Nav Commissievergadering - Rapportage Haalbaarheidsonderzoek
Tekst van het document
1 Haalbaarheidsonderzoek Verplaatsing bibliotheek Brunssum Datum: 27 oktober 2025 Opdrachtgever: Bibliotheek Kerkrade e.o. – Egid van Houtem Auteur: Adesse Vastgoedadvies – Niek Mares
1 Inleiding Samen met Bibliotheek Mijn Streek is de haalbaarheid onderzocht van de verplaatsing van de bibliotheek aan de Rumpenerstraat naar het centrum van Brunssum zodanig dat een volwaardige bibliotheekves=ging wordt gerealiseerd die voor alle burgers toegang gee> tot bibliotheekdiensten, zowel fysieke als digitaal. Twee poten=ële loca=es zijn voorjaar 2025 aan een quickscan onderworpen: de voormalige V&D c.q. Miller & Monroe winkel in de Kerkstraat 47 en de voormalige Fairplay Casino in de Raadhuisstraat 2. Na zorgvuldige analyse en afweging geniet Kerkstraat 47 de voorkeur en is deze loca=e afgelopen zomer verder onderzocht. Hiervoor zijn de volgende stappen doorlopen: 1. Gebouwelijke en loca=e analyse van beide loca=es (bijlage 1) 2. Opstellen van een programma van eisen (bijlage 2) 3. Opstellen van een voorlopig ontwerp (bijlage 3) 4. Opstellen van een investeringsraming (bijlage 4) 5. Opstellen van een exploita=eraming (bijlage 5) De resultaten van het haalbaarheidsonderzoek zijn hierna beknopt weergegeven en uitgebreid toegelicht in de bijlagen. Management summary Het realiseren van een volwaardige bibliotheekvestiging in Kerkstraat 42 vormt een uitdaging in ruimtelijke, functionele en financiële zin, wetende dat (i) de ambitie van Mijn Streek Bibliotheek is om fors te groeien in bezoekers- c.q.
gebruikersaantal en (ii) de beschikbare ruimte 25% kleiner is dan de huidige vestiging. Toenemende digitalisering biedt daarentegen voldoende mogelijkheden om deze opgave te realiseren in combinatie met verbeterde toegankelijkheid van alle voorzieningen. De realisatie van een volwaardige bibliotheekvestiging in het centrum van Brunssum draagt bij aan verbeterde zichtbaarheid, bereikbaarheid, toegankelijkheid en gebruik van de bibliotheek- voorzieningen. Maar ook versterkt de verplaatsing van de bibliotheek naar Brunssum centrum zowel de maatschappelijke als de economische vitaliteit van het hart van de stad. Door de centrale ligging, betere zichtbaarheid en de dagelijkse bezoekersstroom ontstaat een aanzienlijke impuls voor de lokale economie met een extra bestedingsvolume van naar schatting € 200.000 tot € 250.000 per jaar, dat via indirecte effecten oploopt tot circa € 300.000 à € 400.000 aan jaarlijkse economische spin-off. De kosten van de verplaatsing worden geraamd op een eenmalige investering van € 1.590.000 met een jaarlijkse huisvestingslast van € 230.000. Deze kosten zullen moeten worden vergeleken met de noodzakelijke investeringen en huisvestingslasten voor de situatie waarin de bibliotheek aan de Rumpenerstraat blijft gehuisvest.
2 Nb. Alle prijzen zijn exclusief BTW en prijspeil 2025. Maatschappelijke meerwaarde en economische spin-off De verplaatsing van de bibliotheek naar het midden van Brunssum centrum versterkt zowel de maatschappelijke als de economische vitaliteit van het hart van de stad. De bibliotheek fungeert als laagdrempelige ontmoetingsplek voor alle inwoners — van jong tot oud — en stimuleert lezen, leren en digitale vaardigheden. Daarmee draagt zij bij aan inclusie, educatie en sociale cohesie. Economisch zorgt de bibliotheek voor meer levendigheid en dagelijkse bezoekersstromen in het centrum. Bezoekers combineren hun bibliotheekbezoek vaak met boodschappen, horeca of andere lokale winkels, wat direct bijdraagt aan de omzet van ondernemers. De aanwezigheid van een aantrekkelijke, moderne bibliotheek vergroot bovendien de verblijfskwaliteit en aantrekkingskracht van het centrum als geheel, waardoor ook andere maatschappelijke en commerciële functies profiteren van deze positieve spin-off. De huidige uitstraling van het leegstaande winkelpand op zo’n prominente plek, letterlijk en figuurlijk midden in het centrum van Brunssum op het belangrijkste kruispunt van verbindingen, is een doorn in het oog van bezoekers, vastgoedeigenaren, inwoners en gemeente en doet afbreuk aan de verblijfswaarde, de vastgoedwaarde (dus ook de WOZ-opbrengst).
