Raadsvoorstel 3 (bijlage) Begeleidend schrijven, ruimtelijke onderbouwing, ontvangen 14-9-2023___202366880__

GOEDE RUIMTELIJKE ONDERBOUWING Nieuwbouw & Renovatie Komeetstraat 25a-29 en Ringstraat 5c Brunssum

IMRO code: NL.IMRO.0889.OVAPPKOMEETSTR2529-ON01

Colofon Project:

Nieuwbouw & Renovatie – Komeetstraat 25A-29 en Ringstraat 5c Brunssum

Opdrachtgever:

Beijersbergen Wonen en Zorgvastgoed B.V. h.o.d.n Fivente Oostdam 10, 3441 EN Woerden De heer Bert Beijersbergen

Contactpersoon opdrachtgever:

Huibrechtse Advies Koediefslaan 4, 2101 BV Heemstede De heer Marco Huibrechtse

Documenttitel:

Goede Ruimtelijke Onderbouwing Woonzorgcentrum Komeetstraat 25A-29 en Ringstraat 5c Brunssum

IMRO code:

NL.IMRO.0889.OVAPPKOMEETSTR2529-ON01

Datum:

1 september 2023

Foto 1: Onze Lieve Vrouwe van de heilige Rozenkranskerk - Brunssum

Pagina 2

Inhoudsopgave Colofon ___________________________________________________________________ 2 01 | Inleiding_______________________________________________________________ 6 01.01.|

Algemeen ____________________________________________________________ 6

01.02.|

Regeling WABO _______________________________________________________ 8

01.03.|

Leeswijzer ____________________________________________________________ 8

02.|

Planbeschrijving _____________________________________________________ 9

02.01.|

Bestaande situatie _____________________________________________________ 9

02.02.|

Plangebied en projectgrenzen ___________________________________________ 13

02.03.|

Beoogde situatie _____________________________________________________ 13

02.01.01.| 02.01.02.|

02.03.01.| 02.03.02.| 02.03.03.|

03.|

Staatsmijn Emma ___________________________________________________________ 11 Onze-Lieve-Vrouw van de Heilige Rozenkranskerk_________________________________ 12

Structuurvisie en woonbehoefte_______________________________________________ 13 Welstandnota _____________________________________________________________ 14 Stedenbouwkundige uitgangspunten ___________________________________________ 14

Ruimtelijk beleid ___________________________________________________ 17

03.01.|

Rijksbeleid __________________________________________________________ 17

03.02.|

Provinciaal beleid _____________________________________________________ 19

03.03.|

Regionaal beleid ______________________________________________________ 20

03.04.|

Gemeentelijk beleid ___________________________________________________ 23

03.01.01.| 03.01.02.| 03.01.03.| 03.02.01.| 03.02.02.| 03.02.03.| 03.03.01.| 03.03.02.| 03.03.03.| 03.04.01.| 03.04.02.| 03.04.03.| 03.04.04.| 03.04.05.| 03.04.06.| 03.04.07.|

04.|

Structuurvisie______________________________________________________________ 17 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) ______________________________ 17 Ladder voor duurzame verstedelijking __________________________________________ 18 Provinciaal Omgevingsplan Limburg 2014 _______________________________________ 19 Omgevingsvisie POL2014 ____________________________________________________ 19 Omgevingsverordening POL2014 ______________________________________________ 20 Regionale woonstrategie 2012 - 2020 ‘Kiezen voor Parkstad’ ________________________ 20 Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg ____________________________________________ 21 Regionale woonvisie Parkstad Limburg _________________________________________ 21 Strategische Visie 2012-2025 Gemeente Brunssum ________________________________ 23 Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan ________________________________________ 25 Parkeerbeleid _____________________________________________________________ 25 Watertakenplan Brunssum ___________________________________________________ 26 Archeologie _______________________________________________________________ 27 Notitie Welstand ___________________________________________________________ 27 Coalitie-akkoord voor de raadsperiode 2022-2026 ________________________________ 27

Omgevingsaspecten ________________________________________________ 28

04.01.|

Parkeren ____________________________________________________________ 28

04.02.|

Geluid ______________________________________________________________ 28

04.03.|

Luchtkwaliteit ________________________________________________________ 30

04.02.01.| 04.02.02.| 04.02.03.| 04.03.01.| 04.03.02.|

Toetsingskader ____________________________________________________________ 28 Onderzoek ________________________________________________________________ 28 Conclusies ________________________________________________________________ 29 Toetsingskader ____________________________________________________________ 30 Conclusie _________________________________________________________________ 31

Pagina 3

04.04.|

Bedrijven en milieuzonering ____________________________________________ 32

04.05.|

Geur agrarisch _______________________________________________________ 33

04.06.|

Kabels en leidingen ___________________________________________________ 34

04.07.|

Externe veiligheid _____________________________________________________ 34

04.08.|

Ecologie _____________________________________________________________ 36

04.09.|

Bodem ______________________________________________________________ 41

04.10.|

Water ______________________________________________________________ 43

04.11.|

Archeologie__________________________________________________________ 46

04.12.|

Niet gesprongen explosieven (NGE`s) _____________________________________ 47

04.13.|

Duurzaamheid _______________________________________________________ 48

04.04.01.| 04.04.02.| 04.04.03.| 04.04.04.| 04.05.01.| 04.05.02.|

04.07.01.| 04.07.02.| 04.07.03.| 04.07.04.| 04.08.01.| 04.08.02.| 04.08.03.| 04.08.04.| 04.08.05.| 04.08.06.| 04.08.07.| 04.08.08.| 04.08.09.| 04.08.10.| 04.08.11.| 04.08.12.| 04.08.13.| 04.08.14.| 04.08.15.| 04.09.01.| 04.09.02.| 04.09.03.| 04.10.01.| 04.10.02.| 04.10.03.| 04.10.04.| 04.10.05.| 04.10.06.| 04.10.07.| 04.11.01.| 04.11.02.| 04.11.03.| 04.12.01.| 04.12.02.| 04.12.03.|

Toetsingskader ____________________________________________________________ 32 Richtafstanden_____________________________________________________________ 32 Omgevingstype ____________________________________________________________ 32 Analyse en conclusie ________________________________________________________ 32 Toetsingskader ____________________________________________________________ 33 Analyse en conclusie ________________________________________________________ 33

Toetsingskader ____________________________________________________________ 34 Onderzoek ________________________________________________________________ 35 Risicokaart ________________________________________________________________ 35 Conclusie _________________________________________________________________ 35 Toetsingskader ____________________________________________________________ 36 Gebiedsbescherming vanuit de Wet natuurbescherming ___________________________ 36 Gebiedsbescherming vanuit provinciaal beleid ___________________________________ 36 Soortenbescherming ________________________________________________________ 37 Gebieden _________________________________________________________________ 37 Effectenindicator ___________________________________________________________ 37 Oppervlakteverlies _________________________________________________________ 38 Versnippering _____________________________________________________________ 38 Verontreiniging ____________________________________________________________ 38 Verdroging ________________________________________________________________ 38 Optische verstoring _________________________________________________________ 38 Mechanische effecten _______________________________________________________ 38 Stikstofdepositie ___________________________________________________________ 39 Quickscan flora en fauna

_____________________________________________________ 39 Conclusie _________________________________________________________________ 40 Toetsingskader ____________________________________________________________ 41 Onderzoek ________________________________________________________________ 41 Conclusie _________________________________________________________________ 42 Toetsingskader ____________________________________________________________ 43 Beleid Waterschap Limburg __________________________________________________ 43 Keur _____________________________________________________________________ 43 Uitgangspunt verwerking hemelwater __________________________________________ 44 Gemeente Brunssum ________________________________________________________ 44 Onderzoek ________________________________________________________________ 45 Conclusie _________________________________________________________________ 45 Toetsingskader ____________________________________________________________ 46 Onderzoek ________________________________________________________________ 46 Conclusie _________________________________________________________________ 46 Aanleiding ________________________________________________________________ 47 Onderzoek ________________________________________________________________ 47 Conclusie _________________________________________________________________ 47

