Raadsvoorstel 202655817 (bijlage) Jaarstukken 2025 Gemeente Brunssum
Tekst van het document
720004), calamiteiten alsmede incidenteel onderhoud | zijn op factuurbasis afgerekend, kosten zijn variabel. Werkelijke bijdrage 2025 voor onderhoud BBB Molenvaart volgens contract € 22.538,88 (prod. 720002), incidenteel onderhoud a | lsmede stortkosten worden op factuurbasis afgerekend, kosten zijn variabel. Kosten WBL monitoring inzake huur apparatuur € 5.800,32 (prod.720004) 2025 | 2024 Werkelijke bijdrage | € 88.202 | € 89.359 (- 1,3 %) Vestigingsplaats | Roermond Zeggenschap | Geen vertegenwoordiger in AB Op welke wijze | De gemeente draagt bij door middel van financiële middelen | . wordt bijgedragen aan het programma? Risico’s financieel/ | Beleidsmatig gezien is het risico klein, het betreft een samenwerking tussen beleidsmatig | overheden met als doel het vergroten van kennis en minder kwetsbaar maken van het watersysteem. Ontwikkelingen | We hebben een samenwerkingsovereenkomst met alle Parkstad gemeenten, Waterschap Limburg, Waterschapbedrijf Limburg en Waterleidingmaatschappij Limburg afgesloten waarbij de gemeente Heerlen penvoerder is, passend binnen de reeds bestaande samenwerkingsover | eenkomst afvalwaterketen. 31-12-2024 | 31-12-2023 Omvang belang gemeente in verbonden partij | Niet bekend | Niet bekend Resultaat (voor bestemming) | € 0 | € | 0 Onderdeel van Waterschapsbedrijf Limburg en stelt geen eigen balans op. Eigen vermogen | n.v.t. | n.v.t.
Vreemd vermogen | n.v.t. | n.v.t. 150 Netto schuldquote | n.v.t. | n.v.t. Solvabiliteitsratio | n.v.t. | n.v.t. Structurele exploitatieruimte | n.v.t. | n.v.t. Naam verbonden partij | IBA Parkstad BV, programma 9 Jaar | 2025 Portefeuillehouder | Wilma van der Rijt Visie | IBA Parkstad is een transformatie | - en herstructureringsinstrument voor de regio Parkstad dat bestaande en nieuwe fysiek | -ruimtelijke en sociale projecten op een hoger plan brengt en haar hoogtepunt kende middels een Internationale Bau | - ausstellung in Parkstad in het i.v.m. corona tot 2022 uitgestelde expojaar. Doel/openbaar | Het versterken van de economische structuur van de regio. belang | Tot 2020 functioneert IBA Parkstad als laboratorium en is het een motor | voor vernieuwende ideeën en toonaangevende projecten, die Parkstad moeten gaan transformeren en vernieuwen. De IBA is daarbij te zien als een kwaliteitsmachine die voor het allerbeste staat. De projecten moeten in 2021 gereed zijn (of in uitvoering) en worden tijdens de slotmanifestatie van IBA in 2022 tentoongesteld. Financieel belang | product 310007/441200); er is geen bijdrage meer verschuldigd.
Vestigingsplaats | Heerlen Zeggenschap | 1 vertegenwoordiger in AVA Op welke wijze | Met de aanpak van IBA krijgen herstructurering en economische wordt bijgedragen | structuurversterking, maar ook de sociale agenda in Parkstad, een extra aan het programma? | kwaliteitsimpuls. Een IBA verbindt mensen en projecten met elkaar en brengt die projecten op een hoger plan: fysiek, econo | misch, sociaal en cultureel. IBA creëert zodoende een dynamisch uitvoeringsprogramma met een hoge graad van samenwerking. Risico’s financieel/ | De gemeentelijke bijdrage voor de duur van het project is | contractueel vastgelegd. beleidsmatig | Eventuele negatieve resultaten kunnen worden gedekt uit de opgebouwde algemene reserve. Ontwikkelingen | IBA Parkstad bevindt zich na afronding van het Expojaar in een afwikkelende fase. In deze fase, welke naar verwachting tot en met 2026 zal duren, dienen onder betrokken- en gezamenlijkheid van de aandeelhouders van IBA Parkstad BV nog verschillende werkzaamheden uitgevoerd te worden. Deze werkzaamheden betreffen de afwikkeling van de subsidievaststellingen en het borgen van het IBA | - archief. Om dit mogelijk te maken is besloten de Samenwerkingsovereenkomst te verlengen tot het moment waarop de laatste subsid | ievaststelling onherroepelijk is geworden en de BV opgeheven kan worden. Alle Brunssumse projecten zijn afgerond.
31-12-2024 | 31-12-2023 Omvang belang gemeente in verbonden partij | n.v.t. | n.v.t. Resultaat (voor bestemming) | € -91.871 | € -288.215 Eigen vermogen | € 307.623 | € 399.494 Vreemd vermogen | € 6.948.653 | € 7.299.518 Netto schuldquote | n.v.t. | n.v.t. Solvabiliteitsratio | 4,24% | 5,19% Structurele exploitatieruimte | n.v.t. | n.v.t. 151 Naam verbonden partij | Gegevenshuis, programma 10 Jaar | 2025 Portefeuillehouder | Vérénice Hermans Visie/Doel/openbaar | Behartiging van de (wettelijke) belangen van de deelnemers op het gebied van belang | de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT). Financieel belang | Geo-informatie 830030/438212; KlicWin 720001/438262; Mutatiesignalering WOZ 064100/441206 2025 | 2024 Werkelijke bijdrage | € 177.343 | € 153.464 (+15,56%) Vestigingsplaats | Landgraaf Zeggenschap | 1 vertegenwoordiger in AB Op welke wijze | De diensten die in het kader van de BGT worden afgenomen van het wordt bijgedragen | Gegevenshuis zorgen ervoor | dat de gemeente Brunssum aan haar wettelijke aan het programma? | verplichtingen inzake de BGT voldoet. Risico’s financieel/ | Door de beperkte afname van diensten bij het Gegevenshuis is er op dit moment beleidsmatig | geen sprake van beleidsmatige risico’s. Hierdoor | worden de financiële risico’s tot een minimum beperkt.
Ontwikkelingen | De dienstverlening van HGH op het gebied van de BGT en landmeetkundige diensten zijn intensief gemonitord en daar waar nodig aangepast. E.e.a. moet de basis vormen voor een vergaande centralisatie van het Beheer Openbare Ruimte (BOR) binnen gemeente Brunss | um. Vanaf 2023 is Brunssum aangesloten op het contract inzake mutatie signalering WOZ. In de voorgaande jaren werd de mutatiedetectie uitgevoerd door de BsGW. In 2025 hebben we ook het product huis-en kolkaansluitingen afgenomen. De kosten worden op projec | ten afgeboekt 31-12-2024 | 31-12-2023 Omvang belang gemeente in verbonden partij | 3,17% | 3,26% Resultaat (voor bestemming) | € 127.811 | € 200.509 Eigen vermogen | € 296.812 | € 376.281 Vreemd vermogen | € 1.682.532 | € 403.217 Netto schuldquote | - 5,92% | - 7,79% Solvabiliteitsratio | 15,00% | 48,27% Structurele exploitatieruimte | 2,69% | 4,30% Naam verbonden partij | BSGW Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen, programma 11 Jaar | 2025 Portefeuillehouder | Jaimy van Dijk Visie | Samenwerking gericht op kwaliteitsverbetering, efficiencyverhoging en kostenreductie. Doel/openbaar | Het heffen en invorderen van gemeentelijke belastingen. belang Financieel belang | (prod. 064100/441200); (*) 2025 incl. afrekening 2024 ad.
€ | -75.300 en vrijval overschot weerstandsvermogen ad.€ 11.401; restitutie rente € | -13.642 152 KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 153 2025 2024 Werkelijke bijdrage € 516.098 (-25,4%) € 691.777 Vestigingsplaats Roermond Zeggenschap 1 vertegenwoordiger AB Op welke wijze wordt bijgedragen aan het programma? Via de BSGW worden de gemeentelijke belastingen geïnd. Risico’s financieel/ beleidsmatig Eind 2023 is de Wet herwaardering proceskostenvergoeding WOZ (en bpm) aangenomen. De hierin opgenomen reductie van de proceskosten-vergoeding leidt tot lagere proceskosten (uitkerings- en uitvoeringskosten) bij BsGW . De verwachting was dat enkele maatregelen in het wetsvoorstel tot hogere uitvoeringskosten per bezwaar zouden leiden. Jaarlijks wordt een risicoanalyse gemaakt om het benodigde weerstandsvermogen vast te stellen. Als blijkt dat het weerstandsvermogen onvoldoende is of dat er een negatief resultaat behaald wordt in de jaarrekening dan worden deze bedragen in rekening gebracht bij de deelnemers van BsGW; of uitgekeerd aan de deelnemers in geval van een overschot. Het aandeel van Brunssum hierin bedraagt ± 2,2% Ontwikkelingen Proceskosten BsGW heeft nog steeds te maken met ncnp-no cure no pay-bedrijven.
