Raadsvoorstel 202461537 (bijlage) DIGITAAL Programmaplan VERSIE 2

strategische doelen en de baten richting 2040. De raad ziet erop toe dat deze doelen en baten worden gerealiseerd en geeft tegelijkertijd ruimte aan college en organisatie om te experimenteren en te innoveren om het gewenste effect te bereiken. Tijdens de jaarlijkse P&C-momenten legt het college verantwoording af over de uitvoering van het programma, waarbij de raad de mogelijkheid heeft om waar nodig bij te sturen.

Het college Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van de door de raad vastgestelde kaders. De fasenplannen, ofwel uitvoeringsprogramma’s, worden door het college opgesteld en uitgevoerd. Deze plannen zijn SMART geformuleerd en geven voor elke periode van vijf jaar richting aan de werkzaamheden. In sommige gevallen leidt dit tot concrete resultaten

De programmatische uitvoering wordt geleid door de programmamanager, ondersteund door een multidisciplinair programmateam. Binnen dit team zijn de rollen functioneel gescheiden, maar inhoudelijk afgestemd, met een gezamenlijke focus op het behalen van de programmadoelen. De programmamanager is integraal verantwoordelijk voor de uitvoering. Hij of zij vertaalt de opdracht naar een uitvoeringsstrategie en stuurt op samenhang, kwaliteit, risico’s en voortgang. Ook organiseert de programmamanager de P&C-cyclus, stimuleert domeinoverstijgende samenwerking en bewaakt de realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten.

binnen de looptijd van het fasenplan, in andere gevallen vormt het de start van processen met een langere doorlooptijd. Het college legt hierover verantwoording af aan de gemeenteraad via de vaste P&C-momenten.

Partners

Binnen het college vervult de portefeuillehouder (wethouder) de rol van

Het programma is een gezamenlijke opgave en niet uitsluitend een

bestuurlijk opdrachtgever. Deze rol omvat het sturen op de

verantwoordelijkheid van de gemeente. Verschillende inspanningen en

beleidsmatige en politieke koers van het programma, het bewaken van de

verantwoordelijkheden liggen bij partners, zoals inwoners, ondernemers en

aansluiting bij bestuurlijke prioriteiten en gemeentelijke ambities en het

maatschappelijke organisaties. Samenwerking kan informeel worden

nemen van strategische besluiten. De bestuurlijk opdrachtgever

vormgegeven, maar waar nodig ook formeel worden vastgelegd in

vertegenwoordigt het programma zowel in de gemeenteraad als in het

samenwerkingsovereenkomsten. Het programmateam stuurt hierop met als doel

bredere bestuurlijke speelveld.

effectiviteit en slagkracht, waarbij pragmatische samenwerking centraal staat. Programmaplan

Ons Nieuwe Centrum Brunssum

47

7.3 Werken met bateneigenaarschap In het Programma Centrum sturen we niet alleen op projecten of losse activiteiten, maar ook op baten. De tastbare maatschappelijke waarden die we met elkaar willen bereiken. Baten zijn de hefbomen om onze strategische doelen waar te maken. Om deze baten te realiseren werken we met bateneigenaarschap. Dat betekent dat iedere baat wordt belegd bij een beleidsveld of partner die daar de meeste invloed op heeft. Zo ontstaat duidelijk eigenaarschap. Wie zorgt ervoor dat een baat wordt behaald, wie bewaakt de voortgang en wie legt de verbinding met andere domeinen? Bateneigenaarschap zorgt ervoor dat de baten niet in de lucht blijven hangen, maar dat er mensen zijn die verantwoordelijkheid nemen om ze concreet te maken. Werken met bateneigenaarschap is een groeiontwikkeling voor de organisatie. Het werken met bateneigenaarschap kent drie voordelen: 1

Eigenaarschap in de organisatie

Beleidsvelden voelen zich verantwoordelijk en leveren vanuit hun eigen kracht en middelen een bijdrage aan de centrumdoelen.

Integraliteit en samenwerking Doordat baten vaak meerdere dimensies raken (sociaal, economisch, ruimtelijk), 2

worden beleidsvelden en partners uitgedaagd om samen te werken en waarde te creëren die verder gaat dan hun eigen domein. 3

Duurzame inbedding

Naarmate bateneigenaarschap sterker wordt, groeit het vermogen van de organisatie en haar partners om de uitvoering zelfstandig voort te zetten. Uiteindelijk is het programma dan niet meer nodig als aparte structuur. Met bateneigenaarschap maken we de omslag van projectgericht werken naar waardegericht sturen. Zo zorgen we dat elke inspanning daadwerkelijk bijdraagt aan de hoger gelegen doelen en dat de resultaten blijvend worden geborgd in de manier van werken van de gemeente en haar partners.

