Raadsvoorstel 26 (bijlage) Meerjarenbegroting 2025 versie 1.1
Tekst van het document
Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 versie 1.1 13 maart 2024
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 1 van 62
versie 1.1
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 2 van 62
versie 1.1
Inhoudsopgave
SAMENVATTING
5
INLEIDING EN LEESWIJZER
7
BELEIDSBEGROTING
9
1.1 PROGRAMMAPLAN
10
1.1.1
10
Wat willen we bereiken?
Algemeen
10
Omvang van het budget Participatie
10
Omvang van het budget BUIG
11
Ontwikkeling cliëntaantallen
12
Meerjarenbegroting 2025 – 2028
14
1.1.2
Wat gaan we daarvoor doen?
15
Algemeen
15
Het bevorderen van de uitstroom
16
Het beperken van de instroom
17
Maatschappelijke participatie
17
1.1.3
Wat mag het kosten?
19
Programma Bevorderen van de uitstroom
19
Programma Beperken van de instroom
20
Programma Maatschappelijke participatie
21
Bedrijfsvoering
22
Overzicht van de kosten van overhead
23
Vennootschapsbelasting
23
Onvoorzien
23
1.2 DE PARAGRAFEN
24
1.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
25
1.2.2 Financiering
32
1.2.3 Bedrijfsvoering
33
FINANCIËLE BEGROTING
36
2.1 MEERJARIG OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN
37
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 3 van 62
versie 1.1
2.1.1 Cumulatief overzicht
37
2.1.2 Toerekening salarissen naar de kerntaken
38
2.1.3 Kerntaak: bevorderen uitstroom
41
2.1.4 Kerntaak: beperken instroom
43
2.1.5 Kerntaak: maatschappelijke participatie
45
2.1.6 Bedrijfsvoeringskosten
48
2.2 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN PER TAAKVELD
50
2.2.1 Overzicht incidentele baten en lasten
50
2.3 GEPROGNOSTICEERDE BALANS
51
BIJLAGEN
52
A. Verdeling kosten
53
B. Gerealiseerde baten en lasten per gemeente
54
C. Beleidsindicatoren
57
D. Overzicht compensabele BTW
60
E. Lijst van afkortingen
61
F. Vaststellingsbesluit
62
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 4 van 62
versie 1.1
Samenvatting Voor u ligt de Begroting 2025 inclusief de Meerjarenraming 2026-2028 van ISD BOL. Met het vaststellen van de begroting worden de kaders bepaald voor de komende jaren. Met de indeling voldoet de begroting aan de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Om de leesbaarheid te vergroten is een uitgebreide inleiding, een leeswijzer en deze samenvatting opgenomen. De meerjarenbegroting is opgebouwd uit 2 delen: de beleidsbegroting en de financiële begroting. In de beleidsbegroting worden de missie, visie en doelen waar ISD BOL voor staat vertaald naar concrete activiteiten. Onveranderd is het gegeven dat activiteiten zijn gekoppeld aan indicatoren, dit om de resultaten van de acties te meten en indien nodig bij te sturen. We hebben gekozen voor een beperkt aantal indicatoren met een hoge beleidsresistentie. Alleen die indicatoren zijn opgenomen die onder praktisch alle beleidsomstandigheden een toegevoegde waarde hebben in relatie tot de huidige doelstellingen van ISD BOL. In de financiële begroting wordt een overzicht van baten en lasten gegeven en de uiteenzetting van de financiële positie. Onderstaand is een totaaloverzicht gegeven waarbij ter volledigheid ook de cijfers van de jaarstukken 2023 en de begroting 2024 zijn opgenomen. Totaaloverzicht bedragen in Euro
Werkelijk 2023
Bevorderen uitstroom Beperken instroom Maatschappelijke participatie Bedrijfsvoering Projecten
1.234.110 30.894.595 2.852.422 5.218.159 6.785.097
1.379.307 30.440.464 3.048.796 4.922.017 0
1.162.380 32.989.437 3.016.961 5.195.502 0
1.162.241 32.678.736 3.009.916 5.263.081 0
1.162.241 32.361.921 3.009.916 5.332.908 0
1.162.241 32.062.706 3.009.916 5.405.055 0
46.984.383
39.790.584
42.364.279
42.113.974
41.866.987
41.639.919
Totaal programma's
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Enkele opvallende zaken in de tabel zijn: -
De totale lasten in 2023 zijn zo hoog in vergelijking met de daaropvolgende jaren door het hoge bedrag aan projectgelden. Dit was met name de energietoeslag.
-
Er is een toename op de BUIG in 2025 ten opzichte van 2024 van € 2.871.903. Bij de raming is rekening gehouden met een daling van de cliëntaantallen van 2% bij de gemeente Landgraaf en 0% bij de gemeente Brunssum. Voor de gemeente Brunssum wordt voor de ontwikkeling van de cliëntaantallen, gelet op de sterke afbouw van de cliëntenaantallen in de afgelopen jaren, het huidig resterend cliëntenbestand en de verwachtte instroom aan nieuwe cliënten met een laag arbeidsfitheidspercentage, vanaf 2024 uitgegaan van een stabilisatie van de klantaantallen, de zogenaamde nullijn.
-
De kosten van bedrijfsvoering stijgen met € 273.485. Dit zijn met name de salarissen, het verlofsparen (zie hoofdstuk 2.1.2) en automatisering (DVO facilitair gemeente Landgraaf en PIT). Daarnaast is er indexering verwerkt op de budgetten van 3,1% (Centraal Planbureau, consumentenprijsindex CPI).
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 5 van 62
versie 1.1
-
De kosten van huisvestiging- en kantoorkosten binnen het budget van de bedrijfsvoering zijn daarentegen gedaald met € 263.624 door de opzegging van de huur van de 2 de etage.
Bij het opstellen van deze begroting is voor de ontwikkeling in de cliëntenaantallen een onderscheid gemaakt tussen de gemeente Landgraaf en de gemeente Brunssum. Voor de gemeente Landgraaf blijft de prognose van de ontwikkeling van de cliëntenaantallen voor de komende jaren gehandhaafd op -2%. Voor de gemeente Brunssum wordt vanaf 2024 echter uitgegaan van een stabilisatie van de cliëntenaantallen, de zogenaamde nullijn. Reden om voor de gemeente Brunssum de -2% van de afgelopen jaren los te laten, is gelegen in: -
De sterke afbouw van de arbeidsfitte cliëntenaantallen in de afgelopen jaren;
-
Het huidig resterend cliëntenbestand en
-
De verwachtte instroom aan nieuwe cliënten met een laag arbeidsfitheidspercentage.
Indien nieuwe ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, zullen de prognoses op de ontwikkeling van de cliëntaantallen via de normale Planning & Control-cyclus van ISD BOL aangepast worden.
Het Dagelijks Bestuur
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 6 van 62
versie 1.1
Inleiding en leeswijzer Inleiding Voor u ligt de Begroting 2025 inclusief de Meerjarenraming 2026-2028 van ISD BOL. Met ingang van het begrotingsjaar 2004 is voor gemeenten de programmabegroting van kracht geworden die toegesneden is op het dualisme. De formele voorwaarden daarvoor zijn neergelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV). De minister van BZK heeft daarnaast besloten om het BBV volledig van toepassing te verklaren op samenwerkingsverbanden tussen gemeenten, de zogenaamde Gemeenschappelijke Regelingen. In haar vergadering van 29 september 2022 en van 29 november 2022 heeft de Raad van de gemeente Landgraaf respectievelijk de Raad van de gemeente Brunssum het MeerJarenBeleidsplan ISD BOL 2023 – 2026 vastgesteld. Het MeerjarenBeleidsplan stelt de doelen, ambities en kaders vast en geeft de uitdagingen voor de komende periode weer. Het MeerJarenBeleidsplan loopt in principe zoveel als mogelijk gelijk aan de zittingsperiode van de gemeenteraden. De doelen, ambities en kaders uit het MeerJarenBeleidsPlan vinden vervolgens in een te ontwikkelen programma (het bedrijfsplan) hun vertaling in missie, visie en doelen van ISD BOL voor de komende jaren en worden daarbij vertaald naar concrete activiteiten. Vaste leidraad zijn de drie kerntaken ‘bevorderen uitstroom’, ‘beperken instroom’ en ‘maatschappelijke participatie’.
