Raadsvoorstel 33 (bijlage) kadernota sport en beweegbeleid 2023-2033.pdf

Kadernota sport- en beweegbeleid gemeente Brunssum 2023-2033

Inhoudsopgave Inleiding

Voorwoord 4

- Het nieuwe sport- en beweegbeleid (evaluatie benoemen)​ - Proces - Sport als doel én als middel​ - Positie sport- en beweegbeleid - Rol gemeente Brunssum​

Evaluatie, trends en ontwikkelingen

8

Startpositie​

10

Missie en ambities​

11

- Missie - Ambities​

Sport en bewegen voor iedereen ​12 - Waarom?

Sporten en bewegen heeft de laatste jaren enorm aan belang gewonnen in onze samenleving. Het is immers een onderwerp met ontzettend veel raakvlakken. Sport en bewegen gaat over grenzen verleggen. Over steeds een stapje verder. Hier een seconde eraf. Daar een puntje meer. Het gaat over je beter voelen. Beter wórden. Sport is gezellig. Het is gezond. Maar het is ook zoveel méér. Het speelt een cruciale rol in de ontwikkeling van onze kinderen. Het is een grote emancipator voor de kwetsbaren in onze samenleving. Het is een machtige factor in de gezondheid van onze inwoners en hun vermogen om mee te doen. En ook: het levert een krachtige impuls aan ons verenigingsleven en aan ons aanbod van evenementen. Sporten en bewegen is daarmee een onderwerp dat ontzettend veel kansen biedt om het leven van velen beter en mooier te maken. Helaas is het ook een onderwerp dat nog niet voor iedereen vanzelfsprekend is. Niet iedereen voelt zich welkom. Voor niet iedereen is het toegankelijk. Drempels zijn soms mentaal of fysiek. Soms financieel of sociaal. En dat is onacceptabel, gezien het enorm grote maatschappelijke belang van dit onderwerp. Sporten en bewegen is daarmee een onderwerp dat hoog op ieders agenda hoort te staan.

Een onderwerp dat niet vrijblijvend is, maar waaruit een grote maatschappelijke urgentie spreekt en een verplichting uit voortvloeit om sporten en bewegen voor iedere doelgroep toegankelijk te maken. En niet alleen toegankelijk, maar ook daadwerkelijk uitnodigend. Dat is dan ook de centrale ambitie van deze Kadernota. Sport en bewegen is voor iedereen. Met deze Kadernota committeren we ons aan deze ambitie voor de komende vier jaar, voor iedereen in een gezond en vitaal Brunssum.

- Doelen

Sportief opgroeien​

13

Hugo Janssen Wethouder Sport

- Waarom? - Doelen

Vitale sport- en beweegaanbieders​

14

- Waarom? - Doelen​

Waarde van sport​

15

- Waarom? - Doelen​

Sportinfrastructuur​

16

- Waarom? - Doelen​

Van papier naar uitvoering​

17

Financieel kader

17

3

Inleiding Een toelichting op het nieuwe sport- en beweegbeleid

Het nieuwe sport- en beweegbeleid Voor u ligt de kadernota sport- en beweegbeleid 2023-2033 van de gemeente Brunssum. Hierin beschrijven we de ambities en doelstellingen die we de komende jaren willen bereiken. Hiertoe hebben we op hoofdlijnen 5 pijlers geformuleerd waarop we onze focus leggen. Binnen deze pijlers geven we duiding aan onze ambities en schetsen we de richting voor de uitvoering hiervan. Volgend op deze kadernota wordt het uitvoeringsprogramma opgesteld. Hierin wordt beschreven op welke wijze uitvoering wordt gegeven aan de ambities in voorliggende kadernota. Het toekomstige sport- en beweegbeleid richt zich op de “software”, ofwel de sportstimuleringskant van sport- en beweegbeleid. De “hardware” vormt geen onderdeel van dit beleid aangezien we in Brunssum separaat accommodatie- en subsidiebeleid hebben opgesteld.

