Raadsvoorstel 202612888 (bijlage) bijlage 2 Pedagogisch fundament IKC Oost 2025

PEDAGOGISCH FUNDAMENT

INCLUSIEF

C ENTRUM OOST

Basisschool Meander SBO de Boemerang Peuteropvang Pluk - onderdeel van CMWW Kinderopvang Humankind Gemeente Brunssum

INHOUD Inleiding Inclusie Visie op de wereld, de wijk Samenwerken in de wijk Visie op het kind Visie op het IKC Pedagogische didactische visie Een veilige basis Spelen, ontwikkelen en leren Samenwerken met ouder(s) / verzorger(s)

INLEIDING In Brunssum staat het IKC Brunssum Oost. In Brunssum Oost ontwikkelen we een Inclusief Kind Centrum (IKC). Dit is een plek waar kinderen en ouder(s) /verzorger(s) meer dan welkom zijn, waar alle kinderen kunnen groeien en bloeien. Wij zijn trots op onze wijk, op onze bewoners en zien de vele kansen die de jonge generatie met zich meedraagt. Vanuit deze kansen begeleiden wij kinderen zo optimaal mogelijk. Ieder kind vraagt van ons iets anders. En dat gaan wij bieden, vanuit de diverse opvang-, schoolen zorgmogelijkheden die aanwezig zijn: Kinderopvang door Humankind baby- (0-2 jaar), peutergroep (2-4 jaar) en buitenschoolse opvang (4-13 jaar), Peuteropvang Pluk door CMWW, Bs. Meander en SBO De Boemerang door Onderwijsstichting MOVARE. De Gemeente Brunssum is ook een belangrijke partner bij de ontwikkeling van het IKC. De gemeente is verantwoordelijk voor wat betreft huisvesting, onderwijsachterstandenbeleid en voor-/vroegschoolse educatie (VVE). Wij zijn, door deze professionele verscheidenheid, dus onderscheidend. Alles in één gebouw, waarbij iedereen elkaar weet te vinden, de lijnen kort zijn en vanuit één heldere visie wordt gewerkt. Elk kind verdient een optimistische blik op kansen, ontwikkelen en leren. Vanuit dit perspectief kijken we samen wat er nodig is. Intern hebben we namelijk een rijk scala aan mogelijkheden en kunnen we gerichte aanpassingen realiseren.

Vanuit de centrale plek die het IKC inneemt in Brunssum weten we samenwerkingspartners aan ons te binden, ten behoeve van het zo optimaal opgroeien van kinderen binnen het gezin en de wijk. In dit pedagogisch didactisch fundament staan beschreven onze visie op inclusie, de wijk, het kind en het IKC. Daarna volgt onze pedagogische didactische visie, die vervolgens uitgewerkt wordt in de volgende thema’s:

Spelen, ontwikkelen en leren Een veilige basis Samen werken met ouder(s) /verzorger(s)

Samenwerken in de wijk

3/12

Vanuit dit fundament worden de beleidsdocumenten van het IKC geschreven en komen de praktische werkwijzen tot stand die richting geven aan onze uniforme manier van werken. Voor de stuurgroep en de ontwikkelgroepen IKC Brunssum Oost vormt dit fundament de basis. De koers van waaruit wij denken en handelen.

INCLUSIE Een inclusieve samenleving is een open samenleving waar iedereen ertoe doet en van waarde is ongeacht de verschillen. Een inclusieve samenleving is een gemeenschap waarin verschillen tussen mensen vanzelfsprekend en waardevol zijn. Ieder kind, iedere ouder en iedere medewerker hoort erbij, draagt bij en krijgt de ruimte om op een eigen manier mee te doen. Binnen ons IKC betekent dit dat iedereen welkom is en kan deelnemen op basis van gelijkwaardigheid. We creëren een toegankelijke speel-, leer- en ontwikkelomgeving waarin kinderen samen leren, spelen en groeien. Verschillen zijn daarin geen uitzondering, maar een bron van ontmoeting en verrijking. Vanuit een sterke pedagogische en didactische basis geven wij alle kinderen de kans hun talenten te ontdekken, te leren en hun stem te laten horen. Ons IKC-team werkt vanuit het principe van normaliseren: kinderen groeien zo veel mogelijk op in de gewone dagelijkse omgeving, met ruimte om zichzelf te zijn. Waar extra ondersteuning nodig is, wordt dit ingebed in de bestaande context, zodat ieder kind zich op een natuurlijke manier kan ontwikkelen. We werken nauw samen met ouders en zien hen als volwaardige partners in de opvoeding. In open en gelijkwaardige gesprekken stemmen we verwachtingen en behoeften af, zodat kinderen de beste kansen krijgen.

