers Sociale werkvoorziening XT-64 € -0,6 Hogere uitgaven Jeugdhulp Div taakvelden € 1,8 Minder activiteiten inzake verbetering leefbaarheid in de wijk en de XT-62 wijkbedrijven agv een tekort aan wijkkmanagers € -0,3 Hogere opbrengst leges omgevingsvergunning XT-83 € -0,5 Algemene Uitkering, mutaties september en decembercirculaire nog niet XT-07 begroot (inclusief 1,8 miljoen energietoeslag 2023) € -3,0

Overige kleine afwijkingen taakvelden (toelichting bij de taakvelden) Totaal

div.

€ -0,6 € -0,9

3. RESERVES EN VOORZIENINGEN Per 31-12-2023 is de vermogenspositie van de gemeente als volgt weer te geven (bedrag x € 1.000):

Omschrijving Algemene Reserve Resultaat 2023 Bestemmingsreserves Reserve ter dekking van kapitaallasten Voorzieningen voorzieningen negatief onder activa Voorziening Dubieuze Debiteuren Algemeen Voorziening Dubieuze Debiteuren Belastingen Voorziening oninbare Verhaalsdebiteuren soza Voorziening toekomstige verliezen GREX Totaal

Vreemd vermogen Eigen vermogen 19.989 903 17.895 10.389 8.951 102 67 751 10.108 19.979

49.176

Eigen vermogen en voorzieningen bij elkaar bedragen per 31-12-2023 totaal € 69.155.000 (afgerond bedrag). Voor een meer gedetailleerd overzicht van de reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de balans en de toelichting daarop.

TERUGBLIK OP DE PROGRAMMA’S

PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGER TERUGBLIK 2023 was op meerdere fronten een bijzonder jaar. In 2023 zijn maar liefst twee verkiezingen geweest. Beiden zijn succesvol uitgevoerd, hetgeen vooral te danken is aan de inzet van personeel en vrijwilligers en ondersteunend de aanschaf van nieuwe software en aanpassing van procedures. Bij de tweede kamer verkiezingen zijn we qua snelheid en kwaliteit bij de beste 10% van Nederland geëindigd. In nadrukkelijk samenspel met het maatschappelijk middenveld heeft het college in 2023 het “Uitvoeringsprogramma college van burgemeester en wethouders 2022 – 2026” vastgesteld, dat bestaat uit 61 prioritaire actiepunten die voortkomen uit het door de raad vastgestelde coalitieprogramma. (Burger)participatie krijgt een steeds belangrijkere rol binnen onze manier van werken. Eind 2023 is de “kwartiermaker participatie” gestart om burgerparticipatie naar een nog hoger niveau te tillen. De implementatie van de gewijzigde Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) is in 2023 verder vormgegeven. Door het inbouwen van reflectiemomenten tussen de raad, het college en de ambtelijke organisatie is het ambtelijk-bestuurlijk samenspel in de praktijk regelmatig getoetst; met als doel het ambtelijk-bestuurlijk samenspel verder te optimaliseren.

De ingezette organisatieontwikkeling heeft in 2023 steeds meer vorm gekregen en wordt in de toekomst organisch en planmatig doorontwikkeld.

Taakveld: Bestuur (XT-01) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De raad geeft actief richting aan beleidsonderwerpen en –ontwikkelingen, dient daartoe initiatiefvoorstellen in, maakt politieke keuzes en stelt prioriteiten. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Er vindt een discussie op hoofdlijnen plaats, die richtinggevend is voor de uitvoeringsfase erna. Bij deze werkwijze krijgen maatschappelijke organisaties en burgers ook de gelegenheid in een vroegtijdig stadium te participeren.

1.2 Raadsleden nemen actief deel aan informatieavonden en raadswerkgroepen en heidagen.

Terugblik Zowel in diverse werkgroepen, commissies en informatieavonden, alsook in de gemeenteraad hebben raadsen commissieleden op hoofdlijnen de discussie gevoerd en sturing gegeven. Burgers hebben in raadsvergaderingen via het recht van inspreken een bijdrage kunnen leveren. Het meer direct betrekken van burgers en maatschappelijke organisaties bij het werkproces van de gemeenteraad heeft in 2023 nog geen duidelijke vorm gekregen. Raadsleden hebben ook in 2023 actief deelgenomen aan raadsinformatieavonden (in- en extern) en werkgroepen. Zo heeft in 2023 de actualisatie van het integriteitsbeleid vorm gekregen, heeft de werkgroep strategische aankopen verschillende adviezen afgegeven en is ook de klankbordgroep ICT bij elkaar gekomen. Vanuit de werkgroep ‘Verbinden’ zijn initiatieven ontplooid om de raad meer in positie te brengen. Daarbij kan onder andere gedacht worden aan het mede vormgeven van heidagen, het herijken van de besturingsfilosofie en het opstellen van een raadscommunicatiebeleid.

1.3 Herijken Strategische visie ‘Brunssum 2025’, samen met alle daarbij horende partners.

In 2023 is de keuze gemaakt om het herijken van de strategische visie onderdeel te laten maken van de in 2024 op te stellen omgevingsvisie (Programma 11).

