Raadsvoorstel 21 (bijlage) Toetsing wettelijke en aanvullende criteria aanwijzing lokale publieke omroep definitief dd 16 mei 2024
Tekst van het document
Bijlage behorende bij initiatief raadsvoorstel d.d. 4 juni 2024 aangaande de toetsing aan wettelijke en lokale toetsingscriteria publieke lokale media-instelling.
De onderstaande tabel bevat de nadere onderbouwing die door de gemeenteraad van Brunssum gemaakt is met betrekking tot de wettelijke en de lokale toetsingscriteria voor de aanwijzing van een publieke lokale media-instelling. Hiermee geeft de gemeenteraad invulling aan de geboden gelegenheid tot het uitbrengen van een aanvullend advies aan het Commissariaat voor de Media (brief d.d. 22 april 2024) inzake de aanwijzingsprocedure lokale publieke omroep. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de scores op de wettelijke toetsingscriteria 1-op-1 zijn overgenomen uit de toetsing zoals die is gemaakt bij het raadsvoorstel wat op 12 maart 2024 door de raad behandeld is. Score 0 = onvoldoende Score 1 = voldoende Score 2 = goed
Wettelijke toetsingscriteria 1. Is de aanvrager een rechtspersoon met volledige rechtsbevoegdheid? 2. Heeft de aanvrager tot doel het uitvoeren van de lokale publieke mediaopdracht, gericht op de gemeente(n) waarvoor de aanvraag is ingediend? 3. Heeft de aanvrager een programmabeleidsbepalend orgaan (pbo) dat representatief is voor de belangrijkste maatschappelijke, culturele, geestelijke en godsdienstige stromingen die voorkomen in de gemeente?
Stichting Plus Score: 2 (goed) Hiertoe zijn de statuten van de stichting geraadpleegd. Score: 2 (goed) Hiertoe zijn onder meer de statuten en de beleidsplannen van de stichting geraadpleegd. Score: 2 (goed) Hiertoe is de ledenlijst van de pbo geraadpleegd, alsmede aanvullende stukken. Tevens is in gesprekken gevraagd naar de werkwijze binnen de pbo's en de mate waarin adviezen van het pbo terug te zien zijn in de programmering.
Stichting ZO-NWS Score: 2 (goed) Hiertoe zijn de statuten van de stichting geraadpleegd. Score: 2 (goed) Hiertoe zijn onder meer de statuten en de beleidsplannen van de stichting geraadpleegd. Score: 2 (goed) Hiertoe is de ledenlijst van de pbo geraadpleegd, alsmede aanvullende stukken. Tevens is in gesprekken gevraagd naar de werkwijze binnen de pbo's en de mate waarin adviezen van het pbo terug te zien zijn in de programmering.
Oordeel: beide aanvragers voldoen aan de wettelijke criteria en beide komen daarmee in aanmerking voor het voorkeursadvies. Aanvullende toetsingscriteria 1. Representativiteit en functioneren pbo. Uit hoeveel stromingen/leden bestaat het pbo? ls het functioneren van het pbo goed geborgd (bv. duidelijke taakomschrijving, hoe vaak komt het pbo bij elkaar)?
Stichting Plus Score: 2 (goed) Het pbo bestaat uit 10 stromingen. Voor de stroming Kerkgenootschappen is men op zoek naar een kandidaat. Het lijkt een voldoende afspiegeling van de maatschappij. De vergaderfrequentie van het pbo is 1
Stichting ZO-NWS Score: 2 (goed) Het pbo bestaat uit 11 stromingen. Het lijkt een voldoende afspiegeling van de maatschappij. Het PBO bestaat uit een voorzitter en 11 leden, verdeeld over alle gemeenten in de regio Parkstad Limburg. De functies zijn Pagina 1 van 5
Aanvullende toetsingscriteria
2. Aansluiting op diversiteit en informatiebehoefte inwoners. In hoeverre richt het media aanbod zich op de geografische leefomgeving van de inwoners van de gemeente? Heeft de aanvrager een onderbouwd plan om aan de informatiebehoefte van verschillende doelgroepen (inwoners) van de gemeente te voldoen? ls er een markt-, luister-, kijk- en/of klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd? In hoeverre is er in de beleidsplannen/ programmering aandacht voor actueel lokaal nieuws en lokale activiteiten (bijvoorbeeld continue uitzending, liveprogrammering, aantal nieuwsbulletins) en voor cultuur en educatie? Speelt de aanvrager ¡n op trends en ontwikkelingen in het mediagebruik (inclusief digitalisering)? 3. Aanbodkanalen en platforms. Via welk mediakanaal of welke mediakanalen zal het media-aanbod verspreid worden (bv. radio, televisie, internet, sociale media)?