Deze bedrijven veroorzaakten een relatief groot aantal van de jaarlijkse (WOZ- )bezwaren met de daaruit voortvloeiende proceskosten (uitvoerings- en uitkeringskosten). Wegens effectievere wetgeving en lagere vergoedingen daalt het aandeel proceskosten gestaag in de exploitatie BsgW en is inmiddels de hoofdoorzaak van het positieve begrotingssaldo. Project Inwinning Secundaire Objectkenmerken Het doel van het project Inwinning Secundaire Objectkenmerken is het terugwinnen van het vertrouwen bij de woningeigenaren in de overheid in het algemeen en de bepaling van de WOZ-waarde in het bijzonder door de woningeigenaren maximaal te betrekken bij het vaststellen van (een aantal van) de secundaire objectkenmerken en hierbij maximale transparantie te bieden. Tegengaan toenemende armoede Ook het nieuwe kabinet heeft in de miljoenennota maatregelen opgenomen om de toenemende armoede tegen te gaan en de koopkracht van de laagste inkomens te verbeteren, de zogenaamde bestaanszekerheid. Sociaal invorderen, vroegsignalering en schuldhulpverlening zijn instrumenten die hiervoor worden ingezet. Het percentage oninbaar zal mogelijk stijgen, hetgeen zal leiden tot lagere netto-belastingopbrengsten voor de deelnemers. Krapte op de arbeidsmarkt De grote krapte op de arbeidsmarkt houdt onverminderd aan.
In alle beroepsgroepen is sprake van een tekort aan personeel, voor ICT-ers geldt dit in het bijzonder. In dit kader wordt, analoog aan het zelf opleiden van taxateurs, nadrukkelijk ook gedacht aan het zelf opleiden van ICT-ers. Daarnaast is er de laatste en ook komende jaren sprake van leeftijds-gebonden uitstroom van medewerkers. BsGW anticipeert hier zo goed als mogelijk op, zodat de bijbehorende kennis bijtijds en zorgvuldig wordt overgedragen. Samenwerkingsportaal Vanaf 1 januari 2022 bestaat de verplichting om woningen te waarderen op basis van de gebruiksoppervlakte. Daarvoor gebruikte BsGW de bruto inhoud om woningen te waarderen. Voor het actueel houden en borgen van alle gegevens, heeft BsGW namens alle partijen de regie op zich genomen voor het aanschaffen van een applicatie, die in staat is om relevante gegevens voor zowel de BAG (gemeenten), de BGT als de WOZ (BsGW) op een efficiënte manier uit te wisselen en te tonen, zowel administratief als geografisch. Vanaf 2025 wordt jaarlijks een gebruikersoverleg door BsGW georganiseerd. Dit overleg is op verzoek van een aantal gebruikers ingesteld en onderstreept de gemeenschappelijkheid van het Samenwerkingsportaal.
Onderstaande punten zijn besproken aangaande de doorontwikkeling: • | Wegwerken verschillen in bouwjaren en gebruiksoppervlaktes • | Koppeling realiseren tussen Samenwerkingsportaal en RXmission • | Koppeling Samenwerkingsportaal en Vyzyr • | Rapportages via Vyzyr aanbieden aan deelnemers • | Bulkdocumenten BAG Verder is in 2025 extra aandacht besteed aan de BAG | -WOZ-koppeling. Deze koppeling is van belang om de data tussen de BAG en WOZ gelijk te houden. Een andere belangrijke doorontwikkeling is de mutatiedetectie. Het is de bedoeling dat ook de mutatiedetectie in de toekomst via het Samenwerkingsportaal wordt verwerkt. Informatiebeveiliging & Privacy Het is voor BsGW van cruciaal belang dat de continuïteit van de informatie en de informatievoorziening zijn gewaarborgd. Eventuele gevolgen van beveiligingsincidenten dienen tot een acceptabel niveau te worden beperkt. BsGW hanteert daarom diverse beheersmaatregelen, monitort dit niet alleen intern op naleving maar laat ook externe audits of onderzoeken uitvoeren hiernaar. Informatiebeveiliging krijgt ook steeds meer en extra aandacht van de externe accountant. Een van de beheersmaatregelen is uiteraard het voldoen aan de (Europese) wet- en regelgeving omtrent informatiebeveiliging. En op dat gebied zijn enkele ontwikkelingen aanstaande.
31-12-2024 | 31-12-2023 Omvang belang gemeente in verbonden partij | 2,21% | 2,22% Resultaat (voor bestemming) | € 3.723.000 | € -837.000 Eigen vermogen | € 5.224.000 | € -2.835.000 (*) EV 1-1-2023: incl. corr. OOP ad. -€ 4.000.000 Vreemd vermogen | € 11.562.000 | € 11.816.000 Netto schuldquote | -25,8% | 36,9% Solvabiliteitsratio | 31,1% | -31,6% Structurele exploitatieruimte | 23,6% | n.v.t. Naam verbonden partij | Bank Nederlandse Gemeenten NV, programma 11 Jaar | 2025 Portefeuillehouder | Jaimy van Dijk Visie/ Doel/openbaar | BNG Bank richt zich exclusief op het publieke domein in Nederland. Klanten zijn belang | onder meer gemeenten, woningcorporaties, energiebedrijven en zorg | - en onderwijsinstellingen. Ambitie is dat klanten de bank beschouwen als natuurlijke partner voor het financieren van hun maatschappelijke vraagstukken. Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen. Financieel belang | netto dividend (050003/852002) over afgelopen boekjaar 2025 | 2024 Werkelijke bijdrage | € 217.512 | € 187.182 (+16,2%) Vestigingsplaats | Den Haag 154 Zeggenschap | 1 vertegenwoordiger Op welke wijze | Dit zijn inkomsten die ingezet worden als algemene middelen. wordt bijgedragen aan het programma? Risico’s financieel/ | Er worden geen risico’s verwacht.
beleidsmatig Ontwikkelingen | BNG bank is tevreden met de financiële resultaten en wil door voortzetten van bestaand beleid de bank zijn van en voor het publieke domein. Het dividendpercentage is 50% van de winst. 31-12-2024 | 31-12-2023 Omvang belang gemeente in verbonden partij | p.m. | p.m. Resultaat (voor bestemming) | € 294 mln. | € 254 mln. Eigen vermogen | € 4.777 mln. | € 4.721 mln. Vreemd vermogen | € 123.164 mln. | € 110.819 mln. Naam verbonden partij | Enexis Holding N.V., programma 11 Jaar | 2025 Portefeuillehouder | Jaimy van Dijk Visie/ Doel/openbaar | Altijd en overal in het voorzieningengebied van Enexis kunnen | beschikken over belang | stroom en gas, tegen aanvaardbare aansluit | - en transporttarieven. Financieel belang | netto dividend (050003/852001); 2025 incl. € 17.493 opheffing vennootschap AtteroHolding 2025 | 2024 Werkelijke bijdrage | € 325.025 | € 87.485 (+371,52%) Vestigingsplaats | Zwolle Zeggenschap | Geen vertegenwoordiging Op welke wijze | Dit zijn inkomsten die ingezet worden als algemene middelen.
wordt bijgedragen aan het programma? Risico’s financieel/ | Enexis hanteert voor de boekjaren met ingang van 2025 een dividendbeleid van beleidsmatig | 50% van de nettowinst uit gewone bedrijfsvoering met een maximale uitkering van € 100 miljoen onder de voorwaarde dat deze uitkering er niet toe leidt dat Enexis binnen vijf jaar haar A rating profiel kan verliezen. De winst die niet wordt uitgekeerd, wordt opnieuw geïnvesteerd in Enexis. En dat zal leiden tot een hogere waarde per aandeel. Ontwikkelingen | De kasstromen uit operationele activiteiten en investeringen in (im)materiële vaste activa zijn in 2025 € 844 miljoen negatief (2024: € 567 miljoen negatief). Dit betekent dat in 2025 dagelijks ruim € 2 miljoen meer uitgaven aan energienetten dan we via tarieven ontvingen. Enexis investeerde in 2025 in totaal € 1,9 miljard. Om de investeringen te financieren g | af Enexis in 2025 twee keer een groene obligatie uit: in het voorjaar voor € 1 miljard en in het najaar voor € 500 miljoen. De belangstelling hiervoor | was groot, wat laat zien dat de markt vertrouwen heeft in hun aanpak. Met dank aan de aandeelhouders heeft Enexis in 2025 haar dividendbeleid kunnen aanpassen. Door een (geïndexeerd) plafond van € 100 miljoen in te stellen, houden | ze meer middelen in het bedrijf voor de noodzakelijke investeringen in het energienet en vergro | ot Enexis haar leenvermogen.