Doel: Wat wilden we bereiken 2 De raad houdt controle op uitvoering door het college, heeft zicht op de effecten van gemeentelijk beleid, wordt vroegtijdig betrokken en stuurt zo nodig bij op basis van actieve beleidsevaluatie. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 Het bestuursakkoord wordt komende peri- In het eerste kwartaal van 2023 heeft het college het ode uitgewerkt tot een uitvoeringspro“Uitvoeringsprogramma college van burgemeester en gramma. wethouders 2022 – 2026” vastgesteld dat bestaat uit 61 actiepunten. Op 31 maart 2023 heeft hierover een heidag plaatsgevonden tussen raad, college, directieteam en managementteam. Opvolging en borging vindt nu plaats via de reguliere Planning & Control (P&C)-cyclus. 2.2 Consultatie maatschappelijk middenveld Voor de totstandkoming van het uitvoeringsprogramma en ambtelijke organisatie d.m.v. omgeheeft het college omgevingsgesprekken gevoerd met het vingsgesprekken. maatschappelijk middenveld en de ambtelijke organisatie. 2.3 De raad ontvangt periodiek de outputka- Reeds in 2020 is de outputkalender gerealiseerd. Onlender met een planning wanneer en welke danks dat deze nog behoefte heeft aan nadere verfijning, voorstellen ter besluitvorming aan het col- is hieraan in 2023 op een effectievere manier vervolg gelege en de raad worden voorgelegd. geven.

2.4 We verbeteren, waar nodig, de informatie- In het afgelopen jaar zijn aanvullende kaders opgesteld voorziening aan de raad en samenleving en is het project “Informatiehuishouding op orde” opgedoor onze open houding en toegankelijke start om kaders omtrent Informatieveiligheid, privacy, Ininformatie, mede langs de richtlijnen van formatie- & archiefbeheer, de WOO, de Wet Modernisede Wet Open Overheid (WOO). ring Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV), de Wet Digitale Overheid (WDO) en de Wet Elektronisch Publiceren (WEP) te koppelen aan onze eigen ambities inzake bedrijfsvoering en dienstverlening. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Open, integer en vakbekwaam handelen van de gemeente/het gemeentebestuur en ambtelijke organisatie. De gemeenteraad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie werken in de praktijk constructief samen in het belang van de burgers van Brunssum. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 De in de vorige periode ingestelde ‘raadswerkgroep verbinden’ gaan we de komende bestuursperiode (nog) beter borgen binnen de organisatie.

Terugblik De werkgroep Verbinden is gericht op het stimuleren van interne en externe inhoudelijke en organisatorische verbindingen. Niet als doel op zich maar als middel om de samenhang in beleid en uitvoering en de functionele samenwerking ‘in huis’ en met burgers en maatschappelijke partners te versterken. De werkgroep is multidisciplinair samengesteld en bestaat uit vertegenwoordigers van de raad, het college van B en W, griffie en ambtelijke organisatie. De individuele werkgroep leden dragen in hun dagelijkse praktijk doelstelling en functies van de werkgroep verbinden consequent uit en trachten op deze wijze de werkgroep steviger te positioneren binnen

3.2

3.3

3.4

3.5

3.6

3.7

3.8

de gemeentelijke organisatie. Ook is de kwartiermaker Participatie onderdeel geworden van de werkgroep. De raadswerkgroep koppelt periodiek te- De agenda en bijbehorende stukken en besluitenlijsten rug over de voortgang en resultaten aan de zijn voor alle raads- en collegeleden middels het raadsinvoltallige raad. Voor de overige raadswerk- formatiesysteem in te zien. groepen bekijken we kritisch wat de rele- De bestaande werkgroepen zijn noodzakelijk gebleken. vantie is en of het beoogde doel is bereikt. Daarnaast zijn er in 2023 geen nieuwe raadswerkgroepen opgestart. Deskundigheid/professionaliteit borgen en Het voltallige college heeft in 2023 een training morele specifieke vakkennis actualiseren binnen oordeelsvorming gevormd. Daarnaast zijn er in 2023 heihet college van B&W, de gemeenteraad en dagen geweest tussen het college en het managementde ambtelijke organisatie. Dit middels het team. Een aantal collegeleden hebben verder in 2023 gevolgen van opleiding, bijscholing en gebruik gemaakt van de mogelijkheid individueel opleidinbruik maken van externe advisering/coa- gen en trainingen te volgen voor professionele en perching. soonlijke ontwikkeling. Ook t.b.v. het ambtelijk apparaat is – naast de generieke opleidingen – prioriteit gegeven aan persoonlijke ontwikkeling en scholing. Het beschikbare opleidingsbudget is in 2023 nagenoeg volledig ingezet.

We bevorderen onze bestuurlijke en amb- De genoemde Gedragscodes zijn reeds in 2022 geactualitelijke integriteit, onder meer door het ac- seerd en in werking getreden. Ook het protocol Integritualiseren van de Gedragscodes van de ge- teit is inmiddels geactualiseerd. In 2023 hebben vrijwel meenteraad, het college van B&W en de alle ambtenaren de training morele oordeelsvorming geambtelijke organisatie. volgd, is een integriteitsfunctionaris aangenomen, belast met de borging van integriteit in de organisatie en vormt ethiek en integriteit een integraal onderdeel van ons kwaliteitsbeleid en -systeem inzake bedrijfsvoering. We gaan de besturingsfilosofie herijken, In 2023 is een ambtelijke werkgroep (inclusief de griffie) om de wisselwerking tussen de gemeente- opgericht en gestart met het herijken van de besturingsraad en het college van B&W en de ambte- filosofie. lijke organisatie te verbeteren. De herijkte besturingsfilosofie wordt in 2024 vastgesteld. Door het inbouwen van reflectiemomen- In het eerste kwartaal van 2023 is een bijeenkomst georten gaan we het ambtelijk-bestuurlijk sa- ganiseerd tussen de raad, het college van burgemeester menspel in de praktijk regelmatig toetsen en wethouders en de ambtelijke organisatie. Daarnaast aan hetgeen we met elkaar hebben afge- zijn er in 2023 ook heidagen geweest tussen het college sproken. en het managementteam.