Proces Het is van fundamenteel belang dat het sport- en beweegbeleid draagvlak heeft “in het veld” en aansluit bij “wat er speelt” in Brunssum. Om inhoud te geven aan dit nieuwe beleid hebben we de afgelopen periode bijeenkomsten georganiseerd waarin we in gesprek zijn gegaan met o.a. sportverenigingen, sport- en beweegaanbieders en maatschappelijke organisaties. Hierbij is veel waardevolle informatie opgehaald. Ook hebben we de verbinding gezocht met overige gemeentelijke beleidsterreinen en is gesproken met de raadsfracties van de gemeente Brunssum. Daarnaast hebben we het vorige sport- en beweegbeleid geëvalueerd. Met al deze opgehaalde informatie, aangevuld met (landelijke) publicaties over de ontwikkelingen van sporten bewegen, hebben we inhoud kunnen geven aan voorliggende kadernota.

Sport als doel én als middel De laatste jaren hebben we een verschuiving gezien waarbij sport niet enkel als doel wordt beschouwd, maar steeds vaker als middel wordt ingezet. De Sport Toekomstverkenning Sport (RIVM / SCP) laat zien dat sport als doel én sport als middel in elkaars verlengde kunnen liggen. De voorliggende kadernota is vanuit beide perspectieven opgesteld waarbij sport en bewegen in Brunssum zowel als doel én als middel wordt ingezet.

Positie sport- en beweegbeleid Met de inzet van het dit sport- en beweegbeleid brengen we Brunssum niet alleen in beweging, maar leveren we ook een bijdrage aan bredere beleidsdoelstellingen op het gebied van gezondheid, leefstijl en participatie. Het sport- en beweegbeleid staat derhalve in verbinding met overige ontwikkeling binnen deze beleidsterreinen. Om de positie van het sport- en beweegbeleid te duiden, geven we op pagina 6 en 7 een overzicht van de ontwikkelingen waar dit beleid effect op heeft en mee samenhangt.

Rol gemeente Brunssum In het realiseren van de beleidsdoelstellingen hebben wij als gemeente Brunssum een vooraanstaande rol. Wij vervullen daarbij de rol van facilitator, regisseur, aanjager en uitvoerder. Vanuit de faciliterende rol scheppen we de juiste (rand)voorwaarden om het beleid tot uitvoering te brengen. Zo worden financiële middelen beschikbaar gesteld en zorgen we binnen ons accommodatiebeleid voor de juiste voorzieningen en infrastructuur. Als regisseur leggen we verbindingen tussen het sport- en beweegbeleid en andere beleidsterrein van de gemeente Brunssum. Vanuit deze verbindende rol brengen we ook mensen en organisaties bij elkaar en stimuleren we samenwerking met en tussen partners in de uitvoering van het beleid. Als aanjager nemen we het initiatief, enthousiasmeren en motiveren we zowel partners als inwoners om in beweging te komen. Vanuit de uitvoerende rol zorgen onze sportconsulten (buurtsportcoaches) ervoor dat het beleid in de praktijk wordt omgezet in acties.

5

Trendbreuk Zuid-Limburg

JOGG (Gezonde jeugd, gezonde toekomst)

Zuid-Limburg kampt met een gezondheidsachterstand. Inwoners van deze regio leven korter en

JOGG streeft ernaar om de leefomgeving van kinderen en jongeren gezonder te maken. Deze

minder jaren in goede gezondheid. De 16 Zuid-Limburgse gemeenten willen samen deze trend

landelijke aanpak wordt lokaal uitgerold. Ook Brunssum is “JOGG gemeente”. JOGG Brunssum

doorbreken. In 2030 willen ze de gezondheidsachterstand van Zuid-Limburg met een kwart

zet in op het voorkomen en verminderen van overgewicht bij kinderen met programma’s

hebben ingelopen ten opzichte van de rest van Nederland. Hiertoe hebben ze het gezamenlijke

richting het onderwijs op het vlak van voeding, bewegen en leefstijl.

gezondheidsbeleid “Zuid springt eruit” opgesteld.

