Raadsvoorstel 202685872 (bijlage) KDP_Brunssum_20251218 def
Tekst van het document
Kostendekkingsplan Gemeente Brunssum 17 december 2025 - Internal Onze referentie: CAFJXJ6FMRN5-256705387-218:01 - Datum: 17 december 2025 - Internal KOSTENDEKKINGSPLAN 2 Contactpersoon TETJE HENSTRA Projectleider Water en Klimaatadaptatie T +31 (0)6 15876322 E tetje.henstra@arcadis.com Arcadis Nederland B.V. Postbus 1018 5200 BA 's- Hertogenbosch Nederland Onze referentie: CAFJXJ6FMRN5-256705387-218:01 - Datum: 17 december 2025 - Internal GEMEENTELIJK WATER- EN RIOLERINGSPROGRAMMA 3 Inhoudsopgave Dit kostendekkingsplan is een actualisatie van het kostendekkingsplan dat onderdeel is van het gemeentelijk watertakenplan Brunssum 2020-2024. Deze rapportage bestaat uit 2 onderdelen: • Uitvoeringsprogramma: In dit hoofdstuk is weergegeven welke activiteiten en/of maatregelen de gemeente Brunssum in samenwerking met haar waterpartners of zelfstandig verricht om invulling te geven aan de ambities en watertaken in het Watertakenplan. • Middelen: Voor het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen van riolering en water zijn mensen en financiële middelen nodig. De komende 5 jaar hebben we hier gemiddeld € 4,7 miljoen per jaar aan inkomsten voor nodig. Geld dat burgers en bedrijven via de riool- en waterzorgheffing bijeenbrengen.
GEMEENTELIJK WATER- EN RIOLERINGSPROGRAMMA 1.3 | UITVOERINGSMAATREGELEN Maatregelen zijn afgestemd op het in stand houden en optimaliseren van het functioneren van het systeem. Ten behoeve van de drie zorgplichten is het van belang dat het functioneren van het stelsel in stand gehouden wordt. Het is dus zaak dat oude UITVOERINGSPROGRAMMA | leidingen tijdig vervangen worden. Het moment van vervangen wordt gebaseerd op de inspectieresultaten en/of optredende problemen. In de komende periode houden we 1.1 | PLANVORMING EN ONDERZOEK | rekening met onderstaande benodigde budgetten: Planvorming is onmisbaar voor doelmatig rioleringsbeheer. Om inzicht te behouden en verkrijgen in de toestand en het functioneren van het rioleringssysteem is onderzoek | Tabel 3: Overzicht vervangings- en verbetermaatregelen. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2026. noodzakelijk. De komende periode hebben we de volgende plannen en onderzoeken | Activiteit | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Rioolvervanging | €1.114.000 | €2.652.200 | €2.652.200 | €2.652.200 | €2.652.200 voorzien: | vrijvervalriolering Overige investeringen | €75.800 | €75.800 | €75.800 | €75.800 Tabel 1: Overzicht planvorming en onderzoek. Vermelde bedragen zijn op prijspeil | TOTAAL | €1.114.000 | €2.728.000 | €2.728.000 €2.728.000 | €2.728.000 2026.
Planvorming en onderzoek | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 1.4 | FACILITAIR/OVERIG Adviesbureaus | €170.700 | €170.400 | €170.100 | €172.300 | €170.000 Rioolinspecties | €27.500 | €96.000 | €96.000 | €96.000 | €96.000 | Om | het | stedelijke | watersysteem | goed | te | beheren, | worden | ondersteunende TOTAAL | €198.200 | €266.400 | €266.100 | €268.300 | €266.000 activiteiten | verricht | en | diensten | afgenomen. | Deze | worden | gegroepeerd | onder 1.2 | BEHEER EN ONDERHOUD | ‘Facilitaire/overige’ activiteiten. Onderhoudsinspanningen zijn afgestemd op het in stand houden en goed laten | Tabel 4: Overzicht facilitair/overig. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2026. functioneren | van | het | systeem, | waarbij | risico’s | optimaal | worden | vermeden | Activiteit | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (assetmanagement). De activiteiten bestaan uit reinigen, regulier onderhoud en | Overige kosten riool | €113.000 | €77.500 | €77.500 | €77.500 | €77.500 Posten zonder BTW (reactieve) reparaties. | Waterschapslasten | €55.000 | €55.000 | €55.000 | €55.000 | €55.000 Perceptiekosten BSGW | €158.000 | €50.000 | €50.000 | €50.000 | €50.000 Tabel 2: Overzicht beheer en onderhoud. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2026.