Door in te stemmen met een aangepast dividendbeleid leveren | de 155 aandeelhouders hier een belangrijke bijdrage aan. Dit is essentieel voor een betrouwbare energievoorziening voor iedereen. De nettowinst steeg in 2025 naar € 400 miljoen ten opzichte van € 254 miljoen in 2024, voornamelijk door een sterke omzetstijging. Door de gewijzigde Methodebesluiten zijn de tarieven voor 2025 hoger vastgesteld. De omzet bevat bovendien een nagekomen vergoeding voor de jaren 2022, 2023 en 2024. De impact hiervan op de nettowinst is circa € 185 miljoen. De hoge investeringen in het elektriciteitsnet om aan de stijgende vraag van de energietransitie te voldoen leiden ertoe dat de klanttarieven in de toekomst verder zullen stijgen. 31-12-2024 | 31-12-2023 Omvang belang gemeente in verbonden partij | 0,242% | 0,242% Resultaat (voor bestemming) | € | 254 mln. | € | 72 mln. Eigen vermogen | € 5.538 mln. | € 5.320 mln. Vreemd vermogen | € 5.140 mln. | € 5.140 mln. Netto schuldquote | n.v.t. | n.v.t. FFO/netto rentedragende schulden >12% | 23% | 21% Structurele exploitatieruimte | n.v.t. | n.v.t.
Naam verbonden partij | Solido, programma 11 Jaar | 2025 Portefeuillehouder | Vérénice Hermans Visie | Solido/PIT biedt haar klanten en gemeenten efficiënte en kwalitatief hoogwaardige diensten op het gebied van ICT en draagt zo bij aan een verbeterde bedrijfsvoering en dienstverlening van deze klanten en gemeenten aan hun burgers, bezoekers en bedrijven. Doel/openbaar | Het leveren van een continue ICT | -dienstverlening conform wet & regelgeving en belang | de eisen van de Informatiebeveiliging (BIO). Door samenwerking wordt kostenbeheersing en synergie nagestreefd. Financieel belang | (prod. 041112/441200); bijdragen inzake: applicaties, connectiviteit, devices, printers, projecten, storage, telefoons en accounts 2025 | 2024 Werkelijke bijdrage | € 1.585.209 | € 1.454.317 (+9%) Vestigingsplaats | Heerlen Zeggenschap | Vanaf 2025 is de GR Solido van een lichte centrumgemeente constructie overgegaan naar een volledige GR. Met de instelling van een algemeen en dagelijks bestuur. Aansturing op tactisch en operationeel niveau zal plaats vinden via het bedrijfsvoeringsoverleg waarin de contractm | anagers van alle deelnemers zijn vertegenwoordigd. In het DB neemt momenteel de portefeuillehouder Informatiemanagement van de gemeente Brunssum zitting.
Op welke wijze | De bijdrage van Solido heeft grotendeels betrekking op de verbetering van de wordt bijgedragen | informatievoorziening en de ambitie om te komen tot een excellente aan het programma? | gemeentelijke dienstverlening. De bijdrage is concreet te vertalen in de volgende onderdelen: • | Waarborgt voor haar deelnemers de continuïteit, bedrijfszekerheid en innovatiekracht van de IT-dienstverlening door beperking van organisatorische kwetsbaarheid; 156 • | Verhoogt de kwaliteit van processen, waardoor deelnemers beter kunnen functioneren; • | Levert een bijdrage aan efficiency door schaalvoordelen: het ontdubbelen van IT-voorzieningen, het beperken van de (stijgende) IT kosten; • | Inkoop voordelen doordat men voor deelnemers gezamenlijk soft | - en hardware inkoopt. Risico’s financieel/ | Bij de overgang naar de nieuwe GR-structuur is gekozen voor een vereenvoudigde beleidsmatig | kostensystematiek. Uitgangspunt in deze nieuwe systematiek is dat generieke kosten die ten behoeve van het functioneren van Solido als zodanig en het leveren van basisdienstverlening worden gemaakt, worden verdeeld met als verdeelsleutel het aantal gebruikte accounts. Specifieke kosten die worden gemaakt ten behoeve van één specifieke deelnemer worden 1 op 1 doorbelast.
Hierdoor zouden ongewenste financiële effecten kunnen ontstaan als er sprake is van onverwachte sterke fluctuaties in de afname van de basisdienstverlening door een deelnemer. Ontwikkelingen | De deelname aan Solido vormt voor Brunssum een randvoorwaarde om haar ambities op het vlak informatie- en procesmanagement in te kunnen vullen. De ontwikkelingen in de ICT zijn zodanig van aard en hebben een dusdanig tempo dat de deelname in een specialistische uitvoeringsorganisatie als Solido onontkoombaar lijkt te zijn. Lag de focus in eerste instantie bij de oprichting van Parkstad-IT nog bij het samenbrengen van operationele taken zien we nu een verschuiving naar een vergaande standaardisatie en samenwerking die niet alleen beperkt blijft tot de kern ICT-taken. Het rapport Berenschot waarin de toekomstvisie wordt geschetst laat zien welke route er zal worden gevolgd. Zie tevens de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel Informatiemanagement. 31-12-2024 | 31-12-2023 Omvang belang gemeente in verbonden partij | 9,1% | 10,5% Resultaat (voor bestemming) | € 737.166 | € | -62.149 Parkstad IT is onderdeel van de gemeente Heerlen en stelt vooralsnog geen eigen balans op. Eigen vermogen | n.v.t. | n.v.t. Vreemd vermogen | n.v.t. | n.v.t. Netto schuldquote | n.v.t. | n.v.t. Solvabiliteitsratio | n.v.t. | n.v.t. Structurele exploitatieruimte | n.v.t. | n.v.t.
Naam verbonden partij | NV Reinigingsdiensten Rd4, programma 11 Jaar | 2025 Portefeuillehouder | Jaimy van Dijk Visie | De NV Rd4 komt voort uit de gemeenschappelijke regeling Rd4. De middelen die nodig zijn om het huishoudelijk afval op te | halen en te verwerken kunnen eveneens worden ingezet in het kader van bedrijfsafval. Die activiteiten dienen echter wel fiscaal gescheiden te worden uitgevoerd. Het bedrijf is grotendeels afhankelijk van ontwikkelingen op de afvalmarkt en de economie. Doel/openbaar | De NV Reinigingsdiensten Rd4 heeft tot doel het tot stand brengen van een belang | doelmatige inzameling en vooral verwerking van bedrijfsafvalstoffen en het adviseren op het gebied van milieubeleid. Een en ander gebeurt met inachtneming van het provinciale milieub | eleidsplan en het door de overheid gevoerde afval- en grondstoffenbeleid. Financieel belang | netto dividend (050003/852002) over afgelopen boekjaar 157 2025 | 2024 Werkelijke bijdrage | € 41.049 | € 40.044 (+5,01%) Vestigingsplaats | Heerlen Zeggenschap | 1 vertegenwoordiger (2.769 aandelen van 29.525 aandelen geplaatst) Op welke wijze | De doelstellingen van N.V. Rd4 hebben geen directe relatie met een wordt bijgedragen | programma. De baten uit het dividend worden onder de algemene baten en lasten aan het programma? | verantwoord.