48

Ons Nieuwe Centrum Brunssum

Programmaplan

7.4 Integrale waardesturing / waardegericht sturen Zoals geschetst bij het bateneigenaarschap is integraliteit en samenwerking van belang voor het welslagen van het programma. We brengen de sociale, ruimtelijke en economische dimensies dichter bij elkaar. Een inspanning of interventie vanuit het ene domein moet ook waarde creëren op andere vlakken. Zo is het Lifestylepark begonnen als een ruimtelijk vraagstuk, maar levert het ook maatschappelijke waarde op in de vorm van gezondheid en ontmoeting en economische waarde doordat vijftien partijen actief deelnemen. Deze manier van werken maakt investeringen krachtiger en zorgt voor een vliegwieleffect.

7.5 Programmasturing met THEFD+D We gebruiken het raamwerk THEFD+D als leidraad voor de programmasturing. Dit staat voor:

• Tempo We zorgen voor een goed ritme in de uitvoering. Met een lange termijn focus en een fasenplan van vijf jaar blijven we continu leveren en laten we zichtbaar resultaat zien. De kunst is het vinden van de balans tussen versnellen en vertragen.

• Haalbaarheid We toetsen voortdurend in hoeverre de ambities haalbaar zijn. Monitoring laat zien of onze inspanningen daadwerkelijk realistisch zijn.

• Efficiëntie We zoeken steeds naar manieren om slimmer en met minder tijd en energie te werken. Bateneigenaarschap draagt hieraan bij. De ambitie is dat het programma overbodig wordt als aparte structuur.

• Flexibiliteit We werken doelgericht, maar tegelijk adaptief. Het centrumprogramma is flexibel en kan inspelen op veranderende omstandigheden. We weten nu nog niet exact wat het beste werkt voor Brunssum, daarom blijven we experimenteren en leren.

• Doeltreffendheid De kern van programmasturing is dat inspanningen bijdragen aan de strategische doelen van de gemeente, zoals vastgelegd in het Koerskompas. Activiteiten die hier niet aan bijdragen, horen niet thuis in het programma.

• Draagvlak Verandering kan alleen slagen als deze wordt gedragen door inwoners, ondernemers en partners. Draagvlak en betrokkenheid zijn daarmee cruciale succesfactoren waar we continu op sturen.

49

8. Monitoring

Niet alleen terugkijken, maar vooral vooruitkijken vanuit inzicht Monitoring is de sleutel om koersvast en wendbaar te blijven. Het laat zien of we met onze inspanningen daadwerkelijk bijdragen aan de doelen en baten van het centrumprogramma en het helpt ons tijdig bij te sturen als dat nodig is. Monitoring is dus niet alleen terugkijken, maar vooral vooruitkijken vanuit inzicht.

50

Ons Nieuwe Centrum Brunssum

Programmaplan

8.1 Verbonden met de P&C-cyclus We sluiten zoals beschreven bij het onderdeel “Rollen” monitoring nadrukkelijk aan op de gemeentelijke P&C-cyclus. Dat betekent dat de voortgang van het programma zichtbaar wordt in de reguliere rapportages van de gemeente, zoals de bestuursrapportages en de jaarrekening. Op die manier blijft de raad goed geïnformeerd, is de verbinding met de bredere gemeentelijke doelstellingen geborgd en kan het college integraal sturen. Daarnaast publiceren we jaarlijks een publieksvriendelijke update, zodat ook inwoners, ondernemers en partners helder inzicht krijgen in de voortgang en de resultaten.

8.2 Wat we meten We volgen zowel output (wat we opleveren) als outcome (het effect daarvan in de stad). Om goed te kunnen meten betekent ook dat we moeten investeren in een systeem van monitoring. Op sommige onderdelen beschikken we nog niet over voldoende basisinformatie. Daarom werken we aan specifieke nulbeelden (een startsituatie op thema’s als leefbaarheid, bezoekcijfers en branchebehoefte), zodat we de ontwikkeling over de tijd betrouwbaar kunnen volgen.

Inspanningsniveau Op inspanningsniveau houden we een risicologboek bij per inspanning, doordat we projectmatig werken. Zo kunnen we vroegtijdig signaleren waar ambities of mogelijke resultaten onder druk staan, bijvoorbeeld door veranderende marktomstandigheden, beperkte capaciteit of nieuwe wetgeving. Het gaat echter niet alleen om mogelijke risico’s. Er kunnen zich ook kansen voordoen die anticipatie of reactie vragen. Door monitoring en analyse te combineren benutten we ook nieuwe mogelijkheden die zich aandienen.