| Straatreiniging en | €432.500 | €432.500 | €432.500 | €432.500 | €432.500 Activiteit | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | onkruidbestrijding Onderhoud riolering | €161.100 | €219.000 | €219.000 | €219.000 | €219.000 | Bijdrage aan derden | €4.000 | €24.800 | €24.800 | €24.800 | €24.800 Rioolreiniging | €66.300 | 57.200 | 57.200 | 57.200 | 57.200 | TOTAAL | €762.500 | €639.800 | €639.800 | €639.800 | €639.800 (kolkenreiniging) Onderhoud groenblauwe | €83.600 | €83.600 | €83.600 | €83.600 voorzieningen TOTAAL | €227.400 | €359.800 | €359.800 | €359.800 | €359.800 4 | Onze referentie: CAFJXJ6FMRN5-256705387-218:01 - Datum: 17 december 2025 - Internal GEMEENTELIJK WATERPROGRAMMA gespaard. Wanneer investeringen (deels) worden geactiveerd bestaan de jaarlijkse kosten -de kapitaallasten- uit rente en afschrijvingen. Uitgangspunten MIDDELEN | Om tot een kostendekkend tarief te komen hebben we een financiële doorrekening van de rioolheffing over de gemiddelde levensduur van de riolering gemaakt. Hierbij hebben we de volgende uitgangspunten gehanteerd: 2.1 | PERSONELE MIDDELEN Om ons areaal optimaal te beheren en adequaat in te spelen op de grote uitdagingen | Riool- en waterzorgheffing van klimaatverandering, is een doordachte personele inzet essentieel.
Hieronder zijnde | | De riool- en waterzorgheffing per equivalente heffingseenheid bedraagt de daarvoor benodigde budgetten weergegeven: | in 2026 € 288,36 (WOZ-waarde tussen €30.000 en €1.000.000). | De rioolheffing mag op begrotingsbasis maximaal kostendekkend zijn: de Tabel 5: Overzicht loonkosten en overhead. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2026 | geraamde opbrengsten mogen de geraamde lasten niet overstijgen Activiteit | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | (Gemeentewet artikel 229b). Loonkosten | €578.800 | €578.800 | €578.800 | €578.800 | €578.800 | | Reserveren | voor | tariefsegalisatie | en/of | toekomstige Overhead | €653.200 | €653.200 | €653.200 | €653.200 | €653.200 TOTAAL | €1.232.000 | €1.232.000 | €1.232.000 | €1.232.000 | €1.232.000 | vervangingsinvesteringen – door dotaties aan de voorziening(en) – is toegestaan. | Reserveren enkel voor uitbreiding van het voorzieningenniveau is niet 2.2 | FINANCIËLE MIDDELEN | toegestaan. In | het | kostenoverzicht | maken | we | onderscheid | in | exploitatiekosten | en | | De opbrengsten van de rioolheffing mogen niet voor andere doeleinden investeringsuitgaven.
| dan | voor | het | gemeentelijk | rioolstelsel | (inclusief | grond- | en hemelwatervoorzieningen) | worden | aangewend | ofwel | hebben | een Exploitatie Bij de | exploitatiekosten | gaat het om jaarlijkse uitgaven voor beheer- en | relatie met de verbrede watertaken. onderhoudsactiviteiten die nodig zijn voor een goed en doelmatig rioleringsbeheer. De | | Kwijtschelding van de rioolheffing (minimabeleid) komt voor rekening kosten van deze uitgaven worden toegeschreven aan het boekjaar waarin deze worden | van de algemene middelen. uitgegeven. Investering | Investeringsuitgaven bestaan uit vervangingsinvesteringen (bijvoorbeeld rioolvervanging en vervanging pompen en dergelijke) en verbeterings-investeringen (bijvoorbeeld buisvergroting of afkoppelmaatregelen). Voor investeringen kan worden 5 | Onze referentie: CAFJXJ6FMRN5-256705387-218:01 - Datum: 17 december 2025 - Internal GEMEENTELIJK WATERPROGRAMMA Rente en inflatie | BTW | De rente op nieuwe investeringen en boekwaarden bedraagt 0.5%. Deze | | Jaarlijks belasten we 21% BTW door aan de rioolheffing, op basis van rente wordt voor het eerst doorbelast in het jaar na de investering. | exploitatie en investeringen. | Er vindt geen toerekening van rente plaats op positieve saldi van reserves en/of voorzieningen.
| Heffingseenheden | In het kostendekkingsmodel vindt geen indexatie (als gevolg van inflatie) | | Het aantal (equivalente) heffingseenheden bedraagt per 1 januari 2026: van de uitgaven plaats. Indexatie moet dus separaat berekend worden. | 15.264. Dit aantal eenheden is berekend uit de bruto inkomsten van 2026 gedeeld door de rioolheffing 2026. Investeringen | | Het | aantal | (equivalente) | heffingseenheden | wijzigt | gedurende | de | De investeringslijn is gebaseerd op bedragen zoals door de gemeente | doorgerekende periode niet. aangeleverd | en | op | bedragen | zoals | berekend | door | middel | van kostenkengetallen uit de Kennisbank Stedelijk Water. Daarbij is de | Voorzieningen theoretische levensduur van vrijvervalriolering aangelegd voor 1970 | | Het saldo van de Voorziening riolering (BBV 44.2), bedraagt per 1 januari gehanteerd op 60 jaar, en op 80 jaar voor riolering die daarna is | 2026: €0. aangelegd. Vanaf 2027 zijn de investeringen vertaald naar en jaarlijks | | Het saldo van de Spaarvoorziening (BBV 44.1d) bedraagt per 1 januari gemiddelde. | 2026: €0. Indien we investeringen activeren, hanteren we de volgende afschrijvingstermen: | | Het saldo van de voorziening(en) mag gedurende de gehele beschouwde | De | afschrijvingstermijn | op | vervangingsinvesteringen | voor | vrijverval | periode niet negatief zijn.