De plek verdient een publieksaantrekkelijke invulling. De verplaatsing van de bibliotheek naar het centrum van Brunssum levert een duidelijke economische meerwaarde op. Door de centrale ligging, betere zichtbaarheid en de dagelijkse bezoekersstroom ontstaat een aanzienlijke impuls voor de lokale economie. De bibliotheek kan naar verwachting circa 85.000 bezoeken per jaar trekken, waarvan een aanzienlijk deel wordt gecombineerd met winkel- of horecabezoek. Dit zorgt voor een extra bestedingsvolume van naar schatting € 200.000 tot € 250.000 per jaar, dat via indirecte effecten oploopt tot circa € 300.000 à € 400.000 aan jaarlijkse economische spin-off. Daarnaast versterkt de bibliotheek de aantrekkingskracht en waardevastheid van het omliggende vastgoed en vergroot zij de levendigheid, verblijfskwaliteit en sociale veiligheid in het centrum — factoren die samen de stedelijke vitaliteit van Brunssum duurzaam versterken.
Investeringsraming € 1.590.260 - Bouw en installaties € 1.076.764 - Advies en begeleiding € 140.000 - Inrichting & inventaris € 311.600 - ICT & AV € 57.400 - Verhuizing € 40.000 - Communicatie en opening € 15.000 - Onvoorzien € 164.000 - Gevelaanpassing eigenaar € -214.500 Exploitatieraming € 231.340 - Huur € 57.500 - Huisvestingslasten € 173.840 3 H1 - Gebouwelijke en locatie analyse van de panden In bijlage 1 is een gedetailleerder overzicht weergegeven van de gebouwelijke en locatie analyse van de panden Kerkstraat 42 en Raadhuisstraat 2. Hieronder zijn de resultaten kort samengevat. Voor de mogelijke verplaatsing van de bibliotheek zijn twee panden in het centrum van Brunssum onderzocht: Kerkstraat 42 (voormalige winkelruimte) en Raadhuisstraat 2 (voormalig Fair Play Casino), beide planologisch geschikt voor het gebruik als bibliotheek. Om diverse redenen geniet Kerkstraat 42 de voorkeur en is daarom nader onderzocht. Kerkstraat 42 heeft een uitstekende zichtbaarheid en ligging op het kruispunt Kerkstraat– Doorvaartstraat, met goede bereikbaarheid en ruime parkeervoorzieningen op korte loopafstand. Het pand telt circa 820 m² bvo (640 m² begane grond + 180 m² eerste verdieping) en is direct beschikbaar.
De bouwkundige staat is echter gedateerd (bouwjaar 1962, energielabel G) en vraagt om een volledige gevelrenovatie, vervanging van installaties en realisatie van een lift voor toegankelijkheid van de verdieping. Raadhuisstraat 2 omvat circa 958 m² bvo (met souterrain 1314 m²) en heeft een redelijke ligging aan de rand van het centrum. De zichtbaarheid is beperkter door zonwerende gevels en een opgetilde begane grond. Het gebouw (bouwjaar 1994, energielabel G) heeft een betere bouwtechnische basis, maar kent complexe installaties en beperkte toegankelijkheid. De verdiepingen zijn intern slecht gekoppeld, wat een kostbare aanpassing met extra lift of trappenhuis vereist. Beide locaties bieden potentie voor herontwikkeling, waarbij Kerkstraat 42 sterker scoort op zichtbaarheid, bereikbaarheid en centrumversterking, terwijl Raadhuisstraat 2 meer ruimte en uitbreidingsmogelijkheden biedt (bijv. koppeling met Buro Brunssum). Voor beide geldt dat renovatie
4 en aanpassing van de installaties noodzakelijk zijn om te voldoen aan de eisen voor een moderne bibliotheek. Belangrijk: Ten tijde van het onderzoek verkeerde pandeigenaar Janshen Hahnraths nog in een WHOA-procedure die zomer 2025 is afgerond waardoor afspraken zijn gemaakt met schuldeisers. September jl. is een nieuwe CEO bij Janshen-Hahnraths aangesteld en een nieuwe koers uitgezet. Eind september 2025 is besloten het pand te verkopen, als geheel of per verdieping. Mogelijk dat dit een ander licht op de zaak werpt v.w.b. voorkeurslocatie en anders qua onderhandelingspositie over de aanhuur van Kerkstraat 42. 5 H2 - Programma van Eisen In bijlage 2 is een gedetailleerd ruimtelijk, functioneel en technisch Programma van Eisen opgesteld als vertrekpunt voor het voorlopig ontwerp en de financiële calculaties. Hieronder zijn de resultaten kort samengevat. Het Programma van Eisen (PvE) vormt het kader voor de nieuwe huisvesting van Mijn Streek Bibliotheek Brunssum in het centrum, ter vervanging van de huidige vestiging aan de Rumpenerstraat. De nieuwe bibliotheek moet een toegankelijke, duurzame en multifunctionele voorziening worden die bijdraagt aan de leefbaarheid en aantrekkingskracht van het centrum. De bibliotheek wordt gepositioneerd als een “werkplaats voor het leven”: een inspirerende plek voor leren, lezen, ontmoeten en ontwikkelen.
