Raadsvoorstel 202612788 (bijlage) Maatwerkadvies GB Benjamin Brunssum

Energie Prestatie Advies voor GB Benjamin te Brunssum

Colofon

Project

:

GB Benjamin Brunssum

Projectnummer

:

25093

Opdrachtgever

:

Gemeente Brunssum t.a.v. Loek Bartholomé Lindeplein 1 6444 AT Brunssum

Auteur

:

R.M.M. Vincken

Referentie

:

25093 RAP01 Maatwerkadvies GB Benjamin Brunssum

Datum

:

18-11-2025

Versie

:

01

r.vincken@kompas360.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de opdrachtgever en Kompas Adviseurs en Ingenieurs Indien dit rapport in opdracht werd uitgebracht, wordt voor de rechten en verplichtingen van opdrachtgever en opdrachtnemer verwezen naar de betreffende ter zake tussen partijen gesloten overeenkomst. Het ter inzage geven van het onderliggende rapport aan direct belanghebbenden is toegestaan

Pagina 2

Samenvatting In dit rapport wordt een compleet energie-advies voor uw gebouw beschreven. Dit advies bestaat uit een beoordeling van de huidige staat van uw gebouw met een advies hoe u deze kunt verbeteren. Aan dit energie-advies ligt een uitgebreid onderzoek ten grondslag. Uw gebouw is door een vakman geïnspecteerd, eventuele bouwtekeningen en bestekken zijn bestudeerd en alle benodigde gegevens zijn in een geattesteerd computerprogramma ingebracht. Voorts is de energetische prestatie van de huidige situatie geanalyseerd en zijn mogelijke verbetermaatregelen doorgerekend en gerangschikt. Huidige situatie gebouw Het gehele gebouw op adres Koolweg 9 te Brunssum heeft het energielabel G. Hierbij staat een A+++++ label voor een zeer energiezuinig gebouw en een G-label voor een zeer onzuinig gebouw. Uitgangssituatie gebouw Er is reeds een verbouwingsplan ontworpen door Povše & Timmermans architecten welke binnen dit rapport als nul-situatie zal dienen om de energetische besparingen te berekenen. Om vanuit de uitgangssituatie het gebouw te verbeteren, kunt u één van onderstaande pakketten met maatregelen uitvoeren (U kunt uw keuze afwegen op basis van investering, eenvoudige terugverdientijd, energielabel, energiebesparing en CO2-reductie. Scenario: Aanbouw & bestaand met bestaande PV Investering (€)

Energielabel

€ 643.950,-

F

Maatregelpakketten

Investering (€)

Energielabel

Pakket 1: Bouwkundige maatregelen + WTW +LED

€ 334.988,71

A+

Pakket 2: Pakket 1 + nieuwe CV en boilers

€ 350.738,71

A++

Pakket 3a: Pakket 1 + hybride CV met WP + boilers + nieuwe PV

€ 410.991,51

A++

Pakket 3b: Pakket 3a i.c.m. vloerverwarming

€ 451.441,51

A++

Pakket 4: Compleet all-electric

€ 516.188,71

A+++

Pakket 5: Compleet all-electric + nieuwe PV

€ 541.441,51

A+++

Verbouwing (volgens het ontwerp van Povše & Timmermans architecten)

Indien u graag een andere combinatie van bovenstaande losse maatregelen doorgerekend zou willen zien, bespreek dit met uw adviseur.

Pagina 3

Inhoud 1.

Inleiding 1.1.

2.

Beschrijving van het gebouw 2.1.

4.

5.

De klimaatinstallatie(s)

5 6 7

2.1.1.

Overzicht klimaatinstallaties

7

2.1.2.

Ventilatievoorzieningen

8

2.1.3.

Ruimteverwarming

9

2.1.4.

Ruimtekoeling

9

2.1.5.

Warm tapwater

10

2.1.6.

Zonne-energie

10

2.2.

De bouwkundige constructies

11

2.3.

De energiesector(en)

12

2.3.1.

Organisatie en gebruik

13

2.3.2.

Rekenzones

13

2.3.3.

Warmtecapaciteit

13

2.3.4.

Verlichting

13

2.4. 3.

Opdracht en doelstelling

5

Geometrie

Energiegebruik huidige situatie

14 18

3.1.

Het energielabel

18

3.2.

Het berekende energiegebruik

18

3.3.

Gebruik

21

Energiebesparingsadvies

22

4.1.

Overwogen maatregelen

22

4.2.

Overwogen maatregelpakketten

25

Conclusies en aanbevelingen

34

5.1.

Inleiding

34

5.2.

Basis scenario

35

5.3.

Ambitie scenario

36

5.4.

Aanvullend scenario

36

Pagina 4

1.

Inleiding

1.1. Opdracht en doelstelling In dit rapport wordt een compleet maatwerkadvies voor uw gebouw beschreven. Dit advies bestaat uit een beoordeling van de huidige staat van uw gebouw met een advies hoe u deze kunt verbeteren. Aan dit maatwerkadvies ligt een uitgebreid onderzoek ten grondslag. Uw gebouw is door een vakman geïnspecteerd, eventuele bouwtekeningen en bestekken zijn bestudeerd en alle benodigde gegevens zijn in een geattesteerd softwareprogramma ingebracht. Voorts is de energetische prestatie van de huidige situatie geanalyseerd en zijn mogelijke verbetermaatregelen doorgerekend en gerangschikt. Dit maatwerkadvies is geregistreerd bij de overheid onder het volgende registratienummer. Dit toont aan dat het rapport is opgesteld door een vakbekwame adviseur binnen een hiervoor gecertificeerde bedrijf. Dataveld

Waarde

Opname datum Maatwerkadvies Registratiedatum Maatwerkadvies Registratienummer Maatwerkadvies Versienummer rekenkern maatwerkadvies

2.1

De doelstelling van dit voorliggend maatwerkadvies is een inventarisatie naar de huidige staat van het gebouw, zowel bouwkundig als installatietechnisch. Daarbij is tevens de vraag gesteld wat het huidige energielabel is en welke maatregelen genomen kunnen worden om dit label te verbeteren. De maatregelen zijn geteld voor het gehele gebouw of per sector, dit is afhankelijk van de specifieke maatregelen.

Pagina 5

2.

Beschrijving van het gebouw

In dit hoofdstuk worden de technische gegevens beschreven van het gebouw. Het betreft het gebouw met het Koolweg 9. Het huidige gebouw heeft het energielabel G. In dit hoofdstuk worden de technische gegevens beschreven van het gebouw. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de klimaatinstallaties, de bouwkundige constructies en rekenzones. Deze drie onderdelen bepalen samen de energetische kwaliteit van uw gebouw. Het energie-advies heeft betrekking op het gebouw met onderstaande gegevens: Naam object

GB Benjamin Brunssum

Objecttype

Utiliteit

Opnameniveau

Basisopname

Gebouwtype

Meerlaags gebouw

Subtype

Vrijstaand

Ligging

Geheel gebouw (meerdere bouwlagen)

Gebouwhoogte [m]

13.00

Straat

Koolweg

Huisnummer

9

Huisletter- huisnummertoevoeging Postcode

6446TM

Woonplaats

Brunssum

BAG Pand id

0899100000254715

BAG Object id

0899010000278749

Pagina 6

2.1. De klimaatinstallatie(s) De verschillende klimaatinstallaties hebben als taak uw gebouw behaaglijk te houden. Om in een ruimte prettig te kunnen werken is een aangenaam binnenklimaat belangrijk. Een goede temperatuur en ventilatie zorgen niet alleen voor comfort, maar hebben ook direct invloed op de productiviteit en gezondheid van medewerkers. Een goede klimaatinstallatie helpt hieraan mee. Onder klimaatinstallaties vallen alle systemen die gebouwen verwarmen, ventileren en/of koelen. Hiervoor zijn verschillende typen systemen te bedenken, te weten: -

CV-installaties; Airconditioning; Warmte- en koudeopslaginstallaties; Luchtbehandelingssystemen; Koud- en warmwatersystemen; Warmtepompinstallaties; Zonneboilers.

