Raadsbesluit 4 Brunssum - samen aan zet - verder met overheidsparticipatie.pdf

Initiatiefraadsvoorstel Brunssum- samenaanzet: verdermet overheidsparticipatie Collegeverg.d.d. 1 2-2022 Registratiekenmerk2011788 Gemeentebladnr. 2022/4 Afdeling Griffie Behandeldambt. N.C.P. Meijers Bereikbaar onder 045-5278616 Behandelvoorstelnr.2011788 -

Portefeuillehouder : BurgemeesterW.J.F. van der Rijt - van der Kruis Onderwerp : Brunssum - 'samen aan zet': verder met overheidsparticipatie Raadsverg. d.d. Uiterlijkedatum

: 22 februari 2022 : 22 februari 2022

Aan de raad,

1. Onderwerp Brunssum - samen aan zet: verder met overheidsparticipatieals resultaat van de grootschalige burgerraadpleging van de Brunssumse gemeenschap. 2. Uitgangssituatie (WAAROM?) a. Aanleiding De gemeenteraadheeftop 9 maart 2021 besloten tot het intensiverenvan burger- en overheidsparticipatiedoor middel van een grootschalige burgerraadpleging. Hiermeewil de gemeenteraadvoor de Brunssumse gemeenschapeen platform ontwikkelen dat nadenkt over de belangrijkste thema's en onderwerpendie in de Brunssumse samenleving leven. Het ontwikkelde platform, genaamd 'Brunssum samen aan zet', is aan de slag gegaan met de uitkomsten van de burgerraadpleging om daarmee concreet invulling te geven aan het doel van de gemeenteraad,namelijk de betrokkenheid van de gemeenschapte vergroten en burgers te activeren om zelfverantwoordelijkheid te nemen (burgerinitiatieven). b. Huidige situatie/probleemstelling De projectgroep Samen aan zet is met het onderzoeksbureau Toponderzoek gestart met het werven en betrekken van buurtverbinders bij het project. De buurtverbinders zijn inhoudelijk geïnformeerd en hebben een belangrijke rol vervuld in het enthousiasmeren van burgers in hun buurt om deel te nemenaan de grootschalige burgerraadpleging, de enquête.

In de maanden mei en juni is de projectgroep aan de slag gegaan met een intensieve voorbereidingstraject waarin de enquête inhoudelijk werd samengesteld,technisch werd voorbereid en gecommuniceerd via facebook.

Op 7 juli werd de enquête opengesteld. Het onderzoek is op verschillendemanieren onder de aandacht van de Brunssumse samenleving gebracht. In totaal hebben 749 burgers de enquête ingevuld, een bijzonder mooi aantal. De deelnemershebben in totaal 1.154 onderwerpengenoemd waarvan zij vinden dat die meeraandacht verdienen. De meestgenoemde onderwerpen(top 10) zijn: © groenii'i iM.vsi-n

^treebeekplein pamde

ïnfrastmctuuBftrembad J?'*openiuchtfliëatgöïéater .

■ caniavalsoptochto^ ,

Undepleinvijverparkfestival gemeente gezondneidscentmm , , Vevv,

btegio^trotstfe^ïCi, .dATnppnRrhansniii'zAntvJ. a.......... cattv^^MemeeMchapshuizenivJvernar l

brunssum £ gemeentebstuurders^^ klimoar 0— ------- „pklimpark i ei ei\'£ kindervakantiewerk% ^horeca £? brunssummQrheide o % “ c groenvoorziening^ % & kinderboerderij' qj H ciemensdot leiri gastvrijheid verenigingen

\

o o o o o o o o o

Aantrekkelijkheid(van winkelen) in het winkelcentrum Groenvoorziening Jongeren Lindeplein Samenhorigheid en betrokkenheid Schoon en heel Veiligheid, overlast en handhaving Verkeer Vijverpark Wonen

Dezeonderwerpenwerden de centrale gespreksthema'svoor de werksessies,gehouden op 23 oktober, 8 november (digitaal) en 13 december (terugkomsessie). Een overzicht van de resultaten van de raadpleging en de werksessieszijn verwerktin een uitgebreide rapportage (zie bijlagen).

nrunssum

Samen a n zet. Tijdens de terugkomsessie hebben een aantal deelnemers,hoofdzakelijk buurtverbinders, met elkaar gesproken over het proces tot nu toe en de opgehaalde resultaten. Daarbij concludeerde de deelnemersdat de uitwerking, thema's en de resultaten zeerherkenbaar waren. De belangrijkste conclusies waren: o Enthousiasme is aanwezig, voldoende betrokken deelnemersen kartrekkers (8-10); o Initiatieven in werkgroepen,beginnen met kleinestappendie uiteindelijk hun uitwerking in de helegemeentevinden; o Maak een plan, met einddoel (stip aan horizon), in samenwerking met maatschappelijkeorganisatie(s) en/of de gemeente; o Er is behoefte aan een projecteigenaar, liefst vanuit (of nauw verbonden) de gemeente; • Goed communicatieplan die voorziet in laagdrempeligetoegang (bijv. app); o Thematische werkgroepenmet aandacht voor goede, gelijkmatige verdeling over alle wijken in Brunssum, kartrekkers perthema met korte lijn naar gemeente.