Naast de uitleenfunctie vervult de bibliotheek een brede maatschappelijke rol met activiteiten op het gebied van taal, digitale inclusie, educatie, cultuur en ontmoeting. De ambitie is om het aantal gebruikers te verdubbelen en samen te werken met partners zoals CMWW, Visit Zuid-Limburg en Buro Brunssum. Het PvE benadrukt dat het gebouw niet alleen nu maar ook in de toekomst aanpasbaar moet blijven aan veranderende gebruikersbehoeften. Daarmee vormt het document de basis voor het ontwerp- en investeringsproces richting een toekomstbestendige en maatschappelijk waardevolle bibliotheek in het hart van Brunssum. Gemeente Brunssum Kerkstraat 42 Begane grond 640 m2 bvo 1e Verdieping 180 m2 bvo
6 RUIMTESTAAT
7 H3 - Voorlopig ontwerp Disclaimer: Het Voorlopig Ontwerp is een ruimtelijke vertaling van het Programma van Eisen en kan in hoofdlijn instemming dragen van Mijn Streek Bibliotheek. Een aantal details in het vlekkenplan van het Voorlopig Ontwerp vraagt nog om aanpassing of opTmalisaTe waarover overleg is geweest. Echter is de verwachTng dat die aanpassingen geen financiële consequenTes hebben voor de financiële uitkomsten van onderhavig Haalbaarheidsonderzoek. Voornoemde aanpassingen kunnen worden meegenomen in de DefiniTef Ontwerp fase. 8 H4 - Investeringsraming Alle kosten zijn exclusief btw, prijspeil 2025. Nb. Mogelijk dat de kosten voor gevelaanpassing door verhuurder worden gedragen waardoor kosten inclusief opslagen ruim 2 ton lager worden; totaal investering € 1.590.260 Een uitgebreide toelich=ng op bovengenoemde kostenraming is opgenomen in bijlage 4. Bouwkosten De aanneemsom is een optelsom van kosten voor sloop, bouw begane grond en eerste verdieping, gevelaanpassing*, infrastructuur, werktuigbouwkundige en elektrotechnische installa=es, bouwplaatskosten, algemene kosten, winst en risico aannemer, CAR-verzekering. * Mogelijk dat deze kosten bij verhuurder worden ondergebracht. Advies- en begeleiding O.a. kosten ontwerp, advies, vergunningen, projectmanagement, toezicht.
InrichVng en AV/ICT Meubilair, balie, rekken en kasten Zelfuitleenbalies, RFID-zuilen, beeldschermen, projectoren, bekabeling, netwerkpunten, oplaadsta=ons: deze posten gelden ook bij hergebruik van meubilair. Verhuizing De kosten voor verhuizing bestaan uit transport van collec=e, montage/demontage meubilair, =jdelijke opslag en herinrich=ng. De kosten worden geraamd op € 30.000 - € 60.000 en worden sterk beïnvloed door (i) hergebruik van bestaande inrich=ng en meubilair en (ii) de mate van zelfwerkzaamheid en inzet eigen personeel versus volledig uitbesteden aan een professioneel verhuisbedrijf met planning en montage. CommunicaVe Kosten voor verhuisberichtgeving, administra=eve registra=e wijzigingen, promo=onele communica=e en ac=viteiten Financieringskosten Deze kosten zijn atankelijk van de financieringsconstruc=e: rente, kapitaallasten. Onvoorzien Veiligheidshalve is rekening gehouden met een 10% onvoorziene kosten.