Openbaarheid van overheidsinformatie is In 2023 is volgens het uitgangspunt van openbaarheid uitgangspunt. We leggen daarom alleen gehandeld. Enkel daar waar het echt nodig is én een wetgeheimhouding op wanneer dit echt nodig telijke grondslag voor geheimhouding is, is geheimhouis en we zorgen ervoor dat de geheimhou- ding opgelegd. Verder hebben we in 2023 gecontroleerd ding zo snel mogelijk wordt opgeheven. van welke raads- en collegestukken de geheimhouding kan worden opgeheven. Daar waar dat aan de orde was, is de geheimhouding vervolgens ook opgeheven. De omslag van sectoraal naar integraal Met het college zijn in 2023 diverse verkennende gewerken en naar opgaven- en gebiedsgesprekken geweest over organisatieontwikkeling. Uitricht werken is eerder in gang gezet en gangspunt is dat het proces van organisatieontwikkeling gaan we in deze bestuursperiode veranke- volgend is op de ontwikkelingen van het primaire (inhouren in de organisatie. delijke) proces. Daarmee wordt gedoeld op het vormgeven van de ‘majeure opgaven’ en de uitvoering van de 61 prioritaire actiepunten van het uitvoeringsprogramma. De ‘majeure opgaven’ zijn in 2023 grotendeels via een project- dan wel programmatische aanpak opgepakt en bemenst. De voornoemde aangezette verandering is op

diverse vlakken merkbaar binnen de organisatie, zoals: de programmamanager Centrumplan en de programmamanager Noord-Oost, de zelfstandige positie van concerncontroller en de concrete invulling door het DT van het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap. De insteek is dat de organisatie en bedrijfsvoering op organische wijze wordt (door)ontwikkeld.

Doel: Wat wilden we bereiken 4 Effectieve samenwerking in Parkstad Limburg, waarbij we een actieve rol spelen in deze regionale samenwerking en ons als een volwaardig partner opstellen en waarbij we tevens grip houden op het functioneren en de uitgaven van de gemeenschappelijke regelingen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 4.1 We zetten de deelname aan de regionale werkgroep ‘gemeenschappelijke regelingen’ voort. We bepalen of en bij welke (majeure) regionale opgaven versterking van onze strategische inzet gewenst is.

Terugblik

De werking van de werkgroep, ingesteld om meer grip te krijgen op de verbonden partijen en een betere afstemming van ambtelijke voorbereiding en bestuurlijke besluitvorming met de andere deelnemende gemeenten, is in 2023 geëvalueerd. Verder is een eerste aanzet gedaan voor een advies over het doorvoeren van verbeteringen. Het vervolg daarvan wordt in 2024 opgepakt. 4.2 De wijziging Wet Gemeenschappelijke Re- De implementatie is gesplitst in een zienswijze- en toegeling (WGR) wordt geïmplementeerd. stemmingstraject. Voor zover van toepassing zijn in de gemeenschappelijke regelingen waarin de gemeente Brunssum betrokken is, de aanpassingen als gevolg van de WGR in 2023 doorgevoerd en, waar nodig, voorgelegd aan de raad in het kader van de zienswijzeprocedure. In de eerste helft van 2024 wordt de toestemmingsfase van de betreffende verbonden partijen opgepakt, zodat de wetswijziging WGR tijdig in alle gemeenschappelijke regelingen is geïmplementeerd.

Doel: Wat wilden we bereiken 5 We willen bereiken dat inwoners en ondernemers eerder betrokken raken bij beleidsinitiatieven in de stad, in wijken en buurten. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 5.1 Het participatietraject ‘Brunssum – Samen In overleg met de bestuurlijk verantwoordelijke en werkaan zet’ wordt voortgezet, waarbij telkens groep-leden (wijkmanagers en de burger) is afgestemd de inzichten en behoeften van de gemeen- dat ‘Samen aan zet’ geen doorgang vindt in de toenterschap worden uitgediept en vertaald naar tijd bedachte opzet. concrete acties. De kern van ‘Samen aan zet’ wordt verder opgepakt door de Buurtnetwerken Brunssum. Deze buurtnetwerken waren vanaf het begin ook vertegenwoordigd in ‘Samen aan zet’. Daarmee worden de behoeften van de Brunssumse burgers opgehaald en vertaald naar concrete acties in de wijken en, daar waar mogelijk, eveneens op Brunssums niveau.

5.2 We gaan op zoek naar vernieuwende vor- Per 1 december 2023 is de ‘kwartiermaker participatie’ men van burgerparticipatie, die hun gestart. Deze functionaris heeft de opdracht gekregen te waarde in de praktijk hebben bewezen De onderzoeken op welke manier de (burger-)participatie in opgedane praktijkervaringen leggen we Brunssum naar een hoger niveau kan worden getild. Dat uiteindelijk vast in een kadernotitie ‘bur- zal o.a. geschieden in samenwerking met inwoners en gerbetrokkenheid’, die als leidraad kan die- (buurt-)verenigingen. Daarnaast zal de kwartiermaker nen voor onze manier van werken. participatie werken aan het vergroten van het denk- en handelingsrepertoire over burgerparticipatie in de gemeentelijke organisatie. 5.3 In het kader van bewonersparticipatie gaan Hiermee zijn we in 2023 gestart. Meerdere prowe bij beleidsvoornemens vroegtijdig in jecten/trajecten (N276, de OV-hub, Centrumplan, etc.) gesprek met inwoners en ondernemers in kennen een vorm van participatie in een vroeg stadium. de stad, in buurten en wijken. We zijn lerend, zo ook de burger, bij participatie, waarbij verwachtingenmanagement van eminent belang is.