Risico’s financieel/ | De risico's van de NV zijn beperkt doordat de NV geen eigen voertuigen, beleidsmatig | medewerkers en activa heeft. De grootste restrisico’s zijn met name gelegen bij concurrentie hetgeen kan zorgen dat een deel van de omzet wegvalt. Dit risico wordt deels ondervangen door het gecreëerde weerstandsvermogen waardoor er gedurende een bepaalde tijd voor gekozen kan worden om de tarieven en marge naar beneden bij te stellen. Een altijd aanwezig risico is het risico op het uitblijven van betaling van de vorderingen. Een ander belangrijk risico is de ontwikkeling van de verwerkingstarieven welke zich negatief kunnen ontwikkelen. Echter omdat deze ontwikkeling vaak gecompenseerd kan worden door de tarieven richting de klanten aan te passen, is dit risico beperkt, temeer omdat de concurrentie meestal met dezelfde ontwikkeling van de verwerkingstarieven te maken krijgt. Mocht de winstuitkering stoppen, dan kan overwogen worden de NV op te heffen. Tussentijds vindt echter voortdurend bijstelling plaats.. Ontwikkelingen | Voortzetting van bestaand beleid. De afvalbranche blijft onder druk staan vanwege de sterke wisselwerking tussen de bedrijfskosten (kapitaal, arbeid, technologie, grondstoffen etc.) en de economie in Nederland alsmede de toenemende belastingdruk vanuit de rijksoverheid.
De verdere dóórontwikkeling van de op- en overslag locatie biedt de komende jaren betere afzetcondities en dus een concurrentievoordeel en wordt de NV minder afhankelijk van lokale verwerkers. In 2021 is een Strategisch Meerjarenplan 2022-2026 opgesteld met acties voor een transitieplan naar een circulaire economie en hierop afgestemde eigen duurzaamheidsambities. Vooralsnog zien we landelijk de circulaire ambities wel groeien maar er is nog geen substantiële daling van het algehele grondstoffenverbruik. Marktbarrières zoals hoge kosten voor circulair materiaal en de sterkte concurrentie met (goedkoper) niet-duurzame producten zijn bepalend voor het doorlopen van het transitieplan van Rd4. 31-12-2024 | 31-12-2023 Omvang belang gemeente in verbonden partij | 9,0% | 9,38% Resultaat (voor bestemming) | € 516.073 | € 433.378 Eigen vermogen | € 1.389.567 | € 1.306.872 Vreemd vermogen | € 965.885 | € 1.517.276 Netto schuldquote | n.v.t. | n.v.t. Solvabiliteitsratio | 58,99% | 46,28% Structurele exploitatieruimte | n.v.t. | n.v.t. 158 Naam verbonden partij | WML, Waterleidingmaatschappij Limburg NV, programma 11 Jaar | 2025 Portefeuillehouder | Vérénice Hermans Visie/Doel/openbaar | Verantwoordelijk voor de drinkwatervoorziening in de provincie Limburg | . belang Financieel belang | Er wordt geen dividend uitgekeerd.
Vestigingsplaats | Maastricht Zeggenschap | 1 vertegenwoordiger Op welke wijze wordt | Via dit aandelenbezit wordt de drinkwatervoorziening in de gemeente Brunssum bijgedragen aan het | gewaarborgd. programma? Risico’s financieel/ | Jaarlijks wordt, op basis van een organisatie brede risico-inventarisatie, een beleidsmatig | integraal WML auditplan opgesteld. Ontwikkelingen | De ontwikkeling van de financieringsbehoefte voor de komende jaren wordt voortdurend gemonitord. Jaarlijks wordt een treasury jaarplan opgesteld. De ontwikkeling van de rente op de kapitaalmarkt is en blijft voorlopig onvoorspelbaar. WML blijft de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt nauwlettend volgen. 31-12-2024 | 31-12-2023 Omvang belang gemeente in verbonden partij | n.v.t. | n.v.t. Resultaat (voor bestemming) | € | 11.696.000 | € | 4.693.000 Eigen vermogen | € 217.814.000 | € 206.106.000 Vreemd vermogen | € 403.411.000 | € 393.751.000 Netto schuldquote | n.v.t. | n.v.t. Solvabiliteitsratio | 35,1% | 34,4% Structurele exploitatieruimte | n.v.t. | n.v.t. 159 KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 160 PARAGRAAF 7 GRONDBELEID INLEIDING In deze paragraaf wordt het grondbeleid over 2025 toegelicht. De nadruk ligt daarbij op verslaglegging over het afgelopen jaar en een doorkijk op de korte termijn.
De informatie in de paragraaf maakt onderdeel uit van het begrotingsprogramma 9 Economie en toerisme en begrotingsprogramma 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing. Het grondbeleid is geen doel op zich, maar een middel om de visie van de gemeente te realiseren. Deze visie is onder andere vastgelegd in ‘Het KoersKompas’, dat uw Raad op 4 juni 2025 heeft vastgesteld. Hierin is onder andere opgenomen dat Brunssum zich inspant voor een gevarieerd aanbod voor alle doelgroepen als woonstad in het groen. BELEIDSUITGANGSPUNTEN: GRONDBELEID IN BRUNSSUM In de nota Grondbeleid 2024-2028 zijn de beleidskaders en spelregels vastgelegd voor de wijze waarop de gemeente het instrument grondbeleid wil inzetten om de beleidsdoelen op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling, volkshuisvesting, economie/werkgelegenheid en andere beleidsterreinen te realiseren. De nota bevat richtlijnen voor de wijze waarop de gemeente bestaand grondgebruik handhaaft en maatschappelijk gewenste ontwikkelingen realiseert, zodat dit past binnen de gemeentelijke ambities voor de ruimtelijke ontwikkelingen ter verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Deze maatschappelijk gewenste ontwikkelingen kunnen economische van aard zijn, maar ook doelstellingen van volkshuisvestelijke en/of ruimtelijke aard of duurzaamheid vallen hieronder.
Daarnaast bevat de nota uitgangspunten voor de organisatie bij de uitvoering van het grondbeleid, zoals het (financiële) beheer (planning, sturing en verantwoording). Bij nieuwe ontwikkelingen voert de gemeente Brunssum zgn. ‘situationeel grondbeleid’. Per locatie wordt in een zo vroeg mogelijk stadium de uitvoeringsstrategie bepaald. Bekeken wordt of actief dan wel faciliterend grondbeleid wordt toegepast of een mengvorm daarvan. Ongeacht de keuze streeft de gemeente naar een zo groot mogelijke regisserende rol in de gebiedsontwikkeling en veranderingen in de ruimtelijk-fysieke situatie. Met de paragraaf grondbeleid wordt inzicht verstrekt in de (financiële) positie van het grondbedrijf alsmede in de te verwachten resultaten. Voor de risico’s verwijzen we naar de paragraaf Weerstandsvermogen. FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN GRONDEXPLOITATIES Volgens nota Grondbeleid 2024-2028 vindt minimaal 1 x per jaar, bij de jaarrekening, een actualisatie plaats van alle lopende grondexploitatiecomplexen. Bij het opstellen van de Begroting 2026 heeft eveneens een actualisatie van de grondexploitatiecomplexen plaatsgevonden. De effecten van deze actualisatie is middels de 2e Bestuursrapportage in de begroting 2025 verwerkt.
Bij de actualisatie in het kader van de jaarrekening 2025 zijn in de exploitaties: • de kosten en opbrengsten over het jaar 2025 verwerkt; • vindt een aanpassing plaats van het kostenstijgingspercentage en het opbrengstenstijgingspercentage; • daarnaast is de fasering van de nog te maken kosten en opbrengsten tegen het licht gehouden en waar nodig aangepast. Het totale resultaat op netto contante waarde (oftewel de huidige waarde) is het saldo van de positieve en negatieve resultaten van alle grondexploitatieprojecten. KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 161 Rapportage Meerjaren Prognose Grondexploitaties De cijfers die in deze paragraaf grondbeleid worden vermeld zijn eveneens toegelicht in de Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG). In dit MPG worden de ontwikkelingen op portefeuilleniveau en projectniveau toegelicht en de belangrijkste verschillen ten opzichte van het vorig jaar verklaard. Winst en verliesnemingen Het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna BBV) schrijft voor dat geprognosticeerde verliezen op grondexploitaties direct moeten worden genomen door het vormen van een verliesvoorziening ter hoogte van het begrote tekort. Zie hiervoor het kopje ‘Reserves en voorzieningen verwachte tekorten grondexploitaties’.