9 H5 - Exploitatieraming Huur Het pand was tot medio 2019 in gebruik als winkel, ooit als V&D en daarna Vögele en Miller & Monroe. Sinds enkele jaren wordt de begane grond als leegstandsbeheer door SKP Brunssum ingevuld die er kringloopartikelen etaleert. De uitstraling is pover. Eigenaar van het pand is dhr. W. van der Laar uit Someren die meerdere winkelpanden in Brunssum centrum verhuurt (o.a. de winkelstrip Kerkstraat 26a t/m 42a alsook Albert Heijn Koutenveld) maar ook aan overheidsinstellingen zoals gemeenten en de FIOD; m.a.w. een solide en betrouwbare partij waarbij geldt afspraak=afspraak. Driekwart van de 1e verdieping is verhuurd aan Anytime Fitness. Met verhuurder zijn verkennende gesprekken gevoerd voor de vestiging van de bibliotheek Brunssum en over de mogelijkheden voor verhuur of verkoop van Kerkstraat 42. De eigenaar wil zijn pand niet verkopen en gaat voor een langjarige duurzame verhuurrelatie. Verder is de eigenaar bereid om mee te investeren in het pand, vanzelfsprekend als de investering vanuit een langjarig huurcontract ook terugverdiend kan worden. Praktisch gezien is eigenaar bereidheid om de noodzakelijke gevelvernieuwing te realiseren.
Verhuurder stelt: “Op basis van het relatief lage huurniveau versus de investeringen die door huurder en verhuurder worden gedaan (inbouwpakket bibliotheek en aanpassing puien) is er wederzijds belang om voor lange tijd een huurcontract te sluiten. Dan zijn de investeringen aan beide kanten ook te verantwoorden.” en “Verhuurder streeft naar een voor huurder aantrekkelijke propositie en duurzame relatie en hecht grote waarde aan het feit dat gemeente zich heeft uitgesproken om het centrumgebied naar een hoger plan te tillen, maar hoopt dat de realisatie spoedig kan worden voltooid om het tij te keren en het centrum weer aantrekkelijk te maken. Met een toevoeging van de bibliotheek als publiekfunctie in het hart van het centrum zou dit een belangrijke impuls kunnen geven in de levendigheid van het centrum en verbetering van het openbaar gebied, zowel ruimtelijk maar ook qua toezicht, beleving en toeloop van bezoekers. Als het gebied de trekkracht krijgt die het verdient kan ook de leegstand afnemen, lopen huren op en dat werkt door in een positieve waardeontwikkeling van het vastgoed en dito WOZ-opbrengst.” Naar aanleiding van de gesprekken zijn vrijblijvend en zonder wederzijdse verplichtingen de volgende uitgangspunten besproken voor de verhuur van het pand aan de Kerkstraat 42 te Brunssum ten behoeve van vestiging van de bibliotheek.
Uitgangspunten huurcondities: • huurovereenkomst bedrijfsruimte 7:290 BW; • ca. 654 m2 BVO begane grond en ca. 156 m2 BVO op de 1e verdieping; • looptijd huurcontract: 15 jaar met repeterende verlengingsperioden van 5 jaar; • BTW-belaste verhuur; • huurprijs € 57.500,-- excl. BTW; • servicekosten: niet van toepassing, het gehuurde beschikt over eigen meters voor levering gas, water en elektra; • indexering jaarlijks in januari, voor het eerst 1 januari 2027; • ingangsdatum: 1 januari 2026; • huurvrije periode t.b.v. verbouw: 4 maanden; • casco huur met aanvaarding van het gehuurde in huidige staat - ‘as is where is’; • verhuurder zal voor zijn rekeningen de puien van het gehuurde vernieuwen (uitganspunt is vervanging naar aluminium puien met geïsoleerd glas HR++); 10 Huisvestingslasten incl. huur Baten € P.M. Naast de exploitatiekosten staan baten waaronder inschrijvingen, abonnementen, uitleningen, verhuur van ruimten en voorzieningen en subsidies. Een goede inschatting van de exploitatie- inkomsten is aan Mijn Streek Bibliotheek en voor wat betreft een exploitatiebijdrage aan Gemeente Brunssum. Nb. Naar verwachting zullen de jaarlijkse huisvestingslasten 10% tot wel 25% lager kunnen uitvallen dan in de huidige situatie op locatie Rombouts voornamelijk vanwege minder ruimte ruimtebeslag (820 m2 vs. 1073 m2).