Pagina 4

04.13.01.|

05.|

Toetsing Besluit m.e.r. / Vormvrije m.e.r.-beoordeling _____________________________ 48

5 Afwegingen ______________________________________________________ 49

05.01.|

Belangenafweging/ Relatie met de omgeving ______________________________ 49

05.02.|

Overwegingen ten aanzien van de bouwmassa _____________________________ 50

05.03.|

Overwegingen ten aanzien van het gebruik ________________________________ 51

05.01.01.|

06.|

Bezonningsstudie __________________________________________________________ 49

Uitvoerbaarheid ____________________________________________________ 52

06.01.|

Economische uitvoerbaarheid ___________________________________________ 52

06.02.|

Maatschappelijke uitvoerbaarheid _______________________________________ 52

06.03.|

Vooroverleg regio Parkstad inzake woningcontingent _______________________ 52

06.04.|

Vooroverleg Gemeente Brunssum _______________________________________ 52

06.05.|

Ter inzagelegging _____________________________________________________ 52

06.06.|

Motivering __________________________________________________________ 53

07.|

BIJLAGEN _________________________________________________________ 54

AFBEELDINGEN EN FOTO’S

Figuur 1: Plangebied ............................................................................................................................... 6 Figuur 2: Plankaart .................................................................................................................................. 7 Figuur 3: gemeenten Zuid-Limburg ........................................................................................................ 9 Figuur 4: Door Jan Willem van Aalst - Eigen werk ................................................................................ 10 Figuur 5: Brunssum 1900-1973 ............................................................................................................. 10 Figuur 6: Plangebied + projectgrenzen in kleur .................................................................................... 13 Figuur 7: Aanzicht Komeetstraat .......................................................................................................... 15 Figuur 8:Aanzicht Ringstraat ................................................................................................................. 15 Figuur 9: Aanzicht Horizonstraat ..........................................................................................................

16 Figuur 10: PM10 kaart Plan bureau voor de Leefomgeving ................................................................. 30 Figuur 11: NO2-kaart Planbureau voor de Leefomgeving .................................................................... 31 Figuur 12: uitsnede risicokaart Zuid-Limburg ....................................................................................... 35 Figuur 13: Bommenkaart uitsnede Brunssum Treebeek ...................................................................... 47 Figuur 14: 3D weergave plan Komeetstraat ......................................................................................... 51 Foto 1: Onze Lieve Vrouwe van de heilige Rozenkranskerk - Brunssum ................................................ 2 foto 2: Schacht 1 - Staatmijn Emma (foto DSM) ................................................................................... 11 foto 3: OLV van de Heilige Rozenkranskerk .......................................................................................... 12

Pagina 5

01 | Inleiding 01.01.| Algemeen Beijersbergen Wonen en Zorgvastgoed B.V. h.o.d.n Fivente is voornemens een woonzorgcomplex te realiseren op de locatie Komeetstraat 25-29 te Brunssum. Het betreft het perceel van de voormalige Rozenkranskerk. De kerk en het perceel liggen tegen het beschermd dorpsgezicht ‘Mijnwerkerskolonie TreebeekHaansberg’ aan. PLANGEBIED Situering

Plangebied

‘beschermd dorpsgezicht’ Mijnwerkerskolonie Treebeek-Haansberg

Komeetstraat 25 t/m29

Figuur 1: Plangebied

SATIJNplus Architecten

In de woonwijk ‘De Hemellichamenbuurt’ te Treebeek-Zuid ligt de Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkranskerk. Deze wijk is rond 1953 naast het beschermd dorpsgezicht mijnwerkerskolonie Treebeek - Haansberg ontstaan door toename van bevolking/mijnarbeiders. Te midden van deze twee wijken is de 'restruimte' ingevuld met afwijkende functies ten dienste van de beide wijken, waaronder de Rozenkranskerk. De Rozenkranskerk heeft geen monumentale of beschermde status, maar wordt zowel cultuurhistorisch als architectonisch gewaardeerd en vormt een onderdeel van het kerkelijk oeuvre van de Nederlandse architect Frits Peutz. Sinds 2010 is de kerk onttrokken aan de eredienst en sindsdien wordt gezocht naar een nieuwe bestemming. In de tussentijd wordt de kerk tijdelijk gebruikt als sportcentrum. Op dit moment wordt een permanente bestemming als woonzorgcentrum voorbereid. Om dit mogelijk te maken is het slopen van de indifferente gebouwen op het perceel en het uitbreiden van de Rozenkranskerk noodzakelijk.

Pagina 6

noodkerk

kunnen beschikken. De in de rectoraatskerk we verzorgd vanuit de noo de Komeetstraat. Dit ho kerkje, een ontwerp va J. Drummen, bestond u koor met aan beide zijd uitbouwen voor een za en een sacristie. Het ge zou na het gereedkome nieuwe stenen kerk achtereenvolgens als kleuterschool en kledin worden gebruikt. De bo nieuwe kerk startte ein naar een ontwerp van d bekende architect Frits Heerlen.

In de eerste helft van de 20e eeuw nam het aantal inwoners van Brunssum snel toe. In 1953 was het noodzakelijk in de nieuwbouwwijk “De Hemellichamenbuurt” een rectoraat te stichten. In deze wijk, vlakbij de Staatsmijn Emma gelegen, woonden vooral mijnbeambten. Deze mensen wilden over een eigen kerk kunnen beschikken. De zielzorg in de rectoraatskerk werd verzorgd vanuit de noodkerk aan de Komeetstraat. Dit houten kerkje, een ontwerp van architect J. Drummen, bestond uit een koor met aan beide zijden uitbouwen voor een zangtribune en een sacristie. Het gebouwtje zou na het gereedkomen van de nieuwe stenen kerk achtereenvolgens als kleuterschool en als kledingwinkel worden gebruikt. De bouw van de nieuwe kerk startte eind 1956 naar een ontwerp van Bron: https://www.rijckheyt. erfgoed/kerk-olv-van-de-he de inmiddels bekende architect Frits Peutz uit Heerlen1. rozenkrans-treebeek 1956 1956 1957 ontwerp Frits Peutz

bouw

1960

1974

1981

1993

2006

2010

2023

inwijding kerkgebouw

verbouw doopkapel tot dagkapel

Verplaatsing dagkapel

renovatie kerkgebouw

Opening bidkapel

Kerk onttrokken uit eredienst

leegstaand

SATIJ

Het plangebied is gelegen in het “Woongebied 2e herziening gemeente Brunssum” vastgesteld door de gemeenteraad van Brunssum op 11 december 2018. De percelen hebben diverse bestemmingen, te weten Maatschappelijk, Horeca, Verkeer, Wonen en Bedrijf. Realisatie van een woonzorgcomplex op deze locatie is conform het vigerende bestemmingsplan niet zondermeer mogelijk. De gevraagde bestemmingswijziging betreft functiewijziging naar bestemming ‘Wonen incl. parkeren’ van het gehele plangebied.

ROZENKRANSKERK percelen Stedenbouwkundig structuurontwerp ‘Horizonstraat’

Maatschappelijk Wonen (gestapeld)

Legenda 171-G-1058: ca. 755m2

bedrijf

171-G-1059: ca. 4910m2 171-G-789 : ca. 575m2 171-G-792 : ca. 170m2

Fase 2 Maatschappelijk Pelgrimskerk

Wonen (vrijstaand)

171-G-791 : ca. 535m2

bedrijf

171G-790 : ca. 1725m2 F2 Horeca (leegstaand)

171G-794 : ca. 925m2 F2 (totaal 11077m2)

verkeer

Totaal plangebied : ca. 9595m2

bedrijf

Plangebied Maatschappelijk Rozenkranskerk

N

Figuur 2: Plankaart

1

SATIJNplus Architecten

Bron: https://www.rijckheyt.nl/cultureel- erfgoed/kerk-olv-van-de-heilige- rozenkrans-treebeek

Pagina 7

01.02.| Regeling WABO In de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) is in artikel 2.1 lid 1 bepaald dat het niet is toegestaan een project zonder omgevingsvergunning uit te voeren, voor zover dat geheel of gedeeltelijk bestaat uit het bouwen van een bouwwerk en/of het gebruiken van gronden of bouwwerken in strijd met een bestemmingsplan. Artikel 2.10 lid 2 van de Wabo bepaalt vervolgens dat wanneer een aanvraag omgevingsvergunning in strijd is met het bestemmingsplan, zoals in het onderhavige geval, deze aanvraag moet worden gezien als een aanvraag om een vergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 sub c, ofwel als een verzoek om een omgevingsvergunning om af te mogen wijken van het bestemmingsplan. Volgens artikel 2.12 lid 1 sub a onder 3 van de Wabo kan een dergelijke omgevingsvergunning met afwijking van het bestemmingsplan vervolgens worden verleend, indien de activiteit niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening en de motivering van het besluit een goede ruimtelijke onderbouwing bevat. Voorliggend document vormt de ruimtelijke onderbouwing waaruit blijkt dat de ontwikkeling niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening.