Gezonde Basisschool van de Toekomst Preventieakkoord

Om kinderen gelijke kansen te geven om gezond op te

In het Nationaal Preventieakkoord zijn afspraken gemaakt

groeien is in Zuid-Limburg de aanpak Gezonde Basis-

om overgewicht, overmatig alcoholgebruik en roken te

school van de Toekomst (GBT) ontwikkeld. De GBT is

verminderen. Deze landelijke ambities sluiten naadloos

een school die kinderen een volledig pakket biedt van

aan op de ambities van het regionale gezondheidsbeleid

leren en leren leven: van leer naar leefschool. Binnen

Zuid Springt Eruit en de Zuid-Limburgse aanpak

dit onderwijsconcept wordt dagelijks een gezonde

Trendbreuk. Vanuit deze ontwikkeling hebben de Zuid-

lunch en extra bewegen aangeboden. In 2015 startte

Limburgse gemeenten een gezamenlijk preventieakkoord

vier basisscholen met dit programma, waarvan één in

opgesteld. Het Preventieakkoord Zuid-Limburg bestaat

Brunssum. De Universiteit Maastricht heeft onderzoek

uit een regionaal akkoord en 16 lokale preventieagenda’s.

gedaan naar de effecten van deze aanpak. Hieruit

In het regionale akkoord worden afspraken gemaakt met

blijkt dat kinderen van de GBT een gezonder gewicht

regionale partners met als doel lokale gezondheidswinst

hebben, meer bewegen, minder stilzitten en gezon-

te boeken. Binnen de lokale preventieagenda’s hebben

der voedingsgedrag hebben. Inmiddels is er landelijke

gemeenten afspraken gemaakt op lokaal niveau met

aandacht voor deze aanpak en is het ook in Limburg

ruimte voor lokale speerpunten.

de ambitie om op te schalen in het aantal GBT’s.

Sportakkoord (Brunssum) Om de sport in Nederland toekomstbestendig te maken is het Nationaal Sportakkoord gesloten. In dat verlengde hebben vrijwel alle gemeenten in Nederland een lokaal Sportakkoord gesloten. Ook Brunssum heeft een lokaal Sportakkoord waarin samen met (maatschappelijke) partners ambities en acties zijn geformuleerd om meer inwoners van Brunssum beweging te krijgen.

SPUK / GALA Het ministerie van VWS, de VNG, Zorgverzekeraars Nederland en GGD GHOR Nederland hebben het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) opgesteld. Met het GALA wordt ingezet op het terugdringen gezondheidsachterstanden, een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten, het versterken van de sociale basis, een gezonde leefstijl, versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid en vitaal ouder worden. Met het GALA kunnen gemeenten integraal preventief gezondheidsbeleid voeren. Met de hieraan gekoppelde SPUK-regeling (vanaf 2023) worden de geldstromen die zich richten op bovengenoemde thema’s gebundeld.

6

7

Evaluatie, trends en ontwikkelingen Wat hebben we geleerd (van het sport- en beweegbeleid 2006)?

Het vorige sport- en beweegbeleid van de gemeente Brunssum dateert uit 2006. Er is voor gekozen om geen uitputtende evaluatie uit te voeren, maar een analyse op hoofdlijnen met een vertaling naar de huidige ontwikkeling in het veld van sport- en bewegen. We beschrijven hierbij de belangrijkste inzichten die we hierbij hebben verkregen.

Sport- en beweeggedrag In 2006 werd de ontwikkeling beschreven waarbij steeds meer mensen sporten zonder lidmaatschap bij een vereniging en steeds vaker zelfstandig (ongeorganiseerd) en anders georganiseerd sporten (fitness, aerobics, spinning), maar dit vaak een kortstondig en tijdelijk karakter heeft. De inzet van het sportbeleid was enkel gericht op de georganiseerde sport, zoals op de thema’s vrijwilligers, het aanbieden van ondersteuning en het vitaliseren van verenigingen. De anders georganiseerde sport werd volledig overgelaten aan de commerciële sector. Inmiddels is duidelijk geworden dat het anders of ongeorganiseerd sporten niet van tijdelijke aard was, maar dat de mate waarin op deze wijze wordt gesport alleen maar is toegenomen.