Subsidies en bijdragen In het voorjaar van 2023 was het zover: de regeling Eenmalige specifieke uitkering lokale bibliotheekvoorzieningen (SPUK) ging van start. Het doel: de openbare bibliotheken in Nederland toekomstbestendig maken in aanloop naar een aanpassing van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) in 2026. Voor een nieuwe bibliotheekvestiging was maximaal € 440.000 per aanvraag beschikbaar en voor de verbetering en doorontwikkeling van een bestaande bibliotheekvestiging € 220.000. De middelen dienen worden besteed vóór 2026. Mogelijk dat ook Gemeente Brunssum een bijdrage kan leveren aan de verplaatsing van de bibliotheek. De omvang en inhoud van haar bijdrage is nog onderwerp voor overleg. BTW Omdat Bibliotheek Mijn Streek merendeels btw-belaste prestaties levert aan haar afnemers beschikt zij over een BTW-nummer. Zoals ook bij de meeste openbare bibliotheken het geval is, wordt de BTW op kosten volledig verrekend en werkt de BTW niet kostenverhogend. De grondslag daarvoor is gelegen in het feit dat het merendeel van haar activiteiten BTW-belast is. Aanname: Voor dit haalbaarheidsonderzoek is dus ook uitgegaan dat sprake zal zijn van BTW- belaste verhuur door pandeigenaar aan de bibliotheek en dat alle BTW op de verbouw-, inrichtings- en verhuiskosten aftrekbaar is.
Dit sluit naadloos aan bij de bestaande werkwijze van Mijn Streek Bibliotheek en biedt zowel voor hen als voor de verhuurder de meest doelmatige en fiscaal gunstige oplossing. Hoewel het BTW-aftrekrecht door Mijn Streek Bibliotheek niet formeel is vastgelegd, wordt het in de praktijk volledig toegepast. Om voorafgaand de definitieve contractvorming over de pandhuur voldoende zekerheid te verkrijgen bij de belastinginspecteur over de BTW-status en of de BTW over kosten samenhangend met de verbouw en verhuizing (volledig) aftrekbaar zal zijn is nader onderzoek vereist. Een verkeerde aanname kan leiden tot onherroepelijk verlies van aftrekrecht of naheffing, omdat BTW-opties niet met terugwerkende kracht kunnen worden toegepast.
11 Ook de verhuurder moet weten of hij met of zonder BTW kan verhuren (zogenaamde belaste of vrijgestelde huur). Verhuur van onroerend goed is in beginsel vrijgesteld van BTW. Echter, verhuurder en huurder kunnen samen opteren voor belaste verhuur onder voorwaarde dat de huurder (bibliotheek) het pand voor ≥ 90% gebruikt voor BTW-belaste prestaties (of ≥ 70% bij “gemengde prestaties” onder de herzieningsregels sinds 2019). In geval van vrijgestelde verhuur heeft immers ook verhuurder geen recht op aftrek van BTW op kosten – bijvoorbeeld van door hem te bekostigen of tijdens een 10-jaars herzieningsperiode verrekende kosten voor verbouw – hetgeen kostenverhogend kan zijn en in de praktijk veelal resulteert in een hoger huurprijsaanbod. Advies: 1. Uitvoeren van BTW-scan voor de ac=viteiten van de bibliotheek 2. Resultaten delen met een fiscalist 3. Vooroverleg aanvragen bij Belas=ngdienst met formele beves=ging van de BTW-status 4. Pas daarna huurcontract opstellen met juiste BTW-clausules 5. Verbouw- en inrich=ngskosten structureren op basis van de uitkomst (BTW-a>rek of niet) Alternatief Als de bibliotheek niet BTW-belast kan huren dan kan een alternatieve constructie worden overwogen. Bijvoorbeeld waarin de gemeente opdrachtgever wordt van de verbouwing en de verbouwkosten betaalt en al dan niet exclusief BTW doorbelast.
De gemeente kan via het BTW- compensatiefonds BTW terugvorderen, zelfs als ze geen pandeigenaar of huurder zijn, mits de verbouwing in het kader van haar publieke taak (ondersteuning bibliotheek) plaatsvindt. B1 - 1 BIJLAGE 1 – Gebouwelijke analyse en locaJe Kerkstraat 42 Eigendomsanalyse Eigendom: Appartementsrecht begane grond en 1e verdieping Eigenaar: W.J.A. (Wim) van de Laar (1953), prominente en vermogende ondernemer uit Someren (Quote 500). Oprichter en directeur van Larco Foods (soepen en sauzen). Actief in commercieel vastgoed met aanzienlijke investeringen in winkelpanden, o.a. Eindhoven centrum. Te huur: Begane grond en 1e verdieping gedeeltelijk. Vr.prijs € 59.000 p.jr. excl. btw. Let op: als de bibliotheek vrijgesteld van btw moet huren ligt de huurprijs wellicht 15 à 21% hoger, ergo ca. € 70.000 p.jr en onderhandelbaar. Locatieanalyse Ligging: Centraal gelegen in het kernwinkelgebied op het kruispunt van winkelstraten/assenstelsel in het voetgangersgebied. Bereikbaarheid: Prima met auto, fiets, voet, OV. Parkeren: Uitstekend en op diverse locaties in de directe nabijheid. Openbaar parkeren op Doorvaartplein (blauwe zone, 75 m. / 1 min.) en op Koutenveld (onbeperkt gratis, 200 m. / 3 min.).