Het bedrijfsplan 2025 zal in het laatste kwartaal van 2024 worden aangeboden aan het Algemeen Bestuur. De drie kerntaken: ‘bevorderen uitstroom’, ‘beperken instroom’ en ‘maatschappelijke participatie’ komen in deze begroting terug als zogenaamde beleidsvelden. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Financiering en Bedrijfsvoering. Verder is in de begroting gekozen voor een beperkt aantal indicatoren met een hoge beleidsresistentie. Dat wil zeggen dat de begroting beleidsarm is opgesteld. Alleen die indicatoren zijn opgenomen die onder praktisch alle beleidsomstandigheden een toegevoegde waarde hebben in relatie tot de doelstellingen van de ISD BOL. Met de gemeente Brunssum is overeengekomen dat vanaf 2024 rekening wordt gehouden met de nullijn ten aanzien van de ontwikkeling van de cliëntaantallen. Met de gemeente Landgraaf is overeengekomen dat de eerder gehanteerde daling van de cliëntaantallen van 2% per jaar wordt gecontinueerd. Bij het opstellen van deze begroting zijn de cijfers dan ook gekoppeld aan de afgesproken nullijn voor de gemeente Brunssum en de daling van 2% per jaar voor de gemeente Landgraaf.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 7 van 62
versie 1.1
Leeswijzer De structuur van de begroting is als volgt weer te geven: 1 Beleidsbegroting 1.1 Programmaplan 1.2 Paragrafen 2 Financiële begroting 2.1 Meerjarig overzicht van baten en lasten 2.2 Overzicht baten en lasten per taakveld 2.3 Geprognosticeerde balans 3 Bijlagen Verder omvat de begroting een samenvatting en deze inleiding met leeswijzer. De onderdelen van de begroting zijn zo opgesteld dat zij afzonderlijk geraadpleegd kunnen worden. Wie vooral geïnteresseerd is in het beleidsmatige aspect van de begroting kan hiervoor de beleidsbegroting raadplegen. In het programmaplan worden de drie beleidsvelden vertaald naar de 3 W-vragen (wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen en wat gaat dat kosten) waarbij de laatste vraag inzicht geeft in de baten en lasten per kerntaak. De financiële toelichting is uitgebreid in de programmabegroting opgenomen om nadrukkelijker de link te leggen tussen beleid en financiën. In de paragrafen (hoofdstuk 1.2) staat over een aantal specifieke onderwerpen uitgebreidere informatie. De paragrafen zijn primair bedoeld om een goed inzicht te geven in de financiële positie en het financiële beheer van de gemeente. Doel daarbij is dat onderwerpen die versnipperd in de begroting staan worden gebundeld in een kort overzicht. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting.
Wie vooral geïnteresseerd is in de financiën van de begroting kan hiervoor deel 2 van de begroting raadplegen. In dit hoofdstuk is een recapitulatie opgenomen van de financiële positie van ISD BOL. Het hoofdstuk begint met een meerjarig overzicht van baten en lasten. In de meerjarenraming is rekening gehouden met de dingen die we nu zien aankomen. Ongetwijfeld zullen er zich veranderingen voordoen, zowel op rijksniveau als op lokaal niveau, die we nu nog niet voorzien. Jaarlijks zal daarom de meerjarenraming worden bijgesteld aan de hand van de dan beschikbare kennis. Voorts is in dit hoofdstuk het overzicht van baten en lasten per taakveld opgenomen. Ten slotte is hierin nog de geprognosticeerde balans opgenomen.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 8 van 62
versie 1.1
Deel 1
Deel 1 Beleidsbegroting
Beleidsbegroting
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 9 van 62
versie 1.1
1.1 Programmaplan In het programmaplan wordt het beleidsplan ‘Iedereen doet mee naar vermogen!’ vertaalt naar de volgende drie W-vragen: -
Wat willen we bereiken?
-
Wat gaan we daarvoor doen?
-
Wat mag dat kosten?
1.1.1 Wat willen we bereiken? Algemeen Vanaf 1 januari 2015 is de Participatiewet (PW) van kracht. De doelstelling van de Participatiewet is om zo veel mogelijk mensen, waaronder ook mensen met een arbeidsbeperking, aan het werk te helpen. Daarnaast is de PW bedoeld om de kansen op arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of een arbeidsbeperking op de lange termijn te verbeteren. Zo draagt de PW bij aan de ambitie van de regering om zoveel mogelijk mensen mee te laten doen aan de maatschappij. De participatie-opdracht voor de inwoners van de gemeenten Brunssum en Landgraaf ligt bij de gemeentelijke mensontwikkelbedrijven en het WSP. Door vrijwel alle administratieve taken direct verbonden aan de uitvoeringstaken van de ontwikkelcoaches over te nemen ondersteunt ISD BOL maximaal in de uitvoering van deze re-integratie taak. Door deze administratieve ontzorging krijgen de ontwikkelcoaches meer tijd en ruimte om de klanten te begeleiden. Omvang van het budget Participatie De gemeenten bepalen jaarlijks de omvang van het Participatiebudget dat aan ISD BOL ter beschikking wordt gesteld. Onderstaand is voor het begrotingsjaar 2025 e.v. de omvang van het re-integratiebudget opgenomen voor ISD BOL op basis van het door de gemeenten vastgestelde budget 2024.
In de 1e BERAP zal het begrotingsbedrag voor 2024 ook aangepast worden naar het vastgestelde budget 2024. gemeente Brunssum Landgraaf Totaal
2022 €
2023 €
2024 €
2025 €
2026 €
2027 €
2028 €
1.385.048
1.076.401
1.108.038
1.004.540
1.004.540
1.004.540
1.004.540
676.763 708.285
488.793 587.608
534.904 573.134
529.169 475.371
529.169 475.371
529.169 475.371
529.169 475.371
Zoals hierboven gemeld bepalen de gemeenten jaarlijks de omvang van het budget. Het kan dan ook voorkomen dat er jaarlijks door de gemeenten bijgeraamd moet worden.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 10 van 62
versie 1.1
Omvang van het budget BUIG Het budget van het inkomensdeel per gemeente (BUIG) wordt bepaald met behulp van een zogenaamde historische kosten verdeelmodel én een objectief verdeelmodel. Voor de vaststelling van de uitkering uit het macrobudget voor gemeenten tussen de 15.000 en 40.000 inwoners (middelgrote gemeenten) wordt deels gebruik gemaakt van de objectief vastgestelde
gemeentelijke
uitkeringslasten
en
van
de
gerealiseerde
(historische)
gemeentelijke lasten (gecorrigeerd voor groei of krimp van huishoudens). De uitkering is dus een mix bestaande uit een historisch en een objectief bepaald deel. Bij het historisch bepaald deel wordt gekeken naar de daadwerkelijke bijstandsuitgaven van twee jaar geleden. Bij het objectief bepaald deel wordt berekend wat de objectieve kans is dat een huishouden afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Die kans is afhankelijk van kenmerken van het desbetreffende huishouden (zoals leeftijd, samenstelling, gezondheid), de buurt waar dit huishouden woont (overlast en onveiligheid) en de gemeente (arbeidsmarktkansen). De basis voor dit model is een statistische analyse dat uitgaat van de kans dat een huishouden bijstand ontvangt. Welk deel objectief en welk deel historisch wordt bepaald hangt af van het aantal inwoners. Bij een stijgend aantal inwoners loopt het aandeel dat objectief wordt bepaald lineair op van 0% bij 15.000 inwoners tot 100% bij 40.000 inwoners. Oftewel, hoe meer inwoners, hoe kleiner het aandeel dat historisch wordt bepaald, hoe groter het aandeel dat objectief wordt bepaald. Per 31 december 2023 bedroeg het inwonersaantal van de gemeente Landgraaf 37.175, dat betekent dat het BUIG-budget grotendeels gebaseerd is op de objectieve berekening en slechts een klein deel op een historische berekening.
De gemeente Brunssum telde per 31 december 2023 27.682 inwoners, de verhouding objectieve berekening/ historische berekening noodzakelijk voor vaststelling van het toekomende BUIG-budget is voor de gemeente Brunssum daarmee ongeveer gelijk. Omvang BUIG budget voor ISD BOL voor 2024 en volgende jaren.