Nieuwe initiatieven naar Brunssum Het beleidsterrein van sport en bewegen heeft niet stilgestaan. De sportinfrastructuur op zowel landelijk, regionaal als lokaal niveau is behoorlijk veranderd. Dit maakt dat er naast de uitvoering van het initiële sportbeleid de afgelopen jaren aanvullend diverse programma’s en initiatieven in Brunssum zijn geland waar tot op heden uitvoering aan wordt gegeven. Dit betreft bijvoorbeeld de Brede Regeling Combinatiefuncties (maakt de inzet van Sportconsulenten in Brunssum mogelijk), regionale samenwerking Iedereen Kan Sporten waardoor inwoners van Brunssum met een beperking in beweging worden gebracht en het Sportakkoord Brunssum waar maatschappelijke partners samenwerken om Brunssum in beweging te krijgen.

Verschuiving naar sociaal domein

Verenigingen Kijkend naar verenigingen, dan zijn de uitdagingen uit 2006 nog steeds actueel en staat het model van de sportvereniging nog steeds onder druk. De visie op verenigingsondersteuning is daarbij wel gekanteld van aanbodgericht, zoals ook in het sportbeleid van 2006 met het aanbieden van trajecten en cursussen, naar een vraaggerichte werkwijze (waar is de vereniging mee geholpen, vraag achter de vraag, procesbegeleiding). Ook de opvatting en definitie van een vitale en toekomstbestendige vereniging is in de loop der tijd geëvolueerd. Hierbij hebben met name de maatschappelijke rol en de “open club” gedachte, waarbij ruimte is voor samenwerking met (andersoortige) lokale partners, een prominente plek gekregen.

8

De afgelopen jaren is het sportbeleid in zijn algemeenheid steeds verder opgeschoven naar het sociaal domein waarbij sport en bewegen steeds meer als middel wordt ingezet. Door deze ontwikkeling en hiermee gepaarde aanvullende financiën heeft sport en bewegen in Brunssum een extra impuls gekregen. Denk hierbij aan JOGG, de Gezonde Basisschool van de Toekomst en de lessen bewegingsonderwijs in het primair onderwijs die door vakleerkrachten worden gegeven (mede door regeling werkdrukgelden onderwijs).

Samengevat Door bovenstaande ontwikkelingen is de huidige uitvoering van het sportbeleid doorontwikkeld in vergelijking tot de uitvoering in 2006. Hoewel deze in 2006 niet waren voorzien, hebben deze de afgelopen jaren zowel een bijdrage geleverd aan het realiseren van de initiële doelstellingen uit 2006 als ook in algemene zin; zoveel mogelijk inwoners van Brunssum aan het sporten en bewegen krijgen en houden.

9

Startpositie

Missie en ambities

Hoe sportief is Brunssum?

Waar willen we naar toe?

Dat sport en bewegen goed voor je is, is inmiddels wel bekend. Maar hoeveel moet je eigenlijk bewegen om gezond te blijven? Het antwoord hierop wordt gegeven door de Gezondheidsraad. Deze heeft de Nederlandse Beweegrichtlijnen opgesteld waarin staat hoeveel jeugd, volwassen en ouderen dienen te bewegen. Maar hoe sportief is Brunssum?

Voor de verdere uitwerking van ambities en doelstellingen schetsen we allereerst de stip op de horizon die ons inspireert en tevens duiding geeft aan onze inzet op het vlak van sport- en bewegen.

Hoeveel kan ik bewegen om gezond te blijven?

Jeugd 4 tot 18 jaar

Volwassenen en ouderen

1 uur per dag matig intensief bewegen

3x per week spier- en botversterkende activiteiten

2,5 uur per week matig intensief bewegen

2x per week spier- en botversterkende activiteiten

Matig intensief is als je ademhaling sneller wordt.