8.4 Leren en verbeteren Monitoring is voor ons geen administratieve last, maar een leermechanisme. We gebruiken data, verhalen en signalen uit de praktijk om samen met partners te reflecteren. Wat werkt wel, wat werkt niet en wat vraagt om aanpassing? Deze lerende manier van werken maakt dat het programma koersvast is in zijn ambitie, maar flexibel in de uitvoering.

8.3 Risicoanalyse en risicosturing Monitoring gaat hand in hand met risicoanalyse. Risicoanalyse bij een programma kent meerdere dimensies. Enerzijds op programmaniveau, maar ook op inspanningsniveau.

Programmaniveau Risico’s op programmaniveau zijn abstracter van aard en treffen het programma in zijn geheel als het voorkomt. Hierbij valt te denken aan marktwerking, afhankelijkheid van partners, crisis zoals corona of economische recessie en de gemeentelijke financiën in een breed perspectief die mogelijk om keuzes gaat vragen wat we wel of niet nog allemaal doen. Deze risico’s worden gemonitord op programmaniveau door de stuurgroep en deze monitoring landt in de P&Ccyclus richting gemeenteraad.

51

9. Het verhaal gaat bloeien

Samen bouwen aan het centrum van de groene woonstad van Parkstad 2040

52

Ons Nieuwe Centrum Brunssum

Programmaplan

9.1 Communicatiestrategie Communicatie is een strategisch instrument binnen het centrumprogramma. Het vergroot kennis, versterkt vertrouwen en betrokkenheid en stimuleert samenwerking. Daarbij gaat het om transparante, doelgerichte en enthousiasmerende communicatie die zowel intern als extern draagvlak, betrokkenheid en activatie creëert. De communicatie legt steeds de link tussen het centrumprogramma en de ambities uit het Koerskompas. Daarmee wordt duidelijk hoe het programma en de afzonderlijke projecten en resultaten bijdragen aan het bredere verhaal en

Hierbij gelden de volgende uitgangspunten:

is transparant • Communicatie • Proactief • Doelgroepgericht • Uitnodigend • Gericht op dialoog

9.3 Externe profilering en lange termijn ambitie

de ambitie van Brunssum om te groeien naar “De woonstad in het groen van

Een belangrijk onderdeel is de externe profilering. Hiermee wordt het

Parkstad”. Zo ontstaat herkenning, verbinding en consistentie in de verhalen die

centrumprogramma herkenbaar voor burgers, aantrekkelijk voor ondernemers

we vertellen.

en investeerders, en zichtbaar in de regio.

Door concreet te laten zien hoe elke stap, van herinrichting van de openbare

Het centrum van Brunssum is al jarenlang onderwerp van discussie en kent

ruimte tot ondernemersinitiatieven of nieuwe woonconcepten, bijdraagt aan ons

bij inwoners vaak een kritische blik. Actieve, frequente en transparante

toekomstbeeld voor het centrum, dragen we bij aan geloofwaardigheid, trots en

communicatie over de transitie, gecombineerd met het zichtbaar en consistent

een gedeeld perspectief.

vieren van behaalde successen, is daarom essentieel. Op die manier kan de

9.2 Doelen en uitgangspunten van de communicatie De communicatie richt zich op vier kerndoelen: en toegankelijke informatie voor inwoners, partners en • Actuele gemeenteraad. en vertrouwen in de aanpak worden versterkt. • Betrokkenheid Partners en inwoners worden geactiveerd om verantwoordelijkheid te • nemen. worden zichtbaar gemaakt en gedeeld om trots en draagvlak te • Successen vergroten.

negatieve beeldvorming worden doorbroken en groeit stap voor stap een nieuwe, positieve trots op het centrum én Brunssum.

9.4 Meerwaarde Met deze aanpak wordt communicatie niet slechts ondersteunend, maar een sturingsinstrument en visitekaartje van het programma. Communicatie versterkt bestuurlijk draagvlak, vergroot maatschappelijke betrokkenheid en positioneert het centrumprogramma als een trotse, inspirerende en toekomstgerichte beweging.

Programmaplan

Ons Nieuwe Centrum Brunssum

53

54

Ons Nieuwe Centrum Brunssum

Programmaplan

Colofon Fotografie Bernice Israel BYV-Media Emile Verhijden fotografie Nose for Photography Heemkunde Vereniging & Fotoarchief Brunssum

Illustraties bureau VERBEEK Grouwels Daelmans Projectontwikkeling HeusschenCopier Mathieu Bruls Architect RO groep

Vormgeving Visia Media

Programmaplan

Ons Nieuwe Centrum Brunssum

55

56

Ons Nieuwe Centrum Brunssum

Programmaplan