Bij winstgevende exploitaties wordt winst genomen bij het afsluiten van het project, maar volgens de regels van het BBV, ook tussentijds indien voldoende zekerheid bestaat over de winst (zie hiervoor het kopje ‘Winstnemingen’). BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN BINNEN DE MAJEURE PROJECTEN Masterplan Treebeek • Wonen Zuid heeft kenbaar gemaakt dat de herontwikkeling van de voormalige gymzaal tot woningen niet leidt tot een rendabele businesscase. Onderzocht wordt op welke wijze wel invulling kan worden gegeven aan woningbouw. Masterplan Brunssum Centrum • De bestaande winkels/woningen binnen fase 1 en 2 van het Victoriapark zijn binnen het beschikbaar gestelde budget gesloopt. • In de koopovereenkomst van de herontwikkelingslocatie Lindeplein is opgenomen dat de gemeente bouwrijpe grond levert. Volgens de overeenkomst is de gemeenten verplicht de achtergebleven fundering op kosten van de gemeente te slopen. Deze sloopwerkzaamheden waren omvangrijker dan geraamd wat resulteert in een negatief effect op de grondexploitatie. • Op 10 december 2025 is Wonen Limburg Accent gestart met de bouw aan de Dorpstraat. • Het omgevingsplan ten behoeve van de Kloosterstraat is 3 juni 2025 vastgesteld en inmiddels ook onherroepelijk.
Boekwaarde Mutaties Boekwaarde CW per 1-1-2025 2025 31-12-2025 Kosten Opbrengsten Eindwaarde 1-1-2026 Masterplannen Masterplan Treebeek -496.328 16.846 -479.482 559.426 85.087 -5.143 -4.944 positief Masterplan C entrum 10.339.952 -1.250.316 9.089.636 5.088.214 3.574.541 10.603.309 9.791.740 negatief Totaal masterplannen 9.843.624 -1.233.470 8.610.154 5.647.640 3.659.628 10.598.166 9.786.796 negatief Overige complexen in exploitatie Oeloven -187.146 83.585 -103.562 252.114 518 148.034 145.132 negatief vm GTD locatie 1.462.687 55.316 1.518.002 1.613.875 1.657.734 1.474.143 1.335.177 negatief Rode Beek 246.448 13.009 259.457 67.155 102.772 223.839 210.928 negatief vm BSV terrein -143.055 11.961 -131.094 16.177 187.655 -302.572 -296.639 positief Totaal overige complexen 1.378.933 163.871 1.542.803 1.949.321 1.948.680 1.543.445 1.394.599 negatief TOTAAL GRONDEXPLOITATIES 11.222.557 -1.069.600 10.152.957 7.596.962 5.608.308 12.141.611 11.181.394 negatief TOTAAL C-STAAT 830 (excl. Strategische gronden) 10.152.957 -/- is voordeling exploitatieresultaat, + is nadelig exploitatieresultaat Nog te maken KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 162 STRATEGISCHE AANKOPEN Strategische aankopen dragen bij aan de ruimtelijke ontwikkeling van een gebied in de toekomst.
Om beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren kan het van belang zijn dat de gemeente strategische grondposities inneemt als de kans zich voor doet. Het betreft aankopen van gronden/panden die (nog) geen deel uitmaken van een bestaand exploitatiegebied en bijbehorende (grond) exploitatiebegroting. Strategische aankopen worden pas gedaan als de bewuste percelen grond/panden geografisch strategisch in het beoogde plangebied zijn gelegen én noodzakelijk worden geacht vanuit sturingsmogelijkheden. Een andere reden kan zijn dat de grond/het pand aangekocht wordt vanuit een mogelijk vereveningsperspectief of vanuit noodzaak tot planrealisatie (maatschappelijk rendement). Strategische verwerving moet worden bezien in het kader van de noodzaak/wens om een locatie ruimtelijk te ontwikkelen en de financiële en maatschappelijke rendementen van de aankoop.
In de nota Grondbeleid 2024-2028 zijn voor strategische aankopen de navolgende procedureafspraken opgenomen: • Het college heeft onder voorwaarden mandaat, tot het doen van strategische aankopen tot een bedrag van € 2.000.000; • Hiervoor is een werkbudget beschikbaar van eveneens € 2.000.000, waarvoor de volgende spelregels gelden: o het college neemt (na consultering van een raadsvertegenwoordiging) een gemotiveerd besluit tot het doen van een strategische aankoop; o de aankoop wordt administratief tijdelijk ten laste van het werkbudget strategische aankopen geboekt; o vervolgens wordt de aankoop onder staat van Materieel Vast Actief (MVA) verantwoord; o zodra de grondexploitatie voor het betreffende gebied is vastgesteld, wordt de aankoop tegen de dan geldende boekwaarde overgeheveld naar de grondexploitatie; • Verantwoording wordt afgelegd in de Jaarrekening van het betreffende boekjaar; • Zodra de aankoop niet meer op het werkbudget drukt, is weer het oorspronkelijke werkbudget beschikbaar (tot maximaal € 2.000.000). Nu het aangekochte perceel bij het Clemensdomein is ingericht als park betreft dit geen strategische aankoop meer en is de boekwaarde gerubriceerd als Materieel Vast Actief. Ultimo 2025 bedraagt het restant werkbudget strategische aankopen € 219.627. In onderstaande tabel zijn de strategisch verworven gronden weergegeven.
Jaar verwerving Perceel Ontwikkeling Verwervingskosten 2023 Diverse panden Gebiedsaanpak entree Rumpenerstraat € 1.011.773 2024 Diverse panden Gebiedsaanpak entree Rumpenerstraat € 768.600 TUSSENTIJDSE WINSTNEMING Op basis van de regelgeving van het BBV moet op positieve grondexploitaties winst worden genomen in het tijdvak waarin de winst wordt gerealiseerd en niet pas aan het einde van de looptijd van de grondexploitatie. Dit betekent dat voor positieve grondexploitaties tussentijdse winstneming aan de orde kan zijn. Het percentage gerealiseerde kosten en opbrengsten van de totale geraamde kosten en opbrengsten én de projectspecifieke risico’s bepalen de hoogte van de tussentijdse winstneming. Door veranderingen in marktomstandigheden kan het voorkomen dat er in voorgaande jaren te veel winst is genomen. Als dat het geval is moet er winst worden teruggeboekt. De berekening van de winstneming over 2025 is als volgt: Winstneming 2025 Treebeek | vm.
BSV Kosten totaal | € | 3.697.974 | € | 446.498 Kostenstijging | € | 23.718 | € | 96 Rentekosten | € | - | € | - Totale kosten op ew | € | 3.721.692 | € | 446.594 € | - Gerealiseerde kosten | € | 3.162.267 | € | 430.417 % gerealiseerd | 84% | 96% € | - Opbrengsten totaal | € | 3.721.749 | € | 748.510 Opbrengstenstijging | € | - | € | - Renteopbrengsten | € | 5.087 | € | 655 Totale opbrengsten op ew | € | 3.726.836 | € | 749.165 Opbrengsten gerealiseerd | € | 3.641.749 | € | 561.510 % gerealiseerd | 96% | 75% % gerealiseerd kosten en opbrengsten | 81% | 72% Saldo op ew | € | 5.144 | € | 302.571 Winstneming totaal | € | 4.271 | € | 218.567 Eerdere winstneming | € | 341 | € | 208.109 Nieuwe tussentijdse winstneming | € | 3.930 | € | 10.458 RESERVES EN VOORZIENINGEN VERWACHTE TEKORTEN GRONDEXPLOITATIES Het geprognosticeerd eindresultaat van een grondexploitatie kan negatief uitvallen. Voor dit geprognosticeerde verlies moet bij de vaststelling van deze grondexploitatie een verliesvoorziening worden getroffen. De voorziening wordt jaarlijks herijkt op basis van het meest actuele geprognosticeerde resultaat van de grondexploitatie.
Voorziening verwachte tekorten grondexploitaties Stand per 1 | -1-2025 | € | 11.032.020 Rentetoevoeging | 2% | € | 220.640 Toevoeging reserve | € | 230.317 € | 450.957 Stand per 31-12-2025 | € | 11.482.977 Mutaties voorziening Binnen de gemeente Brunssum wordt de voorziening gevormd tegen de contante waarde | . Dit heeft tot gevolg dat de gemeente jaarlijks de | verliesvoorziening moet aanvullen met de verplichte discontovoet van 2%. De stand van de voorziening per 31 | -12-2025 is gelijk aan de geprognosticeerde tekorten tegen contante waarde op basis van de geactualiseerde grondexploitaties. De belangrijkste mutaties betreffen de extra kosten van het bouwrijp maken Lindehof en de lagere verwachte opbrengst als gevolg van een lager bouwvolume in de grondexploitatie van de GTD | -locatie. 163 KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 164 ALGEMENE RESERVE GRONDEXPLOITATIE In december 2022 heeft de raad de Nota reserves en voorzieningen vastgesteld. Onderdeel daarvan is de ‘Algemene reserve grondexploitaties’. Het doel van de reserve is om een bufferfunctie te creëren voor het opvangen van risico’s en resultaten binnen het grondbedrijf. RISICO’S GRONDEXPLOITATIE Ruimtelijke projecten zijn altijd omgeven met risico’s.