Deze ruimtelijke onderbouwing maakt deel uit van de aanvraag voor een uitgebreide omgevingsvergunning voor het handelen in strijd met regels van ruimtelijke ordening, om tot de beoogde ontwikkeling van het woonzorgcomplex te komen. Ingevolge artikel 3.10 lid 1a van de Wabo is op de voorbereiding van de beschikking op deze aanvraag voor een omgevingsvergunning Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing. De gemeente Brunssum is in beginsel bereid mee te werken aan deze ontwikkeling mits wordt voldaan aan de stedenbouwkundige uitgangspunten en de realisatie voor de gemeente als financieel-economisch uitvoerbaar - in de zin van het Besluit ruimtelijke ordening - kan worden aangemerkt zie bijlage AA “principe verzoek & instemming Brunssum” dd 24 juni 2021 . 01.03.| Leeswijzer • Hoofdstuk 2 omvat de huidige en beoogde Planbeschrijving (ontwerp); • Hoofdstuk 3 omvat een overzicht van het relevante beleid op landelijk, provinciaal en gemeentelijk niveau; • Hoofdstuk 4 beschrijft de ruimtelijke en milieukundige aspecten; • Hoofdstuk 5 omvat de afwegingen; • Hoofdstuk 6 gaat in op de uitvoerbaarheid. • Ontwerptekeningen, relevante notities en de resultaten van deelonderzoeken zijn als bijlagen toegevoegd

Pagina 8

02.| Planbeschrijving 02.01.| Bestaande situatie Brunssum (Limburgs: Broenssem) is een stad en gemeente in het zuidoosten van Nederlands Limburg. De gemeente telt 27.647 inwoners (31 januari 2023, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 17,30 km². Naast Brunssum, zijn de buurtschappen Rumpen, Treebeek, Bouwberg en De Kling of Onder-Merkelbeek in de gemeente Brunssum opgegaan. Brunssum maakt deel uit van het bestuurlijke samenwerkingsverband Parkstad Limburg en ligt in de Oostelijke Mijnstreek.

Figuur 3: gemeenten Zuid-Limburg

Er zijn aanwijzingen dat in de prehistorie reeds sprake was van bewoning in het gebied om Brunssum. Dit geldt ook voor de buurgemeenten Heerlen en Landgraaf. Over deze bewoning is nog weinig bekend. Bodemvondsten en middeleeuwse vermeldingen wijzen op een ononderbroken bewoning van dit gebied in de laatste 2.000 jaar. In de middeleeuwen werd er de landweer in het Schutterspark opgeworpen ter bescherming. De parochie Brunssum is sinds 1150 bekend, en vormde met Schinveld en Jabeek een schepenbank binnen het Land van Valkenburg. In 1557 werd de schepenbank van Brunssum, bestaande uit Brunssum, Schinveld en Jabeek, door de regering van de Spaanse Nederlanden verheven tot heerlijkheid en verpand aan de familie Hoen van Amstenrade, en in 1609 verkocht aan Arnold III Huyn van Geleen. In 1664 ging deze heerlijkheid Brunssum op in het graafschap Geleen en Amstenrade. Aan het einde van de ancien régime per 1794 werd Brunssum een zelfstandige gemeente.

Pagina 9

Figuur 4: Door Jan Willem van Aalst - Eigen werk

Tot het begin van de 20e eeuw was Brunssum een gehucht en leefden de bewoners voornamelijk van de landbouw. Na de oprichting van de staatsmijnen nam het aantal inwoners door vestiging van arbeiders uit andere delen van Nederland en gastarbeiders uit Zuid-Europa en Noord-Afrika snel toe. Brunssum werd een belangrijk centrum voor steen- en bruinkoolwinning. Ook werd aan de grens met Heerlen zilverzand afgegraven. Voor Brunssum was in het bijzonder de Staatsmijn Hendrik (1915 1963 / 1973), die de meeste Nederlandse mijnwerkers benodigde, het kloppend hart van stedelijke ontwikkeling. De Hendrik had de diepste mijn van Nederland. Schacht IV had een diepte van 1.058 meter. Ook de staatsmijn Emma (1911 - 1973), in het huidige Treebeek, beïnvloedde de ontwikkeling van Brunssum. Op het terrein van de Emma ligt een omvangrijk natuurgebied met winkels, woningen, parken, een industriegebied en een verkeersader. PLANGEBIED 1912-1927, realisatie mijnwerkerskolonie Treebeek (architect W. Leliman) toename bevolking, instroom mijnarbeiders : Mijnwerkerskolonie Treebeek – Haansberg : Dat er langs zo'n strook gebouwd werd heeft te maken met het feit dat ‘De Staatsmijnen’ bij het kopen van de grond voor de aanleg van het spoor ook deze grond in zijn bezit kreeg. Door op deze strook te bouwen was het niet nodig extra grond te kopen. Bron : Treebeek centrum fase 1

ontstaangeschiedenis 1911 opening staatsmijn Emma

1925

1900

1973

1956 1953

1955

1956 - 1957

1973

bouw Hemellichamenbuurt

Bouw Hervormde kerk (voorganger Pelgrimskerk)

Bouw Rozenkranskerk

sluiting Staatsmijn Emma

Figuur 5: Brunssum 1900-1973

SATIJNplus Architecten

5

Pagina 10

Treebeek (Limburgs: Treëbik) is de grootste wijk van Brunssum. Het voormalige dorp valt sinds 1 januari 1982 - na een gemeentelijke herindeling - volledig onder de gemeente Brunssum. Hiervoor viel Treebeek gedeeltelijk onder de gemeenten Heerlen, Hoensbroek, Amstenrade en Brunssum. Er is een duidelijke scheiding tussen Treebeek en Brunssum, namelijk de weg richting Sittard, de N276. 02.01.01.| Staatsmijn Emma In Treebeek heeft tot 1973 de Staatsmijn Emma gestaan, op de plek waar nu het Emmapark ligt en tevens een woonwijk gebouwd is. Ook ligt er een bedrijventerrein op de plek van de kolenmijn. Daar ligt ook de brandweerkazerne van Hoensbroek en Brunssum. Aan het begin van de 20e eeuw lag in Treebeek een militair kamp. In 1914 werden hier Belgische soldaten geïnterneerd, die tewerkgesteld werden in de Limburgse kolenmijnen, waaronder de staatsmijn Emma. Dit kamp, ook bekend onder de naam Tuindorp, lag achter het mijnspoor ter hoogte van de Koolweg tussen de bruinkoolgroeve Carisborg en de bovengrondse gebouwen van de staatsmijn Emma. De huizen/barakken hebben er tot in de jaren zeventig gestaan. Na de Tweede Wereldoorlog is het een interneringskamp geweest voor mensen die in de oorlog collaboreerden met de Duitse bezettende macht.