Daarbij zetten we preventie, vroegsignalering en samenwerking in als natuurlijke onderdelen van ons pedagogisch en didactisch handelen – altijd laagdrempelig en in verbinding met de directe omgeving.

4/12

Binnen het IKC versterken onderwijs en opvang elkaar door gebruik te maken van ieders expertise. Samen bouwen we aan een gemeenschap waarin ieder kind kan groeien in vertrouwen, veerkracht, verbondenheid en veel kennis kan opdoen.

VISIE OP DE WERELD, DE WIJK De wereld van ieder kind speelt zich in eerste instantie af binnen het gezin waarin het geboren wordt. Langzaam wordt deze wereld groter, de familie, de wijk, de kinderopvang, de peuteropvang (Voorschoolse Educatie). Met 4 jaar gaat het kind naar de basisschool, eventueel gecombineerd met de buitenschoolse opvang. Daarna zijn er meerdere mogelijkheden voor kinderen om ervaringen op te doen en hun talenten te ontdekken. Ook de digitale wereld maakt onderdeel uit van de leefwereld van onze kinderen. Elk kind komt vanuit het gezin met een eigen geschiedenis. Wij kunnen kinderen nooit los zien van deze geschiedenis en de huidige omgeving waarin het opgroeit. Ook de kinderen van IKC Brunssum Oost brengen hun eigen ervaringen mee die zij opdoen thuis, en in de wijk. Deze inbedding van ons IKC in de wijk vinden wij een belangrijk startpunt. Wij kennen de achtergronden van de gezinnen en de ontwikkelingen binnen Brunssum. Wij gaan uit van de kracht van de inwoners van Brunssum. We zien deze dagelijks in de kinderen en ouder(s) /verzorger(s). Door juist op deze kracht in te zetten creëren we een klimaat in ons IKC waarin iedereen gezien wordt en kan groeien. Ons IKC draagt bij aan de ontwikkeling van de kinderen. Hierbij zoeken wij de verbinding met de wijk, de gezinnen en de partners in het voorliggend veld.

Wij willen herkenbaar zijn, de plek waar niet alleen de kinderen gezien worden en kansen krijgen. Maar ook de ouder(s) /verzorger(s), bewoners en samenwerkingspartners. Een centrale plek in de wijk waar het fijn is om samen te komen, te ontwikkelen, te leren, plezier te maken en te ontmoeten.

SAMENWERKEN IN DE WIJK

5/12

Ons IKC is een vindplaats, hier komen kinderen en ouder(s) /verzorger(s) vanuit de wijk samen. Wij staan open voor brede samenwerking met partners in de wijk en de Gemeente Brunssum. Wij zoeken de verbinding vanuit het principe: samen kunnen we kinderen meer kansen bieden om zich optimaal te ontwikkelen. Wij vormen hiermee een centrale plek in de wijk waarin het onze intentie is om alle kinderen in een rijke context van onderwijs en opvang te bedienen. .

VISIE OP HET KIND Elk kind wordt geboren als een onderzoeker. Vol verwondering gaat het kind het leven ontdekken, met vallen en opstaan. De jonge baby leert zijn lijf kennen met al zijn mogelijkheden, de handjes ontdekken elkaar, de voetjes worden vastgepakt, van rollen naar kruipen en van kruipen naar staan en lopen. Ondertussen worden allerlei materialen aan onderzoeken onderworpen: hard, zacht, koud, warm, etc. Juist deze onderzoekende houding ligt aan de basis van ontwikkelen, leren en welbevinden. Deze koesteren wij. Wij zorgen voor een uitdagende speel- en leeromgeving waarin de onderzoekende houding volledig tot zijn recht kan komen. Mochten er redenen zijn waardoor het kind deze onderzoekende houding niet tot uiting kan brengen, dan gaan wij dit nader bekijken en krijgt het kind de tijd en ruimte met eventuele passende begeleiding om zich optimaal te ontwikkelen. Een veilige basis ligt ten grondslag aan de ontwikkeling van elk kind. Zonder veiligheid geen ontwikkeling. Het IKC biedt deze veilige basis, zowel emotioneel als fysiek. Samen met ouder(s) / verzorger(s) willen wij deze veilige basis waarborgen, ook op momenten dat de kinderen niet bij ons zijn. Kinderen worden geboren zonder vooroordelen, ze staan open voor alles en iedereen op een neutrale manier. Van hen kunnen wij leren en met hen kunnen wij de wereld, de wijk nog mooier maken.