5.4 In college- en raadsvoorstellen wordt na- Hoewel hierin reeds stappen zijn gezet, is burgerparticidrukkelijk en transparant stilgestaan bij de patie als thema nog niet nadrukkelijk en transparant aan wijze waarop de betrokkenheid van inwo- de orde in collegevoorstellen en raadsvoorstellen. Dit onners en ondernemers is vormgegeven. derdeel zal dus nog steviger verankerd moeten worden in het standaardproces bij de totstandkoming van integrale voorstellen. Hier ligt onder meer een taak voor de kwartiermaker participatie, die per 1 december 2023 is gestart.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-01 - Bestuur - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 010001 - Burgemeester & Wethouders 010002 - Raad 010003 - Raadsvergaderingen 010005 - Werkgroep samen aan zet 010010 - Rekenkamer en externe accountant 010030 - Raadsgriffie 010040 - GR Parkstad Totaal LASTEN BATEN 010001 - Burgemeester & Wethouders Totaal BATEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

816 390 42 10 67 299 568 2.191

3.820 393 43 72 332 560 5.220

3.004 3 2 -10 5 33 -8 3.029

-3 -3

-4 -4

-1 -1

2.188

5.216

3.028

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen Op 1 juli 2023 is met de aanvaarding van de Wet Toekomst Pensioenen (WTP) het nieuwe pensioenstelsel ingegaan. Dit heeft tot gevolg dat alle pensioenregelingen in Nederland die onder de Pensioenwet vallen uiterlijk 1 januari 2028 moeten worden aangepast. Voor de gemeente Brunssum betekent dit dat de bestaande werkwijze (opname van pensioenbetalingen in de begroting) niet meer voldoet en er een voorziening pensioenverplichting bestuurders dient te worden gevormd om te kunnen voldoen aan de wettelijke verplichting in 2028. Hierdoor is in 2023 een bedrag van circa 3 miljoen gestort ten laste van taakveld XT01. Taakveld: Burgerzaken (XT -02) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De dienstverlening is klantgericht en redenerend vanuit de vraagwijze van de klant, met inachtneming van de geldende uitvoeringsregels en een efficiënte bedrijfsvoering.

1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

1.6

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan De openingstijden, wijze van het klantcon- In 2023 hebben we de dienstverlening kunnen verbetetact, vergewisplicht, oplossingsgerichte at- ren door o.a. de openingstijden te verruimen, planning titude en deregulering aspecten worden en bezetting van het personeel te verbeteren, de aanherijkt. Hierbij wordt rekening gehouden schaf van een nieuw betaalsysteem en de uitbreiding van met een efficiënte, dienstverlenende be- onze online diensten. Daarnaast is de openheid en pridrijfsvoering. vacy aan de balies aangepakt. Verdere uitwerking moet nog plaatsvinden in een nieuw concept dienstverlening. We leggen persoonsgegevens (brongege- In 2023 hebben we conform de geldende wettelijke- en vens) vast en verstrekken gegevens, reisdo- fraudebestrijding regels gewerkt. cumenten en rijbewijzen conform de geldende wettelijke- en fraudebestrijding regels. Het verwerken van aanvragen die te ma- Alle aanvragen zijn conform wet- en regelgeving verken hebben met geboorte, huwelijk, gere- werkt. gistreerd partnerschap, echtscheidingen en overlijden. Het binnen de wettelijke kaders en proce- Alle aanvragen zijn binnen de wettelijke kaders en procedures verlenen van de Nederlandse natio- dures verleend. naliteit aan vreemdelingen die daarom vragen.

Het zorgdragen van een goed gestructuIn 2023 zijn er twee verkiezingen geweest en succesvol reerd verloop van het verkiezingsproces. uitgevoerd, mede door de aanschaf van nieuwe software en aanpassing van de procedures. Hierdoor zijn we bij de verkiezing van de Tweede Kamer in snelheid en kwaliteit van het te verrichten werk bij de beste 10% van Nederland geëindigd. Van alle aan de gemeente gestelde vragen We zien een toename van de centrale afhandeling van wordt 80% eenduidig, direct en centraal vragen door het KCC. De gewenste 80% is evenwel nog beantwoord door het Klan Contact Cenniet bereikt doordat het beheer van de ondersteunende trum (KCC). kennissystemen en de daaraan gekoppelde processen nog verdere optimalisatie en standaardisatie vereisen.

Synchroon aan deze optimalisatie is de verdere doorontwikkeling van de KCC-medewerkers, gekoppeld op het vlak van kennis, competenties en het continue optimaliseren van vraagstructuren. 1.7 Blijven investeren in de vakkennis en com- De realisatie hiervan is in gang gezet, maar zal over petenties van de medewerkers door het meerdere jaren uitgesmeerd worden. Door het hoge pervolgen van trainingen, cursussen en Webi- soneelsverloop van de afgelopen jaren vraagt dit nu nars. meer inspanning en middelen dan eerder voorzien. 1.8 Waar mogelijk regionale samenwerking om Er is gekeken welke mogelijkheden er zijn tot regionale gezamenlijk uitdagingen aan te pakken en samenwerking. Er heeft eind 2023 een regionaal onderkosten te spreiden. zoek dienstverlening binnen Parkstad plaatsgevonden. FINANCIËLE AFWIJKINGEN