foto 2: Schacht 1 - Staatmijn Emma (foto DSM) De Staatsmijn Emma, en Treebeek, behoorden tot halverwege de jaren 70 van de 20e eeuw tot de gemeente Heerlen. Door de mijnindustrie was Heerlen in het begin van de 20e eeuw een 'boomtown'. Heerlen groeide van 5.000 inwoners in 1900 naar meer dan 32.000 inwoners in 1920. De groeiende bevolking werd gehuisvest in mijnwerkerskoloniën zoals Treebeek. Hiermee had Treebeek destijds de grootste arbeiderswijk van Nederland. De voormalige kolonie TreebeekHaansberg, met ruim 600 woningen uit 1913-1918, naar ontwerp van Jan Leliman, is vanaf 22 januari 2009 onderdeel van Rijksbeschermd gezicht Mijnkoloniën Brunssum. Doordat de eerste inwoners uit diverse regio's afkomstig waren, met verschillende religieuze achtergrond, werden er ook veel kerken gesticht. Er zijn nog steeds een aantal kerken in Treebeek: • Rozenkranskerk (RK), een laat werk van F.P.J. Peutz gelegen aan de Komeetstraat • Sint-Barbarakerk (RK), naar ontwerp van A.J. Kropholler gelegen aan de Schildstraat • Baptistenkerk (Baptisten), aan de Trichterweg • Pelgrimskerk (PKN), op de plaats van de vroegere Immanuelkerk (NH), aan de Horizonstraat • Opstandingskerk (voorheen Kruiskerk, Gereformeerd-vrijgemaakt), aan de Ds. Boumastraat • Gemeente Gods (voormalig badhuis, Evangelische gemeente), aan de Maanstraat • Leger des Heils, aan de Horizonstraat

Pagina 11

02.01.02.| Onze-Lieve-Vrouw van de Heilige Rozenkranskerk De Onze-Lieve-Vrouw van de Heilige Rozenkranskerk of Rozenkranskerk is een rooms-katholiek kerkgebouw in Treebeek. De kerk staat aan de Komeetstraat en staat naast de Pelgrimskerk die op de plek van de Immanuelkerk gebouwd is. De kerk is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans. In 1953 stichtte men in de nieuwe wijk De Hemellichamenbuurt een rectoraat, gelegen bij Staatsmijn Emma, en kwam er een noodkerk naar het ontwerp van Jan Drummen. Op 29 november 1956 startte de bouw van een nieuwe kerk naar het ontwerp van Frits Peutz. Op 31 maart 1957 werd de eerste steen gelegd. Op 22 december 1957 werd de kerk ingewijd en de consecratie vond plaats op 11 september 1960. In 1966 werd het rectoraat een parochie. Op 31 augustus 2010 is de kerk onttrokken aan de eredienst. De niet-georiënteerde kerk is een bakstenen zaalkerk en bestaat verder uit een narthex aan de voorzijde, een kleine zijbeuk en linksvoor een vlakopgaande, vierkante campanile met rechthoekige galmgaten. Het geheel wordt door platte daken gedekt en is voorzien van rechte ramen. Aan de voorzijde heeft de kerk drie houten deuren met daarvoor gebogen betonnen luifels. Aan beide zijden heeft de kerk steunberen. Aan de binnenzijde wordt de kerk gedekt door een gebogen plafond.

Enkele glasmozaïeken van de kerk foto 3: OLV van de Heilige Rozenkranskerk zijn van de hand van kunstenaar Eugène Quanjel.

Pagina 12

02.02.| Plangebied en projectgrenzen

STRUCTUUR ONTWERP plangebied – ruimtelijke kenmerken ‘groenkwaliteit’ bomenlaan

4

2 3

2

Indifferente bebouwing

zichtbaarheid kerktoren 1

1

1

opgeschoten groen

hoekaccenten

1

recht van overpad sacrale entree

opgeschoten groen stremt contact met de wijk

mijnwerkerskolonie – beschermd dorpsgezicht

Figuur 6: Plangebied + projectgrenzen in kleur

SATIJNplus Architecten

Het plangebied is gelegen langs de Komeetstraat en de Ringstraat en behelst de voormalige horecagelegenheid de woning aan de Ringstraat 5c en de kerk. Alle objecten staan momenteel leeg en/of worden tijdelijk bewoond/gebruikt en vormen een onderdeel binnen het voorgenomen plan. Indien noodzakelijk, zal voor (tijdelijke) vervangende huisvesting zorg worden gedragen zoals een goed ‘huisvader’ betaamt. 02.03.| Beoogde situatie Beijersbergen Wonen en vastgoed B.V. h.o.d.n Fivente is voornemens een levensloopbestendig woonzorgcomplex te realiseren op de planlocatie. 02.03.01.| Structuurvisie en woonbehoefte Typering: De Komeetstraat is een gemengd gebied met woonfuncties en voorzieningen. De strook met voorzieningen ligt aan de rand van de oude mijnkolonie Treebeek. Voorzieningen aan de Komeetstraat-Horizonstraat zijn onder andere de Rozenkranskerk en partycentrum Chalet en de voormalige schoenfabriek Emma. Hoofdkeuze: De voorzieningenlocatie Komeetstraat-Horizonstraat wordt niet verder uitgebreid. Edoch een toevoeging aan het voorzieningenniveau in de vorm van diverse levensloopbestendige woningtypes en zorg is een uitbreiding op het bestaande aanbod.

Pagina 13

27

02.03.02.| Welstandnota In de welstandsnota van de gemeente Brunssum, is een apart hoofdstuk gewijd aan de jaren ‘50/’60/’70/’80 wijken waar de Komeetstraat 25 onder valt. Het beleid is gericht op het in stand houden van de samenhang in de stedenbouwkundige structuur en architectuur en het behouden van de helderheid, de sobere uitstraling en het groen. Gewenst beeld: Het in stand houden van het evenwichtige en heldere stedenbouwkundige patroon en de samenhang in de bebouwing, is van belang voor de huidige kwaliteit. Bouwplannen dienen aan te sluiten op de bestaande architectuur in de buurt. Andere aandachtspunten zijn: • Uniformiteit nastreven per bouwblok; • Aansluiten op bestaande kwaliteiten, kleuren en vormgeving; • Aan- en uitbouwen ondergeschikt aan het hoofdgebouw, maar wel in samenhang daarmee ontworpen; • Representatieve voorgevel, aandacht voor details. 02.03.03.| Stedenbouwkundige uitgangspunten De kerk en overige gebouwen in de ‘restruimte’ aan de Komeetstraat zijn als solitaire massa’s ontworpen met een eigentijdse architectuur. Allen hebben stedenbouwkundig een grotere korrelgrootte dan de naastgelegen woonwijken. Het is aannemelijk dat de herbestemming van de Rozenkranskerk met uitbreiding aansluiting zoekt met de morfologie van naastgelegen percelen ten gunste van de stedenbouwkundige kwaliteit.

De Komeetstraat, waaraan de kerk ligt, heeft een hoge groene stedelijke kwaliteit. Deze straat heeft aan weerszijden een groenzone met bomen, evenwijdig aan de stoep. De open voorruimte aan de kerk heeft een stedelijke kwaliteit, ten gunste van de formele entree en sacrale binnenkomst. Op het plangebied en aanliggende percelen komt opgeschoten groen met doorgeschoten hagen voor, inmiddels gegroeid tot omvangrijke bomen. De transformatie met uitbreiding van de Rozenkranskerk maakt het rooien van bomen en het terugsnoeien van dit groen noodzakelijk ten gunste van de relatie met de wijk en daglichttoetreding in het gebouw. De nieuwe bestemming als levensloopbestendig woonzorgcentrum leidt tot een hogere vraag aan parkeerplaatsen. Deze parkeerplaatsen dienen zo goed als mogelijk ingepast te worden op eigen terrein. De parkeerplaatsen uit de wijk ten dienste van de kerk zullen meegenomen worden in de optelling. De totale parkeerbehoefte zal in het gehele te ontwikkelen gebied integraal worden bekeken. De herbestemming met uitbreiding van de Rozenkranskerk is daar onderdeel van. De Rozenkranskerk als zaalkerk heeft karakteristieke waarde die bewaard dient te blijven. De kerk is in de wijde omgeving zichtbaar door de door rechthoekige galmgaten, geopende kerktoren. De nietgeoriënteerde kerk is axiaal van opzet, met een entree en altaar gecentreerd.