B1 - 2 Fietsenstallingen in de directe nabijheid en overdekte fietsenstalling in souterrain pand Kerkstraat 3/3A (gratis, 130 m. / 2 min.). Mogelijk sluit deze stalling najaar 2025. Omgeving: Promenadegebied, kernwinkelgebied, directe nabijheid van diverse eet- en drinkgelegenheden (dag- en avondhoreca). Gebouwanalyse Hoofddraagconstructie: Beton gietbouw met kolommen en vloeren. Gevels: Aluminium kozijnen met enkele beglazing. Natuursteen gevelplint. Bouwjaar: Circa 1962. Installatietechniek: Elektrisch verwarmen d.m.v. airco’s. CV ketel. Verdeelkast elektra circa 2014. Sprinklerinstallatie uit voormalige winkelfunctie is niet meer in bedrijf, compartimenten zijn verkleind. Toiletten en pantry op verdieping. Ventilatiesysteem onbekend. Energielabel: G Vloeroppervlak: Begane grond ca. 640 m2 bvo 1e Verdieping ca. 180 m2 bvo Toegankelijkheid: Begane grond is goed toegankelijk voor breed publiek. Verdieping is uitsluitend per stalen vluchttrap en met goederenlift ontsloten en zonder inbouw van nieuwe personenlift niet functioneel bruikbaar voor publieksactiviteiten. Omgeving: Transparante gevels naar promenadegebied waardoor goede zichtrelatie van buiten naar binnen en vice versa. Renovatie-eisen: Gevelrenovatie, volledig inbouwpakket (wand-, vloer-, plafondafwerking), volledige installaties vernieuwen (elektrotechnische en werktuigbouwkundige, sanitairgroepen, evt.
personenlift). Sterkte zwakte analyse Positief: • Ligging midden in het centrum • Zichtlocatie op kruispunt Kerkstraat/Doorvaartstraat • Redelijk goede toegankelijke ontsluiting te maken voor breed publiek • Dicht bij centrum parkeren (gratis) • Dicht bij winkelvoorzieningen 820 m2 B1 - 3 • Dicht bij horeca • Goede herkenbaarheid realiseerbaar • Centrumversterking • Eventueel te koppelen met leegstaande ruimte boven AH/Jan Linders Negatief: • Huidige gedateerde bouwkwaliteit ondermaats • Ontsluiting verdieping onvoldoende • Verdieping niet toegankelijk voor mindervaliden • Kwaliteit en uitstraling slecht • Enkelvoudige entree • Techniek en duurzaamheid onvoldoende • Oude techniek (sprinkler) te vervangen • Geen zicht op beschikbaar vermogen energie Foto’s Exterieur Kerkstraat 42
B1 - 4 Entree bovenliggende appartementen en achterontsluiting Interieur winkelpand begane grond
B1 - 5 Voormalige zij-ingang op hoger niveau 1e Verdieping Ontsluiting met trap en goederenlift
B1 - 6 Trap en goederenlift Sprinklertank, buiten gebruik Installatie
B1 - 7
B1 - 8 Mogelijke koppeling met verdieping boven AH/Jan Linders nader te onderzoeken
B1 - 9 Gemeente Brunssum Kerkstraat 42 Gebouwoppervlakten: - Begane grond 640 m2 bvo - 1e Verdieping 180 m2 bvo
B1 - 10 Bestemming en planologische toetsing De beoogde locatie heeft de bestemming “Centrum” conform artikel 4.1 van het geldende bestemmingsplan Centrum Brunssum. Binnen deze bestemming zijn onder meer toegestaan: detailhandel, dienstverlening, cultuur en ontspanning, horeca, kantoor en maatschappelijke voorzieningen. De bibliotheekfunctie kan worden aangemerkt als een maatschappelijke voorziening in de zin van het bestemmingsplan, omdat zij een publieke en niet-commerciële functie vervult gericht op educatie, ontmoeting, cultuur en informatie. Daarmee past de vestiging van de bibliotheek op de begane grond binnen de bestaande bestemming “Centrum”. Een afzonderlijke bestemmingswijziging of omgevingsvergunning voor afwijking is niet noodzakelijk, mits de bouwkundige aanpassingen zich beperken tot inpandige verbouwingen en voldoen aan de geldende bouwregels (zoals bouwhoogte en gebruiksoppervlak).
