Raadsbesluit 7 Beleidsnota Archeologie Brunssum.pdf

gemeente

Brunssum

Raadsvoorstel Collegeverg.d.d. Registratiekenmerk Gemeentebladnr. Afdeling opsteller Naamopsteller Bereikbaar onder Portefeuillehouder Raadsvergadering d.d. Uiterlijkedatum

18 januari 2022 2007390 2022/7 Ruimtelijkeontwikkelingenvastgoed Mariette Gobbens +31455278641, mariette.gobbens@brunssum.nl Jo Mertens 31 mei 2022 Niet van toepassing

Aan de raad, 1. Onderwerp Raadsvoorstel& besluit 2. Uitgangssituatie (WAAROM?) a. Aanleiding Op 18 januarijl. heeft het collegevan B&W ingestemdmet de conceptbeleidsnotaArcheologieBrunssum.De meeste Parkstad gemeenten hebben inmiddels zo'nbeleidsnotaopgesteld.In de beleidsnotawordt aandacht besteed aan het bodemarchief cq, archeologisch erfgoedvan de gemeente.Een deel van dit bodemarchief is reeds ontdektof onderzocht.Het grootstedeel ligt daar echter nogoponste wachten. De bescherming van het archeologisch erfgoedis vastgelegd in de Erfgoedwet. De gemeenschappelijke regioarcheologebenadrukt het belang van eendergelijkebeleidsnotavooralle gemeenten binnenParkstad. Immers, om uitvoeringte gevenaan de wettelijketaken, met de intentieopeenwerkbare en doelmatigemanierzorg te dragen voorhet bodemarchief en het ontsluiten ervan, zijn de beleidsnotaArcheologieen de reedsvastgesteldearcheologische beleidskaarten opgesteld.Daarmee voldoetde gemeente aan de wettelijketaken en zal vooralle betrokkeneninzichtelijk zijn wanneerenwaar rekeningdientte wordengehoudenmet het archeologisch erfgoed.Een uniformarcheologiebeleidin de Parkstadgemeenten, waarbij de verschillendegemeentes hun eigen erfgoedambitiesformuleren, vormt de basis van regioarcheologiein Parkstad. b.

Huidigesituatie/probleemstelling De archeologische wetgevingin Nederland biedt de gemeente ruimteom eeneigenbeleid te voeren.Het archeologisch erfgoedbehoort nietuitsluitendtoeaan de archeologen,maar aan de hele maatschappij. Doorde archeologische waarden beter te ontsluiten en burgers er bewuster bij te betrekkenlaten we ze kennismaken met hun archeologisch erfgoedwaardoor het maatschappelijke draagvlak wordt vergroot.Aandacht voorarcheologieis echter nietalleeneen kwestievan cultuurbehoud,maar ookvan economie. 'Zichtbare en beleefbare' cultuurhistoriestimuleertrecreatieen toerismeen heeft eenwaarde verhogendewerkingopde omgeving.Bovendienwordt het imago van eengemeente versterkt. Erfgoed is identiteit. In Brunssumkennen we de Archeologische waardenkaart die vooralle Parkstad gemeenten is vastgesteld. In de beleidsnotawordt deze beleidskaart in eenbreder beleidskader geplaatst. Tevenswordt ookal aandacht besteed aan de implementatie in de in voorbereidingzijndeOmgevingswet.

3. Gewenstesituatie(WAT? a. Wat willen we bereiken? Het archeologisch beleid van de gemeente Brunssumheeft tot doel haar archeologische erfgoedte beschermen ente ontsluiten als bron van het 'gemeenschappelijke geheugen'enals middel voorwetenschappelijke studie, zondermeer maatschappelijke lasten in het levente roepen dan strikt noodzakelijk.Dezeformulering waarborgt behoud en ontsluiting van het archeologisch erfgoedin de gemeente,maar laat ruimtelijkeontwikkelingen evengoedtoe.

Br^i nssifirt

gemeente

i Bescherming van het cultureelerfgoeddraagt bij aan versterkingvan het toerisme.Vanuiteconomischperspectief kan cultureelerfgoedbeschouwd wordenals kapitaalgoed met eenpotentieel hoge economischewaarde en bepaalt deels ookde lokale identiteit.Dit is eveneens eenbelangrijke bijbehorende doelstellingvoorhet gemeentelijk beleid; versterkingvan de economie doorhet potentieel van de archeologiete gebruiken.

b.

Kaders 1. eerderebesluitvorming 2007390/bbv: 2007424 2. traject tot dusverre Na het collegebesluitis de beleidsnotagedurende6 wekenter inzagegelegd, waarbij eenieder in de gelegenheidwerd gesteld om eeninspraakreactiein te dienen.Er zijn geeninspraakreactiesingediend.De beleidsnota is inhoudelijknietgewijzigd. 3. rol/ bevoegdhedencollegevan B enW Het collegestelt de conceptbeleidsnotavast en biedt deze na verwerkingvan de inspraakreactiesvoorde definitievevaststellingvan het beleid aan aan de raad 4. algemenebeleidskaders (landelijk/ provinciaal/lokaal) Verdrag van Malta, Erfgoedwet 5. past het voorstelin de strategische visie/ relatie met uitvoeringsagenda? Ja: Brunssumleeft! Behoud enopwaarderingvan cultuurhistorischewaarden. De beleidsnota is opgenomen in de outputkalender 6. relatie met programmabegroting/financiëlegevolgen Voorde kostenvan de regioarcheologeis dekkingaanwezig in productnummer 530003. Verderzijn er geenfinanciëlegevolgen.