Het schip steekt boven de zijbeuk en narthex uit en wordt zijdelings ondersteund door steunberen. De kerk opent zich op de verdieping door rechthoekige ramen, ter plaatse van het koor tot op de begane grond. Naast het koor is een sacristie geplaatst met aangrenzend een zij-altaar en kapel. De achtergevel is geheel gesloten. De totale vormgeving van de kerk is vrij sober en doelmatig, met uitzondering van het oksaal, het altaar en de dakconstructie. Deze zijn bijzonder vormgegeven.

Pagina 14

De herbestemming van de kerk dient de sacrale beleving en karakteristieke elementen zo veel mogelijk te respecteren. Zonder bestemming zal het behoud van de Rozenkranskerk onder druk komen te staan. De uitbreiding direct aan de kerk gelegen, dient de massa van de Rozenkranskerk te respecteren. De uitbreiding dient ten alle tijden lager dan het schip te zijn. Dit vertaalt zich in een massa van 3 bouwlagen.

Figuur 7: Aanzicht Komeetstraat

De mogelijke nieuwbouw naast de Rozenkranskerk dient voldoende afstand te bewaren ten opzichte van de kerk met kerktoren. Hiermee behoudt de kerktoren zijn prominente aanwezigheid en wordt lucht en licht rondom de Rozenkranskerk behouden. Het is wenselijk dat de nieuwbouw eveneens de rooilijn van de kerk respecteert en niet of nauwelijks overschrijdt. De entree van de uitbreiding/nieuwbouw blijft de hoofdentree van de kerk.

Figuur 8:Aanzicht Ringstraat

Voldoende afstand tussen de Rozenkranskerk en de nieuwbouw voorkomt een te grote aaneenschakeling van massa’s en dus korrel. Een verbinding tussen de kerk en de nieuwbouw dient voldoende afstand te houden ten opzichte van de toren en de rooilijn, maximaal één bouwlaag hoog en voorzien van een groendak. Het nieuwbouw volume dat via de 1 laagse verbinding in contact staat met de kerk bestaat uit 3 tot 5 bouwlagen aan de Komeetstraat en 4 tot 5 bouwlagen aan het binnen gebied (waar de Rozenhof ook aan gelegen is).

Pagina 15

Figuur 9: Aanzicht Horizonstraat

Het nieuwbouw volume is qua architectuur nader uitgewerkt. Een metselwerk architectuur met gaten is denkbaar. Het metselwerk van de nieuwbouw steekt af bij de kerk, maar sluit aan bij de groene omgeving. Te denken valt aan metselwerk in witte en bruine accenten op een gele basis, verrijkt met kolensintering als verwijzing naar het mijnverleden. De kerk is opgebouwd uit bruin metselwerk met glas-in-lood ramen in stalen kozijnen met een betonlook kader. Het nieuwbouwvolume direct grenzend aan de kerk wordt ook opgebouwd in bruin metselwerk, maar onderscheidt zich (ton-sûr-ton) in metselwerkverband en textuur. Accenten in de bouwmassa worden aangevuld met betonnen kaders en hedendaagse kozijnen. Omwille van een zorgvuldige overgang dient de nieuwbouw eveneens de naastgelegen percelen te respecteren. Wenselijk is dat woning 5c verdwijnt en dat het vrije zicht vanuit de bestaande appartementen (de Rozenhof) gerespecteerd wordt. Het is denkbaar dat ter plaatse van de Emmafabriek een fase 2 ontwikkeld wordt met wooneenheden. En dat ter plaatse van de Pelgrimskerk een fase 3 ontwikkeld wordt. Eveneens met een woonprogramma. Bij deze totaal ontwikkeling is er aandacht voor de korrelgrootte van de massa’s in aansluiting op de wijk en de Horizonstraat. De groene wig tussen de Horizonstraat en de Komeetstraat moet ten alle tijden gerespecteerd worden.

Voor de nieuwbouw is in overeenstemming met de bestaande Rozenhof een opbouw rondom hoven en tuinen denkbaar, gecombineerd met kleinschalige en groene parkeerfaciliteiten. Het plan wordt gerealiseerd op de percelen met de volgende kadastrale nummers: Gemeente Brunssum, sectie C, nummers 1058, 1059, 791, 792, 793 en 789.

Pagina 16

03.| Ruimtelijk beleid 03.01.| Rijksbeleid 03.01.01.|

Structuurvisie

Op 13 maart 2012 is de Rijkstructuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. Met deze visie streeft het Rijk naar een concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig Nederland. Dit wil men vormgeven met een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. Dit doet het Rijk samen met andere overheden en met een Europese en mondiale blik. Alleen zo kan Nederland zich economisch blijven meten met andere landen. Bij deze aanpak hanteert het Rijk een filosofie die uitgaat van vertrouwen, heldere verantwoordelijkheden, eenvoudige regels en een selectieve Rijksbetrokkenheid. Zo ontstaat er ruimte voor maatwerk en ontwikkelingen van burgers en bedrijven. Tot 2028 heeft het kabinet in de SVIR de volgende doelen geformuleerd: • De concurrentiekracht vergroten door de ruimtelijk-economische structuur van Nederland te versterken. Dit betekent bijvoorbeeld een aantrekkelijk (internationaal) vestigingsklimaat; • De bereikbaarheid verbeteren; • Zorgen voor een leefbare en veilige omgeving met unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden. Conclusie: Er is een stedenbouwkundige visie met ruimtelijke uitgangpunten voor de projectlocatie, passend binnen de SIVR. Hieraan dient het bouwplan te voldoen.

Op deze wijze is gewaarborgd dat wordt gezorgd voor een leefbare en veilige omgeving met unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden. De herontwikkeling van de kerk draagt bij aan de doelstellingen van het Rijk de krimpregio ZuidLimburg leefbaar te houden. Voor het overige is de beoogde ontwikkeling dermate kleinschalig dat hiermee geen belangen op rijksniveau gemoeid zijn. 03.01.02.| Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Structuurvisies hebben geen bindende werking voor andere overheden dan de overheid die de visie heeft vastgesteld. De nationale belangen uit de SVIR die juridische borging vragen, zijn geborgd in het Barro. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen en zorgt voor sturing en helderheid van deze belangen vooraf. Conclusie: Het Barro geeft voor het plangebied geen nationale belangen aan, waardoor het project niet in strijd is met het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening.

Pagina 17

03.01.03.| Ladder voor duurzame verstedelijking Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de ladder voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 Bro) opgenomen. De ladder ziet toe op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. De ladder is een motiveringsinstrument dat verplicht moet worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt. Wat er onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is in artikel 1.1.1 Bro bepaald: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.” Uit de jurisprudentie komt naar voren dat het wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling van enige omvang moet zijn. Per 1 juli 2017 is een gewijzigde Ladder in werking getreden.

Hierin is de tekst van de ladder teruggebracht naar de essentie, namelijk de noodzaak om aan te geven dat de voorgenomen nieuwe stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte plus een motivering indien de stedelijke ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.” (artikel 3.1.6 lid 2 Bro). De behoefte is nader uitgewerkt en onderbouwd in de notitie “Onderbouwing behoefte Wonen en zorg Brunssum” van Beijersbergen Wonen en Zorgvastgoed B.V. h.o.d.n Fivente d.d. 11 augustus 2023 in de bijlage BB. Conclusie: Een woonzorgcomplex waarbij twaalf of meer woningen worden toegevoegd moet formeel worden getoetst aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Het plangebied ligt in bestaand stedelijk gebied en voorziet in de behoefte voor wonen en zorg op maat, daarnaast wordt mede gebruik gemaakt van een bestaand gebouw, hiermee wordt voldaan aan de ladder.