XT-02 - Burgerzaken - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 020000 - Salarislasten Burgerzaken 020001 - Basis Registratie Personen 020002 - Burgerlijke Stand 020003 - Baliewerkzaamheden 020004 - Klanten Contact Centrum 020020 - Naturalisaties 020030 - Verkiezingen Totaal LASTEN

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

1.208 139 5 1 34 10 136 1.534

1.208 139 6 0 9 23 111 1.497

0 1 -1 -25 14 -25 -36

BATEN 020001 - Basis Registratie Personen 020002 - Burgerlijke Stand 020020 - Naturalisaties Totaal BATEN

-200 -33 -13 -246

-280 -37 -28 -345

-80 -3 -15 -99

RESULTAAT

1.287

1.152

-135

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 020004 Klanten Contact Centrum: De uitgaven waren lager, omdat het onderzoek dienstverlening in het vierde kwartaal van 2023 is opgestart, sprake is van kostenreductie en de aanbevolen maatregelen niet in 2023 konden worden uitgevoerd. 020030 Verkiezingen: De belangrijkste reden dat minder is uitgegeven, is dat minder kosten zijn gemaakt voor vrijwilligers. 020001 Basis Registratie Personen (BRP): De inkomsten uit rijbewijzen, reisdocumenten en uittreksels BRP waren hoger door meer aanvragen.

PROGRAMMA 2 VEILIGHEID TERUGBLIK Het onderdeel “gemeentelijk blauw” is in 2023 getroffen door een groot personeelsverloop van bijzondere opsporingsambtenaren (boa’s) naar politie, maar dat is eind 2023 weer rechtgetrokken. Er is binnen de onderdelen “Bouwen & Milieu” in 2023 flink toegewerkt naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet (per 1 januari 2024). Het onderdeel “integrale veiligheid” is qua fte’s uitgebreid en heeft, naast lokale aangelegenheden, ook sterk ingezet op samenwerking binnen de gemeenten die behoren tot het politie basisteam Brunssum-Landgraaf (SVBBL) alsmede op Parkstad-niveau. Naast de aspecten die de gemeenteraad ons bij de behandeling van de Veiligheidscijfers 2022 heeft meegegeven, is in 2023 lokaal sterk ingezet op preventie. Goede preventieve maatregelen zorgen ervoor dat we niet repressief hoeven op te treden. Kijken we bijvoorbeeld naar de aanpak van jeugdoverlast dan hebben er in 2023 stopgesprekken plaatsgevonden met jongeren, zijn er brieven naar ouders gestuurd en is er een samenscholingsverbod uitgevaardigd. Dit alles heeft geleid tot minder meldingen inzake jeugdoverlast. Verder hebben we ook middels voorlichting aandacht gevraagd voor internetfraude en voor woninginbraken. Niet onvermeld mag blijven de aandacht die we vanuit de regio richting Den Haag in 2023 hebben ontplooid om extra politiecapaciteit te vragen voor onze kwetsbare regio.

Als gemeenteraad bent u meegenomen in onze inspanningen. In 2024 vindt in Den Haag de behandeling plaats van het bezwaar dat wij in 2023 hebben ingediend tegen het Regionaal Beleidsplan Politie. Taakveld: Crisisbeheersing en brandweer (XT -11) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Een goede kwaliteit van de fysieke veiligheid en brandweerzorg en het in stand houden van een adequaat niveau van crisisbeheer en voorbereiding van rampenbestrijding. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 De gemeente Brunssum zorgt voor een In 2023 is er planvorming opgesteld voor de doorontwikgoede voorbereiding van crisisbeheer reke- keling van de lokale crisisorganisatie. Ons college en bening houdend met de landelijke en regio- trokken ambtenaren hebben daarnaast de noodzakelijke nale ontwikkelingen, door het organiseren opleidingen gevolgd. Verder zijn in 2023 de landelijke en van lokale informatiebijeenkomsten voor regionale ontwikkelingen nauwlettend gevolgd en waar crisis-functionarissen en de doorontwikke- nodig en/of wenselijk geïmplementeerd, zoals bijvoorling van de lokale crisisstructuur. beeld de verplaatsing van het Gemeentelijk Beleidsteam (GBT) naar het Meld- en Coördinatiecentrum (MCC) in Maastricht. 1.2 In opdracht van de Veiligheidsregio Zuid- In het kader van natuurbrandbeheersing m.b.t.

NatuurLimburg (VRZL) werken we toe naar een Bosgebied Brunssummerheide is in 2023 in samenwergeactualiseerd brandweer- risicoprofiel en king met de brandweer, de gemeente Heerlen en de gedekkingsplan. meente Landgraaf een Natuurbrand Management Plan opgesteld (gebaseerd op de Risico Index Natuurgebieden). Hierdoor wordt de kans op een onbeheersbare natuurbrand beperkt. Dit project zal doorlopen in 2024 en 2025. 1.3 In opdracht van de Veiligheidsregio Zuid- In de afgelopen beleidsplanperiode hebben we intensief Limburg werken we toe naar een visie op gesproken met ons bestuur over de toekomst van de de inrichting van risicobeheersing, een dui- brandweer in onze regio. De uitkomsten van deze discus-