riolering, | gemalen | bouwkundig, | persleidingen, | drukriolering, | | Er is geen maximum gesteld aan het saldo dat gedurende de beschouwde infiltratievoorzieningen, | drainage | en | randvoorziening | bouwkundig | periode in de voorziening(en) wordt begroot. bedraagt 40 jaar. | De | afschrijvingstermijn | op | gemalen | en | randvoorzieningen | is | voor electromechanische onderdelen 20 jaar. | Voor electromechanische onderdelen van drukriolering en IBA’s is de afschrijvingstermijn 15 jaar. | De afschrijving vindt lineair plaats. De afschrijving wordt voor het eerst doorbelast in het jaar na de investering. 6 | Onze referentie: CAFJXJ6FMRN5-256705387-218:01 - Datum: 17 december 2025 - Internal Onze referentie: CAFJXJ6FMRN5-256705387-218:01 - Datum: 17 december 2025 - Internal GEMEENTELIJK WATERPROGRAMMA 7 Kostendekking De hiervoor beschreven kosten en uitgangspunten leiden tot het volgende verwachte uitgavenpatroon voor de gemeente Brunssum in de periode 2026 t/m 2105: Figuur 1 - Verwacht uitgavenpatroon gemeente Brunssum, 2026 t/m 2105. Bedragen op prijspeil 2026. Voor de investeringen wordt in 10 jaar opgebouwd naar volledig sparen. Te activeren investeringen leiden tot een oplopende boekwaarde en hieruit volgen kapitaallasten (rente- en afschrijvingslasten). Het verloop van de boekwaarde is weergegeven in Figuur 2.
Figuur 2 - Verwacht boekwaardenverloop van de investeringen gemeente Brunssum, 2026 t/m 2105. Bedragen op prijspeil 2026. Het uitgavenpatroon in Figuur 1, in combinatie met het boekwaardeverloop in Figuur 2 leidt tot het lastenpatroon zoals weergegeven in Figuur 3. Hierin zijn ook de benodigde totale baten weergegeven; deze volgen de lastenontwikkeling zo goed mogelijk. Figuur 3 - Verwacht lasten- en batenverloop gemeente Brunssum, 2026 t/m 2105. Bedragen op prijspeil 2026.
GEMEENTELIJK WATERPROGRAMMA De benodigde inkomsten uit de rioolheffing zijn in onderstaande grafiek vertaald naar | Onderstaand is het verloop van de tariefsegalisatievoorziening weergegeven: het benodigde tarief. Tabel 6: Tarieven in de planperiode. Bedragen beleidsmatig (zonder indexatie) Jaar | Tarief (beleidsmatig) 2026 | € 288,36 (+3,8%) 2027 | € 299,32 (+3,8%) 2028 | € 310,69 (+3,8%) 2029 | € 322,50 (+3,8%) 2030 | € 334,75 (+3,8%) Tien jaar lang is een jaarlijkse stijging van 3,8% voorzien. Hierna is er 35 jaar achtereen een jaarlijkse daling van 0,2% voorzien. De resterende tijd van de doorgerekende periode kan het tarief gelijk blijven. Figuur 5: Saldo voorzieningen per 31/12 (vast prijspeil 2026) Risico’s Bij de interpretatie van de resultaten in dit hoofdstuk dient rekening te worden gehouden met de (actuele) onzekerheden die de rioolheffing zullen beïnvloeden, zoals kostenontwikkelingen | van | (bouw)materialen, | energiekosten, | rentestijgingen | en toenemende opgaven rondom klimaatadaptatie. Om een kostendekkende rioolheffing te behouden, dient deze telkens te worden geïndexeerd op basis van de optredende inflatie. Jaarlijks wordt, bij het vaststellen van de nieuwe programmabegroting, het te hanteren indexatiepercentage bepaald.
Naast deze indexatie moet tenminste de beleidsmatige verhoging behouden blijven voor een Figuur 4 - Verwacht verloop rioolheffing (WOZ-waarde tussen €30.000 en €1.000.000) | rioolheffing die aansluit bij dit plan. Wanneer het werkelijk aantal heffingseenheden gemeente Brunssum, 2026 t/m 2105. Bedragen op prijspeil 2026. achterblijft, zal het tarief naar rato daarvan extra verhoogd moeten worden, bovenop de indexatie en beleidsmatige verhoging. 8 | Onze referentie: CAFJXJ6FMRN5-256705387-218:01 - Datum: 17 december 2025 - Internal