In het volgende hoofdstuk (zie volgende pagina) volgt een overzicht van de in uw gebouw aanwezige klimaatinstallaties alsook een uitleg over de verschillende installaties:

2.1.1. Overzicht klimaatinstallaties Voor dit energieonderzoek is het gebouw in meerdere energiesectoren onderverdeeld. Alvorens een de energiesectoren bepaald kunnen worden, wordt het gebouw opgedeeld in gebouwdelen. Gebouwdelen zijn delen die eigen verwarmings-, koel of ventilatie-installaties hebben die los van elkaar functioneren. Elk deel van het gebouw met een fysiek gescheiden verwarmingssysteem, koelsysteem en/of ventilatiesysteem moet als afzonderlijk bouwdeel worden beschouwd. Gebruiksfuncties spelen voor het bepalen van de gebouwdelen geen rol. Indien de gebruiksoppervlakte van een gebouwdeel <10% van het totale labelplichtige gebruiksoppervlak wordt dit toegevoegd aan het grootste gebouwdeel. Indien in een gebouwdeel meerdere distributiesystemen aanwezig zijn voor warmte of koude, moet het gebouwdeel worden opgesplitst in aparte energiesectoren. Elke aparte energiesector is aangesloten op een klimaatinstallatie (zie tevens hoofdstuk 2.3.2). De kwaliteit van de klimaatinstallatie bepaalt voor een belangrijk deel uw energieverbruik. In onderstaande tabel wordt een overzicht gepresenteerd van de klimaatinstallaties in het gebouw. In de volgende subparagrafen worden deze installaties nader omschreven. Overzicht klimaatinstallaties in het gebouw

Naam Installatie

Ventilatie

Verwarming

Tapwater

Installatie

A Natuurlijke ventilatie

Gasgestookte ketel

Gasgestookt combitoestel

Pagina 7

2.1.2. Ventilatievoorzieningen Ventilatie of luchtverversing is het “vervangen” van verontreinigde lucht in een gebouw door verse (buiten)lucht. Het vervangen van lucht in een gebouw kan natuurlijk of mechanisch. Ventilatie is noodzakelijk voor een gezond gebouw. Het doel van een luchtbehandelingsinstallatie is: - Toe- en afvoer van ventilatielucht; - Toe- en afvoer van warmte; - Toe- en afvoer van vocht; - Reiniging van de lucht. Er zijn verschillende ventilatievarianten te onderscheiden. Zo heb je natuurlijke ventilatie en mechanische ventilatie. Natuurlijke ventilatie is ventilatie middels ramen, deuren, kieren en roosters. Mechanische ventilatie is een systeem, dat helpt bij het afvoeren van lucht in een gebouw en eventueel ook de aanvoer van frisse lucht van buiten naar binnen. Ventilatie wordt veelal onderscheiden in vier verschillende soorten, waarin natuurlijke ventilatie ventilatietype A wordt genoemd. Daarnaast bestaan drie soorten mechanische ventilatie types, die ventilatietype B, C en D worden genoemd, zie onderstaande figuur.

Impressie soorten ventilatie

In onderstaande tabel wordt het ventilatiesysteem van het gebouw samengevat. Ventilatievoorzieningen in het gebouw

Ventilatiesysteem

Subsysteem

Type WTW

Individueel

A1 Standaard (toevoer niet luchtdruk gestuurd) n.v.t.

In het gebouw zijn ventilatiesysteem A1 aanwezig. Systeem A1 houdt in dat de luchtverversing in het gebouw op natuurlijke wijze plaatsvindt middels te openen ramen of roosters.

Pagina 8

2.1.3. Ruimteverwarming Warmte-opwekker(s) Om de verschillende ruimtes in het gebouw te verwarmen, is een warmte-opwekker nodig. Voorts moet de warmte naar de ruimtes worden gedistribueerd, waar het doormiddel van bijv. radiatoren, convectoren of luchtroosters wordt afgegeven. Er zijn meerdere mogelijkheden om de warmte op te wekken. In onderstaande tabel zijn de mogelijke opwekkers benoemd en op basis van opwekkingsrendement gerangschikt. In onderstaande tabel vindt u de belangrijkste gegevens van de verwarmingsinstallatie in uw gebouw. Ruimteverwarming in het gebouw

Type opwekker

Distributiemedium

Wateraanvoertemperatuur

Afgiftesysteem

Gasgestookte ketel

Water

90/70 °C

Radiatoren / convectoren

Afgiftesysteem Naast de opwekker zijn de aanwezigheid van een individuele regeling en het afgiftesysteem ook van belang. Van een individuele regeling is sprake als op ruimteniveau het debiet of de temperatuur van het aangevoerde transportmedium kan worden nageregeld op basis van een ruimtethermostaat of thermostatische radiatorafsluiters per vertrek.

2.1.4. Ruimtekoeling In veel gebouwen is koeling aanwezig om te voorkomen dat het gebouw in de zomer te warm wordt. Net als bij ruimteverwarming, moet voor ruimtekoeling de “koude worden opgewekt” en getransporteerd naar de gekoelde ruimtes. Wat feitelijk gebeurt is dat de overtollige warmte uit het vertrek wordt getransporteerd en buiten het gebouw wordt “afgeblazen” of in een andere ruimte in het gebouw wordt benut. Er zijn meerdere mogelijkheden om de koude op te wekken. In onderstaande opsomming zijn de mogelijke opwekkers benoemd en op basis van opwekkingsrendement gerangschikt. 1. 2. 3. 4. 5.

Absorptiekoelmachine op warmtelevering derden; Absorptiekoelmachine op WKK; Koude-opslag; Warmtepomp in zomerbedrijf (in combinatie met koude-opslag); Compressiekoelmachine.

Pagina 9

Naast de opwekker is distributie van de koude van belang. Hiervoor zijn 4 mogelijkheden: 1. 2. 3. 4.