ding van (de consequenties van) taakdiffe- sies zijn gebruikt bij de uitwerking van diverse deelprorentiatie en tweede loopbaanbeleid voor ducten zoals de visie op incidentbestrijding, de visie op de Veiligheidsregio. inrichting risicobeheersing, het brandweerrisicoprofiel en het brandweerdekkingsplan 2024 t/m 2027. Ook onze gemeenteraden zijn daarbij vroegtijdig betrokken door middel van webinars, fysieke raadsinformatiebijeenkomsten en het inrichten van een regionale klankbordgroep. 1.4 De uitkomst van de bestuurlijke dialoog De bestuurlijke dialoog ‘verantwoorde brandweerzorg verantwoorde brandweerzorg 2024-2030 2024 - 2030’ is in april 2023 afgerond. zal uiteindelijk zijn beslag krijgen in het door de gemeenteraden van Zuid-Limburg goed te keuren Meerjarenbeleidsplan VRZL 2024-2027.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-11 - Crisisbeheersing en brandweer - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 110000 - Salarislst Crisisbeh. en Brandweer 110001 - Brandweerbeleid / Account Brandweer 110002 - Rampenbestrijding 110003 - Opvang Oekraine Totaal LASTEN

Begroting 2023 31 2.085 131 2.247

BATEN 110003 - Opvang Oekraine Totaal BATEN RESULTAAT

2.247

Realisatie 2023

Afwijking

31 2.138 166 705 3.039

53 34 705 793

-3.169 -3.169

-130

-2.376

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 110002 Rampenbestrijding: De hogere uitgaven zijn een gevolg van de aangenomen motie van 26 september 2023 inzake Steun aardbeving Marokko. 110003 Opvang Oekraïne: Het Rijk heeft in mei 2022 de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraine vastgesteld. Voor opvang ontheemden Oekraïne zijn er meer rijksmiddelen ontvangen dan uitgegeven. De bekostigingsregeling wordt op basis van normbedragen vergoed. Door hogere normbedragen is de inkomst aanmerkelijk hoger dan de werkelijke uitgaven in 2023. Via de SiSa verantwoorden wij de gemaakte kosten bij het Rijk. In 2023 zijn er binnen de gemeente Brunssum vijf locaties voor de opvang van Oekrainers. De uitvoeringskosten voor het in stand houden van deze locaties zijn op dit product geboekt. De vergoeding die we hebben ontvangen gebeurt op basis van een Specifieke Uitkering (SPUK). De gemeente moet bij deze jaarrekening een verantwoording geven. In oktober hebben we een voorschot ontvangen voor de kosten op te vangen die zijn gemaakt in 2023. Via de SiSa bijlage in deze jaarrekening wordt de totale eindverantwoording voor het betreffende jaar opgenomen. Dit resulteert in een voordeel van € 2.464.000.

Taakveld: Openbare orde en veiligheid (XT -12) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Overlast zo veel mogelijk beperken en tegengaan, waardoor het prettig verblijven is in het openbaar gebied.

1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

1.6

1.7

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan Beperken van overlast van personen die De samenwerking tussen de pijlers Jeugd, Zorg & Veiligverward gedrag vertonen, waarbij bij elke heid is in 2023 verder geïntensiveerd. Casussen worden casus - samen met zorg- en veiligheidspart- gezamenlijk geordend, geprioriteerd en integraal benaners - wordt gekeken welke aanpak nodig derd en aangepakt. Daarnaast is via Veilige Leefbare is en welke partij hiervoor het meest geBuurten (VLB) voortzetting gegeven aan de samenwerschikte instrumentarium heeft. king tussen de diverse actoren in een wijk (o.a. Woningstichting, wijkmanagers, Centrum voor Maatschappelijk Werk en Welzijn (CMWW)) om signalen van overlast tijdig te (h)erkennen en op te pakken. Beperken van overlast in de woonomgeWe hebben in 2023 hierin samen opgetrokken met de in ving door bemiddeling en monitoring. In Brunssum actieve woningstichtingen en samen hebben het uiterste geval dwingen we het stoppen we geëxperimenteerd middels gedragsaanwijzing cf. de van overlast via een gedragsaanwijzing af. Wet Aanpak Woonoverlast. We werken samen met professionals en In 2023 is er door personeelsmutaties c.q.

personeelsbewoners om overlast te beperken, onder krapte enige tijd sprake geweest van onderbezetting - zomeer door zichtbaar toezicht en handha- wel bij de politie alsook bij de boa’s - wat betreft zichtving in de wijken, op een effectieve, veilige baar toezicht in de openbare ruimte. Met het aannemen en professionele wijze en benoemen van nieuwe medewerkers eind 2023 is er bij de start van 2024 weer sprake van vier wijkagenten en vijf boa’s. De zichtbaarheid wordt tevens versterkt Zie 1.3. door een vaste boa en wijkagent per wijk als eerste aanspreekpunt te benoemen Als daar aanleiding toe is, zetten we voor We hebben in 2023 - naast de vier vaste cameraopstellineen bepaalde periode en in aangewezen gen - twee keer (Schiffelerstraat en Veteranenmonugebied (vast en/of mobiel) cameratoezicht ment) tijdelijk een mobiele camera ingezet om overlast in om overlast tegen te gaan tegen te gaan. Veiligheidsparticipatie: onze inwoners en In 2023 heeft ieder huishouden in Brunssum een zgn. maatschappelijke partners geven we me- Overlast / Veiligheidskaart ontvangen. Hierop staat duideverantwoordelijkheid voor de leefbaar- delijk aangegeven welke (veiligheids)partners benaderd heid en veiligheid in de buurt en wijk. kunnen worden bij bepaalde gevoelens van onveiligheid. Daartoe stimuleren we het risicobewustzijn en de zelfredzaamheid, o.a.

met behulp van Djuma, burgernet, buurtapps en Meld Misdaad Anoniem. Toezicht en handhaving door wijkagenten, Specifieke wijkproblematieken zijn in 2023 bij de wijkboa’s en stadswachten wordt gericht en op agenten en wijkboa’s onder de aandacht gebracht. Denk actuele problematiek ingezet (bijvoorbeeld hierbij aan bijvoorbeeld aan parkeerproblematiek, jeugdparkeeroverlast), al dan niet projectmatig overlast, etc.. en in goede samenspraak met partners

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Bestrijden van de ondermijnende criminaliteit en het preventief aanpakken van de verschillende verschijningsvormen van cybercrime.