Zoals volleybal, dansen, buiten spelen en fietsen.

Verspreid het bewegen over meerdere dagen.

Voor ouderen in combinatie met balansoefeningen.

Voldoen aan beweegrichtlijnen 1

Wekelijkse sporters 2

(volwassenen)

(volwassenen) 39,0 %

Brunssum Zuid-Limburg GGD regio

44,3 % 50,4 %

Nederland

40,0 %

Brunssum Zuid-Limburg GGD regio

44,6 %

Missie We gaan voor een gezonde stad met actieve inwoners. Onze inwoners worden daarbij uitgedaagd en gestimuleerd om in beweging te komen. Sport en bewegen geeft plezier en draagt tevens bij aan een actieve en gezonde leefstijl. Samen met sportverenigingen, sport- en beweegaanbieders en maatschappelijke partners benutten we de waarde van sport op maatschappelijk, sociaal en gezondheidsvlak. Kinderen groeien sportief op in Brunssum en ervaren hoe leuk bewegen is. Daarbij ontwikkelen ze de motorische vaardigheden voor een leven lang bewegen. In Brunssum is iedereen welkom in de sport. Waar nodig helpen en ondersteunen we kwetsbare inwoners om deel te kunnen nemen aan sporten bewegen. Vereniging en sport- en beweegaanbieders vervullen daarbij een belangrijke (maatschappelijk) rol. Het zijn de plekken waar mensen elkaar ontmoeten en samen sporten en bewegen. Samen brengen en houden we Brunssum in beweging.

Ambities In het sport- en beweegbeleid formuleren we een vijftal ambities. Deze ambities vormen de pijlers onder het sport- en beweegbeleid en worden verderop uitgewerkt. Hierbij is er samenhang te zien tussen de ambities. In de uitvoering is het mogelijk dat acties bijdrage aan meerdere ambities. Samen dragen ze bij aan het realiseren van de missie en geformuleerde ambities. In de periode tot en met 2033 zetten we in op de volgende ambities: 1 Sport en bewegen voor iedereen 2 Sportief opgroeien 3 Vitale sport- en beweegaanbieders 4 Waarde van sport en bewegen 5 Sportinfrastructuur

50,8 %

Nederland

Lid van sportbond 3 | Brunssum | Nederland

16,6%

16,9%

36,3%

16,9%

12,2%

10,6%

Totaal

0 tot 10 jaar

10 tot 25 jaar

25 tot 45 jaar

45 tot 65 jaar

65 +

24,0%

21,0%

43,0%

22,0%

21,0%

17,0%

1 en 2 : Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020 GGD'en, CBS en RIVM / 3 : NOC*NSF

11

Sport en bewegen voor iedereen

Sportief opgroeien

Waarom?

Waarom?

Sport en bewegen is helaas niet voor iedereen vanzelfsprekend. Niet iedereen voelt zich welkom in de sport en voor sommige doelgroepen is de sport niet altijd toegankelijk. Zo vormen financiën voor een steeds grotere groep mensen een probleem om deel te kunnen nemen aan sport- en bewegen.

Kinderen zijn de afgelopen decennia steeds minder gaan bewegen. Het straatbeeld waarbij kinderen buitenspelen is grotendeels verdwenen. Dit komt met name door digitale verleidingen (zoals gaming) en verstedelijking waarbij speelplekken minder toegankelijk en veilig zijn geworden. Deze afname van de hoeveelheid bewegen heeft tot gevolg dat de motorische vaardigheden van kinderen de afgelopen jaren achteruit zijn gaan. Terwijl deze vaardigheden juist essentieel zijn om met plezier te kunnen sporten en bewegen. Tevens weten we dat sport en bewegen op jonge leeftijd een voorspeller is voor een leven lang met plezier sporten en bewegen.