4. Samenwerkingen met lokale partners en/of organisaties. Geeft de aanvrager inzicht in de samenwerkingen die hij aangaat met (lokale) partners, zoals: onderwijs, bibliotheken, culturele organisaties, sportinstellingen en/of andere mediainstellingen? Als de aanvrager een nieuwe organisatie is, kan gevraagd worden om intentieverklaringen met mogelijke samenwerkingspartners.
Stichting Plus keer per kwartaal. Stichting PLUS heeft een apart reglement voor het functioneren van het pbo (taken, benoeming, besluitvorming). Score: 1 (voldoende) Uit de gemaakte analyse bij het raadsvoorstel 2023/86 (raadsvergadering 12 maart 2024) komt naar voren dat de aanvrager voldoet aan het gestelde, hoewel er geen gericht, betrouwbaar onderzoek naar het bereik en de informatiebehoefte is/wordt gedaan. Dit maakt dat er een score “voldoende” wordt toegekend in plaats van “goed”.
Stichting ZO-NWS verdeeld en het PBO komt minimaal twee keer per jaar bij elkaar en vaker indien nodig. Het PBO werkt conform in de statuten vastgestelde werkwijze. Score: 1 (voldoende) Uit de gemaakte analyse bij het raadsvoorstel 2023/86 (raadsvergadering 12 maart 2024) komt naar voren dat de aanvrager voldoet aan het gestelde, hoewel er geen gericht, betrouwbaar onderzoek naar het bereik en de informatiebehoefte is/wordt gedaan. Dit maakt dat er een score “voldoende” wordt toegekend in plaats van “goed”.
Score: 2 (goed) Deze score wordt toegekend omdat er gewerkt wordt met een gevarieerde programmering voor zowel radio als televisie. Ook de website en social mediakanalen vermelden programma’s dan wel verwijzen naar nieuws, informatie en programma’s.
Score: 2 (goed) Deze score wordt toegekend omdat de content van ZO NWS op alle beschikbare kanalen en platforms te vinden is: TV, radio, website zo-nws.nl, YouTube, Twitter, Facebook en Instagram en een app (15.000 keer gedownload volgens opgave van de stichting). Dankzij de samenwerking met Omroep Landgraaf wordt de content nog verder verspreid. Score: 2 (goed) Er is een toekomstgericht samenwerkingscontract met Omroep Landgraaf. De samenwerking staat genoemd in het beleidsplan. Beide omroepen en ook de NLPO zien dat als een belangrijk stap voor de verdere vorming van een sterke, publieke streekomroep voor de regio Parkstad. Verder wordt genoemd samenwerking met gemeenten Brunssum, Beekdaelen en Voerendaal,
Score:1 (voldoende) De stichting noemt o.a. samenwerkingen met het Vistacollege, de Boekenclub Kerkrade en de bibliotheken, de Nieuwe Nor, Roda JC, Oefenbunker, Parkstad Limburg Theaters, Brikke Oave, Schunck , Stadsjournaal Brunssum (levert uitzending), Cultuurhuis, Scouting etc. Daarnaast wordt samengewerkt met de Alzheimerstichting en met Mijn Oord (aanpak van laaggeletterdheid/armoede). Zo ook
Pagina 2 van 5
Aanvullende toetsingscriteria
5. Interactie en participatie inwoners. In hoeverre geeft de aanvrager vorm aan interactie met inwoners van de gemeente? In hoeverre is sprake van burgerparticipatie bij het verzorgen van het media aanbod? Heeft de aanvrager een solide vrijwilligersbestand? Zorgt de aanvrager ervoor dat hij goed vindbaar/bereikbaar is voor inwoners voor eventuele vragen/opmerkingen/suggesties.