2.1

2.2

2.3

2.4

2.5

2.6

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan De lopende activiteiten voor bestrijding Door middel van integrale controles hebben we in 2023 van georganiseerde criminaliteit (mensen- invulling gegeven aan de bestrijding van georganiseerde handel, drugscriminaliteit, witwassen, vast- criminaliteit in al haar facetten. goedfraude, bestuurlijk afpakken en milieucriminaliteit) worden gecontinueerd, net als de aanpak in het kader van het Bibob-beleid (Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur). Het Bibob-beleid wordt in dit kader geactu- Het beleid Aanpak Mensenhandel is in regionaal verband aliseerd en er wordt regionaal mensenhan- reeds in 2022 opgesteld en vastgesteld. Brunssum is hierdel beleid met een bijbehorend uitvoebij kartrekker geweest. Het Integraal Veiligheidsplan ringsprogramma opgesteld, waarin hand- SVBBL 2023-2026 is vastgesteld door het college en de having een nadrukkelijke rol zal krijgen. raad. Het bijbehorende lokaal uitvoeringsprogramma integrale veiligheid 2024-2025 is door het college vastgesteld. Het Bibob-beleid is in ontwikkeling. In samenwerking met een aantal omliggende gemeenten worden deze ontwikkelingen gevolgd en het lokale Bibob-beleid hierop aangepast.

Het Damoclesbeleid wordt humaan toege- Sinds de invoering van het Damoclesbeleid wordt dit hupast met ruimte voor maatwerk door de maan toegepast en heeft de betrokkene altijd de mogeburgemeester. Er vindt tevens een jaarlijkheid om via een in te dienen zienswijze zijn/haar grielijkse evaluatie plaats van het toegepaste ven tegen een voorgenomen sluiting kenbaar te maken. Damoclesbeleid. De burgemeester beoordeelt de zienswijze en neemt een (humaan) definitief besluit. We geven optimaal invulling aan de eisen Het integriteitsbeleid van de gemeentelijke organisatie is voor bestuurlijke weerbaarheid door te reeds eind 2022 geactualiseerd. Samen met andere inzorgen voor een veilige werkomgeving en terne onderdelen hebben er in 2023 trainingen “morele het actualiseren van het integriteitsbeleid oordeelsvorming” plaatsgevonden waarbij via interacvan de gemeentelijke organisatie. tieve trainingen concrete situaties uit de werkpraktijk zijn onderzocht en besproken. We versterken de bewustwording bij inwo- In 2023 is een start gemaakt met het KVO Haefland / ners en ondernemers t.a.v. ondermijnende Rode Beek. Het KVO certificaat is in 2023 ook behaald.

criminaliteit door ze voor te lichten en pre- De samenwerking wordt de komende twee jaar onder ventietips te geven, maar ook door een ge- begeleiding van Bedrijventerreinen Management (BTM) biedsgerichte aanpak en KVO-projecten (verder) voortgezet. (Keurmerk Veilig Ondernemen). We sluiten In Midden- en Zuid-Limburg is de campagne rondom Hoaan bij regionale projecten. ren Zien Melden gestart in 2023. Dit is een campagne om het aantal M. (voorheen Meld Misdaad Anoniem) meldingen te verhogen. We werken nauw samen met het RegioHet RIEC adviseert en ondersteunt de gemeente bij het naal Informatie en Expertisecentrum lokaal overleg bestuurlijke aanpak. Tevens heeft er in het (RIEC). Het RIEC adviseert en ondersteunt eerste kwartaal 2023 een werkbezoek van het college bij de gemeente bij de bestuurlijke aanpak het RIEC plaatsgevonden. In het derde kwartaal 2023 van ondermijnende en georganiseerde cri- heeft een informatiebijeenkomst voor de raad op het minaliteit. thema ondermijning plaatsgevonden en in kwartaal 4 2023 hebben we het thema mensenhandel toegelicht aan de raad.

2.7 Wij voeren met regelmaat (georganiseerde) integrale controles uit, al dan niet in samenwerking met partners als brandweer, politie en belastingdienst.

In 2023 zijn op meerdere locaties integrale controles uitgevoerd. Bij de bespreking tijdens de raadsinformatieavond d.d. 06 december 2023 van de Veiligheidscijfers is hier nog specifiek aandacht aan besteed.

2.8 Het lokaal overleg bestuurlijke aanpak Eens per 6 weken vond er in 2023 een lokaal overleg bewordt voortgezet. Ondermijnende crimina- stuurlijke aanpak plaats. Deze werkwijze zal worden liteit wordt in al haar vormen in Brunssum voortgezet in 2024. teruggedrongen door integraal op te treden en barrières op te werpen. 2.9 Het versterken van de informatiepositie Brunssum mag als één van de kartrekkers in de regio door het faciliteren van en deelnemen aan worden beschouwd als het gaat om de integrale aanpak projecten, het bevorderen van informatie- van problematiek en aldus het zoeken van de samenwerdeling en bestuurlijke samenwerking tus- king tussen (decentrale) overheden. sen decentrale overheden. Denk hierbij aan de aanpak van de autobranche, project 1863 (illegale prostitutie) en de aanpak van georganiseerde drugscriminaliteit. 2.10 Het organiseren van kennis- en netwerkbij- Er zijn twee lunchinspiratiesessies op het thema ondereenkomsten om bewustwording met het mijning georganiseerd voor interne collega’s. fenomeen ondermijning en de daarmee sa- Middels de branchescan zijn er in 2023 extra ondermenhangende kennisdeling te stimuleren. zoeken en controles uitgevoerd.