B1 - 11 Inventarisatie amusementscentrum Raadhuisstraat 2C Brunssum Eigendomsanalyse Eigendom: Appartementsrecht souterrain, begane grond en 1e verdieping Eigenaar: Janshen-Hahnraths Onroerend Goed BV (Fair Play Casino) Te huur (evt. koop): Vraagprijs n.t.b. maar marktconform (schatting €70 à €75 excl. btw /m2/mnd, ergo € 67.000 p.jr. voor 2 verdiepingen dus excl. souterrain). [27.10.2025: vraagprijs voor de 3 verdiepingen: € 1.000.000 k.k.]. Opmerking: Fair Play Casino Brunssum is in 2023 gesloten. Eigenaar heeft medio 2025 een WHOA-traject (Wet Homologatie Onderhands Akkoord) doorlopen: wettelijk traject ter voorkoming faillissement waarmee bedrijf in financiële moeilijkheden haar schulden kan herstructureren zonder dat alle schuldeisers of aandeelhouders hiermee hoeven in te stemmen, vereist goedkeuring rechtbank. Het WHOA- traject is recent afgerond en eigenaar heeft zeer recent besloten het pand te willen verkopen, d.w.z. drie verdiepingen als geheel of in delen: souterrain (nu Buro Brunssum), eerste verdieping (v/h casino, tweede verdieping (ongebruikt casco). Vraagprijs € 1.000.000 k.k. Locatieanalyse
B1 - 12 Ligging: Gelegen aan de zuidrand van het kernwinkel-/voetgangersgebied Bereikbaarheid: Redelijk met auto en OV Goed met fiets, voet Parkeren: Goed en op diverse locaties in de directe nabijheid Openbaar parkeren op Doorvaartplein (blauwe zone, 100 m./ 2 min.), op Lindeplein (blauwe zone, 200 m./ 3 min.) en op Koutenveld (onbeperkt gratis, 200 m. / 3 min.) Fietsenstallingen openbare ruimte in de directe nabijheid Fietsenstalling overdekt in souterrain Kerkstraat 3 (gratis, 25 m. / 1 min.). Mogelijk sluit deze stalling najaar 2025 Zichtbaarheid: Beperkt en enigszins ingesloten, tegen autorijrichting in, enigszins gesloten gebouwkarakter vanwege zonwerende beglazing. Omgeving: Promenadegebied, kernwinkelgebied, directe nabijheid van diverse eet- en drinkgelegenheden (dag- en avondhoreca). Gebouwanalyse Hoofddraagconstructie: Betonkelder Gemetselde opbouw met betonnen kolommen en betonnen vloeren. Staalconstructies Gevels: Aluminium kozijnen met thermische zonwerende beglazing waardoor enigszins anoniem en gesloten karakter van een bibliotheek. Bouwjaar: Circa 1994 Installatietechniek: Luchtbehandeling met verwarming, koeling en bevochtiging op begane grond en 1e verdieping. 2e verdieping casco zonder afbouw en installatietechniek. 3e verdieping appartement los van rest van het gebouw.
Verschillende verdelers en meterkasten ten behoeve van onderverdeling op 1e verdieping zijde Raadhuisstraat. Toiletten en pantry op begane grond en 1e verdieping. Energielabel: G Vloeroppervlak: Souterrain circa 356 m2 bvo Opgetilde begane grond c.q. 1e verdieping circa 464 m2 bvo 2e Verdieping circa 494 m2 bvo Toegankelijkheid: Opgetilde begane grond redelijk goed maar nu via trappartij, dus vereist aanpassing met hellingbaan Bereikbaarheid verdieping via betontrappen niet representatief Lift voor meervoudig gebruik met meerdere gebruikers 958 m2 1314 m2 m2 B1 - 13 Omgeving: Transparante gevels (van binnen naar buiten) naar promenadegebied, echter, omgekeerd (van buiten naar binnen) gesloten gebouwkarakter Renovatie-eisen: Souterrain en opgetilde begane grond: vernieuwen inbouwpakket. 2e Verdieping volledig nieuw inbouwpakket (wand-, vloer-, plafondafwerking) en bijbehorende installaties (sanitairgroepen, gedeeltelijk E- en W-installaties?, sanitairgroepen, evt. extra personenlift bv. aan buitenzijde gebouw). Sterkte zwakte analyse Positief: • Ligging aan de rand van het centrum • Zichtlocatie op Kerkstraat/ Raadhuisstraat • Dicht bij centrum parkeren (gratis) • Dicht bij horeca • Dicht bij Gemeentehuis/ gemeentewinkel • Centrumversterking • Voldoende ruimte c.q.