Ook het aantal senioren inwoners in Brunssum stijgt. Een actieve leefstijl met voldoende beweging draagt bij aan vitaal ouder worden. Daarnaast zorgt deelname aan beweegactiviteiten voor deze doelgroep voor sociale contacten en kan het een bijdrage leveren aan het voorkomen van bijvoorbeeld eenzaamheid. Mensen met een beperking ervaren vaak letterlijk en figuurlijk drempels om deel te kunnen nemen aan sport- en bewegen. Er is niet altijd passend aanbod in de buurt, vaak is het aanbod niet toegankelijk of ontbreekt de juiste begeleiding. Ook ervaren ze uitdagingen op het gebied van vervoer en de juiste (sport)hulpmiddelen. Aangezien we weten dat bij deze kwetsbare groepen de sport- en beweegdeelname achterblijft, de gezondheidsachterstand groter is en de waarde van sport en bewegen nog groter, zetten we in op het mogelijk maken van sport- en bewegen voor deze doelgroepen.

Doelen 1. Meedoen voor iedereen Iedereen kan meedoen aan sport- en bewegen. We streven ernaar dat iedereen zich welkom voelt in de sport. We zetten in op een toegankelijke sport waarbij ruimte is voor inclusie en diversiteit, waar iedereen zich veilig voelt en met plezier kan sporten. Tevens zorgen we ervoor dat de sport toegankelijk is voor mensen die hiervoor niet de financiële middelen hebben. 2. Actieve ouderen We streven naar een leven lang bewegen voor iedere inwoner van Brunssum. Daarom stimuleren we een actieve leefstijl waarbij ouderen in beweging zijn en blijven. Daarbij dragen we niet alleen bij aan de fysieke gezondheid, maar tevens aan mentale gezondheid, sociale contacten en het verminderen van eenzaamheid. 3. Iedereen Kan Sporten We maken sport- en bewegen mogelijk voor inwoners met een beperking. Hierbij zetten we in om het aanbod van verenigingen en sport- beweegaanbieders toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. Waar nodig organiseren we passend aanbod. Daarbij faciliteren en ondersteunen we verenigingen en sportaanbieders en begeleiden we mensen met een beperking richting sport- en beweegaanbod.

12

Naast de ontwikkeling van motorische vaardigheden is het belangrijk dat kinderen op jonge leeftijd plezier beleven aan sport en zich kunnen oriënteren en kennismaken met verschillende takken van sporten. Ook zetten we in op de doelgroep jeugd omdat sport- en bewegen niet alleen plezier geeft, maar ook bijdraagt aan een gezonde leefstijl, wetende dat overgewicht onder jongeren steeds verder toeneemt. Tevens draagt sport- en bewegen bij aan de leerprestaties en de brede ontwikkeling van vaardigheden op sociaal- en emotioneel vlak.

Doelen 1. Motorische vaardigheden We stimuleren de motorisch ontwikkeling van kinderen door in te zetten op kwalitatief bewegingsonderwijs. Dit doen we in het primair onderwijs door de ondersteuning van groepsleerkrachten in het aanbieden van kwalitatief bewegingsonderwijs. Tevens testen en monitoren we de motorische ontwikkeling van kinderen. Daar waar nodig plegen we extra inzet om achterstanden in te halen. Ook stimuleren we de zwemvaardigheid- en veiligheid bij kinderen. Dit doen we door de organisatie van het zwemonderwijs voor alle kinderen van groep 4 van het primair onderwijs. 2. Voldoende en met plezier bewegen We streven ernaar dat alle kinderen in Brunssum voldoende en met plezier sporten. Dat doen we door ze op jonge leeftijd kennis te laten maken verschillen takken en vormen van sport. In samenwerking met het onderwijs, verenigingen en sport- en beweegaanbieders organiseren we programma’s waarbij kinderen kennismaken met verschillen takken van sport en daarbij hun interesses en talenten kunnen ontdekken. Dit doen we in de doorlopende lijn van kinderopvang, primair onderwijs en voortgezet onderwijs. Daarbij blijven we tevens aansluiten bij de behoeften van elke levensfase en (motorische) mogelijkheden van kinderen zodat ook iedereen met plezier kan deelnemen.