Pagina 18

03.02.| Provinciaal beleid 03.02.01.| Provinciaal Omgevingsplan Limburg 2014 Eind 2014 is het Provinciaal Omgevingsplan Limburg 2014 (POL2014) door Provinciale Staten van Limburg vastgesteld. Dit POL is een integraal plan voor het omgevingsbeleid voor het grondgebied van de Provincie Limburg, en bestaat uit de provinciale omgevingsvisie en de provinciale omgevingsverordening. Het POL2014 is een vervanging van het voorheen geldende POL2006. Het Provinciaal Omgevingsplan Limburg 2014 (POL) gaat over onderwerpen als wonen, verkeer, energie, infrastructuur, detailhandel, bedrijventerreinen, water, natuur, landschap, landbouw en ondergrond. Het POL laat zien hoe we de kwaliteit van onze omgeving willen verbeteren. We kijken in het POL vooral naar de komende tien jaar. 03.02.02.| Omgevingsvisie POL2014 In de omgevingsvisie is Limburg onderverdeeld in zeven soorten gebieden, of zones. Dit zijn zones met elk een eigen karakter, herkenbare eigen kernkwaliteiten en met heel verschillende opgaven en ontwikkelingsmogelijkheden. Binnen het bebouwd gebied onderscheiden zij de volgende zones: 1. stedelijk centrum, 2. bedrijventerrein, 3. overig bebouwd gebied In het landelijk gebied gaat het om de zones: • goudgroene natuurzone, zilvergroene natuurzone, • bronsgroene landschapszone • buitengebied Het projectgebied is gelegen in de zone ‘overig bebouwd gebied’.

In deze zone zijn gemengde woon/werkgebieden met voorzieningen gelegen, deels met een stedelijk karakter, deels met een dorps karakter. Accenten liggen hier op transformatie regionale woningvoorraad, bereikbaarheid, de balans voorzieningen en detailhandel, stedelijk groen en water en de kwaliteit van de leefomgeving. Het onderhavige plan voorziet in de herstructurering van een verouderd woongebied met nieuwe, moderne, duurzame woningen, die aansluiten bij de regionale woningbehoefte. Tevens is er aandacht voor de wijze waarop hemelwater wordt afgekoppeld van het gemeentelijk rioolstelsel en wordt geïnfiltreerd binnen het plangebied. Binnen de grens stedelijke dynamiek van de stadsregio Parkstad Limburg wordt ingezet op transformatie van de bestaande voorraad aan woongebieden, het bevorderen van de economische groei en het behoud van het stedelijke parklandschap met open ruimten en kenmerkende elementen uit het verleden als mijnstreek. Dit project voldoet aan en versterkt al deze provinciale doelstellingen. De ingezette bevolkingsdaling in Parkstad Limburg biedt kansen voor verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in het bestaande stedelijk gebied. De ontwikkeling sluit perfect bij dit gedachtegoed aan. Het project betekent immers een verbetering voor de ruimtelijke kwaliteit.

Door middel van een integrale duurzame transformatie van het stedelijke gebied wordt bijgedragen aan de woon-, werk-, leef- en verblijfsfeer.

Pagina 19

03.02.03.| Omgevingsverordening POL2014 In de provinciale omgevingsverordening zijn de doelstellingen en ambities uit de omgevingsvisie vertaald in voor overheden bindende regels, waarmee bijvoorbeeld gemeenten bij het maken van bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen rekening moeten houden. De voor het onderhavige project relevante passages staan hieronder. In de verordening is bepaald dat bij ruimtelijke plannen voor stedelijke ontwikkelingen de ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing is. Een woningbouwproject waarbij twaalf of meer woningen worden toegevoegd moet formeel gezien worden getoetst aan de ladder voor duurzame verstedelijking. De provinciale verordening bepaalt dat een ruimtelijk plan voor een gebied gelegen in de regio ZuidLimburg niet voorziet in de toevoeging van woningen aan de bestaande voorraad woningen alsmede aan de bestaande planvoorraad woningen anders dan op de wijze zoals beschreven in de door de gemeenteraden vastgestelde Regionale Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg. De toelichting bij het ruimtelijk plan bevat tevens een verantwoording van de bijdrage die met de vaststelling van dat ruimtelijk plan wordt geleverd aan de regionale opgave gericht op het terugdringen van de planvoorraad van nog onbenutte bouwmogelijkheden voor woningen en als het vierde lid van toepassing is, van het versterken van de kwalitatieve woningvoorraad.

Voor de onderbouwing van deze aspecten wordt op deze plaats verwezen naar de bovenstaande alinea en hoofdstuk 2 van deze ruimtelijke onderbouwing. Verder mag een ruimtelijk plan geen nieuwvestiging of verruiming van geitenhouderijen toestaan en mogen er geen recreatieverblijven worden omgezet naar regulier wonen. Beide situaties zijn niet aan de orde in voorliggend plan. Conclusie: Het plan is daarmee in overeenstemming met de provinciale omgevingsverordening. 03.03.| Regionaal beleid 03.03.01.| Regionale woonstrategie 2012 - 2020 ‘Kiezen voor Parkstad’ Onder regie van de Stadsregio Parkstad Limburg werken de Parkstadgemeenten en de woningcorporaties samen aan het woonbeleid voor de regio. In dit kader heeft de Parkstad-raad op 11 december 2006 de ‘Regionale Woonvisie op Hoofdlijnen’ vastgesteld. De visie markeerde de overgang van groei naar krimp en had als voornaamste doel het afremmen van de woningbouwproductie met het oog op de demografische ontwikkelingen. In kwantitatief opzicht is de herstructurering van Brunssum meegenomen in de Regionale Woonvisie op Hoofdlijnen en de regionale woningbouwprogrammering. Het project paste derhalve in kwantitatief opzicht in de woonvisie. Ook in kwalitatief opzicht voldoet het project aan de uitgangspunten van de regionale woonvisie.

In de later vastgestelde ‘Herstructureringsvisie voor de woningvoorraad Parkstad Limburg' is vervolgens de verdunningsopgave per stadsdeel gekwantificeerd en vastgesteld in een "envelop". Deze enveloppen zijn nog steeds maatgevend voor het invullen van herstructureringsopgaven. Bij het uitvoeren van deze opgaven is echter gebleken dat er nog vele knelpunten bestaan die de uitvoering vertragen. Daarom hebben Parkstad en de Parkstadgemeenten ervoor gekozen om niet weer een nieuwe woonvisie te maken maar een woonstrategie, gericht op het oplossen van knelpunten bij de uitvoering.

Pagina 20

Die regionale woonstrategie: "Kiezen voor Parkstad", is op 17 december 2012 vastgesteld door de Parkstad-raad. Een drietal thema's zijn tijdens de gevoerde gebiedsgesprekken aangeduid als centrale vraagstukken voor de woningvoorraad: • • •

Beperken omvang plancapaciteit met meer sturing op kwaliteit en duurzaamheid; Aanpak particuliere voorraad; Doorstroming, focus op doelgroepen.

03.03.02.| Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg In de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg hebben de achttien gemeenten in Zuid-Limburg aangegeven wat de spelregels voor nieuwe woningbouwontwikkeling zijn. In deze thematische Structuurvisie wordt door de Zuid-Limburgse gemeenten onderschreven dat het een belangrijke opgave is om het woon en leefklimaat in de regio te versterken, door actief te gaan werken aan de overschotten en tekorten op de woningmarkt. Het koersbepalende kader daarvoor is de transformatieopgave per gemeente. Dit betekent dat elke gemeente een driedelige opgave heeft: • het verdunnen van de bestaande woningvoorraad, door het onttrekken van woonproducten waar een overschot aan is; • het schrappen van ongewenste plancapaciteit, om grotere overschotten te voorkomen; • het toevoegen van woonproducten waar een tekort aan is, al dan niet tijdelijk of flexibel. De Zuid-Limburgse gemeenten hebben aangegeven dit verder uit te werken in een woningmarktprogrammering. Het op een identieke wijze toepassen van de regels voor het toevoegen van nieuwe woningbouwinitiatieven die niet voorzien waren in de programmering, maakt dat voor de totale Zuid-Limburgse woningmarkt een gelijk speelveld is ontstaan. 03.03.03.| Regionale woonvisie Parkstad Limburg In 2016 zijn de Parkstad gemeenten gestart met het opstellen van een nieuwe regionale Woonvisie.