Deze open blik van kinderen op de wereld maakt hen ontvankelijk voor de vele indrukken, invloeden, meningen, verborgen boodschappen die op hen af komen. Hierin hebben wij dus een belangrijke taak te verrichten. Het behouden van deze mooie neutrale levenshouding, waarbij verwondering prevaleert boven mening.

Elk kind is er één.

6/12

Nature en nurture vormen een uniek samenspel wat maakt dat een kind zich van jongs af aan ontwikkelt tot die ene persoon. Wij zien het karakter van het kind en houden rekening met de eigenschappen die dit met zich meebrengt. Wij zien ook de talenten, het plezier dat kinderen beleven aan bepaalde activiteiten. We zullen de kinderen hier ook in voeden. Door een breed, maar ook verdiepend aanbod. Voor ieder wat wils. We gaan met de kinderen op ontdekking!

VISIE OP HET IKC Kinderen gedijen het best wanneer zij in een omgeving opgroeien waarbij sprake is van synergie, kennis opdoen en zij lekker in hun vel zitten. Met samenwerken kom je verder! Kinderen voelen aan wanneer ouder(s) /verzorger(s), de kinderopvang en de school er samen voor hen zijn. Dit heeft daadwerkelijk een positief effect op het welbevinden van de kinderen. Het geeft hen een veilig gevoel, op basis waarvan zij een positieve ontwikkeling kunnen doorlopen. Het IKC heeft hiermee meer dan duidelijk zijn meerwaarde. Meerdere kinderopvang- en onderwijssoorten onder één dak bieden kinderen en ouder(s) /verzorger(s) een breed scala aan mogelijkheden. Kinderen met een ondersteuningsbehoefte hoeven niet met busjes de wijk uit. Nee, zij vinden, net als alle kinderen, een plek in de w i j k . Voor ouder(s) /verzorger(s) en kinderen is dit een enorme winst. Want waar groei je beter op, dan in je eigen wijk of gemeente? Hiermee realiseren wij inclusie. Binnen het IKC wordt de doorgaande lijn optimaal neergezet, niet alleen op kindniveau. Ook wanneer het gaat om het samenwerken met ouder(s) / verzorger(s) en externen, de teams onderling, rituelen, vieringen en de jaarkalender. Het IKC heeft een eenduidige werkwijze waarmee de doorgaande lijn dus op diverse onderwerpen wordt gerealiseerd.

7/12

Wij werken preventief en maken dan ook intensief gebruik van de expertise van het voorliggend veld, zoals het welzijnswerk en de jeugdgezondheidszorg. Wij hebben binnen het IKC diverse expertises onder één dak. We zetten deze structureel in. Het gaat hierbij om kennis, kunde en vaardigheden rondom de ontwikkeling en het welbevinden van de kinderen. Te denken valt a a n expertise rondom het jonge kind, ontwikkelingsvoorsprong- of achterstand, sociale-emotionele of leerproblematiek.

PEDAGOGISCHE DIDACTISCHE VISIE Onze missie is het leveren van een optimale bijdrage aan de unieke ontwikkeling van ieder kind. Het doel dat wij voor ogen hebben, is dat ieder kind zich ontwikkelt tot een mooie versie van zichzelf, waarbij het kind positief, zelfstandig en zelfbewust de wereld tegemoet treedt. Bij de keuzes in het leven streven wij ernaar dat de uitgangspunten respect voor zichzelf, de ander en de wereld om zich heen hierbij leidend zullen zijn. Wij streven tevens naar kansengelijkheid voor de kinderen die ons IKC bezoeken. Daarom geven we veel aandacht aan het ontwikkelen van veerkracht, zelfvertrouwen én een positief zelfbeeld. Wij hebben hoge verwachtingen van kinderen. Dat wil zeggen dat wij uitgaan van het maximale dat voor dit kind mogelijk is, vanuit een veilige omgeving. Vanzelfsprekend hebben wij oog voor welbevinden, capaciteiten, zorgvragen en talenten. Hetzelfde geldt voor onszelf: wij bieden het maximale aan onze kinderen , ouder(s) /verzorger(s) en collega’s. Dit doen wij vanuit een positieve grondhouding. Alleen dan kan een veilig ontwikkel-, leer-, leef-, en werkklimaat worden gecreëerd. Kinderen ervaren uitdaging, positiviteit en waardering. Wij waarderen kinderen om wie ze zijn en wat ze kunnen. Wij spreken niet van hoog/laag, plus/ min, bijzonder/gemiddeld. Wij spreken van ontwikkelings- en ondersteuningsbehoeften.