Water Lucht Water en lucht Lokaal

bijv. vloerkoeling of een multisplitsysteem; bijv. koelbatterij in een centrale luchtbehandelingskast bijv. combinatie van voorgenoemd 1 en 2 losse splitkoeling

In onderstaande tabel is aangegeven welke vorm van koeling in uw gebouw aanwezig is. Ruimtekoeling in het gebouw

Type opwekker

Expansie

Vrije passieve koeling

Compressiekoeling

Directe expansie in de ruimte

Airconditioning

2.1.5. Warm tapwater Voor het bereiden van warm tapwater kunnen allerlei opwekkers worden gebruikt. Onderstaand is Voor het bereiden van warm tapwater kunnen allerlei opwekkers worden gebruikt. Onderstaand is een opsomming welke opwekkers hiervoor gebruikt kunnen worden. Tevens geldt hoe verder de tappunten van de opwekker verwijderd zijn, hoe meer energie verloren gaat in de warmwaterleidingen. In onderstaande tabel wordt de warm tapwaterinstallatie beschreven in uw gebouw. Warm tapwaterbereiding in het gebouw

Type toestel

Type opwekker indirect verwarmd vat

Circulatieleiding aanwezig

Gasgestookt combitoestel

N.v.t.

Nee

2.1.6. Zonne-energie Het laatste onderdeel van de klimaatinstallatie is zonne-energie. PV-panelen of PV-cellen zijn zonnepanelen die direct elektriciteit opwekken. Zonnecollectoren leveren warmte. Bij PV-cellen wordt onderscheid gemaakt in kristallijn en overig (o.a. amorf). PV-cellen kunnen op gebouwniveau worden opgenomen. Bij de aanwezigheid van PV-cellen zijn een aantal kenmerken van belang voor het rendement: -

Type cel: o

Monokristallijn / multikristallijn (polykristallijn);

o

Amorf (dunne film);

-

Oppervlakte;

-

Hellingshoek PV-panelen;

-

Oriëntatie van de PV-panelen;

Pagina 10

In onderstaande tabel worden de zonnesystemen van uw gebouw opgesomd. Zonne-energie toegepast in het gebouw

Zonne-energiesysteem

Oppervlak per paneel

Aantal

Hellingshoek

PV-panelen (Zuid)

1.65

39

30

PV-panelen (Oost)

1.65

21

30

2.2. De bouwkundige constructies Gevels, ramen, vloeren, daken en deuren zijn allemaal bouwkundige constructies. De isolatiewaarde van een constructie bepaalt voor een aanzienlijk deel hoeveel warmte uit het gebouw naar buiten kan ontsnappen. Bij een hogere isolatiewaarde is minder verwarmingsenergie benodigd. Een hogere isolatiewaarde kan tevens tot gevolg hebben dat de koelbehoefte wordt vergroot. In de onderstaande tabel vindt u de thermische eigenschappen van de bouwkundige constructies van het gebouw. De Rc-waarde wordt gebruikt voor dichte constructies: -

hoe hoger de waarde, hoe hoger de isolatiegraad.

Voor ramen (en soms voor dichte constructies) wordt de U-waarde gehanteerd: -

hoe lager de U-waarde, hoe hoger de isolatiegraad.

Tenslotte staat de ZTA-waarde voor het percentage zonlicht dat door een raam naar binnen kan komen.

Pagina 11

Naam

Type constructie

Invoer

Isolatie aanwezig

Gevel isolatie onbekend (<1965, met spouw, Rc = 0.35)

Gevel

Beslisschema

Onbekend

Gevel isolatie onbekend (1983-1987, Rc = 1.30)

Gevel

Beslisschema

Onbekend

Vloer ongeïsoleerd (zonder spouw, Rc = 0.22)

Vloer

Beslisschema

Nee

Vloer 50 mm isolatie (Rc = 1.26)

Vloer

Beslisschema

Ja

Dak hellend/plat isolatiedikte onbekend (<1965, met spouw, Rc = 0.85)

Dak hellend/plat

Beslisschema

Ja

Dak hellend/plat isolatiedikte onbekend (1983-1987, Rc = 1.30)

Dak hellend/plat

Beslisschema

Ja

Raam Enkel glas (Hout of kunststof, U = 5.10, g = 0.85)

Raam

Beslisschema

Raam Enkel glas (Metaal (niet thermisch onderbroken), U = 6.20, g = 0.85)-Kopie

Raam

Beslisschema

Raam Dubbel glas (Hout of kunststof, U = 2.90, g = 0.75)

Raam

Beslisschema

Deur ongeïsoleerd (U = 3.40)

Deur

Beslisschema

Raam HR++ glas (Kunststof, U = 1.80, g = 0.60)

Raam

Beslisschema

Gevel isolatie onbekend (>2021, Rc = 4.70)

Gevel

Beslisschema

Onbekend

Vloer isolatie onbekend (>2021, Rc = 6.30)

Vloer

Beslisschema

Onbekend

Dak plat isolatie onbekend (>2021, Rc = 6.30)

Dak plat

Beslisschema

Onbekend

Gevel isolatie onbekend (<1965, met spouw, Rc = 0.35)

Gevel

Beslisschema

Onbekend

Nee

2.3. De energiesector(en) Energiesectoren zijn groepen van ruimtes in het gebouw. Een gebouw kan worden onderverdeeld in één of meerdere sectoren. In een energiesector komt alles samen. Elke sector heeft zijn eigen gebruiksfuncties, is aangesloten op een klimaatinstallatie, heeft allerlei bouwkundige constructies, apparaten en verlichting. Indien ruimtes binnen een bepaald percentage van het totaal vallen worden deze niet los benoemd maar onderverdeeld in de grotere sectoren.

Pagina 12

2.3.1. Organisatie en gebruik In het Bouwbesluit is de gebruiksfunctie de functie die aan een gebouw of ruimte in een gebouw is toegekend. Letterlijk is de tekst: gebruiksfuncties zijn "gedeelten van een of meer bouwwerken die dezelfde gebruiksbestemming hebben en die tezamen een gebruikseenheid vormen". Simpel gesteld zijn de diverse functies: wonen, werken, verplaatsen, recreëren, zorgen en leren. De gebruiksfunctie van uw gebouw is onderwijsfunctie.

2.3.2. Rekenzones Rekenzones zijn groepen van ruimtes in het gebouw. Het gebouw wordt onderverdeeld in meerdere rekenzones. In een rekenzones komt alles samen. Elke rekenzones heeft zijn eigen functie, is aangesloten op een installatie, heeft allerlei bouwkundige constructies, verlichting en apparaten. Naam rekenzone

Bouwjaar

Renovatiejaar

Hoofdfunctie

Rekenzone

1934

-

Onderwijsfunctie

2.3.3. Warmtecapaciteit Hoe groter de warmtecapaciteit, hoe minder snel de binnentemperatuur gereageerd op veranderingen. Dit kan gunstig zijn bij het voorkomen van hoge binnentemperaturen in de zomer. Dit wordt de ‘effectieve interne warmtecapaciteit’ genoemd. Naam rekenzone

Bouwwijze vloeren

Bouwwijze wanden

Plafond

Rekenzone

Zwaar: Staal-beton, nietmassieve beton (kanaalplaaten cassettevloeren)

Zwaar: Dragend metselwerk, betonnen kolom-ligger skeletbouw

Gesloten/verlaagd plafond

2.3.4. Verlichting Naast de klimaatinstallatie bevindt zich ook verlichting in het gebouw. Deze verlichting verbruikt elektriciteit. Het verbruik van deze verlichting is onderhanden afhankelijk van het type armatuur, vermogen en schakeling. In onderstaande tabel wordt de toegepaste verlichting per sector weergegeven. Verlichting in de energiesectoren

Naam

Invoer

Regeling

Daglichtregeling

Rekenzone 1

Onbekend

Ja, vertrekschakeling

Niet aanwezig

Pagina 13

In het gebouw zijn vele verschillende armaturen aanwezig. Deze zijn voor deze energiestudie niet allemaal specifiek opgenomen/ingevuld. Om deze reden is de invoer hiervan aangeduid als zijnde onbekend, waardoor met een gemiddelde forfaitaire waarde gerekend.