Elke gemeente - waaronder ook Brunssum - heeft deze regionale visie vertaald naar de lokale situatie. De Woonvisie staat niet op zichzelf. In de periode 2015 - 2016 is door de achttien ZuidLimburgse gemeenten een Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg opgesteld. Daar waar de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg vooral Zuid-Limburgse spelregels geeft over de toevoegingen en onttrekkingen in de woningvoorraad, gaat de Woonvisie veel meer over kwalitatieve opgaven in de woningvoorraad. De Woonvisie geeft richting aan de actuele ontwikkelingen op de woningmarkt; het in balans brengen van vraag en aanbod (zowel kwalitatief als kwantitatief), zodat rekening wordt gehouden met de veranderende bevolkingsontwikkeling en veranderende woonwensen. Daarnaast geeft de Woonvisie invulling aan de nieuwe samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties. In de Woonvisie wordt aandacht geschonken aan verschillende thema’s. Per thema wordt aangegeven wat de visie en de beleidsuitgangspunten zijn op regionaal en lokaal niveau. Het regionale gedeelte van de Woonvisie bevat een algemene visie op het wonen aan de hand van zeven principes, te weten: 1. Marktspanning essentieel voor gezonde woningmarkt: nu overschot (koop)woningen. 2.

Ongewenste plancapaciteit maximaal reduceren, omdat het schrappen van een bouwplan goedkoper is dan de sloop van woningen: de gemeente heeft in het verleden al veel plannen

Pagina 21

3. 4. 5. 6. 7.

geschrapt, maar toch blijft het zaak om ook de huidige plannen nog eens goed tegen het licht te houden en om bestaande vergunningen/bouwtitels in te trekken. Investeer alleen in toekomstbestendige locaties: kwalitatieve afstemming van de woningvoorraad op de vraag. Werk vanuit gezonde marktverhoudingen om onnodige marktverstoring te voorkomen: kwalitatieve verbetering particuliere woningvoorraad als gevolg van achterstallig onderhoud. Groot denken, maar projecten in kleine stappen uitvoeren, anders worden deze te duur. Denken in kasstromen voor gebieden als basis voor projecten. Liefde voor bestaand vastgoed ontwikkelen.

Verdere ambities luiden de woonaantrekkelijkheid van de regio versterken, de kwalitatieve ontwikkeling woonmilieus te stimuleren en het erkennen van verschillen in woonmilieus. Ook het voorkomen van concentratie van leegstand en ruimtelijke segregatie en spreiding van kansen van doelgroepen over de regio is een doelstelling van de visie. Het realiseren van levensloopbestendige woningen, die zowel voor jongeren, gezinnen, als ouderen geschikt zijn (te maken), zorgt voor een project dat aansluit bij de ambities van de regionale woonvisie. Conclusie: De bestuurscommissie Wonen en Herstructurering van de Stadsregio Parkstad Limburg constateert in haar brief d.d. 24 juli 2023 – zie bijlage CC – “dat het plan binnen de kaders van de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg uit 2016 voldoet aan de Beleidsregel ‘Ruim baan voor goede woningbouwplannen 2021’, die ruimere mogelijkheden biedt voor nieuwe woningen, dan de de compensatieregeling van de Structuurvisie rechtstreeks doet”.

Pagina 22

03.04.| Gemeentelijk beleid 03.04.01.| Strategische Visie 2012-2025 Gemeente Brunssum In de strategische visie 2012-2025 kijkt de gemeente Brunssum vooruit met o.a. haar visie op wonen en de fysieke leefomgeving door: • een integrale blik op de ontwikkeling van de gemeente; • prioriteiten te stellen en meer houvast te bieden voor de begroting als instrument en voor keuzes die de Raad en het College moeten maken; • tien tot twintig jaar vooruit te kijken. Wonen Strategische keuze: Het versterken van een prettig en groen woonklimaat. Beeld 2025 De woningvoorraad is aangepast aan de veranderende samenstelling van de bevolking. Er zijn veel woningen gesloopt en bestaande woningen zijn toekomst- en levensloopbestendig gemaakt. Het groen in de gemeente is toegenomen en biedt kansen voor verlaging van de recreatieve druk. Cultureel erfgoed, onder meer in de vorm van de mijnkolonieën, is zo veel mogelijk behouden. Ontwikkelingsstrategie De zorg voor een goed woon- en leefklimaat is een prioriteit van de gemeente Brunssum. De huidige kwaliteiten zijn de pijlers waarop deze ambitie rust. De actuele plannen (Brunssum Centrum en Brunssum Treebeek) worden doorgezet. De gemeente investeert echter niet in deze transformatie zonder duidelijke marktanalyse en zonder risicodragende participatie door marktpartijen.

Uit commercieel en financieel oogpunt is een spreiding van kwalitatief hoogwaardige voorzieningen over de wijken waarschijnlijk niet mogelijk. Kwaliteit gaat voor nabijheid. Dat geldt vooral voor nietdagelijkse voorzieningen zoals sport en cultuur. Vrijwilligers worden door de gemeente gefaciliteerd. Creatieve oplossingen, zoals nieuwe vormen van energie, multifunctioneel ruimtegebruik, ICT en een goede digitale infrastructuur, zet de gemeente Brunssum in om de negatieve gevolgen van de concentratie van voorzieningen te beperken. Beleidsstukken met relatie met onze keuzes : • Masterplan Hart voor Treebeek • Parkstad Herstructureringsvisie Woningvoorraad • Projectenlijst woningbouw Veel keuzes die in deze strategische visie nadrukkelijk gemaakt zijn, kennen al een soort voorafschaduwing in recente beleidstukken. Brunssum is primair een woongemeente en streeft op dit terrein naar voortdurende verbetering. De projecten Treebeek en Centrum passen hier goed in.

Pagina 23

Fysiek Strategische keuze: Focus op aantrekkelijke woonomgeving, goede verbindingen en veiligheid. Op onderdelen, zoals welstand, meer vrijheid. Beeld 2025 Brunssum is goed bereikbaar: met de auto en met het openbaar vervoer, binnen Parkstad en daarbuiten (Aken, Maastricht Sittard-Geleen en de rest van Nederland), voor mensen van buiten die de gemeente en met name de Oostflank willen bezoeken, en voor mensen die in de regio wonen en werken. (Nieuwe) seniorenhuisvesting ligt verspreid door het centrum en de wijken, met zorg- en winkelvoorzieningen daaromheen. Brunssum geeft de woningmarkt ruimte, met nadruk op de vraagzijde: woningvoorraad en -kwaliteit moeten aansluiten op de behoefte van de bewoners Potenties op gebied van toerisme, recreatie, natuur zijn benut, met name op de Oostflank. Het imago van de mijnbouwwijken is verbeterd. Brunssum sluit hier ook sterk aan bij de Parkstadvisie. Er is aandacht voor duurzaamheid, waarbij de gemeentelijke organisatie een voorbeeld- functie vervult voor het duurzaam ontwikkelen van woningen en werkgelegenheid en het benutten van groene energie. Ontwikkelingsstrategie Het is van belang de bereikbaarheid te verbeteren en het wegennet in de gemeente te ontlasten. Goede infrastructuur ontsluit tevens de gemeente, waarvan een relatief groot deel van de inwoners buiten de gemeente werkt.