Onderstaand is de omvang van het budget BUIG voor ISD BOL opgenomen op basis van voorlopig budget 2024 zoals dit gepubliceerd is door het Ministerie SZW. gemeente
2022 €
2023 €
2024 €
2025 €
2026 €
2027 €
2028 €
Brunssum Landgraaf
10.652.051 11.851.579 12.195.366 12.195.366 12.195.366 13.022.885 15.436.788 15.151.228 15.151.228 15.151.228
12.195.366 12.195.366 15.151.228 15.151.228
Totaal
23.674.936 27.288.367 27.346.594 27.346.594 27.346.594
27.346.594 27.346.594
Normaliter worden de bedragen vanaf 2025 gebaseerd op het voorlopig macrobudget 2024.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 11 van 62
versie 1.1
Ontwikkeling cliëntaantallen Landelijke ontwikkelingen Na de twee coronajaren waren er in 2023 geen ‘coronabeperkingen’ meer op de arbeidsmarkt. De krapte op de arbeidsmarkt bleef geheel 2023 voortduren. Niet alleen landelijk zichtbaar, maar ook regionaal en zelfs lokaal. Door
het
CPB
wordt
voor
2024
de
verwachting
uitgesproken
dat
het
aantal
bijstandsuitkeringen in 2024 stijgt naar een niveau van 346 duizend uitkeringen. In hoeverre deze ontwikkeling zich voortzet in 2025 is moeilijk in te schatten. Mondiale ontwikkelingen laten hier hun invloed gelden. De economische onzekerheid door de oorlog in Oekraïne (en de recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten) duurt voort en met name de industrie wordt hierdoor beïnvloed, waardoor het aantal banen in 2023 is afgenomen. De industrie is conjunctuurgevoelig en afhankelijk van internationale ontwikkelingen, zoals de oorlog in Oekraïne. De oorlog verstoort internationale ketens van productie en transport en zorgt voor hoge energieprijzen en grondstoftekorten. Vooral bij energie-intensieve bedrijven wordt een daling van de productie verwacht door enerzijds hogere energie- en grondstofprijzen
en
anderzijds
afnemende
vraag.
Verder
zorgen
voortschrijdende
automatisering en digitalisering ervoor dat minder werknemers nodig zijn voor de productie. In de financiële dienstverlening maakt automatisering veel handmatige werkzaamheden overbodig. Dit zorgt voor concentratie van werkzaamheden op de hoofdkantoren in de grote steden. De bouw lijkt na jarenlange stijging van productie en werkgelegenheid te stagneren. De nieuwbouw van woningen en andere gebouwen valt terug en de investeringen en het onderhoud van de infrastructuur staan onder druk. Als gevolg van de aanhoudende hoge prijzen voor grondstoffen en materialen en een stijgende rente neemt de vraag naar nieuwbouw af. Ook de stikstofproblematiek en personeelstekorten remmen de bouw. Regionale ontwikkelingen- Arbeidsmarktregio Zuid Limburg De werkgelegenheid ontwikkelde zich in de afgelopen jaren behoorlijk positief. Zo groeide het aantal werknemersbanen in de arbeidsmarktregio Zuid-Limburg sinds 2020 met bijna 10.200. De economie bleek weerbaar en herstelde snel van de twee crises die elkaar in korte tijd opvolgden (corona en energiecrisis). Dit neemt niet weg dat de verwachtingen voor de komende jaren onder invloed van de aanhoudende hoge inflatie, arbeidsmarktkrapte, onzekerheden op de internationale markten en afkoeling van de woningmarkt minder positief zijn.
Voor 2024 wordt verwacht dat de regionale werkgelegenheid met 1.200 banen zal krimpen en mogelijkerwijs zal voortzetten in 2025.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 12 van 62
versie 1.1
Ontwikkelingen ISD BOL Onderstaand wordt de ontwikkeling van de cliëntenaantallen over de afgelopen jaren getoond.
1000
Ontwikkeling cliëntenaantallen 2018 - 2023
Brunssum
993
Landgraaf
991 961 940
950
939 916
915
900
aantal
850
842
800 759 750
743
736
700
665 647
650 600 31-12-2017
626
31-12-2018
31-12-2019
31-12-2020
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
datum
Na een aantal jaren van dalende cliëntenklantaantallen laat 2023 bij de uitvoering van de PW weer stijgende klantaantallen zien. Voor de gemeente Brunssum wordt voor de ontwikkeling van de cliëntaantallen, gelet op de sterke afbouw van de arbeidsfitte cliëntenaantallen in de afgelopen jaren, het huidig resterend cliëntenbestand en de verwachtte instroom aan nieuwe cliënten met een laag arbeidsfitheidspercentage, vanaf 2024 uitgegaan van een stabilisatie van de klantaantallen, de zogenaamde nullijn. Voor de gemeente Landgraaf blijft de prognose van de ontwikkeling van de cliëntaantallen gehandhaafd op -2%. Indien nieuwe ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, zullen de prognoses op de ontwikkeling van de cliëntaantallen via de normale Planning & Control-cyclus van ISD BOL aangepast worden.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 13 van 62
versie 1.1
Om meer inzicht te geven in de opbouw van de totale cliëntaantallen, worden in onderstaande tabellen de geprognosticeerde ontwikkelingen van de cliëntaantallen afzonderlijk getoond van de PW (Participatiewet) en de IOAW (Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers).
In onderstaande tabel worden de aantallen PW gepresenteerd. Gemeente
2024
2025
2026
2027
2028
Brunssum
0%
0%
0%
0%
0%
Landgraaf
-2%
-2%
-2%
-2%
-2%
Realisatie
Ultimo
Ultimo
Ultimo
Ultimo
Ultimo
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Brunssum
647
647
647
647
647
647
Landgraaf
916
898
880
862
845
828
TOTAAL
1.563
1.545
1.527
1.509
1.492
1.475
Aantallen
In onderstaande tabel worden de aantallen IOAW gepresenteerd. Gemeente
2024
2025
2026
2027
2028
Brunssum
0%
0%
0%
0%
0%
Landgraaf
-2%
-2%
-2%
-2%
-2%
Realisatie
Ultimo
Ultimo
Ultimo
Ultimo
Ultimo
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Brunssum
16
16
16
16
16
16
Landgraaf
21
21
20
20
19
19
TOTAAL
37
37
36
36
35
35
Aantallen
Meerjarenbegroting 2025 – 2028 In het kader van de samenstelling van de (financiële) meerjarenbegroting gelden onderstaande uitgangspunten: Indicator
2024
2025
2026
2027
2028
bedrag per uitkering PW
17.088
17.601
17.601
17.601
17.601
proc. stijging minimumloon * 3,75%*
3,00%**
***
***
***
*
stijgingsbedrag is procentuele stijging minimumloon van 2023 naar 2024, exclusief ontvangsten terugvordering en verhaal.
**
stijgingsbedrag 3,00% is gemiddelde stijging van het minimumloon over de jaren 2020 t/m 2022. In tegenstelling tot voorgaande berekeningen, is het jaar 2023 niet meegenomen in verband met de eenmalige verhoogde toename van het minimumloon van 10,15%. Dit omdat het minimumloon de laatste 2 jaar fors is gestegen ten opzichte van de jaren daarvoor.
***
het is niet mogelijk om een uitspraak te doen over de jaren 2026 t/m 2028.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 14 van 62
versie 1.1
1.1.2 Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen In dit hoofdstuk worden de drie kerntaken, de zogenaamde beleidsvelden benoemd die bijdragen aan de gewenste twee belangrijkste effecten: bevorderen van de uitstroom en beperken van de instroom. De beleidsvelden zijn voorzien van de acties die resulteren in het gewenste doel (resultaat) per veld. De (stuur)gegevens van de verschillende activiteiten zijn opgenomen in de vorm van outputindicatoren.
Beleidsvelden De onderstaande kerntaken zijn de hoofdactiviteiten die afgestemd zijn op het realiseren van de twee belangrijkste effecten van ISD BOL. Kerntaken
Omschrijving
Beleidsveld
Het bevorderen van de uitstroom
Beleidsveld
Het beperken van de instroom
Beleidsveld
Maatschappelijke participatie
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 15 van 62
versie 1.1
Het bevorderen van de uitstroom Met het bevorderen van de uitstroom wordt het volgende doel nagestreefd: Doel: het bevorderen van de uitstroom Alle re-integratietaken voor de bijstand cliënten worden uitgevoerd door de mensontwikkelbedrijven. Door vrijwel alle administratieve taken direct verbonden aan de uitvoeringstaken van de ontwikkelcoaches over te nemen biedt ISD BOL maximale ondersteuning aan de ontwikkelcoaches in de uitvoering van hun taken. Door deze administratieve ontzorging krijgen de ontwikkelcoaches meer tijd en ruimte om de klanten te begeleiden.