Risico’s van operationele aard, strategische risico’s maar zeker ook risico’s van buitenaf, zoals economische omstandigheden, waarop de gemeente niet of nauwelijks kan sturen. Als algemene risico’s in de grondexploitaties van het grondbedrijf kunnen onder andere de onderstaande aspecten genoemd worden: • Conjuncturele risico’s: vertraging in de afzet als gevolg van een lage (of geen) economische groei. • Verwervingsrisico’s: het niet tijdig kunnen verwerven van gronden en het stijgen van aankoopprijzen of de noodzaak tot dure onteigening. • Ontwikkelingsrisico’s: milieuaspecten zoals bodemsanering, stortrechten, infrastructuur, archeologie, planschade etc. • Prijsontwikkelingen: het onvoorspelbaar bewegen van de prijzen van materialen en loonkosten als gevolg van geopolitieke gebeurtenissen. • Renterisico’s: de vraag naar bouwgrond/woningen verschuift verder de toekomst in en renteverliezen kunnen ontstaan. • Maatschappelijke en politieke invloeden: politieke besluitvorming omtrent de wijze waarop projecten worden uitgevoerd en ingevuld. Brunssum spant zich in om dit soort risico’s in de planontwikkeling te ondervangen. Dat gebeurt door het tijdig nemen van maatregelen en door een periodieke doorrekening van de grondexploitaties.
Bovendien wordt in de exploitatieberekeningen zoveel mogelijk rekening gehouden met de genoemde risico’s en worden de risico’s ook nog 2x per jaar gewogen en geactualiseerd bij het samenstellen van de paragraaf weerstandsvermogen. De projectspecifieke risico's blijken uit de jaarlijks te actualiseren exploitatieopzetten per complex. Voor een verwacht verlies op een complex wordt een voorziening getroffen, de voorziening te verwachten tekorten grondexploitaties. Normale risico’s dienen zo veel mogelijk binnen de grondexploitatie zelf te worden opgevangen. De risico’s rondom de grondexploitaties maken deel uit van het integrale risicomanagement. Doel hiervan is om organisatie breed de risico’s te kwalificeren en te kwantificeren en te koppelen aan het gemeentelijk Reserve grondexploitaties Stand per 1-1-2025 -€ Storting: Onttrekking: Stand per 31-12-2025 -€ Reserve bovenwijkse voorziening Stand per 1-1-2025 177.809€ Storting: - Onttrekking: - Stand per 31-12-2025 177.809€ KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 165 weerstandsvermogen. Alle mogelijk risico’s die niet worden opgevangen binnen de grondexploitaties zelf, zijn opgenomen in dit model. De risico’s die zijn meegenomen bij het hiervoor beschreven risicomanagement zijn opgenomen en beschreven in de paragraaf Weerstandsvermogen. Hier wordt kortheidshalve naar verwezen.
KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 166 PARAGRAAF 8 OPENBAARHEIDSPARAGRAAF Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden, ter vervanging van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo regelt het recht op informatie over alles wat de overheid doet. Toegang tot publieke informatie is sinds de Woo een expliciet recht van de inwoner geworden en dus ook een plicht voor de gemeente. Al tijdens het creëren van informatie moet rekening worden gehouden met de openbaarmaking. Dit vergt een cultuurverandering met betrekking tot de omgang van (openbare) informatie om onze informatiehuishouding op orde te krijgen. Met de indiensttreding van de Woo functionaris zijn er grote stappen gemaakt met het actief openbaar maken van informatie. Deze stappen zijn uitgevoerd door middel van het programma “Informatiehuishouding op orde” waarin de verbinding is gelegd met andere wettelijke normen (o.a. WMEBV, WDO, AVG en de WEP). In 2025 zijn alle interne processen geïdentificeerd die raakvlakken hebben met de Woo. Dit zal uiteindelijk als fundament dienen om te garanderen dat de actieve informatie volledig is en voldoet aan de eisen uit de AVG. In 2025 is het publicatieplatform voor actieve openbaarmaking in gebruik genomen.
Via dit platform wordt de informatie die de gemeente actief openbaar maakt toegankelijk voor inwoners, ondernemers, journalisten en andere belangstellenden. In lijn met het advies van de VNG* is de gemeente gestart met het actief openbaar maken van verschillende informatiecategorieën, vooruitlopend op de landelijke fasering (tranches). Hier vallen onder andere, de openbaar gemaakte Woo-verzoeken en de besluitenlijsten. Medewerkers worden per informatiecategorie geïnformeerd om de bewustwording en een juiste toepassing van de Woo in de werkprocessen en organisatie te borgen. Lakbeleid In 2025 is een eerste opzet gemaakt voor centrale lakrichtlijnen voor de omgang met openbaar te maken documenten en informatie. Deze richtlijnen zijn in 2025 nog niet formeel vastgesteld, omdat nadere aanscherping noodzakelijk is in verband met de eisen die voortvloeien uit de AVG en overige relevante wet- en regelgeving. Vaststelling en implementatie van het lakbeleid zijn gepland voor 2026. Woo-verzoeken Een Woo-verzoek kan door iedereen worden ingediend, zonder dat de verzoeker een bijzonder belang hoeft te hebben. Het verzoek kan mondeling, schriftelijk of elektronisch worden gedaan en moet de aangelegenheid of het document vermelden waarover informatie wordt gevraagd. Als het verzoek te algemeen is, moet het nader worden gepreciseerd.
Beslissingen op Woo-verzoeken moeten binnen vier weken worden genomen, met een mogelijke verlenging van twee weken bij complexe verzoeken. De afgehandelde Woo-verzoeken worden actief openbaar gemaakt via het publicatieplatform, waardoor inzicht wordt geboden in de behandeling en doorlooptijden. In 2025 heeft de gemeente Brunssum 27 Woo verzoeken ontvangen. Ter vergelijking in 2024 waren er dat 17, in 2023 24 en in 2022 waren het 22 verzoeken. *Advies van de VNG: https://vng.nl/nieuws/verdere-inwerkingtreding-woo-opnieuw-uitgesteld KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 167 JAARREKENING 2025 KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 168 1.
OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN Bedragen in Euro Raming begrotingsjaar 2025 Raming begrotingsjaar 2025 Realisatie voor wijziging na wijziging begrotingsjaar 2025 Omschrijving programma Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 01 Bestuur en burger -493.235 4.024.254 3.531.019 -510.235 4.088.531 3.578.296 -612.769 4.675.284 4.062.514 02 Veiligheid -18.876 3.599.447 3.580.571 -1.596.526 5.021.565 3.425.039 -2.101.360 5.257.747 3.156.387 03 Sociaal Domein -12.824.984 60.358.112 47.533.129 -14.364.400 63.899.494 49.535.094 -15.030.781 64.883.866 49.853.085 04 Volksgezondheid -140.000 1.699.342 1.559.342 -289.624 1.950.338 1.660.714 -253.516 1.937.790 1.684.275 05 Onderwijs en educatie -2.360.178 4.599.051 2.238.873 -2.382.468 5.150.377 2.767.909 -2.639.098 5.458.371 2.819.273 06 Verkeer,vervoer en waterstaat -145.117 4.292.490 4.147.373 -395.117 4.912.335 4.517.218 -630.346 5.407.528 4.777.182 07 Sport, cultuur en recreatie -810.842 7.437.219 6.626.377 -1.011.822 8.337.779 7.325.957 -1.135.499 8.391.005 7.255.506 08 Milieu en duurzaamheid -9.552.520 8.236.889 -1.315.631 -10.952.214 9.766.149 -1.186.065 -10.618.185 9.533.213 -1.084.971 09 Economie en toerisme -456.204 1.217.986 761.782 -399.662 1.181.331 781.669 -253.369 884.664 631.295 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing-6.190.789 9.371.663 3.180.874 -6.934.029 10.103.377 3.169.348 -5.391.338
8.083.898 2.692.560 Subtotaal programma's -32.992.745 104.836.453 71.843.708 -38.836.097 114.411.276 75.575.179 -38.666.262 114.513.367 75.847.105 Beheer overige gebouwen en gronden(XT-03) -133.066 310.535 177.469 -67.983 233.452 165.469 -96.025 261.494 165.469 Overhead XT-04 -745.948 16.080.003 15.334.055 -1.028.444 16.714.297 15.685.853 -1.717.638 17.274.860 15.557.222 Sub-totaal taakveld XT-03+XT-04 -879.014 16.390.538 15.511.524 -1.096.427 16.947.749 15.851.322 -1.813.663 17.536.354 15.722.691 Algemene Dekkingsmiddelen OZB woningen -4.935.102 0 -4.935.102 -4.935.102 0 -4.935.102 -4.921.390 0 -4.921.390 OZB niet-woningen -1.884.469 0 -1.884.469 -1.814.469 0 -1.814.469 -1.970.952 0 -1.970.952 Belastingen overig -257.440 685.315 427.875 -257.440 598.614 341.174 -227.882 632.212 404.330 Algemene uitkering gemeentefonds -82.013.988 0 -82.013.988 -85.868.018 0 -85.868.018 -85.483.738 0 -85.483.738 Overige baten en lasten -277.848 343.253 65.405 -277.848 390.753 112.905 -446.367 497.656 51.289 Treasury -1.031.617 460.232 -571.385 -1.246.617 585.232 -661.385 -1.328.634 503.655 -824.979 Vennootschapbelasting 0 0 0 0 0 0 0 -2.387 -2.387 Post Onvoorzien 0 1 1 0 1 1 0 0 0 Subtotaal algemene dekkingsmiddelen -90.400.464 1.488.801 -88.911.663 -94.399.494 1.574.600 -92.824.894 -94.378.963 1.631.136 -92.747.827 Gerealiseerde totaal van baten en lasten -124.272.223 122.715.792 -1.556.431
-134.332.018 132.933.625 -1.398.393 -134.858.888 133.680.857 -1.178.031 Toevoeging/onttrekking aan reserves -1.635.087 2.191.191 556.104 -6.504.159 7.902.552 1.398.393 -7.127.320 7.998.750 871.430 Gerealiseerde resultaat -125.907.310 124.906.983 -1.000.327 -140.836.177 140.836.177 0 -141.986.208 141.679.607 -306.601 KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 169 Voor een analyse van de afwijkingen tussen de ramingen en de werkelijke cijfers over 2025, wordt verwezen naar de programmaverantwoording in het jaarverslag. Hier staan de analyse per programma op taakveldniveau. Begrotingsrechtmatigheid (overschrijding lasten) De begrotingsrechtmatigheid wordt per afzonderlijk programma beoordeeld. Hierbij worden alleen de lasten beoordeeld. Indien de werkelijke lasten meer dan € 50.000 hoger zijn dan het door de raad vastgestelde budget, is er sprake van een begrotingsonrechtmatigheid. De rechtmatigheidsfouten uit hoofde van het begrotingscriterium (overschrijding lasten) bedragen in totaal € 3.329.464. Deze afwijkingen worden hieronder toegelicht en worden als acceptabele begrotingsafwijkingen aangemerkt: Programma 1 Bestuur en burger: overschrijding € 587.000. De afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt door: • de jaarlijkse dotatie aan de APPA-voorziening.
Deze voorziening wordt vastgesteld op basis van de contante waarde van de toekomstige verplichtingen. In 2025 valt deze contante waarde hoger uit dan eerder bij de begroting was geraamd. Dit komt onder meer door aanpassingen in actuariële uitgangspunten en een actualisatie van de verplichtingen binnen de voorziening (N 633); • een voordeel binnen raadscommunicatie. In 2025 is gestart met het thema raadscommunicatie. Door opstartproblemen en het snelle vertrek van de geworven medewerker is pas in december daadwerkelijk gestart met de werkzaamheden. Hierdoor is het grootste gedeelte van het budget in 2025 niet benut (V 93). De dotatie aan de APPA-voorziening vindt plaats conform de geldende financiële richtlijnen. De afwijking heeft geen impact op de reguliere operationele uitgaven van de gemeente en betreft een administratieve correctie om de voorziening op het juiste niveau te brengen. De overschrijding op dit programma wordt aangemerkt als een begrotingsonrechtmatigheid, maar wordt als acceptabel beschouwd. De overschrijding vloeit hoofdzakelijk voort uit de verplichte actualisatie van de APPA-voorziening en past daarmee binnen bestaande verplichtingen en bestaand beleid. Programma 2 Veiligheid: overschrijding € 236.000. De overschrijding wordt veroorzaakt door: • hogere uitgaven voor de opvang van Oekraïners.
In de 1e Bestuursrapportage 2025 is hiervoor vanuit het voorzichtigheidsprincipe een prognose gemaakt aan zowel de inkomstenkant als de uitgavenkant. Het betreft een SPUK-regeling. Door fluctuaties in aantallen opvangplekken en prijsschommelingen wijken de uitgaven en inkomsten af van de begroting. Het verschil bij de uitgaven wordt met name veroorzaakt door prijsstijgingen en huurverhogingen van de diverse opvanglocaties (N 174); • meerdere posten binnen openbare orde en veiligheid (N 62). Het gaat onder meer om: o versterking van toezicht en handhaving in de openbare ruimte; o uitbreiding van cameratoezicht; o stijging van het aantal opgelegde tijdelijke huisverboden; o extra investeringen in vervanging en aanvulling van kleding en uitrusting van boa’s. De overschrijding op dit programma wordt aangemerkt als een begrotingsonrechtmatigheid, maar wordt als acceptabel beschouwd. Voor de opvang van Oekraïners staan direct gerelateerde inkomsten tegenover de hogere lasten. De overige overschrijding hangt samen met de uitvoering van bestaand veiligheidsbeleid en past daarmee binnen de door de raad vastgestelde beleidskaders. Programma 3 Sociaal Domein: overschrijding € 984.000. KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 170 De overschrijding wordt veroorzaakt door meerdere ontwikkelingen binnen het sociaal domein.
Daarbij is sprake van zowel voordelen als nadelen: • binnen Samenkracht en burgerparticipatie zijn minder middelen besteed dan begroot. Dit komt doordat de drie pijlers na de zomer organisatorisch zijn uitgewerkt en de overgang naar uitvoering zorgvuldig is vormgegeven. Daarnaast is sprake van vertraging bij onderdelen van de lokale inclusieagenda (V 82); • binnen de inkomensregelingen zijn minder uitgaven gerealiseerd voor Bbz-uitkeringen en IOAZ voor zelfstandigen. Ook zijn minder ondernemers aangemeld voor schuldhulpverlening dan voorzien, zijn lagere uitvoeringskosten vanuit ISD BOL gerealiseerd en is eerder betaalde BTW over de jaren 2021 tot en met 2024 gecorrigeerd (V 442); • binnen begeleide participatie zijn de lasten hoger dan begroot. Dit heeft onder meer betrekking op WSP en WOZL, waarbij tegenover hogere lasten ook hogere baten staan. Daarnaast zijn de kosten voor de uitvoering van de banenafspraak hoger uitgevallen door cao-ontwikkelingen en een nabetaling op salarissen. Ook zijn de kosten voor de uitstroom van inburgeraars hoger uitgevallen (N 538); • de uitgaven voor de Wet inburgering zijn hoger dan begroot.
Deze uitgaven zijn declarabel via de SPUK Inburgering (N 102); • binnen Wmo-hulpmiddelen zijn de lasten hoger door een nabetaling voor de afhandeling van een contract met een oude leverancier, een lichte volumestijging en indexatie van tarieven voor woningaanpassingen en hulpmiddelen (N 288); • binnen de jeugdhulp zijn de lasten per saldo hoger dan begroot. Met name de lasten voor jeugdhulp ambulant lokaal, jeugdhulp ambulant regionaal en jeugdhulp met verblijf regionaal zijn hoger uitgevallen. Daartegenover staan voordelen bij enkele andere onderdelen van de jeugdhulp, waaronder jeugdhulp met verblijf lokaal en jeugdbescherming; • binnen PGB Wmo zijn de lasten lager dan begroot. De beoogde beweging naar meer inzet van pgb in plaats van zorg in natura is echter minder succesvol gebleken dan geraamd (V 300). De overschrijding op dit programma wordt aangemerkt als een begrotingsonrechtmatigheid, maar wordt als acceptabel beschouwd. De afwijkingen hangen samen met open-eindregelingen, wettelijke taken, direct gerelateerde baten en bestaand sociaal beleid. Daarmee passen de overschrijdingen binnen de door de raad vastgestelde beleidskaders. Programma 5 Onderwijs en educatie: overschrijding € 308.000. De overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere lasten binnen bestaande onderwijs- en maatschappelijke accommodaties (N 293).