Waar nodig en mogelijk helpen we verenigingen en sport- en beweegaanbieders hierin zodat er ook een succesvolle doorstroom plaatsvindt naar verenigingen en sport- en beweegaanbieders.

13

Vitale sporten beweegaanbieders

Waarde van sport

Waarom?

Waarom?

Sportverenigingen zijn een belangrijke hoeksteen van onze maatschappij. Het is niet alleen een plek waar veel mensen sporten, maar ook waar mensen samenkomen en waar sport mensen met elkaar verbindt. Echter, het klassieke verenigingsmodel staat ook onder druk. Ledenaantallen nemen af en vrijwilligerstekorten nemen toe. Ook is het sport- en beweeggedrag van mensen de afgelopen jaren veranderd. Zo spelen individualisering en digitalisering een belangrijke rol en zijn sporters bijvoorbeeld op zoek naar flexibiliteit in hun lidmaatschap. Er wordt steeds meer individueel en in ongeorganiseerd of anders georganiseerd verband gesport. Daarom is het belangrijk om te zorgen dat behoeften van sporters en het aanbod van verenigingen en aanbieders met elkaar matchen. Een sportlandschap met vitale verenigingen en sport- en beweegaanbieders is daarbij een voorwaarde.

De afgelopen jaren zien we een verschuiving waarbij sport en bewegen niet enkel als doel, maar steeds vaker als middel wordt ingezet. Zo wordt sport en bewegen ingezet binnen het sociaal domein ter bevordering van gezondheid, een actieve leefstijl en participatie.

Doelen 1. Toekomstbestendige verenigingen We streven naar vitale en toekomstbestendige sportverenigingen waar mensen met plezier kunnen sporten en bewegen. Hiermee kunnen verenigingen hun belangrijke maatschappelijke rol blijven vervullen en waarbij sport mensen met elkaar verbindt. Dit doen we door verenigingen vraag gestuurd te ondersteunen en stimuleren we de samenwerking met andere takken van sport en (maatschappelijke) partners buiten de sport. 2. Passend sport- en beweegaanbod We spelen in op de veranderende behoefte van sporters. Daarbij leggen we de verbinding tussen ongeorganiseerde sporters en verenigingen en sport- en beweegaanbieders. Ook stimuleren we de Open Club gedachte waarbij meerdere activiteiten en sporten worden aangeboden bij verenigingen en op accommodaties. Tevens willen we inwoners op een laagdrempelige manier in aanraking laten komen met sport en bewegen. Om ook inactieve inwoners te verleiden, zullen we ons met deze programma’s richten op omgevingen die buiten de sport vallen. 3. Ruimte voor sport- en bewegen In lijn met de ontwikkeling waarbij mensen steeds vaker individueel sporten en bewegen en daarbij gebruik maken van de openbare ruimte willen we, samen met inwoners en gebruikers, inspelen op deze behoefte. We streven naar een openbare ruimte die uitdaagt om in beweging te komen.

Dit kan door het inrichten van sportplekken in wijken en het beschikbaar stellen van benodigde materialen alsook bijvoorbeeld de bewegwijzering van wandel- en hardlooproutes.

14

Sport en bewegen vertegenwoordigt daarbij een sociaaleconomische waarde van 2,7 (4). Dit bekent dat een investering van 1 euro in sport en bewegen 2,7 euro oplevert. De opbrengst voor de samenleving zit hem in gezondheid (bijvoorbeeld lagere zorgkosten), arbeid (bijvoorbeeld minder ziekteverzuim) en sociaal welzijn (bijvoorbeeld meer plezier). De sociaaleconomische waarde voor kwetsbare groepen zoals mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking ligt nog hoger.