2.4. Geometrie In de volgende tabellen vindt u alle afmetingen van de bouwkundige constructies in het gebouw met de bijbehorende oriëntaties en begrenzingen. Voor dichte constructies wordt de Rc-waarde gebruikt. Hoe hoger deze waarde, des te beter de isolatie. Voor ramen, deuren en panelen wordt de U-waarde gebruikt. Hoe lager de U-waarde, des te beter de isolatie. De g-waarde geeft aan welk percentage zonlicht door een raam naar binnen kan komen. Samenvattend heeft het pand de volgende gemiddelde isolatiewaarden; Onderdeel

Rc [m².K/W]

Oppervlakte [m²]

Vloer

0.95

488.51

Dak

1.71

539.08

Gevel

1.45

558.76

Ramen

U [W/m².K]

3.46

205.67

Deze oppervlaktes zijn opgebouwd uit hoofdvlakken (grote constructies) en deelvlakken (ramen en deuren). Voorgevel ( Oost ) Naam

Grenst aan

Rc [m².K/W]

Oppervlakte

Gevel (Oost)

Buitenlucht

0.35

99.85

Gevel (Noord-Oost)

Buitenlucht

0.35

14.90

Gevel 1983 (Noord-Oost)

Buitenlucht

1.30

10.80

Gevel (Oost)

Buitenlucht

1.30

8.10

Pagina 14

Linkergevel ( Zuid ) Naam

Grenst aan

Rc [m².K/W]

Oppervlakte

Gevel (Zuid)

Buitenlucht

0.35

11.99

Gevel (Zuid)

Buitenlucht

1.30

56.75

Gevel (Zuid)

Buitenlucht

0.35

50.43

Gevel (Zuid)

Buitenlucht

0.35

0.98

Gevel (Zuid)

Buitenlucht

4.70

6.56

Naam

Grenst aan

Rc [m².K/W]

Oppervlakte

Gevel (Noord)

Buitenlucht

0.35

39.60

Gevel (Noord)

Buitenlucht

0.35

9.36

Gevel (Noord)

Buitenlucht

1.30

8.95

Gevel (Noord-West)

Buitenlucht

0.35

16.97

Gevel (Noord-Oost)

Buitenlucht

0.35

6.49

Naam

Grenst aan

Rc [m².K/W]

Oppervlakte

Gevel (Noord-West)

Buitenlucht

0.35

17.37

Gevel (West)

Buitenlucht

0.35

61.99

Gevel (West)

Buitenlucht

0.35

23.70

Gevel (West)

Buitenlucht

0.35

1.81

Gevel (West)

Buitenlucht

0.35

0.42

Gevel (West)

Buitenlucht

0.35

0.62

Gevel (West)

Buitenlucht

4.70

76.93

Gevel (Noord-West)

Buitenlucht

4.70

34.19

Naam

Grenst aan

Rc [m².K/W]

Oppervlakte

Vloer

Kruipruimte

0.15

293.59

Vloer

Grond

1.26

123.52

Vloer

Grond

3.70

71.40

Rechtergevel ( Noord )

Achtergevel ( Noord-West )

Vloeren

Daken

Pagina 15

Naam

Grenst aan

Rc [m².K/W]

Oppervlakte

Dak hellend/plat (Noord)

Buitenlucht

0.85

9.78

Dak hellend/plat (Oost)

Buitenlucht

0.85

92.81

Dak hellend/plat (Oost)

Buitenlucht

0.85

41.06

Dak hellend/plat (Oost)

Buitenlucht

0.85

24.71

Dak hellend/plat (West)

Buitenlucht

0.85

79.51

Dak hellend/plat (West)

Buitenlucht

0.85

42.27

Dak hellend/plat (West)

Buitenlucht

0.85

4.20

Dak hellend/plat (West)

Buitenlucht

0.85

2.78

Dak hellend/plat (West)

Buitenlucht

0.85

4.38

Dak hellend/plat (West)

Buitenlucht

1.30

95.81

Dak hellend/plat (Oost)

Buitenlucht

1.30

60.80

Dak hellend/plat (Horizontaal)

Buitenlucht

6.3

72.40

Dak hellend/plat (Horizontaal)

Buitenlucht

0.85

11.07

De volgende tabel toont alle deelvlakken Naam

U [W/(m².K)]

G [-]

Oppervlakte

Zonwering

Raam

2.90

0.75

12.07

Screens (buiten)

Raam

2.90

0.75

13.52

Screens (buiten)

Raam

2.90

0.75

9.96

Screens (buiten)

Raam

2.90

0.75

11.59

Screens (buiten)

Raam

2.90

0.75

12.92

Screens (buiten)

Raam

2.90

0.75

12.92

Screens (buiten)

Raam

2.90

0.75

2.70

Screens (buiten)

Raam

5.10

0.85

2.05

Screens (buiten)

Raam

2.90

0.75

1.92

Geen zonwering

Deur

3.40

Raam

5.10

0.85

3.52

Geen zonwering

Raam

2.90

0.75

1.92

Geen zonwering

Raam

2.90

0.75

4.28

Geen zonwering

Raam

5.10

0.85

3.38

Geen zonwering

Deur

3.40

Raam

5.10

0.85

3.03

Geen zonwering

Raam

2.90

0.75

10.00

Geen zonwering

Raam

5.10

0.85

7.65

Geen zonwering

Raam

2.90

0.75

1.60

Geen zonwering

1.48

1.97

Pagina 16

Raam

6.20

0.85

4.50

Geen zonwering

Raam

5.10

0.85

5.97

Geen zonwering

Deur

3.40

Raam

5.10

0.85

9.86

Geen zonwering

Raam

5.10

0.85

5.22

Geen zonwering

Raam

2.90

0.75

5.22

Geen zonwering

Raam

2.90

0.75

9.00

Geen zonwering

Raam

5.10

0.85

3.80

Geen zonwering

Raam

6.20

0.85

6.00

Geen zonwering

Dakraam

1.80

0.60

2.5

Geen zonwering

1.07

Pagina 17

3.

Energiegebruik huidige situatie

In dit hoofdstuk wordt het energiegebruik van het gebouw in de huidige situatie behandeld. Hiervoor is het geattesteerde EPA-W programma van Vabi Software BV gebruikt. Als eerste komt het energielabel in het kader van de Europese richtlijn (EPBD) aan bod. Vervolgens krijgt u een overzicht van de totale energiegebruiken per energiedrager en per deelpost. Voorts wordt het berekende energiegebruik afgezet tegen het werkelijk gemeten energiegebruik. Tenslotte krijgt u een indicatie van het thermische comfort van het gebouw.