Stichting Plus met Mockus Heerlen, een project in verband met ondermijnende criminaliteit binnen Parkstad. Elk jaar zenden zij een carnavalsprogramma uit. Wat betreft de nieuwsvoorziening wordt samengewerkt met L1. Zij zijn tot dusver nog niet in contact gekomen met een lokale samenwerkingspartner die hun visie onderschrijft en die een meerwaarde kan hebben voor samenwerking.
Stichting ZO-NWS Visit Zuid Limburg, bibliotheken, Movare, Roda JC, Worldfestival Parade Brunssum en Koning Carnaval, Provincie Limburg, IBA. Ook is er sprake van samenwerking met L1 (nieuwsuitwisseling), 1Limburg, De Limburger en de NOS. Landelijk is er uitwisseling van content en journalisten met de NOS en is er beleidsmatige uitwisseling met de Stichting Nederlandse Publieke Lokale Omroepen (NLPO).
RTV Parkstad is een erkend leerbedrijf. Score: 1 (voldoende) Deze score wordt toegekend omdat er weliswaar interactie met inwoners plaatsvindt maar burgers niet proactief uitgenodigd worden om te participeren. De omroep is vindbaar/bereikbaar voor inwoners. Feedback vanuit pbo en inwoners neemt men serieus. Het lijkt vooral te gaan om het aanleveren van informatie door anderen. Zij stellen dat ze voor informatie mede afhankelijk zijn van de informatie die zij van gemeenten, lokale organisaties en instanties krijgen. Al 23 jaar heeft RTV Parkstad ruim 30 vrijwilligers die zowel op radio als televisieprogramma’s verzorgen. Het merendeel is al jarenlang bij RTV Parkstad werkzaam en een vertrouwde ‘stem’ of een vertrouwd ‘gezicht’ op televisie. Zowel in de radio- als tvprogramma’s wordt steeds melding gemaakt van telefoonnummers/website/frequenties/social mediakanalen (zowel via commercials als live gesproken woord). Via de social mediakanalen en aparte emailadressen kan 24 uur per dag gereageerd worden. Vragen worden zo spoedig mogelijk beantwoord en opmerkingen/suggesties worden altijd meegenomen.
ZO-NWS is een erkend leerbedrijf. Score: 2 (goed) Deze score wordt toegekend omdat er interactie met inwoners plaatsvindt en er eerste stappen zijn genomen om de burger proactief te betrekken. De omroep is vindbaar/bereikbaar voor inwoners. Interactie met inwoners vindt plaats via pbo, vrijwilligers en contactmogelijkheden. De stichting werkt aan een nieuwe vorm van interactie waarbij de berichtgeving lezers/kijkers uitnodigt tot reactie. Daarnaast zijn ze bezig met het opzetten van een Parkstad Panel naar voorbeeld 1Vandaag Panel, om nog sneller informatie van het publiek te krijgen. Er wordt gebruik gemaakt van een wisselende groep van vrijwilligers (30-40 personen). De zender is 24/7 bereikbaar voor publiek, bijvoorbeeld via e-mail, whatsapp, sociale media, telefoon en een contactformulier op website. Daarnaast beschikt de omroep over een klachtenprocedure via de website.
Pagina 3 van 5
Aanvullende toetsingscriteria 6. Professioneel geborgde organisatie. Heeft de aanvrager een transparante organisatiestructuur, met duidelijk belegde taken en verantwoordelijkheden (denk aan bestuur/pbo/redactie)? ls de redactionele onafhankelijkheid geborgd (bijvoorbeeld in statuten, samenwerkingsovereenkomsten)?
7. Financiële situatie. ls het aannemelijk dat de aanvrager de komende vijf jaar financieel stabiel is? Heeft de aanvrager een onderbouwde en realistische begroting opgesteld?