Het gaat onder meer om: • verhoging van de jaarlijkse exploitatiebijdrage aan de brede scholen; • kosten voor de uitbreiding/renovatie van Benjamin; • onvoorziene uitgaven voor achterstallig onderhoud aan het Romboutsgebouw; • onvoorziene uitgaven voor BMV Bronsheim; • hogere energielasten voor gas en elektra bij verschillende accommodaties. Het resterende verschil betreft overige kleinere afwijkingen binnen het programma. De overschrijding op dit programma wordt aangemerkt als een begrotingsonrechtmatigheid, maar wordt als acceptabel beschouwd. De lasten hangen samen met bestaande onderwijshuisvesting, exploitatie van accommodaties en noodzakelijke onderhouds- en energielasten binnen bestaand beleid. Programma 6 Verkeer, vervoer en waterstaat overschrijding € 495.000. De overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door: • het omzetten van de reserve MOP-onderhoud wegen naar een voorziening. Hierdoor ontstaan op taakveld XT-21 Verkeer en vervoer hogere lasten door een dotatie aan de voorziening (N 564); KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 171 • een voordeel op de kapitaallasten MOP-wegen, doordat het krediet voor vervangingsinvesteringen wegen nog niet volledig is benut. Gestarte investeringen worden pas in het komende jaar afgerekend en geactiveerd (V 69).
Tegenover de hogere last door de dotatie aan de voorziening staat op taakveld XT-010 Mutaties reserves binnen programma 11 een hogere bate door het vrijvallen van de betreffende reserve. Per saldo is deze verwerking budgettair neutraal. De overschrijding op dit programma wordt aangemerkt als een begrotingsonrechtmatigheid, maar wordt als acceptabel beschouwd. De overschrijding vloeit hoofdzakelijk voort uit een technische omzetting van de reserve MOP wegen naar een voorziening. De hiermee samenhangende verwerking wordt via de jaarrekening aan de raad voorgelegd. Programma 7 Sport, cultuur en recreatie: overschrijding € 51.000 De overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door: • hogere energielasten en onvoorziene uitgaven voor cultuurtechnisch onderhoud bij een aantal sportaccommodaties (N 207); • een voordeel op de kapitaallasten voor plantsoenen en dergelijke. Dit wordt veroorzaakt doordat de investeringen in het Vijverpark en de herinrichting van het Emmapark nog niet zijn afgerond en daarom nog niet zijn geactiveerd. Activering vindt plaats nadat de werkzaamheden volledig zijn afgerond (V 124). Het resterende verschil betreft overige kleinere afwijkingen binnen het programma. De overschrijding op dit programma wordt aangemerkt als een begrotingsonrechtmatigheid, maar wordt als acceptabel beschouwd.
De overschrijding hangt samen met bestaande gemeentelijke accommodaties en noodzakelijke onderhouds- en energielasten binnen bestaand beleid. Programma 11 Algemene dekkingsmiddelen: overschrijding € 667.000 De overschrijding wordt veroorzaakt door: • extra personeelskosten en externe inhuur in verband met ziekte, ouderschapsverlof en tijdelijke vervanging (N 561); • een toevoeging aan de voorziening dubieuze debiteuren, omdat sprake is van een verhoogd risico op het innen van deze vorderingen (N 107). De overschrijding op dit programma wordt aangemerkt als een begrotingsonrechtmatigheid, maar wordt als acceptabel beschouwd. De overschrijding hangt hoofdzakelijk samen met personele verplichtingen, noodzakelijke externe inhuur en een waarderingscorrectie via de voorziening dubieuze debiteuren. Deze onderdelen passen binnen bestaande verplichtingen en bestaand beleid. Daarnaast is binnen programma 11 sprake van een niet-geraamde storting in de reserve MOP wegen onderhoud van circa € 96.000. Deze post betreft een reservemutatie en maakt daarom geen onderdeel uit van de hierboven opgenomen lastenoverschrijding van € 667.000. De mutatie houdt verband met de technische verwerking rondom het meerjarig onderhoud wegen en wordt via de jaarrekening afzonderlijk aan de raad voorgelegd.
Aansluiting totaal begrotingsonrechtmatigheden (overschrijding lasten) De rechtmatigheidsfouten uit hoofde van het begrotingscriterium bedragen in totaal € 3.329.464. Dit bedrag bestaat uit de lastenoverschrijdingen binnen programma 1, 2, 3, 5, 6 en 7 en de relevante lastenoverschrijding binnen programma 11 Algemene dekkingsmiddelen. Deze overschrijdingen worden in de jaarrekening toegelicht en worden als acceptabele begrotingsafwijkingen aangemerkt. Onderdeel | Bedrag Programma 1 Bestuur en burger | € 586.753 Programma 2 Veiligheid | € 236.184 Programma 3 Sociaal Domein | € 984.370 Programma 5 Onderwijs en educatie | € 307.997 Programma 6 Verkeer, vervoer en waterstaat | € 495.191 Programma 7 Sport, cultuur en recreatie | € 51.499 Programma 11 Algemene dekkingsmiddelen | € 667.470 Totaal | € 3.329.464 De afwijkingen worden aangemerkt als begrotingsonrechtmatigheden, omdat de werkelijke lasten hoger zijn dan de door de raad vastgestelde budgetten. De afwijkingen worden echter als acceptabel beschouwd, omdat zij samenhangen met bestaande verplichtingen, wettelijke taken, open-eindregelingen, direct gerelateerde baten, technische verwerkingen en/of bestaand beleid. Daarmee leiden deze afwijkingen niet tot niet-acceptabele rechtmatigheidsfouten.
Rapportage begrotingsafwijkingen (over- en onderschrijding van baten of onderschrijding van lasten) Indien de baten hoger of lager zijn dan begroot, of de lasten lager zijn dan begroot, is geen sprake van een begrotingsonrechtmatigheid, mits deze afwijkingen in de jaarrekening zijn toegelicht. Om die reden zijn deze afwijkingen, indien groter dan € 50.000, hieronder per programma opgenomen. Programma 1 Bestuur en burger: overschrijding baten € 103.000 De overschrijding van de baten wordt voornamelijk veroorzaakt door: • | meer aanvragen voor reisdocumenten dan voorzien; • | hierdoor zijn meer leges ontvangen dan begroot (V 105). Programma 2 Veiligheid: overschrijding baten € 505.000 Voor de post Opvang Oekraïne is er in de 1e Bestuursrapportage 2025 vanuit het voorzichtigheidsprincipe een prognose gemaakt aan zowel de inkomstenkant als uitgavenkant. Het betreft hier een SPUK regeling. Gezien de voortdurende fluctuaties in aantallen en prijsschommelingen wijken de uitgaven en inkomsten af van de begroting. De inkomsten zijn hoger als gevolg van meer beschikbare opvangplekken (V 477). Programma 3 Sociaal domein: overschrijding baten € 666.000.
De overschrijding van de baten wordt veroorzaakt door: • | een positievere afrekening van de GR WSP en WOZL over 2024 dan eerder geraamd | (V 462); • | hogere declarabele baten via de SPUK Inburgering, doordat een deel van de uitgaven voor de Wet inburgering declarabel is (V 306); • | een terugbetaling aan het Rijk in verband met de afrekening TOZO (N 99). Programma 5 Onderwijs en educatie: overschrijding baten € 257.000. De overschrijding van de baten wordt veroorzaakt door: • | hogere ontvangsten vanuit de SPUK Onderwijsachterstandenbeleid dan begroot; • | een ontvangst vanuit de Regio Deal in verband met de afrekening Gezonde Basisschool van de Toekomst 2022-2025. Deze onderdelen verklaren gezamenlijk de hogere baten | (V 257). Programma 6 Verkeer, vervoer en waterstaat: overschrijding baten € 235.000. De overschrijding op de baten wordt veroorzaakt door de volgende onderdelen (V 235): • | vergoeding ontvangen o.b.v. Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik die betrekking hadden op 2023 en 2024; • | vergoeding van derden ten behoeve van openbare prullenbakken; 172 KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026 Paraaf: PBO 173 • meer vergoedingen ontvangen van derden voor herstelwerkzaamheden die uitgevoerd zijn door de gemeente. Dit overschot is toegevoegd aan ‘’reserve wegen’’ omdat herstelwerkzaamheden veelal later volgen.