3.1. Het energielabel De Europese richtlijn ‘Energieprestatie voor gebouwen' (EPBD 2002/91/EC) stelt dat voor elk gebouw bij verandering van huurder of eigenaar transparantie over de energetische kwaliteiten gegeven moet worden. In Nederland is hiervoor het energiecertificaat opgesteld. Het energiecertificaat geeft de energetische kwaliteit van het gebouw weer met de energie-index en het bijbehorende energielabel. Het energielabel heeft een vergelijkbare vormgeving als de labels voor witgoed en auto's. Met behulp van de geattesteerde EPA-U software van Vabi Software BV is het energielabel voor het gebouw berekend (zie onderstaande tabel). Hierbij is ook een lijst met standaard maatregelen opgenomen, waarmee het energielabel verbeterd zou kunnen worden. Het energielabel van het huidige gebouw

Energielabel

G

EP2

423.70

3.2. Het berekende energiegebruik Naast het energielabel is met de EPA-U software ook het energiegebruik berekend. Hierbij is het gemiddelde klimaat van KNMI meetstation Maastricht gebruikt, zodat de berekende verbruiken onafhankelijk zijn van de verschillen in het weer per jaar. Het stedelijke hitte eiland effect is 1.2 graden Celsius. In onderstaande tabel worden het totale gebruik per energiedrager (gas, elektriciteit en warmte) samengevat. Daaronder worden voor het gas-, elektrisch en warmteverbruik samen het totale primaire energiegebruik en de CO2-emissie getoond. Energiegebruik in de huidige situatie

Dataveld

Waarde

Elektriciteitsverbruik [kWh]

16720

Totaal elektriciteit (netto) [kWh]

8085

Gasverbruik [m³]

11610

CO2 uitstoot [kg]

23505 Pagina 18

Elektriciteitsverbruik

Dataveld

Waarde [kWh]

Elektriciteitsverbruik

31251.0

Elektriciteitsverbruik niet gebouw gebonden

16286.0

Elektriciteitsverbruik voor hulpenergie

2003.0

Elektriciteitsverbruik voor verlichting

29248.0

Pagina 19

Gasverbruik;

Dataveld

Waarde [kWh]

Gasverbruik

13956.0

Gasverbruik voor verwarming

13557.0

Gasverbruik voor warmtapwater

400.0

Pagina 20

3.3. Gebruik Per rekenzone is het gebruik zo goed als mogelijk ingevuld. Deze hebben geen invloed op het energielabel, maar wel op het berekende energiegebruik. Het gaat in hoofdlijnen om de tapwatervraag, elektriciteitsverbruik door apparatuur en verlichting, ventilatie en de instelling van de thermostaat. Het elektriciteitsverbruik wordt veroorzaakt door deels gebouwgebonden en deels niet gebouwgebonden. Naast de klimaatinstallatie (gebouwgebonden) bevindt zich ook andere apparatuur (niet gebouwgebonden) in het gebouw. Voorbeelden zijn computers, kopieermachines, telefooncentrales et cetera. Deze apparaten verbruiken veelal elektriciteit. Voorts geven deze apparaten ook warmte af in het gebouw. Profiel

Branduren verlichting overdag

Branduren verlichting avond

Temp. Verwarming

Temp. koelen

Standaard

6

2

21.0

24.0

Pagina 21

4. Energiebesparingsadvies In dit hoofdstuk wordt het energiebesparingsadvies voor het gebouw gepresenteerd. Binnen dit scenario worden de energetische besparingen berekenend na uitvoering van de verbouwing (volgens het ontwerp van Povše & Timmermans architecten) t.o.v. de bestaande situatie. Allereerst wordt een inventarisatie gegeven van de reeds getroffen en onderzochte maatregelen voor het gebouw. Vervolgens komen de mogelijke maatregelen aan bod. Hierbij ziet u direct per maatregel de financiële en energetische consequenties t.o.v. de bestaande situatie van het gebouw. Wanneer meerdere maatregelen worden toegepast, hebben deze maatregelen veelal invloed op elkaar. Daarom wordt vooral aandacht besteed aan de aanbevolen pakketten van maatregelen. Hierbij worden de energetische, financiële en comfortgevolgen van de pakketten uitgebreid toegelicht.

4.1. Overwogen maatregelen In onderstaande tabel vindt u een overzicht van de overwogen maatregelen en de energetische en financiële gevolgen in dit energiebesparingsonderzoek. Het gaat hier om de effecten van de losse maatregelen. De effecten van pakketten maatregelen worden in de volgende paragraaf uitgebreid behandeld. De bedragen bij de benoemde maatregelen zijn allemaal exclusief btw. Maatregelnaam

Categorie

Type

Kosten

Eenheid

Spouwmuur isoleren (oude deel)

Isoleren

Gevel Isoleren

45.29

Per m²

Huidige verlichting vervangen door LED

Verlichting

Verlichting vervangen

38250.00

Per m²

Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak - binnenzijde

Isoleren

Dak Isoleren

110.00

Per m²

Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B1

Ventilatie

Gehele ventilatieinstallatie

108000.00

Per object

Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak

Isoleren

Dak Isoleren

81.13

Per m²

Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

Isoleren

Beglazing vervangen

597.53

Per m²

Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

Isoleren

Beglazing vervangen

607.18

Per object

Deuren vervangen door geïsoleerde deuren

Isoleren

Geïsoleerde deur plaatsen

728.58

Per object

Close-in boilers plaatsen in pantry's

Tapwater

Gehele tapwaterinstallatie

750.00

Per object Pagina 22

Nieuwe CV installatie

Verwarming

Gehele verwarmingsinstallatie

15000.00

Per object

Nieuwe CV installatie i.c.m. hybride warmtepomp

Verwarming

Gehele verwarmingsinstallatie

50000.00

Per object

All-electric warmtepomp i.c.m. LT radiatoren

Verwarming

Gehele verwarmingsinstallatie

120000.00

Per Object

Vervangen zonnepanelen voor 60x 450Wp

Zonne-energie

Zonne-energiesysteem

210.44

Per m²

Nieuwe CV installatie i.c.m. hybride warmtepomp en vloerverwarming

Verwarming

Gehele verwarmingsinstallatie

90450.00

Per object

All-electric warmtepomp i.c.m. vloerverwarming/koeling

Verwarming

Gehele verwarmingsinstallatie

137853.46

Per object

Koeling

Gehele koelinstallatie

Pagina 23

Maatregelnaam

Investering excl BTW

Besparing excl BTW

NCW

TVT

Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

€ 37.044,04

€ 1.308,60

€ -20.307,49

47.3

Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

€ 69.922,98

€ 754,87

€ -60.268,45

Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak

€ 12.502,95

€ 495,93

€ -6.160,17

38.7

Spouwmuur isoleren (oude deel)

€ 15.071,59

€ 2.000,28

€ 10.511,31

8.4

Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak binnenzijde

€ 50.117,10

€ 1.329,65

€ -33.111,33

95.2

Deuren vervangen door geïsoleerde deuren

€ 4.080,05

€ 53,08

€ -3.401,17

Close-in boilers plaatsen in pantry's

€ 750,00

€ 116,67

€ 742,17

7.0

Huidige verlichting vervangen door LED

€ 38.250,00

€ 4.276,89

€ 16.449,96

10.1

Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse [1]

€ 108.000,00

€ -1.003,89

€ -120.839,41

Nieuwe CV installatie

€ 15.000,00

€ 993,59

€ -2.292,32

18.8

Nieuwe CV installatie i.c.m. hybride warmtepomp[2]

€ 30.000,00

€ 3.012,35

€ 8.526,93

11.5

Nieuwe CV installatie i.c.m. hybride warmtepomp en vloerverwarming[2]

€ 90.450,00

€ 3.006,12

€ -52.002,75

53.1

All-electric warmtepomp i.c.m. vloerverwarming/- koeling

€ 180.450,00

€ 6.368,07

€ -99.004,56

47.4

Vervangen zonnepanelen voor 60x 450Wp

€ 25.252,80

€ 92,32

€ -24.072,06

[1] Ventilatie systeem D: Centraal WTW-ventilatie systeem d.m.v. luchtbehandelingskast voorzien van verwarming en koeling d.m.v. change-over batterij (COB) in LBK. [2] Een hybride wordt zodanig geselecteerd, zodat het vermogen van deze warmtepomp gelijk staat aan 33% van het vermogen van de hierop aangesloten CV installatie.