c. Argumenten en overwegingen De volgendeuitgangspunten wordenin de beleidsnotageformuleerd: • Archeologische restenzoveelmogelijkin de bodem bewaren en alleenopgravenals behoud in de bodem (in situ) nietmogelijkis; • Bodemverstoorders betalen archeologisch onderzoek en mogelijkeopgravingen.Dit zogenaamde 'verstoorder-betaalt-principe' is geengemeentelijke beleidskeuzemaar volgt direct uit de wetgeving; • De huidige relatie tussenarcheologieen ruimtelijkeordeningbehouden, zodat behoud, beheer en ontwikkelingvan het bodemarchief onderdeelblijft van het planologischebesluitvormingsproces; • Verbeteringinformatievoorziening overhet archeologisch erfgoedom het draagvlak voorarcheologiete vergroten. • Toerisme/economie: Cultureelerfgoedentoerismezijn nauwverbonden.Cultureelerfgoedwordt gezienals eenwaardevollefaciliteit voorzowelbewonersvan, als bezoekersaan eengebied. Het cultureelerfgoedvormt vaak de bepalendefactor in de regionaleof lokale identiteit. Overwegingen: 1. De beleidsnotaarcheologievormt samen met de geactualiseerdearcheologische verwachtings- en beleidskaart het wettelijkkader die eenintegralebescherming van het cultureelerfgoedmogelijkmaakt. Op 1 oktober 2013 is de "geactualiseerdeverwachtings- en beleidskaart Brunssum"ende daarbij horende "ondergrenzen archeologische onderzoek plicht" vastgesteld.

Deze kaart is grotendeels geïmplementeerd in de bestemmingsplannen enwordt gebruikt als gemeentelijk archeologisch toetsingskadervoorde omgevingsvergunningen. Uit bovenstaandeblijkt dat archeologiein de gemeenteBrunssumal in diverse

gemeente

Brvnssvm

beleidsdocumenten is verankerd.De voorliggende beleidsnota archeologieis eenvisiedocument waarin de gemeentelijke doelstellingals gemeentelijk beleid verderis uitgewerkten als beleid is vastgelegd. Sinds 1 juli 2016 is de Erfgoedwetvan kracht. Dezewet bundelt de bestaande wet- en regelgevingvoorbehoud en beheer van het cultureelerfgoedin Nederland. Het betreft daarbij zowelhet roerendals onroerend erfgoed.Samen met de Omgevingswetdie naar verwachting in 2022 ingaat, maakt de Erfgoedweteenintegralebescherming van ons cultureelerfgoedmogelijk.Voorhet onroerend cultureelerfgoedzijn deze wettenvan grotebetekenis.De Erfgoedwet ende Omgevingswetregelende zorg vooronsbodemarchief enzijn de vertalingvan het Verdrag van Malta. 2. Erfgoed is Identiteit.De beleidsnotaarcheologieformuleertde ambitie het archeologische erfgoedvan de gemeente Brunssumte ontsluiten als bron van het 'gemeenschappelijke geheugen'. Het is van belang dat bij nieuweontwikkelingen gezocht wordt naar mogelijkhedenom aangetroffenarcheologische restente verbeeldenofte ontsluiten.

Dit geefteenidentiteiten laat het heden eenschakel vormentussenverledenen toekomst,in de beleidsnotawordt eenoverzicht gegevenvan de belangrijke archeologische opgravingen in de regioen in het bijzonder in Brunssum,vanaf de prehistorietot het meerrecenteverledentijdensde tweedeWereldoorlog ( zie hoofdstuk 2) Het is belangrijk dat we onsbewust zijn van deze archeologische "parels"waarmee onzeidentiteitnauw verbondenis. 3. De beleidsnotaarcheologieformuleert de potentiële hoge economischewaarde van cultureelerfgoed. Brunssumheeft eenrijke geschiedenis,waarin vooral Romeinen, kerken,kastelenen mijnenbelangrijke rollen speelden.Doordit cultuurhistorisch erfgoedbij (grootschalige) ruimtelijkeingrepen beter te integreren en zichtbaar en beleefbaar te maken (accentueren, verbeelden)wordt eeneconomischemeerwaardeverkregen.Een 'zichtbare en beleefbare' cultuurhistoriezal recreatieentoerismestimuleren,wat eenwaarden verhogendewerkingheeft opde omgevingenzal het imago van Brunssumversterken. De Heemkundevereniging (werkgroepArcheologieen Historie) heeft aangegevendat de beleidsnota "volledigis en de lading in al haar facettendekt". d. Optiesen keuze Doordeze beleidsnotavast te stellenwordt het archeologisch beleid binnende gemeente geborgd en is er een gemeente overstijgendbeleid voorhanden voorde gehele Parkstad regio,opgesteldin afzonderlijkegemeentelijke beleidsnota's.

Het collegevan burgemeesterenwethouders,

Burgemeester

Secretaris

Brinssim

gemeente

Raadsbesluit Gemeentebladnr. Afdeling Registratiekenmerk

: 2022/7 : Ruimtelijke ontwikkelingenvastgoed : 2007390

De raad van de gemeente Brunssum gemeentebladnummer 2022/7; gelezenhet voorstelvan burgemeesterenwethoudersd.d. 18 januari 2022 en 29maart 2022, afdeling Ruimtelijke ontwikkelingenvastgoed ; Besluit: De beleidsnotaArcheologieBrunssum;"erfgoedis identiteit"vast te stellenendeze volgensde wettelijkekanalente publicerenwaarna de beleidsnota in werkingzal treden. Aldus vastgesteld in de openbarevergaderingvan <vul hier de datum van de raadsvergadering in>