De participatie-opdracht voor de inwoners van de gemeenten Brunssum en Landgraaf ligt bij de gemeentelijke mensontwikkelbedrijven en het WSP. Zoals reeds eerder benoemd is met de gemeente Brunssum overeengekomen dat voor de jaren 2024 e.v. wordt uitgegaan van een stabilisatie van de cliëntenaantallen op het niveau van ultimo 2023 (de zogenaamde nullijn). Voor de gemeente Landgraaf wordt vanaf 2025 de daling van de cliëntenaantallen van 2% per jaar gecontinueerd.
Bij de 0-30 cliënten niet bemiddelbaar en de cliënten die (tijdelijk) volledig traject- en arbeidsongeschikt zijn, wordt twee per jaar de actuele situatie uitgevraagd. ISD BOL legt hiertoe contact met de cliënt door middel van een digitaal serviceformulier. Doel: •
Klant is actueel in beeld en hulp op maat is ingezet;
•
Bevorderen doorstroom;
•
Gezamenlijke (keten)dienstverlening wordt geoptimaliseerd.
•
Armoedebestrijding
In haar vergadering van 29 september 2022 en van 29 november 2022 heeft de Raad van de gemeente Landgraaf respectievelijk de Raad van de gemeente Brunssum het MeerJarenBeleidsplan ISD BOL 2023 – 2026 vastgesteld. Het MeerjarenBeleidsplan stelt de doelen, ambities en kaders vast en geeft de uitdagingen voor de komende periode weer. Het MeerJarenBeleidsplan loopt in principe zoveel als mogelijk gelijk aan de zittingsperiode van de gemeenteraden. De doelen, ambities en kaders uit het MeerJarenBeleidsPlan vinden vervolgens in een te ontwikkelen programma (het bedrijfsplan) hun vertaling in missie, visie en doelen van ISD BOL voor de komende jaren en worden daarbij vertaald naar concrete activiteiten. Het bedrijfsplan voor 2025 zal in het laatste kwartaal van 2024 worden aangeboden aan het Algemeen Bestuur. De volgende activiteiten zullen in dit beleidsveld in ieder geval uitgevoerd worden: •
Maximale ontzorging door middel van overname van vrijwel alle administratieve taken ontwikkelcoaches;
•
Permanente screening (‘hulp op maat’) met aandacht voor mogelijkheden tot doorstroom en voor armoedebestrijding.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 16 van 62
versie 1.1
Het beperken van de instroom Met het beperken van de instroom wordt het volgende doel nagestreefd: Doel: het beperken van de instroom ISD BOL wil voorkomen, dat mensen een beroep moeten doen op een algemene bijstandsuitkering. Het is daarom van belang, dat instroom van nieuwe PW-cliënten kritisch bekeken wordt. Handhaving van wetten en regels en het intensief bestrijden van fraude zijn evenzeer belangrijk. Daarbij wordt de menselijke maat niet vergeten.
De inzet van de preventiemedewerker aan de poort zorgt voor een versterkte aandacht voor het tegengaan van mogelijk frauduleus handelen van cliënten. De volgende activiteiten zullen in dit beleidsveld uitgevoerd worden: •
Inzet van de preventiemedewerker aan de poort;
•
Inzet van de sociaal rechercheur om het frauduleus handelen van cliënten te bestrijden.
Maatschappelijke participatie Met de maatschappelijke participatie wordt het volgende doel nagestreefd: Doel: maatschappelijke participatie Het scheppen van de mogelijkheid om mee te doen is de leidende gedachte voor de uitvoering door ISD BOL. Cliënten die in staat zijn tot werk of maatschappelijke participatie, worden hiertoe uitgedaagd en begeleid. Participatie in de samenleving geeft mensen perspectief en draagt bij aan het functioneren en de kwaliteit van de stad/wijk. Daar waar er financiële belemmeringen bestaan voor participatie, investeert ISD BOL, samen met de gemeente, in het wegnemen daarvan. Het minimabeleid en de bijzondere bijstand zijn hier instrumenten voor.
De monitoring op de uitgaven voor het minimabeleid blijft ook voor 2025-2028 belangrijk. Bij deze regelingen is immers sprake van open-eind regelingen. De volgende regelingen zijn daarom benoemd: •
Uitgaven 2 minimaregelingen (maatschappelijke participatie volwassenen en VGZbijdrage);
•
Uitgaven reguliere bijzondere bijstand;
•
Uitgaven budgetbeheer;
•
Uitgaven bewindvoering;
•
Uitgaven individuele inkomenstoeslag. 2024
2025*
Minimaregelingen
491.000
528.139
Bijzondere bijstand
337.000
344.000
Budgetbeheer
10.000
9.000
Bewindvoering
1.444.000
1.370.000
438.000
462.000
Individuele inkomenstoeslag
* Deze zijn gebaseerd op de cijfers uit de jaarrekening 2023.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 17 van 62
versie 1.1
De volgende activiteiten zullen in dit beleidsveld uitgevoerd worden: •
Continuering en doorontwikkeling van de gedigitaliseerde en geautomatiseerde weg (Digid) om een aanvraag voor een voorziening in te dienen;
•
De mogelijkheid voor cliënten om op afspraak een aanvraag in het kader van de minimaregelingen, bijzondere bijstand en de IIT in te dienen;
•
Afhandelen van de aanvragen in het kader van de minimaregelingen, bijzondere bijstand en de IIT.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 18 van 62
versie 1.1
1.1.3 Wat mag het kosten? Programma Bevorderen van de uitstroom
las ten w-deel trajecten w-deel B administratieve ontzorging BB w-deel detachering voormalig werkcoach w-deel urenverantwoording kinderopvang salarissen en sociale lasten kinderopvang totaal las ten baten toegekend budget aan ISD BOL bijdrage gemeente re-integratie bijdrage administratieve ontzorging BB bijdrage detachering voormalig werkcoach bijdrage gemeente kinderopvang bijdrage toerekening salariskosten en sociale lasten totaal baten
Raming 2025
Raming 2024
Werkelijk 2023
bevorderen van de uits troom bedragen in Euro
525.362 34.025 98.797 418.217 143.526 14.184
579.449 33.356 0 592.724 157.000 16.778
512.393 35.756 0 456.391 142.000 15.839
1.234.110
1.379.307
1.162.380
534.392 409.187 34.025 98.797 143.526 14.184
579.449 592.724 33.356 0 157.000 16.778
512.393 456.391 35.756 0 142.000 15.839
1.234.110
1.379.307
1.162.380
0
0
0
s aldo programma
Een nadere uitsplitsing van het taakveld in de verschillende onderdelen per gemeente treft u aan in hoofdstuk 2.1 Meerjarig overzicht van baten en lasten.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 19 van 62
versie 1.1
Programma Beperken van de instroom Werkelijk 2023
Raming 2024
Raming 2025
0 29.050 94.484 34.774 22.679 10.017 27.384 25.538.823 747.964 177.720 1.404.749 28.403 2.778.549
23.000 15.000 56.000 14.000 5.000 59.000 2.000 25.240.467 805.000 117.000 1.115.000 50.000 2.938.997
11.000 15.000 60.000 22.000 11.000 51.000 8.000 27.034.922 800.000 191.000 1.425.000 50.000 3.310.515
30.894.595
30.440.464
32.989.437
baten Debiteurenontvangsten Bbz 34.534 Bijdrage gemeente rijksvergoeding uitbestede onderzoekskosten 29.050 Bijdrage gemeente eigen aandeel programmakosten Bbz -34.534 Bijdrage gemeente Bbz uitbestede apparaatskosten 94.484 Debiteurenontvangsten PW 601.366 Bijdrage gemeente rijksvergoeding programmakosten 27.288.367 Bijdrage gemeente eigen aandeel programmakosten 74.377 Bijdrage gemeente overige kosten 28.403 Bijdrage gemeente salarissen en sociale lasten 2.778.549
19.800 -2.800 62.000 15.000 321.200 27.336.000 -299.733 50.000 2.938.997
17.000 -6.000 60.000 15.000 320.000 27.346.594 1.876.328 50.000 3.310.515
30.894.595
30.440.464
32.989.437
0
0
0
beperk en van de ins troom bedragen in Euro las ten Bbz gevestigd kapitaalverstrekking rentedragend Bbz gevestigd uitbestede onderzoekskosten Bbz uitbestede apparaatskosten Bbz gevestigd uitk. levensond. om niet Bbz gevestigd uitk. levensond. renteloos Bbz starters uitk. levensond. om niet Bbz starters uitk. levensond. renteloos Periodieke uitkeringen PW Periodieke uitkeringen IOAW Periodieke uitkeringen IOAZ Loonkostensubsidie Overig-onderzoekskosten rechtmatigheid Salarissen en sociale lasten totaal las ten
totaal baten s aldo programma
Een nadere uitsplitsing van het taakveld in de verschillende onderdelen per gemeente treft u aan in hoofdstuk 2.1 Meerjarig overzicht van baten en lasten.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 20 van 62