Dit communiceren wij ook zo met kinderen, ouder(s) / verzorger(s), met elkaar en eventuele externen. Naast het bieden van een veilige plek voor de kinderen is een hoge mate van succeservaringen opdoen voor het kind een voorwaarde om tot ontwikkelen en leren te komen. Wij zetten ons in om voor ieder kind deze hoge mate van succeservaringen te realiseren. Wij dragen hiermee bij aan de ontwikkeling van de persoonlijke en sociale competenties. Wij zien het IKC als een democratische oefenplaats waarin kinderen in groepen hun tijd doorbrengen. Hier doen zij hun eerste samenlevingservaringen op zoals samen spelen, samenwerken met iemand die anders is dan jij, weerbaarheid, rekening houden met elkaar en kinderparticipatie.

8/12

Onze methoden, volgsystemen en verdere inzet van werkwijzen zijn afgestemd op onze pedagogische en didactische visie.

EEN VEILIGE BASIS Het Inclusief KindCentrum, gelegen in Brunssum Oost biedt kinderen, ouder(s) / verzorger(s) en medewerkers een veilige basis. Alleen op basis van veiligheid kunnen kinderen ontwikkelen en leren, groeien en bloeien. Hoe creëren we deze veiligheid? Er is sprake van een open (aanspreek)cultuur, waarbij luisteren centraal staat. Vanuit het luisteren ontstaat echte communicatie. Dit luisteren vertaalt zich ook naar goed kijken naar baby’s, luisteren naar de boodschap achter hetgeen gezegd wordt, ingaan op non-verbale signalen, luisteren zonder (voor)oordelen. Dit luisteren heeft onze blijvende aandacht. Naast luisteren, zien wij het stellen van vragen ook als een belangrijke vaardigheid van onze medewerkers. Dit kenmerkt onze oprechte nieuwsgierigheid / geïnteresseerdheid naar het kind, naar de ander. Zo leer je het kind beter begrijpen, wat is zijn drijfveer? Hoe redeneert dit kind? Maar ook het durven stellen van vragen aan ouder(s) / verzorger(s) of collega’s levert veel op. Bijvoorbeeld informatie over drijfveren of achtergrond, en veelal een beter contact. Het dat is heel veel waard! Het vragen stellen heeft ook betrekking op de omgeving: waar kan ik informatie verkrijgen over….? Veiligheid ontstaat ook vanuit erkenning, erkennen van ieder kind in zijn eigenheid.

Maar ook het erkennen van ouder(s) /verzorger(s) die bijvoorbeeld de opvoeding anders aanpakken dan je gewend bent. Of het erkennen van een collega die een onderwerp op een andere manier bekijkt. Of het erkennen van specifiek gedrag of een leerprobleem, een ontwikkelingsvoorsprong of een karakter. Vanuit die erkenning ontstaat respect. En kan een echte dialoog gevoerd worden.

9/12

Binnen ons IKC heerst een positieve sfeer. Dat wil zeggen dat er wordt uitgegaan van de goede bedoelingen van de kinderen, ouder(s) /verzorger(s) en collega’s. Met dat in ons achterhoofd heeft het kind maximaal kans om zich begrepen te voelen. Ook het corrigeren van gedrag vindt plaats vanuit deze positieve benadering. We hebben een voorbeeldfunctie voor iedereen die binnen ons IKC een bijdrage levert aan de ontwikkeling van de kinderen. Dat geldt zeker ook voor onze houding en gedrag m.b.t. het realiseren van een veilige omgeving. Wij zijn ons hiervan bewust.