Bij de voorbereiding We maken gebruik van de City Deal ‘Zicht hierop werd er ook gebruik gemaakt van het programma op Ondermijning’, het programma digitale Digitale Opsporing (openbare bronnenlijst in 1 applicaopsporing en de branchescan. tie). 2.11 Bewustzijn creëren onder de inwoners en Er zijn in 2023 een tweetal bijeenkomsten georganiseerd ondernemers over de verschillende vorwaarbij senioren zijn meegenomen in de gevaren van cymen van cybercrime en hoe preventieve bercrime. Daarnaast is de samenwerking met de bibliomaatregelen te nemen. theek gezocht om o.a. deze doelgroep nog beter te bereiken en door te verwijzen. Project Hackshield is eveneens in 2023 gestart. Dit is een game om jongeren tussen de 8-12 jaar bewust te maken van de gevaren op internet. Hiervoor is de samenwerking met basisscholen gezocht. 2.12 Nauw samenwerken met diverse partners Zie 2.11. Projecten in dit kader vinden op zowel provinciom tegen cybercrime op te treden. Regio- aal, regionaal als lokaal niveau plaats. Inzake haar eigen naal worden projecten opgezet waaraan informatieveiligheid zorgt de gemeente Brunssum ervoor onze gemeente meedoet. Uiteraard houdt dat ze voldoet aan de Baseline Informatiebeveiliging de gemeente haar aandacht voor de eigen Overheid. Dit wordt jaarlijks wettelijk getoetst middels informatiebeveiliging hoog. de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA).

Daarnaast vinden er jaarlijks, zo ook in 2023, testen plaats om o.a. de weerbaarheid als gevolg van cybercriminaliteit en continuïteit te toetsen. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Voorkomen en terugdringen van jeugdoverlast middels samenwerking met strategische partners als CMWW, politie en straatcoaches, mede ook om daarmee te voorkomen dat jongeren verder afglijden. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 Continueren inzet van straatcoaches dan wel het inzetten van jeugdboa’s.

Terugblik De samenwerking met de straatcoaches is in 2023 gecontinueerd.

3.2 Samenwerking met ketenpartners Zie 1.1 (CMWW) en afdeling Zorg, gericht op informatiedeling, analyse en planvorming. 3.3 We treden op tegen jeugdoverlast op de De cijfers van jeugdoverlast zijn in 2023 gedaald. Wij blijwijze als is beschreven in de Nota aanpak ven onze aanpak van jeugdoverlast continueren en wij jeugdoverlast Brunssum, die in 2021 is vast- blijven daarbij de samenwerking met partners opzoeken. gesteld. Indien nodig maken we gebruik In 2023 is verder in de wijk West (Treebeek) een samenvan openbare orde bevoegdheden zoals sa- scholingsverbod afgekondigd. menscholingsverbod of gebiedsverbod. 3.4 We etaleren goede voorbeelden van jeugd Middels het project positieve stad wordt gekeken hoe om een positieve ontwikkeling te onderjeugd op een positieve manier betrokken kan worden bij steunen. de wijk door het inzetten van creatieve rolmodellen (zoals bijvoorbeeld buurtvaders). 3.5 Indien er sprake is van criminaliteit hante- Het zorg- en veiligheidshuis is voorzitter van het JPP ren we een integrale aanpak onder regie (jeugd preventie platform) en schakelt indien nodig over van het Veiligheidshuis. naar een integrale aanpak. 3.6 We voeren het Handhavingsprogramma Al- Het handhavingsprogramma Alcoholwet is niet uitgecoholwet 2021-2024 uit.

Denk hierbij aan voerd omdat de horeca in 2021/2022 werd geraakt door Corona én omdat we, als gevolg van personeelsmutaties, geen gekwalificeerde horeca-boa's hadden. 3.7 In samenwerking met de Parkstad-gemeen- Lokaal kenden we al het Jeugd Preventie Plan (JPP) Heerten de aanpak van jeugdoverlast en jeugd- len-Brunssum. Daarnaast is in Heerlen in 2023 een start criminaliteit intensiveren om de problema- gemaakt met het programma Preventie met Gezag, hettiek naar een beheersbaar niveau te bren- geen uitstraling heeft richting de buurgemeente Brunsgen en te houden. sum. Wij trekken samen met de Parkstadgemeenten op in de aanpak van jeugdoverlast middels een werkgroep. FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? XT-12 - Openbare orde en veiligheid - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 120000 - Salarislst Openbare orde Veiligheid 120002 - APV(vergunningen e.d.) 120003 - Dierenwelzijn 120004 - Criminaliteitspreventie 120006 - Integrale Veiligheid 120008 - Fysieke veiligheid 120009 - Doodschouw/kosten GGD Totaal LASTEN

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Brunssum&id=cdc22cfd-c2f7-4641-9465-7f51e5466390

Raadsvoorstel 51 (bijlage) Jaarstukken 2023 16-5-2024__202413338__

Tekst van het document

Raadsvoorstel 51 (bijlage) Jaarstukken 2023 16-5-2024202413338