versie 1.1
Programma Maatschappelijke participatie Werkelijk 2023
maats c happelijk e partic ipatie bedragen in Euro las ten Medische keuringen Directe levensbehoeften (a) Voorzieningen voor het huishouden (b) Kosten inrichting/huisraad (c) Inrichtingskosten statushouders (c) Overige voorzieningen voor wonen (c) Peuteropvang (d) Overige voorzieningen voor opvang (d) Vervoerskst en overige kosten maatschappelijke zorg (e) Rechtsbijstand (f) Overige kosten financiële transacties (f) Medische dienstverlening (h) Individuele inkomenstoeslag (k) Maatschappelijke participatie (j) Bewindvoering (e) Budgetbeheer (e) VGZ-bijdrage(m) Overige bijzondere bijstand (g), (i), (l) Minima-effectrapportage Klanttevredenheidsonderzoek Salarissen en sociale lasten totaal las ten baten Bijdrage gemeente programmakosten Debiteurenontvangsten Bijdrage minima-effectrapportage Bijdrage klanttevredenheidsonderzoek Bijdrage gemeente salarissen en sociale lasten totaal baten
Raming 2024
Raming 2025
905 60.500 5.592 53.436 1.357 58.057 3.495 3.248 22.250 72.869 6.064 7.874 460.060 347.400 1.362.392 8.444 84.750 36.660 0 531 256.537
1.000 73.000 9.000 43.000 13.000 70.000 7.000 4.000 25.000 63.000 5.000 8.000 438.000 379.000 1.444.000 10.000 112.000 16.000 34.437 0 294.358
2.000 63.000 6.000 54.000 2.000 59.000 4.000 4.000 23.000 74.000 7.000 8.000 462.000 350.000 1.370.000 9.000 178.139 38.000 0 1.068 302.754
2.852.422
3.048.796
3.016.961
2.484.894 110.461 0 531 256.537
2.636.000 84.000 34.437 0 294.358
2.629.139 84.000 0 1.068 302.754
2.852.422
3.048.796
3.016.961
0
0
0
s aldo programma
Een nadere uitsplitsing van het taakveld in de verschillende onderdelen per gemeente treft u aan in hoofdstuk 2.1 Meerjarig overzicht van baten en lasten.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 21 van 62
versie 1.1
Bedrijfsvoering Werkelijk 2023
bedrijfs voering bedragen in Euro las ten Salariskosten Overige personeelskosten Inhuur en uitzendkrachten Huisvestings- en kantoorkosten Automatisering Representatie Communicatie en promotiekosten Vakliteratuur Accountantskosten Advieskosten Algemene kosten Treasury Overige baten en lasten totaal las ten
Raming 2024
Raming 2025
2.331.015 244.174 54.786 1.124.739 1.146.544 6.224 2.695 57.741 42.864 70.616 87.516 44.804 4.440
2.240.893 228.123 113.053 1.050.408 984.839 7.772 10.837 59.070 40.850 66.449 47.001 47.721 25.000
2.563.916 239.440 131.898 786.784 1.164.582 7.500 10.000 60.902 42.864 68.509 48.556 45.552 25.000
5.218.159
4.922.017
5.195.502
225.744 135.059 39.694 42.937 4.774.724
81.303 78.866 20.000 37.358 4.704.491
50.055 76.375 20.000 34.867 5.014.205
5.218.159
4.922.017
5.195.502
0
0
0
baten Salarisbaten Huisvestings- en kantoorkosten Algemene kosten Treasury Overige baten en lasten totaal baten s aldo programma
Een nadere uitsplitsing van het taakveld in de verschillende onderdelen per gemeente treft u aan in hoofdstuk 2.1 Meerjarig overzicht van baten en lasten.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 22 van 62
versie 1.1
Overzicht van de kosten van overhead Conform het BBV dient inzicht gegeven te worden in de totale kosten van overhead. Van de tabel totale kosten bedrijfsvoering zijn dit alle kosten met uitzondering van de kosten van de accountant, onvoorzien, kapitaallasten en het renteresultaat.
Overzic ht overhead bedragen in Euro Las ten Salariskosten bedrijfsvoering Overige personeelskosten Inhuur en uitzendkrachten Huisvestings- en kantoorkosten Automatisering Representatie Communicatie en promotiekosten Vakliteratuur Advieskosten Algemene kosten Totale las ten Baten Salariskosten bedrijfsvoering Huisvestings- en kantoorkosten Algemene kosten Bijdrage gemeenten Totale baten s aldo overhead
Werkelijk 2023
Raming 2024
Raming 2025
2.331.015 244.174 54.786 1.124.739 1.146.544 6.224 2.695 57.741 70.616 87.516
2.240.893 228.123 113.053 1.050.408 984.839 7.772 10.837 59.070 66.449 47.001
2.563.916 239.440 131.898 786.784 1.164.582 7.500 10.000 60.902 68.509 48.556
5.126.051
4.808.446
5.082.086
225.744 135.059 39.694 4.774.724
81.303 78.866 20.000 4.704.491
50.055 76.375 20.000 5.014.205
5.175.222
4.884.660
5.160.635
49.171
76.213
78.549
Vennootschapsbelasting De activiteiten van de GR ISD BOL zijn vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Derhalve is er geen bedrag opgenomen voor de heffing van de vennootschapsbelasting. V ennootschapsbelasting bedragen in Euro
Werkelijk 2023
Lasten vennootschapsbelasting
Raming 2024 0
Raming 2025 0
0
Onvoorzien De post ‘onvoorzien’ is bedoeld als dekking voor (een schatting van) uitgaven die niet zijn voorzien in de begroting. Het bedrag hiervoor wordt voor de begroting in zijn geheel geraamd. Het is wettelijk voorgeschreven dat er een post ‘onvoorzien’ wordt opgenomen in de begroting. Er wordt echter niet verplicht gesteld wat de hoogte van deze post is. Onvoorzien bedragen in Euro Onvoorzien
Begroting ISD BOL 2025
Werkelijk 2023 4.440
Pagina 23 van 62
Raming 2024 25.000
Raming 2025 25.000
versie 1.1
1.2 De paragrafen De paragrafen zijn bedoeld om een goed inzicht te geven in de financiële positie en het financiële beheer. Dit proberen we door onderwerpen die versnipperd in de begroting staan te bundelen in een kort overzicht. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting. Voor de gemeenschappelijke regeling ISD BOL zijn de volgende paragrafen opgenomen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing; 2. Financiering; 3. Bedrijfsvoering. De overige paragrafen die het BBV voorschrijft zijn niet van toepassing op ISD BOL.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 24 van 62
versie 1.1
1.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen en risico’s geeft een indicatie in welke mate het vermogen van ISD BOL toereikend is om financiële risico’s op te vangen. Het begrip weerstandsvermogen kent twee componenten: weerstandscapaciteit en risico’s. De relatie tussen beide noemt men het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen is het vermogen om financiële risico’s op te vangen om taken te kunnen voortzetten. Met weerstandscapaciteit wordt bedoeld: alle elementen waarmee tegenvallers kunnen worden bekostigd. Op grond van artikel 11 BBV bevat de paragraaf weerstandsvermogen: •
Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit/het beleid over weerstandscapaciteit en risico’s;
•
Een inventarisatie van de risico’s;
•
Een kengetal voor de solvabiliteitsratio.
Weerstandscapaciteit / het beleid over weerstandscapaciteit en risico’s Onder weerstandscapaciteit wordt verstaan het geheel van middelen en mogelijkheden waar de ISD BOL over beschikt om niet geraamde kosten te dekken, die onverwacht substantieel zijn, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. ISD BOL bouwt geen weerstandsvermogen op. Financiële risico’s ten aanzien van de programmakosten worden afgedekt via het weerstandsvermogen van de samenwerkende gemeenten. Om deze reden zijn de reserves en voorzieningen ondergebracht bij de gemeente Brunssum en Landgraaf. Het is ook de verantwoordelijkheid van de gemeenten om gevormde reserves en voorzieningen in stand te houden en in relatie tot de potentiële risico's aan te passen. Risico's Deze paragraaf geeft een overzicht van de belangrijkste risico’s voor ISD BOL. Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt Na de versoepeling van de meeste coronamaatregelen was er sprake van een uitzonderlijk snel herstel van de economie, zo ook in Zuid-Limburg. Ook kregen we te maken met een krapte op de arbeidsmarkt. De krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt is veelal een structureel probleem en zal de komende jaren nog blijven bestaan. De grote uitdaging is om de cliënten die ‘aan de zijlijn staan’ zo te begeleiden, dat het mogelijk moet zijn om een plek op de arbeidsmarkt te kunnen vinden.