Pagina 24

4.2. Overwogen maatregelpakketten In deze paragraaf worden de aanbevolen pakketten met maatregelen voor het gebouw behandeld. Hier vindt u gegevens over de samenstelling van de pakketten, de verwachte energiebesparing, het energielabel, en de financiële gevolgen. Bij deze terugverdientijden is rekening gehouden met inflatie, stijging van energieprijzen en een rente op de investering. In de volgende tabel wordt de samenstelling van de pakketten weergegeven met de bijbehorende totale investering en resulterende energielabel en verwachte terugverdientijd. Variant

Maatregelen

Investering excl. BTW (€)

Energie label

Pakket 1:

• • • •

Spouwmuur isoleren (oude deel) Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak – binnenzijde Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing Deuren vervangen door geïsoleerde deuren Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B Huidige verlichting vervangen door LED

€ 334.988,71

A+

Spouwmuur isoleren (oude deel) Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak – binnenzijde Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing Deuren vervangen door geïsoleerde deuren Close-in boilers plaatsen in pantry's Nieuwe CV installatie Huidige verlichting vervangen door LED Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B

€ 350.738,71

A++

Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak – binnenzijde Spouwmuur isoleren (oude deel) Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak Huidige verlichting vervangen door LED Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing Deuren vervangen door geïsoleerde deuren Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B Nieuwe CV installatie i.c.m. hybride warmtepomp Close-in boilers plaatsen in pantry's Vervangen zonnepanelen voor 60x 450Wp

€ 410.991,51

A++

Bouwkundige maatregelen + WTW +LED

• • • •

Pakket 2: Pakket 1 + nieuwe CV en boilers

• • • • • • • • • •

Pakket 3a: Pakket 1 + hybride CV met WP + boilers + PV

• • • • • • • • • • •

Pagina 25

Pakket 3b: Pakket 3a i.c.m. vloerverwarmi ng

• Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing • Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak • Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak – binnenzijde • Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing • Spouwmuur isoleren (oude deel) • Huidige verlichting vervangen door LED • Deuren vervangen door geïsoleerde deuren • Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B • Close-in boilers plaatsen in pantry's • Nieuwe CV installatie i.c.m. hybride warmtepomp en vloerverwarming • Vervangen zonnepanelen voor 60x 450Wp

€ 451.441,51

A++

Pakket 4: Compleet allelectric

• • • •

Deuren vervangen door geïsoleerde deuren Koeling: All-electric warmtepomp i.c.m. vloerkoeling Spouwmuur isoleren (oude deel) Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak – binnenzijde Close-in boilers plaatsen in pantry's Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing Huidige verlichting vervangen door LED Verwarming: All-electric warmtepomp i.c.m. vloerverwarming

€ 516.188,71

A+++

• Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing • Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing • Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak • Spouwmuur isoleren (oude deel) • Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak – binnenzijde • Deuren vervangen door geïsoleerde deuren • Close-in boilers plaatsen in pantry's • Huidige verlichting vervangen door LED • Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B • Verwarming: All-electric warmtepomp i.c.m. vloerverwarming • Koeling: All-electric warmtepomp i.c.m. vloerkoeling • Vervangen zonnepanelen voor 60x 450Wp

€ 541.441,51

A+++

• • • • • • •

Pakket 5: Compleet allelectric + nieuwe PV

Pagina 26

Toegepaste maatregelen per variant

Variant

Maatregelen

Prijs per eenheid

Hoeveelheid Eenhei d

Totaal [€]

Pakket 1: Bouwkundige maatregelen + WTW +LED

Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak - binnenzijde

110.00

455.61 Per m²

50117.10

Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak

81.13

154.11 Per m²

12502.95

Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

597.53

117.02 Per m²

69922.98

Spouwmuur isoleren (oude deel)

45.29

332.78 Per m²

15071.59

Deuren vervangen door geïsoleerde deuren

728.58

5.60 Per m²

4080.05

Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

607.18

61.01 Per m²

37044.04

Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B

108000.00

1.00 Per object

108000.00

Huidige verlichting vervangen door LED

38250.00

1.00 Per object

38250.00

Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak - binnenzijde

110.00

455.61 Per m²

50117.10

Close-in boilers plaatsen in pantry's

750.00

1.00 Per object

750.00

Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak

81.13

154.11 Per m²

12502.95

Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

597.53

117.02 Per m²

69922.98

Spouwmuur isoleren (oude deel)

45.29

332.78 Per m²

15071.59

Deuren vervangen door geïsoleerde deuren

728.58

5.60 Per m²

4080.05

Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

607.18

61.01 Per m²

37044.04

Pakket 2: Pakket 1 + nieuwe CV en boilers

Pagina 27

Pakket 3a: Pakket 1 + hybride CV met WP + boilers + nieuwe zonnepanelen

Pakket 3b: Pakket 3a i.c.m. vloerverwarming

Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B

108000.00

1.00 Per object

108000.00

Nieuwe CV installatie

15000.00

1.00 Per object

15000.00

Huidige verlichting vervangen door LED

38250.00

1.00 Per object

38250.00

Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak - binnenzijde

110.00

455.61 Per m²

50117.10

Close-in boilers plaatsen in pantry's

750.00

1.00 Per object

750.00

Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak

81.13

154.11 Per m²

12502.95

Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

597.53

117.02 Per m²

69922.98

Spouwmuur isoleren (oude deel)

45.29

332.78 Per m²

15071.59

Deuren vervangen door geïsoleerde deuren

728.58

5.60 Per m²

4080.05

Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

607.18

61.01 Per m²

37044.04

Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B

108000.00

1.00 Per object

108000.00

Huidige verlichting vervangen door LED

38250.00

1.00 Per object

38250.00

Nieuwe CV installatie i.c.m. hybride warmtepomp

50000.00

1.00 Per object

50000.00

Vervangen zonnepanelen voor 60x 450Wp

210.44

120.00 Per m²

25252.80

Deuren vervangen door geïsoleerde deuren

728.58

5.60 Per m²

4080.05

Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak

81.13

154.11 Per m²

12502.95

Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B

108000.00

1.00 Per object

108000.00

Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak - binnenzijde

110.00

455.61 Per m²

50117.10

Pagina 28

Pakket 4:

Close-in boilers plaatsen in pantry's

750.00

1.00 Per object

750.00

Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

607.18

61.01 Per m²

37044.04

Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

597.53

117.02 Per m²

69922.98

Spouwmuur isoleren (oude deel)

45.29

332.78 Per m²

15071.59

Huidige verlichting vervangen door LED

38250.00

1.00 Per object

38250.00

Nieuwe CV installatie i.c.m. hybride warmtepomp en vloerverwarming

90450.00

1.00 Per object

90450.00

Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak - binnenzijde

110.00

455.61 Per m²

50117.10

Close-in boilers plaatsen in pantry's

750.00

1.00 Per object

750.00

81.13

154.11 Per m²

12502.95

597.53

117.02 Per m²

69922.98

Spouwmuur isoleren (oude deel)

45.29

332.78 Per m²

15071.59

Deuren vervangen door geïsoleerde deuren

728.58

5.60 Per m²

4080.05

Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

607.18

61.01 Per m²

37044.04

Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B

108000.00

1.00 Per object

108000.00

Huidige verlichting vervangen door LED

38250.00

1.00 Per object

38250.00

All-electric warmtepomp i.c.m. vloerverwarming/koeling

180450.00

1.00 Per object

180450.00

Compleet allelectric (WTW, LED, Dak naïsoleren (nieuw WP + vloerdeel) - Hellend dak verwarming) Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

Pagina 29

Pakket 5: Pakket 4 + nieuwe zonnepanelen

Dak naïsoleren (oude deel) - Hellend dak - binnenzijde

110.00

455.61 Per m²

50117.10

Close-in boilers plaatsen in pantry's

750.00

1.00 Per object

750.00

Dak naïsoleren (nieuw deel) - Hellend dak

81.13

154.11 Per m²

12502.95

Kunststof kozijnen met dubbel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

597.53

117.02 Per m²

69922.98

Spouwmuur isoleren (oude deel)

45.29

332.78 Per m²

15071.59

Deuren vervangen door geïsoleerde deuren

728.58

5.60 Per m²

4080.05

Kozijnen met enkel glas vervangen voor nieuwe kozijnen met HR++ beglazing

607.18

61.01 Per m²

37044.04

Plaatsen WTW balansventilatie systeem cf. Frisse scholen Klasse B

108000.00

1.00 Per object

108000.00

Huidige verlichting vervangen door LED

38250.00

1.00 Per object

38250.00

Vervangen zonnepanelen voor 60x 450Wp i.c.m. accupakket

125252.80

1.00 Per Object

125252.80

All-electric warmtepomp i.c.m. vloerverwarming/koeling

137853.46

1.00 Per object

137853.46

Pagina 30

Energieverbruik Variant

Gasverbruik [m³]

Elektraverbruik (netto) [kWh]

CO2 uitstoot

Basis

13443

34476

35755

Pakket 1: Bouwkundige maatregelen + WTW +LED

8447

31492

25810

Pakket 2: Pakket 1 + nieuwe CV en boilers

7200

32925

24067

Pakket 3a: Pakket 1 + hybride WP + boilers + PV

3686

44228

21628

Pakket 3b: Pakket 3a i.c.m. vloerverwarming

3698

44319

21680

Pakket 4: Compleet all-electric

0

47770

16242

Pakket 5: Compleet all-electric + nieuwe PV

0

47135

16026

Verbruik per deelpost [kWh] Variant

Totaal

Basis

162578

Pakket 1: Bouwkundige maatregelen + WTW +LED

110793

Pakket 2: Pakket 1 + nieuwe CV en boilers

Ventilatie

Verwarming

Tapwater

Koeling

127171

4156

5038

78370

4156

12095

100041

5038

70341

1587

12095

Pakket 3a: Pakket 1 + hybride WP + boilers + PV

77650

5038

47536

1587

12098

Pakket 3b: Pakket 3a i.c.m. vloerverwarming

77856

5038

47688

1587

12115

Pakket 4: Compleet all-electric

44545

5038

20542

1587

5973

Pakket 5: Compleet all-electric + nieuwe PV

44545

5038

20542

1587

5973

Variant

Verlichting

Hulpenergie

Opwekking

Basis

29247

2003

13063

Pakket 1: Bouwkundige maatregelen + WTW +LED

9544

1590

13063

Pakket 2: Pakket 1 + nieuwe CV en boilers

9544

1436

13063

Pakket 3a: Pakket 1 + hybride WP + boilers + PV

9544

1846

13698

Pakket 3b: Pakket 3a i.c.m. vloerverwarming

9544

1884

13698

Pakket 4: Compleet all-electric

9544

1861

13063

Pakket 5: Compleet all-electric + nieuwe PV

9544

1861

13698

Pagina 31

Besparing Variant

Gasverbruik [m³]

%

Elektraverbruik [kWh]

%

CO2 uitstoot [kg]

%

Pakket 1: Bouwkundige maatregelen + WTW + LED

4996

37.16

2984

8.66

9945

27.81

Pakket 2: Pakket 1 + nieuwe CV en boilers

6243

46.44

1551

4.50

11688

32.69

Pakket 3a: Pakket 1 + hybride WP + boilers + PV

9757

72.58

-9752

-28.29

14127

39.51

Pakket 3b: Pakket 3a i.c.m. vloerverwarming

9745

72.49

-9843

-28.55

14075

39.37

Pakket 4: Compleet allelectric

13443

100.00

-13294

-38.56

19513

54.57

Pakket 5: Compleet allelectric + nieuwe PV

13443

100.00

-12659

-36.72

19729

55.18

Pagina 32

Financieel Onderstaande tabel laat de investering en besparingen zien van de voorgestelde maatregelpaketten. De besparing is de besparing op energiekosten per jaar. Hierbij is er nu gerekend met de kosten van elektra €0,30/kWh en een gasprijs van €1,30/m³. De prijsstijging van de energiekosten van -0.37 per jaar. Deze getallen kunnen nog worden aangepast naar de daadwerkelijke cijfers om nog een beter beeld te krijgen van de te verwachten terugverdientijden. De terugverdientijd is berekend door de besparing per jaar te vergelijken met de nodige investering. Naast de terugverdientijd is er ook een Netto Contante Waarde uitgerekend. Deze vergelijkt de opbrengst van de energiebesparing met de verwachte stijging van de waarde van het geld op een spaarrekening van 2.00 procent. Variant

Investering excl. BTW (€)

Besparing excl. BTW (€)

NCW

Pakket 1: Bouwkundige maatregelen + WTW +LED

€ 334.988,71

€ 6.008,79

€ -258.138,34

Pakket 2: Pakket 1 + nieuwe CV en boilers

€ 350.738,71

€ 7.040,63

€ -260.691,46

Pakket 3a: Pakket 1 + hybride WP + boilers + PV

€ 410.991,51

€ 8.343,13

€ -304.285,73

Pakket 3b: Pakket 3a i.c.m. vloerverwarming

€ 451.441,51

€ 8.310,68

€ -345.150,75

Pakket 4: Compleet all-electric

€ 516.188,71

€ 11.804,05

€ -365.218,94

Pakket 5: Compleet all-electric + nieuwe PV

€ 541.441,51

€ 11.896,37

€ -389.291,00

Pagina 33

5.