SPELEN, ONTWIKKELEN EN LEREN Spelen is een basisbehoefte voor elk kind en kent een eigen ontwikkelingslijn. En spelen vormt de basis voor ontwikkelen en leren. Einstein omschrijft spelen als de hoogste vorm van onderzoek. Spelen is een ruim begrip: het gaat om het ontdekken van materialen, van zichzelf, het oefenen van rollen en vaardigheden, het verwerken van ervaringen, het creatief bezig zijn, uitdagende denkactiviteiten, etc. Gevarieerd spel creëert ontwikkeling op meerdere gebieden: cognitief, motorisch, sociaalemotioneel. De executieve functies worden door spelen aangesproken, zoals planning en flexibiliteit. Op het IKC neemt spelen dan ook een centrale plaats in, waarbij het aanbod in spel wordt aangepast aan leeftijd en behoeftes van de kinderen. Het aanbod van spel en activiteiten is dan ook breed: voor elk kind wat wils! De kwaliteit van het spelaanbod wordt afgemeten aan de mate van betrokkenheid. Goed spelen ziet er vaak uit als werken. Het is een serieuze bezigheid. Wij nemen kinderen hierin dan ook serieus. Onze rol is het spel faciliteren, observeren, en verrijken (zonder te storen). De zone van de naaste ontwikkeling komt expliciet in het spelaanbod tot uiting. Alvorens kinderen te corrigeren, wordt eerst de waarde van het spel ingeschat. Door goed te kijken, hoeven we vaak niet te corrigeren omdat het spel juist van toegevoegde waarde is.

Wij zien de kinderen, de pedagogisch professional / leerkracht en de omgeving als bepalende factoren in het spel. Ook hier is de doorgaande lijn van toepassing: het aanbod van het spel van de baby’s, dreumesen, peuters, kleuters, midden- en bovenbouw dient mooi op elkaar aan te sluiten.

10/12

Van ervarend leren naar ontwikkelingsgericht leren, van de peutergroep naar de kleuterklas. Elke overgang wordt voor de kinderen en ouder(s) / verzorger(s) zo soepel mogelijk gemaakt. Bijvoorbeeld door wenmomenten, kennismakingsgesprekken, een warme overdracht en doordat er eenduidigheid is in inrichting, sfeer en rituelen.

SAMENWERKEN MET OUDER(S) / VERZORGER(S) De samenwerking met ouder(s) / verzorger(s) is gebaseerd op gelijkwaardigheid en respect. Wij gaan ervan uit dat ouder(s) /verzorger(s) per definitie betrokken zijn bij hun kind en dat zij het beste met hen voor hebben (bron: Ouderbetrokkenheid 3.0 P. de Vries). Ouder(s / verzorger(s) zijn primair verantwoordelijk voor de opvoeding. Omdat wij weten dat het voor het welbevinden van kinderen goed is dat wij nauw samenwerken met ouder(s) / verzorger(s), doen wij er alles aan hen aan ons te binden. Wij investeren in het opbouwen van een goede relatie. Zij voelen zich zeer welkom in ons IKC. In onze contacten met de ouder(s) /verzorger(s) gaat het om verbinding. We wisselen informatie uit over het kind en het gezin. Er is duidelijk sprake van wederkerigheid. Alleen zo kunnen we samen werken aan de optimale ontwikkeling voor elk kind. Om het kind goed te kunnen begeleiden, is het van belang ook kennis te nemen van het sociale netwerk van het gezin. Wanneer we ons zorgen maken over het kind en/of het gezin, dan gaan we hierover zo laagdrempelig mogelijk in gesprek met de ouder(s) / verzorger(s). Hierbij is transparantie ons uitgangspunt. Extra zorg- of onderwijsondersteuning, of het inschakelen van expertise, wordt in alle eerlijkheid besproken.

11/12

Daarnaast nodigen wij ouder(s) /verzorger(s) regelmatig uit voor gevarieerde activiteiten, zodat zij een weloverwogen keuze kunnen maken. Ook hier geldt: elke ouder is er één. Wij sluiten aan op het brede scala aan ouder(s) /verzorger(s) dat hun kinderen aan ons toevertrouwt. Zij kunnen daarnaast ook gebruik maken van het gevarieerde aanbod van het voorliggend veld. Wij zien ons IKC als een ‘community’ , een centrum in de wijk waar ook ouder(s) /verzorger(s) zich thuis voelen. Niet alleen als “ouder(s)” van …., maar als mens. Of een ouder / verzorger het kind nu brengt naar de kinderopvang/peuteropvang of naar de school, hij of zij wordt op dezelfde, vriendelijke, open manier benaderd. Ook hier is dus sprake van een doorgaande lijn.

INCLUSIEF CENTRUM OOST Pedagogisch fundament IKC Brunssum Oost 2025

Onze partners Basisschool Meander 045 5251183 info.abbsmeander@movare.nl SBO de Boemerang 045 525 7655 info.rksbodeboemerang@movare.nl Humankind kinderopvang 045 571 1254 regiolimburgzuid@humankind.nl Pluk peuteropvang 088 455 2500 brunssumoost@pluk-peuteropvang.nl Gemeente Brunssum 045 5278 555 www.brunssum.nl