Vaak staan deze cliënten al ‘langdurig’ aan de zijlijn, zij zijn méér dan 1 jaar afhankelijk van een bijstandsuitkering. Ook heeft een groot deel van de cliënten geen startkwalificatie. Praktisch opgeleiden kunnen in deze tijd van krapte gemakkelijk aan de slag. Maar veel cliënten die een bijstandsuitkering ontvangen, hebben geen diploma’s of hebben de verkeerde diploma’s. Daarnaast hebben veel cliënten financiële problemen, is er vaak sprake van gezondheidsproblemen en hebben veel cliënten een niet-westerse achtergrond. Voor onze
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 25 van 62
versie 1.1
ketenpartners (WSP en de mensontwikkelbedrijven) een enorme opgave waarin ISD BOL in nauwe samenwerking hen maximaal zal ondersteunen. Onzekere tijden Het snelle herstel van de economie na de coronapandemie maakte plaats voor nieuwe economische onzekerheden zoals de oorlog Oekraïne en het huidige conflict in het MiddenOosten en de gevolgen daarvan. Oorlog Oekraïne en het conflict in het Midden-Oosten Op 24 februari 2022 viel Rusland buurland Oekraïne binnen, de mondiale hoop dat deze oorlog binnen een kort tijdsbestek beslecht zou zijn werd al snel de bodem ingeslagen. Doe oorlog woedt nog steeds in volle hevigheid en heeft een enorme impact op de wereldeconomie. Ook in het Midden-Oosten ontstonden in het vierde kwartaal van 2023 gewapende conflicten. Op 7 oktober 2023 heeft de militanten beweging Hamas een grootschalige aanval op Israël uitgevoerd met talrijke dodelijke slachtoffers. Israël sloeg terug met aanvallen op de Gazastrook, de thuisbasis van Hamas. Vervolgens hebben militante Houthi’s uit Jemen tientallen aanvallen uitgevoerd op schepen in de Rode Zee en Israël. Als vergelding hebben vervolgens de Verenigde Staten en de Britten aanvallen uitgevoerd op de Houthi’s Deze gewapende conflicten woeden nog steeds bij het opstellen van deze begroting. Het menselijk leed is uiteraard het allerergst.
De oorlog in Oekraïne en de gewapende conflicten in het Midden-Oosten hebben echter ook grote financiële -, economische - en geopolitieke impact. Gevolg 1: onzekerheid, angst voor recessie De oorlog in Oekraïne is toprisico-1 in alle economische voorspellingen. Niemand kan voorspellen hoe dit gaat aflopen. Alle scenario’s hebben grote impact op de energieprijzen, de economie, de financiële markten, de werkgelegenheid en de vluchtelingenstromen vanuit Oekraïne en andere landen. Een recessie ligt op de loer. Gevolg 2: hoge energieprijzen, hoge inflatie Sinds de oorlog in Oekraïne is er sprake van een ongekend hoge inflatie. Hoofdoorzaak zijn de sterk gestegen energieprijzen maar ook de prijzen van voedsel en andere producten gaan omhoog. Verwacht wordt dat de gewapende conflicten in het Midden-Oosten zeker een versterkende invloed zal hebben op de energieprijzen. Het risico is dat veel huishoudens onder de armoedegrens zakken. Gevolg 3: hogere rentes Het belangrijkste instrument dat kan worden ingezet tegen inflatie, is renteverhoging. De afgelopen jaren waren de rentes extreem laag. Het gevolg daarvan is wel dat een renteverhoging de economie afremt. Gevolg 4: hogere productie- en arbeidskosten Ook bedrijven krijgen te maken met de economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne en de vervoersproblematiek rondom de Rode Zee door de aanvallen op schepen door de Houthi’s.
Veel bedrijven worstelen met verstoringen in aanleverketens. Kleine verstoringen kunnen grote gevolgen hebben. Als een klein onderdeel van een product niet geleverd kan
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 26 van 62
versie 1.1
worden, staat toch het hele productieproces stil. Daarnaast worden bedrijven geconfronteerd met forse prijsverhogingen van grondstoffen en halffabricaten en natuurlijk ook van energie. Daarnaast speelt de krapte op de arbeidsmarkt. De werkloosheid is laag, het aantal vacatures hoog. Veel ondernemers ervaren de krapte aan personeel als een belemmering om te groeien. Het is niet te voorspellen hoe zich dit verder ontwikkelt en welke weerslag dat dan zal hebben op ISD BOL en haar ketenpartners. Vluchtelingen uit Oekraïne Met de inval van Rusland in Oekraïne kwam een vluchtelingenstroom van ongekende omvang op gang. In slechts één week tijd na de inval waren er meer dan een miljoen mensen Oekraïne ontvlucht naar de buurlanden. Gesproken wordt over de grootste vluchtelingencrisis in Europa van deze eeuw. Volgens de cijfers van februari 2024 zijn meer dan zes miljoen mensen naar Europese landen gevlucht. Ook in Nederland vonden een deel van deze vluchtelingen hun toevluchtsoord, op 23 februari 2024 waren dat 90.850 vluchtelingen. Zo ook in Brunssum en Landgraaf, per 31 december 2023 hadden 54 Oekraïners zich ingeschreven in de gemeente Brunssum en 68 Oekraïners in de gemeente Landgraaf. Zij worden
opgevangen
op
zowel
adressen
die
door
de
gemeente
zijn
ingericht
(GOO=Gemeentelijke Opvang Oekraïners) als in de particuliere opvang (POO=Particuliere Opvang Oekraïners). Naar aanleiding van deze stroom vluchtelingen en om dezelfde standaarden en rechten aan mensen uit Oekraïne te kunnen garanderen in alle EU-lidstaten, heeft de Raad van de Europese Unie de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) op 4 maart 2022 in werking gesteld. De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) geeft vluchtelingen uit Oekraïne in Nederland recht op opvang en medische zorg en onderwijs voor minderjarige kinderen. De RTB geeft ook de mogelijkheid om te werken. De Europese Commissie heeft inmiddels de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) een tweede keer verlengd en geldt nu loopt in beginsel af op 4 maart 2025. Op voorstel van de Commissie, kan de Raad in de toekomst besluiten de richtlijn nog een keer met een jaar te verlengen. De tijdelijke bescherming eindigt wanneer de maximale duur is verstreken of eerder, als de Raad vaststelt dat een veilige terugkeer naar het Oekraïne mogelijk is. De gemeenten Brunssum en Landgraaf hebben ISD BOL gevraagd het regelen en uitbetalen van het leefgeld en bijzondere kosten voor haar rekening te nemen. Dit brengt uiteraard uitvoeringskosten met zich mee, ISD BOL moet personeel vrijmaken om allerlei zaken te regelen. Op dit moment is er nog geen einde in zicht van deze oorlog en de daarmee gepaard gaande vluchtelingenstroom.