Stichting Plus Score: 2 (goed) De gemaakte analyse bij het raadsvoorstel 2023/86 (raadsvergadering 12 maart 2024) wordt gevolgd: in de statuten van Stichting Plus zijn rollen, taken en bevoegdheden van het bestuur, het pbo en de redactie vastgelegd. Het bestuur van Stichting Plus bestaat uit 3 leden die regelmatig vergaderen en overleg plegen. Het bestuur houdt toezicht op naleving van statuten, programmabeleid en wettelijke regelingen. Dit lijkt een gestructureerde aanpak te suggereren. Stichting PLUS benadrukt dat de samenstelling van de programmering is gedelegeerd aan de hoofdredacteur, waarbij ze zich inzet voor objectieve en eerlijke berichtgeving zonder externe beïnvloeding. In het programmastatuut zijn waarborgen vastgelegd voor die onafhankelijke positie van de (hoofd)redactie, "zonder rechtstreekse beïnvloeding door wie dan ook, noch van buitenaf, noch van binnenuit, anders dan op de wijze als in dit programmastatuut wordt geregeld". Stichting Plus beschikt daarnaast over een Pbo Functiebeschrijving (over de taken van het pbo) en een Reglement Pbo, over samenstelling, benoemingen en samenstelling van het pbo. Score: 1 (voldoende) De stichting geeft aan dat de financiële situatie al jaren stabiel is. De coronaperiode heeft hier wel een uitzondering op gevormd. Er wordt jaarlijks een begroting opgesteld. Er is echter geen begroting voor 2024 aangeleverd.
Wel de jaarstukken van RTV Parkstad over 2020 en 2022. In de jaarrekening 2022 staat ook een meerjarenoverzicht van 2019 t/m 2022. In al die jaren was er een positief bedrijfsresultaat.
Stichting ZO-NWS Score: 2 (goed) De gemaakte analyse bij het raadsvoorstel 2023/86 (raadsvergadering 12 maart 2024) wordt gevolgd: In de statuten van Stichting ZO-NWS zijn rollen, taken en bevoegdheden van het bestuur, het pbo en de redactie vastgelegd. De informatie is uitgebreid en biedt inzicht in de structuur, strategie, en operationele processen van de organisatie. Het toont ook de inzet en groeimogelijkheden voor medewerkers en vrijwilligers binnen de organisatie. Het geeft verder aan hoe ZONWS zich positioneert in relatie tot andere stakeholders en hoe het interne beheer en toezicht zijn geregeld. In het redactiestatuut zijn waarborgen vastgelegd voor de onafhankelijke positie van de (hoofd)redactie, "zonder rechtstreekse beïnvloeding door wie dan ook, noch van buitenaf, noch van binnenuit, anders dan op de wijze als in dit programmastatuut wordt geregeld".
Score: 1 (voldoende) De (laat aangeleverde) begroting waarin rekening is gehouden met een uitbreiding van het werkgebied is tot op zeker hoogte onderbouwd. Deze is volgens de stichting gebaseerd op jarenlange ervaring in een steeds veranderd medialandschap. De begroting sluit af met een positief resultaat en is in hun ogen realistisch. Zij hebben de conclusie getrokken dat een financieel gezond mediabeleid in ons land alleen haalbaar is Pagina 4 van 5
Aanvullende toetsingscriteria
Stichting Plus Stichting Plus maakt aannemelijk dat zij de komende 5 jaar financieel stabiel blijft.
Stichting ZO-NWS door vorming en samenwerking van lokale omroepen op streekniveau. De toekenning van subsidie vanuit Stimuleringsfonds voor de Journalistiek is wel een positief signaal. Stichting ZO NWS geeft aan dat een stabiele en realistische begroting een vereiste is bij subsidieaanvragen bij instellingen zoals het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.
Conclusie: Stichting Plus verzamelt 16 punten, Stichting ZO-NWS verzamelt 18 punten. ZO-NWS voldoet daarmee als beste aan de eisen die de gemeenteraad, in de vorm van aanvullende toetsingscriteria, stelt aan een lokale publieke media-instelling in Brunssum. Dit kan als aanvullend advies aan het Commissariaat voor de Media inzake de aanwijzingsprocedure lokale publieke omroep worden aangegeven binnen de daarvoor gestelde termijn (uiterlijk 17 juni 2024).
Pagina 5 van 5