Conclusies en aanbevelingen

Doel van dit maatwerkadvies is om inzicht te krijgen in welke stappen doorgevoerd kunnen worden om het huidige energieverbruik en het daarmee verbonden label te verbeteren. Hierbij is er gevraagd om enkele subvarianten aan te reiken waaronder groeiscenario (hybride) en volledig van het gas af (all electric). Deze subvarianten zullen in onderstaande paragrafen verder worden toegelicht.

5.1. Inleiding Het pand uit 1933 is voorzien van een minder goede thermische schil dan de huidige bouwstandaard. Door het verbeteren van de thermische schil en/of installaties is het mogelijk om energie te besparen. Aangezien het pand gelegen is binnen het beschermd Stads- en Dorpsgezicht van Treebeek, zijn niet alle aanpassingen toegestaan. Het zoveel mogelijk voorkomen van of het beperken van het energieverbruik heeft onze voorkeur ten op zichte van het zuiniger of milieubewuster opwekken of omgaan met de energie. Dit is dan ook stap 1 in de trias energetica. Dit is bij de GB Benjamin te Brunssum van toepassing. Hierbij houden we ook rekening bij de keuzes, ambities en eerdere (ver)bouwplannen voor het basisschool gebouw. Hierbij zijn de volgende te onderzoeken scenario’s in acht genomen, waarbij de scenario’s 1 en 2 binnen dit maatwerkadvies vallen: Scenario 1)

Opstellen van investeringskosten overzicht en duurzaamheidsmaatregelen voor instandhouding en verduurzaming van het pand.

Scenario 2)

Opstellen van investeringskosten overzicht en duurzaamheidsmaatregelen voor nieuwbouw/verbouw op de huidige locatie waarbij de gevel gehandhaafd blijft.

Scenario 3)

Opstellen van investeringskosten overzicht van de realisatie van een nieuw pand wordt opgenomen. Deze zal op de Markt te Treebeek worden gesitueerd.

Overige ambities/wensen waaraan men graag zou willen voldoen: -

-

Frisse scholen - klasse B: Bij verbouw (financieel) inzichtelijk maken wat er bijkomend voorzien moet worden t.a.v. eis BBL. Door toevoeging van een luchtbehandelingskast met warmteterugwinning en CO2-sturing voldoet het gebouw aan de volgende eisen zoals vermeld in het PvE Frisse Scholen 2021: o De CO2-concentratie in leslokalen (in de ademzone) is tijdens gebruikstijd maximaal 1.200 ppm. o Het ventilatiedebiet (hoeveelheid verse luchttoe- en/ of afvoer) is minimaal 6 dm³/s (21,6 m³/uur) per persoon BENG eis bij renovatie. Dit is een hogere eis dan in het BBL (art. 5.2) wordt gevraagd. Voor scholen gelden de volgende eisen t.a.v. de energieprestatie:

Pagina 34

BENG norm

Energiebehoefte [kWh/m²]

Primair fossiel energieverbruik [kWh/m²]

Hernieuwbare energie [%]

TOjuli

Eis

≤ 190

≤70

≥40 -

Pakket 1

201,49

181,11

6,2% -

Pakket 2

201,49

162,47

6,9% -

Pakket 3a

201,49

123,04

32,2% -

Pakket 3b

201,49

119,76

33,9% -

Pakket 4

201,49

84,19

51,1% -

Pakket 5

201,49

73,17

57,5% -

5.2. Basis scenario Voor het basis scenario adviseren we voor de GB Benjamin Brunssum Pakket 3b uit deze rapportage. Dit pakket leidt tot een A++ label. Bij deze variant wordt de schil geïsoleerd, kozijnen en beglazing vervangen, LED verlichting toegepast, een luchtbehandelingskast geplaatst voorzien van warmteterugwinning en COB (change-over batterij) ten behoeve van (na-)verwarming en koeling. Tot slot wordt de CV installatie vernieuwd en uitgebreid met een hybride warmtepomp voor de warmtevoorziening en koudevoorziening van de school. Tevens wordt er in dit scenario rekening mee gehouden dat – mede om akoestische redenen – de vloeren worden voorzien van fermacel platen en daarbij ook van vloerverwarming. Dit scenario is mogelijk met een elektrische aansluiting zoals reeds aanwezig op de huidige locatie van de school. De levensduur van het warmtepompdeel van de hybride installatie is circa 20 jaar. Als deze dan vervangen dient te worden is dit een zogenaamd natuurlijk vervangmoment. Op dat moment is het het meest zinvol de installatie aan te passen naar een volledige gasloze installatie. Bij de keuze voor dit basis scenario worden ook klachten opgelost. De klachten met betrekking tot de tocht langs de gevels, ramen en deuren worden hiermee ondervangen. Dit omdat koudeval wordt verminderd en kierdichting wordt verbeterd.

De klachten met betrekking tot de temperatuur (te heet en te koud) kunnen grotendeels worden opgelost door het verbeteren van de transmissieverliezen aan de gebouwschil. Dit zorgt ook voor het verminderen van het benodigde koelvermogen in de zomer. Tevens zal in een later stadium de effecten en de mogelijkheid tot het bijplaatsen van een accupakket nader worden onderzocht. Hierbij is het vermogen nog afhankelijk van de overige definitieve bouwkundige en installatietechnische ontwerpkeuzes. Vooralsnog is het niet mogelijk om een dergelijk accu-pakket op te nemen binnen geattesteerde NTA8800 software om zo de kosten en baten hiervan in kaart te brengen. Echter, zal deze naar verwachting zowel goed binnen dit scenario passen als binnen het aanvullend all-electric scenario zoals beschreven in paragraaf 5.3 en 5.4. Daarom zal deze voor de volledigheid ter indicatie ook in een verdere raming worden opgenomen.

Pagina 35

5.3. Ambitie scenario Voor het ambitie scenario adviseren we voor de GB Benjamin pakket 4 uit deze rapportage. Dit pakket leidt tot een A+++ label en is volledig gasloos. Bij deze variant wordt de lucht-water warmtepomp vergroot tot het volledig benodigde vermogen voor verwarmen c.q. koelen. Dit scenario is mogelijk met een elektrische aansluiting zoals reeds aanwezig op de huidige locatie van de school.

5.4. Aanvullend scenario In de huidige situatie zijn reeds zonnepanelen aanwezig verdeeld over het dak van het schoolgebouw en het dak boven het overdekte deel van het schoolplein. Deze zijn naar schatting meer dan 10 jaar oud en worden op dit moment nog gehuurd. Aanvullend kan men naast de maatregelen zoals genoemd in het ambitie scenario ook ervoor kiezen om deze panelen te verwijderen en nieuwe zonnepanelen terug te plaatsen zoals weergegeven in pakket 5 van deze rapportage. Zoals in paragraaf 5.1 omschreven wordt hierbij tevens een accupakket overwogen, om zo het piekvermogen dat overdag wordt opgewekt op te vangen en te gebruiken voor de dagdelen waarbij de zonne-energie opbrengst lager ligt of zelfs geheel niet aan de orde is. Ook dit is afhankelijk van verschillende factoren zoals de terugleveringsregeling binnen de energiecontracten. Dit scenario vooralsnog niet mogelijk met de huidige aanwezige elektrische aansluiting op de huidige locatie van de school.

Pagina 36