Het maakt toeristische attracties in Brunssum en de rest van Parkstad als geheel beter bereikbaar voor toeristen uit binnen- en buitenland. Hierbij past een goed systeem van openbaar vervoer. Brunssum blijft zich er in Parkstad-verband hard voor maken dat Parkstad via goed OV ontsloten wordt. Een goede “digitale snelweg” acht de gemeente Brunssum eveneens van groot belang. De gemeente maakt zich hard voor een goede digitale infrastructuur. Voor de woningmarkt gelooft Brunssum in de markt en vooral in ontwikkelingen aan de vraagzijde. Woningen die niet gevraagd worden (verkeerde woningen of te veel woningen) moeten niet gebouwd worden. Zowel bij sloop als bij (ver-)nieuwbouw zal de gemeente samenwerken met corporaties en andere marktpartijen. Hierover zijn in Parkstadverband heldere afspraken gemaakt. Ook bij het creëren en behouden van een aantrekkelijke woonomgeving zal Brunssum actief en wijkgericht samenwerken met bewoners, woningbouwcorporaties, maatschappelijk werkers, politie en anderen. Gebieden met een bijzondere kwaliteit, zoals de centrumgebieden, de mijnkolonieën en de parken, dienen middels bestemmingsplan en/of welstandstoets beschermd te worden. In andere gebieden, die nu al een grotere variatie aan bebouwing kennen, past een lichtere welstandstoets of een welstandsvrij regime (met een excessenregeling).

Fysiek - Focus op aantrekkelijke woonomgeving, goede verbindingen en veiligheid. STADSDEELVISIE BRUNSSUM WEST Het plan is getoetst aan de aspecten Ruimte, Wijkeconomie & Voorzieningen en Leefbaarheid van de Stadsdeelvisie Brunssum West (2015) en voldoet aan de visie. Conclusie: De gemeentelijke- en stadsdeelvisie zijn volledig in lijn met het voorgenomen plan.

Pagina 24

03.04.02.| Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Mobiliteitsplan Brunssum 2022 – 2032 Ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteit Het toetsen van het aantal verkeersbewegingen dat een ruimtelijke ontwikkelingen genereert, is een vast onderdeel in de planvorming van de gemeente. Het aantal verkeersbewegingen is van invloed op de leefbaarheid en de bereikbaarheid. Bovendien moet dit aantonen of de bestaande infrastructuur voldoende draagkrachtig is en of er verkeersveiligheidsknelpunten ontstaan. Mobiliteitsbeleid en duurzaamheid (klimaatmitigatie en klimaatadaptatie) Duurzame mobiliteit wordt in het kader van de klimaatopgave ook vormgegeven met het oog op energie neutrale mobiliteit. De beleidsterreinen mobiliteit en duurzaamheid trekken daarin gezamenlijk op. Hierdoor levert mobiliteit ook een bijdrage aan de energiedoelstellingen (zie ook RES Zuid Limburg) en andere klimaatopgaven. Zodoende heeft de gemeente Brunssum in de uitwerking van haar beleid in de openbare ruimte specifieke aandacht voor de onderstaande punten: • Klimaatbestendige openbare ruimte door bij de inrichting van de infrastructuur rekening te houden met: • Het voorkomen en waar mogelijk inperken van hitte-eilanden • Vergroenen en verduurzamen van de leefomgeving, rekening houdend met klimaatadaptatie (het wordt natter/ het wordt droger) en een natuur inclusieve openbare ruimte • Elektrificeren wagenpark incl.

een laadstructuur. Deze laadstructuur kan mogelijk ook van toegevoegde waarde zijn voor het uitvlakken van piekmomenten op het elektriciteitsnet. • De mate waarin de infrastructuur voor mobiliteit een bijdrage kan leveren aan het opwekken van de benodigde energiebehoefte. Hierbij willen we graag inzicht hoe bijv. met wind- of zonne-energie, elektriciteit kan worden opgewekt door bijvoorbeeld: • Overkappen/ inrichten van parkeerterreinen (auto, fiets) of de infrastructuur (mogelijk met zonnepanelen) • Overdekte mobiliteits-hubs (mogelijk met zonnepanelen) • Rotondes met energie gerelateerde kunst in te richten • Gebruik van (midden) bermen • Bij de uitwerking van plannen rekening te houden met circulariteit om daardoor ook de CO2 productie bij de uitvoering van het mobiliteitsplan zo laag mogelijk te houden. Conclusie: De planvorming houdt integraal rekening met de gestelde uitgangspunten in Mobiliteitsplan Brunssum 2022-2032 03.04.03.| Parkeerbeleid Parkeernota Brunssum 2022 De Parkeernota Brunssum 2022 bouwt voort op het in 2022 geactualiseerde Mobiliteitsplan van de gemeente Brunssum 2022-2032. Demografische, technologische, klimatologische en economische ontwikkelingen hebben invloed op de maatschappij en daarmee op de manier waarop we als gemeente Brunssum met mobiliteit willen omgaan. De gemeente zet in op de stad als 10-minuten wandel- en fietsstad.

Deze uitgesproken stap richting mobiliteitsbeleid waarin actieve en duurzame mobiliteit voorop staat, heeft gevolgen voor de manier waarop de gemeente met parkeerbeleid omgaat en meer specifiek op het parkeren in de woonwijken. Parkeren in de woonwijken De grote parkeerdruk op de openbare weg leidt tot "inventief " parkeren, waarbij iedere vrije ruimte wordt benut, al dan niet met overtreding van de verkeersregels. Publiek aantrekkende voorzieningen in de wijken, zoals gemeenschapshuizen en sportvoorzieningen kunnen periodiek veel

Pagina 25

parkeeroverlast voor omwonenden geven. De gevolgen van de grote parkeerdruk zijn dat er irritaties ontstaan in de wijken en de vrije doorgang voor hulpdiensten, toelevering en reiniging/huisvuil bemoeilijkt wordt, in gevallen zelfs onmogelijk wordt gemaakt. Als doel wordt gesteld dat het parkeren in de wijken geordend plaatsvindt, waarbij de vrije doorgang wordt gewaarborgd, inbegrepen de achterpaden. Het parkeren op eigen terrein dient consequent via vastgesteld beleid (bestemmingsplan, parkeernota, bouwvergunning) geregeld en gehandhaafd te worden. Ter voorkoming van toekomstige parkeerproblemen in de wijken wordt het realiseren van parkeermogelijkheden op eigen terrein zoveel als mogelijk gestimuleerd. Conclusie: Het voorgenomen plan is getoetst aan het parkeerbeleid van de gemeente Brunssum en voldoet aan de visie en beleidsvoornemens. 03.04.04.| Watertakenplan Brunssum De Wet milieubeheer schrijft een Watertakenplan (wettelijke naam: gemeentelijk rioleringsplan; GRP) voor. Het Watertakenplan is een planinstrument om mee te kunnen bewegen met trends en ontwikkelingen binnen dit vakgebied. Zo is er sprake van meer extreme neerslag door klimaatverandering, een veranderende verhouding tussen overheid en burgers en verandering in wetgeving. Samen met de waterpartners moeten problemen op een kosteneffectieve en doelmatige manier opgelost worden.

In het Watertakenplan zijn hiervoor de gezamenlijke ambities en doelen van het in regionaal verband opgestelde Integraal Waterplan vertaald naar de lokale situatie. Het Watertakenplan laat zien dat de gemeente Brunssum hierbij vooruitkijkt en met respect voor het verleden verder bouwt aan een robuust en flexibel systeem. Naast de zorg voor inzameling en transport van afvalwater behandelt dit Watertakenplan ook de zorgplichten hemelwater en grondwater. De riolering en het stedelijk water van Brunssum zijn onderdeel van een keten waarin uit het grondwater schoon (drink)water wordt geproduceerd, (her)gebruikt, getransporteerd, gezuiverd en weer geloosd op het oppervlaktewatersysteem. Naast deze interactie tussen keten en systeem is er ook een interactie tussen onder- en bovengrond. Het overtollige regenwater dat we ondergronds niet kunnen bergen en afvoeren moet in de bovengrond verwerkt worden, bijvoorbeeld door regenwater te bergen op straat, in groenvoorzieningen of op particulier terrein. Door samen te werken met andere waterpartners kunnen kosten bespaard worden, de kwaliteit verbeteren, de kwetsbaarheid verminderen, kennis uitwisselen en effectiever inspelen op klimaatverandering. Op dit moment wordt op drie niveaus samengewerkt in de waterketen. Zowel binnen de gemeente, op regionaal niveau met Parkstad en op provinciaal niveau. Eén van de vier hoofdfuncties, t.w.