Ook is de toekomst van de Oekraïners die inmiddels in Nederland verblijven onduidelijk en onzeker. Kunnen zij binnenkort terugkeren naar hun vaderland, houdt de oorlog nog lang aan? Dit maakt het onduidelijk hoe lang nog vanuit de gemeenten en van ISD BOL inzet nodig is om deze mensen te helpen en te ondersteunen.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 27 van 62
versie 1.1
Energie-inflatie Door de oorlog in Oekraïne en de gewapende conflicten in het Midden-Oosten is de kans ook in 2025 reëel dat de prijzen voor energie hoog blijven en misschien zelfs weer gaan stijgen. Ook zijn vrijwel alle grondstoffen in prijs omhooggegaan en liggen transportkosten ook veel hoger dan voorheen. Het leven is dus fors duurder geworden. Dit heeft ook effect op de bedrijfsvoeringskosten van ISD BOL, zo werd voor 2023 zowel door de gemeente Brunssum alsook de gemeente Landgraaf de kosten verbonden aan de DVO met ISD BOL met 10% geïndexeerd. Voor 2024 wordt een inflatiepercentage van 5,3 procent verwacht. In deze begroting houdt ISD BOL rekening met een consumentenprijsindex van 3,1% voor alle leveranciers. BUIG-budget Het budget van het inkomensdeel per gemeente (BUIG) wordt bepaald met behulp van een zogenaamde historische kosten verdeelmodel én een objectief verdeelmodel. Voor de vaststelling van de uitkering uit het macrobudget voor gemeenten tussen de 15.000 en 40.000 inwoners (middelgrote gemeenten) wordt deels gebruik gemaakt van de objectief vastgestelde
gemeentelijke
uitkeringslasten
en
van
de
gerealiseerde
(historische)
gemeentelijke lasten (gecorrigeerd voor groei of krimp van huishoudens). De uitkering is dus een mix bestaande uit een historisch en een objectief bepaald deel. Bij het historisch bepaald deel wordt gekeken naar de daadwerkelijke bijstandsuitgaven van twee jaar geleden. Bij het objectief bepaald deel wordt berekend wat de objectieve kans is dat een huishouden afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Die kans is afhankelijk van kenmerken van het desbetreffende huishouden (zoals leeftijd, samenstelling, gezondheid), de buurt waar dit huishouden woont (overlast en onveiligheid) en de gemeente (arbeidsmarktkansen). De basis voor dit model is een statistische analyse dat uitgaat van de kans dat een huishouden bijstand ontvangt. Welk deel objectief en welk deel historisch wordt bepaald hangt af van het aantal inwoners. Bij een stijgend aantal inwoners loopt het aandeel dat objectief wordt bepaald lineair op van 0% bij 15.000 inwoners tot 100% bij 40.000 inwoners. Oftewel, hoe meer inwoners, hoe kleiner het aandeel dat historisch wordt bepaald, hoe groter het aandeel dat objectief wordt bepaald. In Per 31 december 2023 bedroeg het inwonersaantal van de gemeente Landgraaf 37.175, dat betekent dat het BUIG-budget grotendeels gebaseerd is op de objectieve berekening en slechts een klein deel op een historische berekening.
De gemeente Brunssum telde per 31 december 2023 27.682 inwoners, de verhouding objectieve berekening/ historische berekening noodzakelijk voor vaststelling van het toekomende BUIG-budget is voor de gemeente Brunssum daarmee ongeveer gelijk. De ontwikkeling van het budget van het inkomensdeel voor komende jaren is altijd onduidelijk en niet op voorhand te calculeren. De batenkant van het inkomensdeel blijft om deze reden onzeker en dus risicovol. Wat betreft de lastenkant is er sprake van een open eindregeling. De deelnemende gemeenten van ISD BOL moeten het weerstandsvermogen om deze reden op peil houden om mogelijke financiële tegenvallers op het inkomensdeel op te vangen. Wetgeving en verantwoording De uitvoering van de Participatiewet en aanverwante regelingen is gebaseerd op de wet. De rechtmatigheid van de verstrekte uitkeringen is van groot belang. De verantwoording van de
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 28 van 62
versie 1.1
uitvoering van de PW is gebaseerd op strikte regels. Zowel de financiële verantwoording aan het Rijk als de verantwoording van de aantallen aan het CBS bepalen, gezien de opbouw van het budget van het inkomensdeel, de basis van het te ontvangen budget van het inkomensdeel in de toekomst. Een adequate informatievoorziening is heel belangrijk, reden waarom de ISD BOL daarin blijft investeren. Ratio’s Naar aanleiding van nieuwe regelgeving van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt vanaf 2017 de solvabiliteitsratio getoond. Begroting 2024 Kengetallen Solvabiliteitsratio
Verloop van de kengetallen Jaarverslag 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
0%
0%
0%
Ondanks dat het solvabiliteitsratio op 0% staat kan ISD BOL aan al haar financiële verplichtingen voldoen. De ratio staat bij ISD BOL op 0% omdat ISD BOL geen eigen vermogen heeft en dit onderdeel is van de berekening van de solvabiliteitsratio. Nieuwe financieringssystematiek Bbz-kapitaalverstrekking De nieuwe financieringssystematiek voor de Bbz-kapitaalverstrekking is vanaf 1 januari 2020 van kracht. In het jaar volgend op de feitelijke Bbz-kapitaalverstrekking ontvangt de gemeente 100% financiering van het Rijk. Echter, in de daaropvolgende vijf jaren vordert het Rijk 75% van die financiering terug van de gemeente. Dat gaat in vijf jaarlijkse stappen van achtereenvolgens 20%, 20%, 15%, 10% en 10%. Per saldo ontvangt de gemeente van het Rijk dus uiteindelijk 25% van het bedrag dat de gemeente heeft verstrekt als Bbz-bedrijfskapitaal. Voor de bekostiging van de overige 75% van het door de gemeente verstrekte Bbzbedrijfskapitaal is de gemeente zelf verantwoordelijk. Daartoe mag de gemeente alle terug ontvangsten uit die kapitaalverstrekking (rente en aflossing) zelf houden. Het debiteurenrisico inclusief de terugbetalingsverplichting van 75% ligt volledig bij de deelnemende gemeenten. Daartoe mag de gemeente alle terug ontvangsten uit die kapitaalverstrekking (rente en aflossing) zelf houden.
De bedrijfsvoeringskosten Met de overdracht van verantwoordelijkheden van ISD BOL voor specifieke doelgroepen naar de mensontwikkelbedrijven zijn sinds 2019 re-integratiewerkzaamheden verschoven naar de mensontwikkelbedrijven. Op 7 december 2023 heeft definitieve besluitvorming plaatsgevonden om ook de resterende re-integratiewerkzaamheden over te dragen naar de gemeentelijke mensontwikkelbedrijven. In relatie tot de re-integratiewerkzaamheden blijft ISD BOL wel zorg dragen voor de administratieve ontzorging ten behoeve van de gemeentelijke mensontwikkelbedrijven. Dit zal van verdere invloed zijn op de benodigde formatie bij ISD BOL. Wij zien dat de cliëntaantallen fluctueren (in 2023 is weer een stijging zichtbaar). De af- of toename van werkzaamheden is niet in gelijke verhouding met de af- of toename van de cliëntaantallen. De Participatiewet biedt immers ook inkomensondersteunende maatregelen
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 29 van 62
versie 1.1
voor burgers die moeten rondkomen van een inkomen op minimumniveau niet zijnde een bijstandsuitkering. De af- of toename van de werkzaamheden heeft uiteraard invloed op de formatieomvang noodzakelijk om de werkzaamheden naar behoren uit te kunnen voeren. ISD BOL houdt hier rekening mee door te werken met een flexibele schil. Indien deze flexibele schil niet voldoende blijkt te zijn, bestaat er een risico dat er in de toekomst weer bijgeraamd moet worden op het salarisbudget. Een belangrijk deel van de bedrijfsvoeringskosten bestaat uit de salarislasten van alle functionarissen. ISD BOL kent functionarissen in uitvoerende functies, ondersteunende functies en indirecte functies. Onder bedrijfsvoeringskosten wordt ook verstaan het geheel van de zogenaamde SCOPAFIJTHfuncties (Security, Communicatie, Organisatie, Personeel, Administratieve Organisatie, Financiën, Informatievoorziening, Juridisch, Technologie en Huisvesting): Een acroniem voor de ondersteunde processen die een organisatie moet verrichten wil de organisatie op het gebied van de primaire processen goed kunnen functioneren. Ongeacht de omvang van de werkzaamheden in de primaire processen zal de organisatie de SCOPAFIJTH-functies moeten verrichten, onderhouden en ontwikkelen. De bedrijfsvoeringskosten zullen dan ook niet in gelijke verhouding af- of toenemen als de teruggang of toename in werkzaamheden bij ISD BOL.
ISD BOL houdt haar uitgaven scherp in de gaten. Ook stellen wij ons voortdurend de vraag of een uitgave noodzakelijk of nuttig is. Ook zoeken wij continu naar manieren om onze bedrijfsvoering efficiënter en daarmee goedkoper uit te kunnen voeren. Ons streven daarbij is om onder het niveau van de (bijgestelde) begrotingen te blijven om daarmee de financiële last voor de deelnemende gemeenten zo laag mogelijk te houden. Krapte op de arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt is ook bij ISD BOL voelbaar. Er is sprake van verloop van personeel en het invullen van ontstane vacatures gaat moeizaam. De dienstverlening aan de burger mag hierdoor echter geen gevaar lopen. Er wordt dan ook alles in het werk gesteld om ontstane vacatures in te vullen of wordt intern naar (soms tijdelijke) oplossingen gezocht om de burger zo optimaal mogelijk te kunnen blijven bedienen. De verwachting is dat de krapte op de arbeidsmarkt blijft aanhouden, ISD BOL zal hier ook de last van ondervinden bij het invullen van vacatures. Met mogelijk gevolg dat moet worden overgegaan tot (tijdelijk) inhuren van personeel om de dienstverlening te kunnen blijven garanderen. De kosten voor inhuur personeel kunnen onevenredig drukken op de bedrijfsvoeringskosten. BIO - AVG De maatschappij digitaliseert. De overheid moet daarin mee. Voor veel burgers en overheidsinstanties is digitalisering een positieve ontwikkeling.