2

Met deze burgerraadpleging heeftde Brunssumse gemeenschapde gelegenheidgekregen, maar vooral ook genomen, om als gemeenschapte bepalen welkethema's belangrijk zijn voor Brunssum. Thema's die zij zelf hebben verdiepten "klaar liggen" om verderte kunnen worden opgepakt door de deelnemerster invulling van burger- en overheidsparticipatie(zie ook de startnotitie burgerinitiatieven in Brunssum). Dezeopbrengsten tot nu toe zijn daarnaast ook "eencadeau" voor de politiek. De politiek kan samen met de opgehaalde informatie aan de slag om ook in de komende raadsperiode de burger centraal te blijven stellen in thema's die de gemeenschapzelf als belangrijk heeft benoemd. 3. Gewenstesituatie a. Wat willen we bereiken? In de gedachte van overheidsparticipatieheeftde projectgroep de start van het proces (ophalen, meedenkenen het duiden van resultaten en thema's) aangejaagd, gestimuleerd en gefaciliteerd. Met het oog op de resultaten, het enthousiasme en de aanwezige kansen om de gemeenschapaan zet te houden, is het van groot belang "door te pakken" en ervoor te zorgen dat de burgers die aan de slag willen, ook aan zet kunnen blijven.

Daarvoor geven de actieve deelnemersaan behoefte te hebben aan een procesbegeleider,bij voorkeur vanuit de gemeente,die explicieteen ondersteunendeen faciliterenderol invult van begeleideren verbinder en derhalve géén regievoert (essentievan overheidsparticipatie).In lijn met de strategisch ingezettelijn van het wijkgericht werkenen de omgevingswet zal de gemeenteook hierbij (overheidsparticipatie)vanuit de geheleambtelijke organisatie aan moeten sluiten in het ondersteunen en/of faciliteren van initiatieven die burgers ontplooien. Het takenpakketvan de wijkmanager (als aanspreekpuntin de wijk) sluit nauw aan bij de ondersteuningsvraag van de werkgroep. Het eerstejaar (2022) zal door het college worden benut om te beoordelen hoeveel werkgroepenaan de slag zijn, welkeondersteuning precies gevraagd wordt en hoe deze faciliterenderol van de gemeentestructureel in de ambtelijke organisatie kan worden ingebed. De bevindingen op welkewijze een structureleinvulling kan worden gegevenaan overheidsparticipatiezullen naar verwachting in de loop van 2022 worden uitgewerkt en voorgelegd aan de gemeenteraad.Tot dat moment zullen de wijkmanagers de ondersteuning oppakken en aan de slag gaan met de werkgroepenwaarbij in de overdracht de griffie zal ondersteunen.

Daarnaast levertde werkgroep verbinden de resultaten op aan de zittendegemeenteraad met als doel de opbrengsten van de burgerraadpleging vast te stellenals input en inspiratie voor het toekomstige programma 2022 - 2026. b. Kaders 1. eerdere besluitvorming Het initiatief raadsvoorstel Startnotitie Burgerinitiatievenin Brunssum (versie2) gemeentebladnr. 2020/88en het initiatief raadsvoorstel Brunssum samen aan zet gemeentebladnr. 2021/11.

3

2. trajecttot dusverre In Brunssum is enigejaren geledende raadswerkgroep Verbinden opgericht. Dezestreeft tweedoelen na: verbinding intern (tussen raad en college) en verbinding extern (tussen gemeenteen burgers). Dit initiatiefvoorstel is in opvolging van eerderestappenin de externeverbinding zoals de invulling van de startnotitie Burgerinitiatievenen het initiatief tot een burgerraadpleging. 3. Rol/bevoegdheden BurgemeesterW.J.F. van der Rijt - van der Kruis is portefeuillehouder. Het betreft een niet wettelijkeverplichtingvan de gemeenteraad.De raadswerkgroep Verbinden heefthet initiatief naar voren gebracht, met als doel te komen tot initiatieven van en voor de Brunssumse gemeenschapen een politiek neutraal raadsprogramma. 4. algemene beleidskaders (landelijk/ provinciaal/ lokaal) Landelijk:Burger- en overheidsparticipatiein brede vorm Lokaal: Werkgroep verbinden, coalitieprogramma burger centraal 5. pasthetvoorstelin destrategische visie/relatie met programmabegroting en uitvoeringsagenda? Dit initiatiefvoorstel is een wens van de gemeenteraadom de burger centraal te stellen en koppeltde resultaten van het initiatiefvoorstel Brunssum samen aan zet, waaronder de burgerraadpleging, terug. Verderwordt verwezennaar: Programmabegroting: programma 1 (bestuur en burger) Strategische visie Brunssum 2025: Brunssum is er voor u, participatiepagina 9 visiedocument. 6.