Doelen 1. Waarde van sport inzetten We zetten de waarde van sport en bewegen nadrukkelijk in richting aangrenzende beleidsvelden. Hiermee willen we de gezondheid van onze inwoners bevorderen en stimuleren we een actieve leefstijl. Tevens draagt sport en bewegen bij aan participatie. Dit doen we door verbinding te leggen, samenwerking te zoeken en mogelijk (deels) uitvoering te geven aan de sport- en beweegcomponenten van deze beleidsvelden. Denk hierbij aan JOGG, Gezonde Basisschool van de Toekomst en het Preventieakkoord. Tevens positioneren we sport en bewegen binnen de integrale aanpak van de gemeenten Brunssum binnen het GALA (SPUK).

4 : Peters N, Gerretsen B, Geijsen T. De sociaal economische waarde van sporten en bewegen. Rotterdam: Ecorys; 2021.

15

Sportinfrastructuur Waarom? In Brunssum zijn veel verenigingen en sport- en beweegaanbieders actief. Er worden vele takken van sport aangeboden voor verschillende doelgroepen. Echter is dit aanbod niet altijd bekend bij inwoners. Daarnaast zijn er meerdere ondersteuningsmogelijkheden en regelingen rondom sport en bewegen waar inwoners van de gemeente Brunssum gebruik van kunnen maken. Denk aan de regeling zoals het Jeugdfonds Sport en Cultuur, welke veelal niet bekend is bij inwoners. Naast de inhoudelijke inzet richting kwetsbare doelgroepen, het onderwijs en verenigingen en sport- en beweegaanbieders, is het zaak om het bestaande aanbod en ondersteuningsmogelijkheden beter in beeld te brengen. In het proces om te komen tot dit sportbeleid hebben we meerdere bijeenkomsten georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten, alsook eerdere bijeenkomsten tijdens de vorming van het Sportakkoord Brunssum, bleek de behoefte aanwezig onder verenigingen, sport- en beweegaanbieders en maatschappelijke organisaties om elkaar beter te leren kennen en samen op te trekken. Binnen het nieuwe sport- en beweegbeleid willen we deze samenwerking faciliteren en aanjagen.

Doelen 1. Communicatie Het huidige aanbod van sport bewegen gaan we meer bekendheid en zichtbaarheid geven. Door deze informatie te bundelen en toegankelijker te maken willen we het gat tussen vraag en aanbod verkleinen. Tevens gaan we de bestaande ondersteuningsmogelijkheden en regelingen meer bekendheid geven zodat meer inwoners de weg hiernaar toe weten te vinden. Tevens vormen we met deze communicatie een platform dat een loket vormt. Dit loket fungeert als aanspreekpunt voor alle vragen rondom sport en bewegen in Brunssum en is toegankelijk voor inwoners, sportverenigingen, sport- en beweegaanbieders en maatschappelijke organisaties. 2. Samenwerking Om de eerder geformuleerde ambities in dit beleidskader te realiseren stimuleren we de samenwerking tussen organisaties in de sport onderling, alsook de samenwerking met organisaties buiten de sport zoals met het onderwijs en maatschappelijke partners.

Van papier naar uitvoering Met de voorliggende kadernota formuleren we onze ambities en geven we richting aan de uitvoering hiervan. Daarmee vormt deze nota de kapstok voor het nader op te stellen uitvoeringsprogramma 2023-2027. Op basis van deze nota zullen we samen met verenigingen, sport- en beweegaanbieders en maatschappelijke partners het uitvoeringsprogramma opstellen. Hierin beschrijven we concreet op welke wijze en met welke acties we de voorliggende ambities gaan realiseren. Waar de kadernota door de gemeenteraad zal worden vastgesteld, zal het uitvoeringsprogramma worden vastgesteld door het college. De raad wordt middels een raadsinformatiebrief op de hoogte gesteld van het uitvoeringsprogramma.

Financieel kader Het streven is om de kosten van het Uitvoeringsprogramma te laten verlopen binnen de huidige financiële kaders t/m 2025. Mocht dit niet mogelijk zijn dan zullen er aanvullende middelen worden bijgeraamd via de 2e bestuursrapportage 2023.

16

gemeente Brunssum 2023