Zo is contact makkelijk en snel gelegd, informatie snel uitgewisseld. Om haar diensten digitaal te kunnen uitvoeren wordt inwoners om persoonlijke informatie gevraagd. Informatie die digitaal wordt opgeslagen. Het gaat daarbij om de basisadministratie met Burgerservicenummers en persoonsgegevens, maar ook om de uitkeringenadministratie of eventuele schuldsanering. Voor een veilige digitale overheid is vanaf 1 januari 2020 de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht. De BIO is het basisnormenkader voor informatiebeveiliging binnen
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 30 van 62
versie 1.1
alle overheidslagen (Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen). Had voorheen iedere overheidslaag zijn eigen baseline, nu is er met gezamenlijke inspanning één BIO voor de gehele overheid. De steeds verder gaande en niet meer te stoppen digitalisering zal om steeds meer verdergaande maatregelen vragen om gegevens van burgers voldoende te beschermen. Implementatie van deze maatregelen zal kosten met zich meebrengen. Ook is per 25 mei 2018 de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van toepassing. ISD BOL heeft de regels omtrent de AVG geïmplementeerd in de organisatie. De AVG is volledig nieuwe wetgeving. Jurisprudentie omtrent deze wetgeving kan leiden tot het doorvoeren van noodzakelijke aanpassingen in de organisatie. Dit kan extra kosten met zich meebrengen. Wet Inburgering 2021 Met ingang van 1 november 2022 is de uitvoering van de Wet Inburgering 2021 (Wi2021) zowel door de gemeente Brunssum als de gemeente Landgraaf gedelegeerd aan ISD BOL. De ontwikkelcoaches van de mensontwikkelbedrijven zijn verantwoordelijk voor de inzet van het juiste traject naar werk/participatie voor de inburgeraar en de welzijnsorganisaties van de gemeenten zijn verantwoordelijk voor de maatschappelijke begeleiding. ISD BOL voert alle administratieve taken en verantwoording rondom de inburgeringswet uit en ontzorgt daarmee de ontwikkelcoaches en mensontwikkelbedrijven.
Uiteraard brengt de uitvoering van deze ondersteunende taken kosten met zich mee.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 31 van 62
versie 1.1
1.2.2 Financiering Er zijn drie financieringsstromen te onderkennen, te weten: 1. Financiering van de programmakosten, waaronder worden verstaan alle kosten direct voortvloeiend uit de toepassing van beleid en regelgeving. 2. Financiering van de extra kosten veroorzaakt door gemeentelijk beleid zoals bijzondere bijstand. 3. Financiering van de indirecte kosten die verbonden zijn aan de uitvoering van de opgedragen taken, die via een verdeelsleutel ten laste van de gemeenten komen, de zogenaamde bedrijfsvoeringkosten. Ten aanzien van de directe programmakosten is bepaald, dat alle betalingen van het rijk aan de gemeenten met betrekking tot de uitvoering van de wettelijke regelingen direct na ontvangst door de gemeenten aan de ISD BOL worden overgemaakt. Kosten, voor zover niet gedekt door rijksbudgetten en andere ontvangsten worden als volgt in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten:
Participatiebudget (deel re-integratie) Afrekening 1 x per jaar.
Kinderopvang Na afloop van het kwartaal op basis van werkelijke uitgaven.
PW, IOAW, IOAZ en BBZ Na afloop van het kwartaal op basis van werkelijke uitgaven.
Bijzondere bijstand en minimaregelingen Na afloop van het kwartaal op basis van werkelijke uitgaven.
Kosten bedrijfsvoering Per kwartaal wordt op voorschotbasis cf. vastgestelde (bijgestelde) begroting ¼ van het begrotingsbedrag in rekening gebracht. Na vaststelling van een begrotingsbijstelling worden, indien nodig, bij het eerstvolgende voorschot de voorschotten over eerder gefactureerde termijnen gecorrigeerd.
Overige kosten Afrekening 1 x per jaar.
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 32 van 62
versie 1.1
1.2.3 Bedrijfsvoering Algemeen Een belangrijk deel van de bedrijfsvoeringskosten bestaat uit de salarislasten van alle functionarissen maar is meer dat dit. Bedrijfsvoeringskosten omvat het geheel van de zogenaamde
SCOPAFIJTH-functies
(Security,
Communicatie,
Organisatie,
Personeel,
Administratieve Organisatie, Financiën, Informatievoorziening, Juridisch, Technologie en Huisvesting): een acroniem voor de ondersteunde processen die een organisatie moet verrichten wil de organisatie op het gebied van de primaire processen goed kunnen functioneren. Ongeacht de omvang van de werkzaamheden in de primaire processen zal de organisatie de SCOPAFIJTH-functies moeten verrichten, onderhouden en ontwikkelen. Bedrijfsvoering betekent echter ook: sturing en beheersing van primaire en ondersteunende processen in een organisatie om zo de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren. ISD BOL zal haar beleid op rechtmatige en doelmatige wijze realiseren en het Dagelijks Bestuur (DB) legt hierover verantwoording af. Het basisuitgangspunt is, dat de organisatie ‘in control’ is. We blijven zoeken naar efficiëntere manieren van werken en samenwerken, intern en extern en verdere professionalisering van de organisatie. Analyse gestuurd werken/datagedreven werken Burgers zijn het best geholpen wanneer zij zo snel als mogelijk een antwoord hebben op hun vraag of er voor hen een recht bestaat op een bepaalde voorziening én vervolgens snel over de financiële tegemoetkoming beschikken.
Burgers van de BOL-gemeenten kunnen dan ook sinds 2016 een tegemoetkoming op basis van het minimabeleid via de digitale (=via een beveiligde toegang (digid) op de website) en geautomatiseerde (=per ommegaande een beschikking) weg aanvragen. Én bij vastgesteld recht wordt binnen 1 dag de tegemoetkoming betaalbaar wordt gesteld. Daarna heeft ISD BOL deze ontwikkeling verder doorgetrokken en op dit moment kan via de digitale weg o.a.: •
Een aanvraag worden ingediend voor bijzondere bijstand. Bij een aantal kostensoorten vindt eveneens een automatische afhandeling plaats (en wordt de aanvraag automatisch afgehandeld = betaalbaarstelling binnen 1 werkdag);
•
Is er een bewindvoerdersportaal ontwikkeld waarin bewindvoerders via een ‘eigen’ digitaal portaal bepaalde voorzieningen voor hun cliënten aanvragen. Ook hier geldt dat de aanvraag automatisch wordt afgehandeld = betaalbaarstelling binnen 1 werkdag);
•
Is er een werkgeversportaal ontwikkeld waarin werkgevers waar burgers aan het werk zijn met ondersteuning van een loonkostensubsidie wijzigingen kunnen doorgeven.
De huidige arbeidsmarktsituatie dwingt werkgevers te zoeken naar alternatieven, in te zetten op roboticering en arbeidsbesparende technologie. Ook ISD BOL wordt ‘gedwongen’ op een innovatieve manier te kijken naar haar dienstverlening. Waar zijn mogelijkheden om processen verder te digitaliseren en te automatiseren zonder in te boeten op de dienstverlening voor onze cliënten? Maar ook naar interne processen wordt gekeken, kunnen deze efficiënter worden ingericht, kan de inzet van roboticering en slimme
Begroting ISD BOL 2025
Pagina 33 van 62
versie 1.1
technologie ervoor zorgen dat dezelfde werkzaamheden in minimaal hetzelfde tijdsbestek (zo mogelijk sneller) kunnen worden afgedaan met minder of geen inzet van personeel? ISD BOL blijft dan ook versterkt inzetten op digitalisering en automatisering. Bedrijfsvoeringskosten / salarislasten De bedrijfsvoering van ISD BOL is meer dan alleen het uitvoeren van processen en/of het uitvoeren van aan werkprocessen gerelateerde ondersteunende taken. Bedrijfsvoering omvat het geheel van de zogenaamde SCOPAFIJTH-functies (Security, Communicatie,