Financiële consequenties Voor het traject is € 20.000,- budget vrijgemaakt. De kosten van het externebureau bedragen € 20.000,-. Daarnaast zijn er dankzij de inzet van de griffie, andere ambtenaren en creatieflocatie gebruik zeerbeperktekosten gemaakt i.v.m. huisstijl, drukwerk, facilitering van bijeenkomsten etc. In totaal in hier sprakevan een overschrijding van minder dan € 1.000 ,-

Inzet van de wijkmanager(s) Gedurendede periode dat het college de structureleinbedding van het faciliterenvan burgerinitiatieven uitwerkt zullen de wijkmanagers deze ondersteuning additioneel binnen hun huidige takenpakketinvullen. Zij hebben bij het faciliteren van de werkgroepende beschikking over een werkbudget (product 443800 - 612041 burgerparticipatie). Mocht tussentijds (tot aan het moment van het voorstel van de structureleinbedding) het budget ontoereikend blijken, dan zal een bijstelling worden gevraagd via de (eersteof tweede) bestuur rapportage. Het college wordt in verzocht te onderzoeken op welkewijze de ondersteunenderol ten behoeve van overheidsparticipatiestructureel kan worden ingebed in de gemeentelijke organisatie. Het resultaat van dit onderzoek zal middels een raadsvoorstel, uiterlijk voor de begrotingsbehandeling 2023 ev., aan de gemeenteraadworden voorgelegd.

4

c. Argumentenen overwegingen 1. Huidigemaatschappelijke ontwikkeling : De overheid denkt niet meervóórhaar gemeenschap,maar burgers krijgen van de overheid de ruimte om zelf meete denken (burgerparticipatie) en meete doen (overheidsparticipatie).Het is aan de gemeenteBrunssum om verderaangehaakt te blijven nu blijkt dat de behoefte om meete denken en meete doen bij de burger is gegroeid. De gemeente heeftmet "Samen aan zet" de afstand tot de gemeenschapverkleind en heefteen groep enthousiast gekregenom aan zet te blijven om, samen met maatschappelijkeorganisaties en de gemeente,verdereinvulling te geven aan burger- en/of overheidsparticipatie. 2. Bestuurlijkevernieuwing: Ondanks dat de gemeenteprobeert de gemeenschapzo veel mogelijk bij de beleidsvorming te betrekken, blijkt uit de werksessiesdat het beleid soms nog (te) ver afstaat van de gemeenschap.De deelnemersbevestigen het gevoel nog te weinig betrokken te worden en/of invloed te hebben op hun directe (eigen) woon- en leefomgeving waardoor lokale initiatieven nog onvoldoende tot stand komen en draagvlak krijgen. De nu ingezette bestuurlijke vernieuwing heefteen nieuweelan gegevenaan de betrokkenheid van burgers. De betrokken burgers geven daarbij aan dat de gemeenteBrunssum hen daarbij moet blijven ondersteunen en faciliteren. 3.

Aanzet blijven , deopbrengst verzilveren: Het is aan de nieuwegemeenteraadom "het cadeau uit te pakken" en de resultaten van de burgerraadpleging te gebruiken voor de beleidsmatige keuzesdie zij willen maken met betrekking tot burger- en overheidsparticipatie.Dat laat onverlet dat de nu voorliggende kans om de resultaten van de ingezettekoers vanuit het project "samen aan zet" te verzilveren.Het zou jammer zijn als betrokken burgers die in de startblokken staan, afhaken wanneer de gemeentenu in de wachtstand zou schieten. Het is daarin belangrijk dat de partijen een gedeeld eigenaarschap krijgen. Dit gedeeld eigenaarschap draagt bij aan het commitment van de betrokken partijen en zorgt er ook voor dat het gemeenschappelijk belang ten opzichte van het eigenbelang geborgd is. De gemeentekan, samen met een aantal kartrekkendeburgers en maatschappelijkeorganisaties, aan zet blijven met het voortzetten van het project "samen aan zet" en de borging daarvan verankerenin de ambtelijke organisatie (invulling geven aan procesbegeleiding en het faciliteren van de verbinding met de gemeentelijkeorganisatie). Het tijdspad(Bij hetaanzet blijven) 1. Voorbereiding, behandeling en besluitvorming initiatiefvoorstel (januari - februari) 2. Benaderendeelnemers/buurtverbindersen formeren werkgroepen(januari) 3. Plan van aanpak / Communicatieplan (februari - maart) 4.

Inzet wijkmanager, verbinding met kartrekkers/buurtverbinders (maart) 5. Aan de slag, werkenaan thema's en ideeënin themagroepen(april - juli). d. Optiesen keuzes De resultaten van de burgerraadpleging kunnen worden aangeboden aan de gemeenteraad. De gemeenteraadheeftde gelegenheidover de thema's en het advies van gedachten te wisselen en het advies aan te bieden aan de nieuwegemeenteraad.

5

Het staat de gemeenteraaddaarbij vrij om daar niet voor te kiezen en de resultaten voor kennisgeving aan te nemen. Het project c.q. het platform "samen aan zet" heeftsuccesvol de eerstefase doorlopen. De belangrijke onderwerpenen daaraan gekoppeldeideeënzijn opgehaald en een aantal zeer betrokken burgers staat in de startblokken om ermeeaan de slag te gaan. Zij vragen vertrouwen, samenwerking en ondersteuning om verderte gaan (aan zet te blijven). De meestvoor de hand liggende keuze is om dit verzoek te honoreren zodat het proces van overheidsparticipatiemeteenverder kan en niet in de wachtstand terechtkomt. Het alternatief is om vooralsnog geen keuze hierin te maken en die keuze over te laten aan de nieuwegemeenteraadmet als risico dat de periode te lang duurt en er geen animo meer is. De meest urgente behoefte die in het kader van het voortzetten van het project "samen aan zet" naar voren komt, is de ondersteuning vanuit de gemeente. Keuze 1. Kennis te nemenvan de opbrengsten van de burgerraadpleging, zoals verwoordt in het bijgevoegde adviesrapport. 2. De uitgangspunten uit het adviesrapport over te nemen en het adviesrapport daarna beschikbaar te stellen aan de nieuwegemeenteraadom de uitgangspunten en het adviesrapport te gebruiken bij de vorming en onderbouwing van een programma voor de bestuursperiode 2022-2026. 3.

Het project "samen aan zet" voort te zettenwaarbij de gemeentede ondersteunenderol (procesbegeleiding thematische werkgroepen)perdirect invult. 4. De gemeente,in lijn met beslispunt 3, burgers ondersteunt bij het opstellen van een plan van aanpak en een communicatieplan. 5. Het college te laten onderzoeken op welkewijze de ondersteunenderol bij overheidsparticipatiestructureelkan worden ingebed in de ambtelijke organisatie. 4. Bijlagen 1. Adviesrapport Brunssum samen aan zet 2. Overzicht gespreksverslagenwerksessiesvl.2 (publiek versie) 3. Rapport raadpleging Brunssum aan zet vl.2 4. Evaluatierapport Brunssum Samen aan Zet 5. ZienswijzeCollege geen wensenen bedenkingen

Het college van burgemeesteren wethouders, Burgemeester

Secretaris.

Raadsbesluit

Gemeentebladnummer: 2022/4 Afdeling

: Griffie

Registratiekenmerk : 2011788

De Raad van de gemeenteBrunssum gemeentebladnummer2022/4; gelezenhet voorstel van de werkgroep verbinden; gelezende zienswijzevan het college van burgemeesteren wethouders d.d. 1-2-2022; gehoord de commissie AlgemeenBestuurlijkeAangelegenhedend.d. 8-2-2022

Besluit: 1. Kennis te nemenvan de opbrengsten van de burgerraadpleging, zoals verwoordt in het bijgevoegde adviesrapport. 2. De uitgangspunten uit het adviesrapport over te nemen en het adviesrapport daarna beschikbaar te stellen aan de nieuwegemeenteraadom de uitgangspunten en het adviesrapport te gebruiken bij de vorming en onderbouwing van een programma voor de bestuursperiode 2022-2026. 3. Het project "samen aan zet" voort te zettenwaarbij de gemeentede ondersteunenderol (procesbegeleiding thematische werkgroepen)perdirect invult. 4. De gemeente,in lijn met beslispunt 3, burgers ondersteunt bij het opstellenvan een plan van aanpak en een communicatieplan. 5. Het college te laten onderzoeken op welkewijze de ondersteunenderol bij overheidsparticipatiestructureel kan worden ingebed in de ambtelijke organisatie.

7