vloeroppervlakte: 958 m2, met souterrain 1314 m2 • Eventueel te koppelen met Buro Brunssum in souterrain, dit vereist wel een nieuwe (extra) personenliftinstallatie. • Mogelijke verdeling over meerdere bouwlagen. • Bouwkwaliteit niveau circa 1995. • Wellicht voldoende capaciteit energieaansluiting. Negatief: • Redelijk slechte toegankelijke ontsluiting te maken voor breed publiek • Verdiepingen intern niet transparant en niet duidelijk gekoppeld, waardoor beheermatig lastig en kostbaar. • Liftstopplaats in souterrain en op opgetilde begane grond ontbreekt. • Opgetilde begane grond met amusementscentrum zeer specifieke inrichting en installatie die hoge sloopkosten met zich meebrengen • Beperkte verdiepingshoogte • Ontsluiting verdiepingen onvoldoende • Verdieping niet toegankelijk voor mindervaliden • Gesloten niet transparante gevel • Weliswaar zichtlocatie maar tegen autorijrichting in • Moeilijk functioneel indeelbaar • Achtergevel geen daglichttoetreding mogelijk • Verdieping (amusementscentrum) alleen via trappen bereikbaar, toegankelijke lift lastig te realiseren zonder hoge kosten • Enkelvoudige entree B1 - 14 Foto’s Exterieur Raadhuisstraat 2 Entree Kerkstraat achter oude raadhuis, beperkte drempelloze toegang
B1 - 15 Interieur amusementscentrum 1e verdieping
B1 - 16 Entree appartement en 2e verdieping Ogenschijnlijk voldoende elektrisch vermogen
B1 - 17
B1 - 18 Casco 2e verdieping zonder infrastructuur Gevelfragment
B1 - 19 Gemeente Brunssum Vloeroppervlakten: - Souterrain (nu Buro B/fietsenstalling) 356 m2 - (Opgetilde) begane grond 464 m2 - 1e Verdieping 494 m2 Souterrain 958 m2 1314 m2 m2 B1 - 20
B1 - 21 Bestemming en planologische toetsing De beoogde locatie heeft de bestemming “Centrum” conform artikel 4.1 van het geldende bestemmingsplan Centrum Brunssum. Binnen deze bestemming zijn onder meer toegestaan: detailhandel, dienstverlening, cultuur en ontspanning, horeca, kantoor en maatschappelijke voorzieningen. De bibliotheekfunctie kan worden aangemerkt als een maatschappelijke voorziening in de zin van het bestemmingsplan, omdat zij een publieke en niet-commerciële functie vervult gericht op educatie, ontmoeting, cultuur en informatie. Daarmee past de vestiging van de bibliotheek op de begane grond binnen de bestaande bestemming “Centrum”. Een afzonderlijke bestemmingswijziging of omgevingsvergunning voor afwijking is niet noodzakelijk, mits de bouwkundige aanpassingen zich beperken tot inpandige verbouwingen en voldoen aan de geldende bouwregels (zoals bouwhoogte en gebruiksoppervlak).
B1 - 22 Vergelijk van panden Bestemming Voor beide panden is een bestemmingswijziging noodzakelijk van Centrum naar Maatschappelijk. Afwijken van het bestemmingsplan is wel mogelijk, maar hiertoe dient een nadere onderbouwing te worden uitgewerkt. In beginsel is een bibliotheekfunctie (nieuwe stijl) in het centrum wel als passend te beschouwen, daar deze extra aantrekkingskracht genereert voor het centrum en zorgt voor meer en beter gespreide levendigheid. Een bibliotheekfunctie staat midden in de maatschappij, dus in de kern van het centrum is deze functie meer dan wenselijk. De centrumvisie en het vastgestelde stedenbouwkundige kwaliteitskader geven wel aan dat dienstverlening in het kernwinkelgebied niet is toegestaan. Echter, vestiging van een bibliotheek is uitlegbaar als een bijzondere functie, met een groot maatschappelijk effect welke ook bijdraagt aan het thema ontmoeten in het centrum. Beschikbaarheid Kerkstraat 42 is direct beschikbaar. Moet nog verbouwd: verwijderen sprinklertank, plaatsing trap en lift naar 1e verdieping, nieuwe E- en W-installaties, realiseren van een nieuw inbouwpakket en vernieuwing van de gevels. Raadhuisstraat 2 is niet direct beschikbaar maar mogelijk v.a. najaar ’25. Pandeigenaar c.q. exploitant Fairplay is verwikkeld in een WHOA procedure.
Eerst nadat de rechtbank uitspraak heeft gedaan kan eigenaar in overleg gaan met kandidaat huurders/kopers. Dit kan nog enkele maanden duren. Ook dit pand moet nog worden verbouwd: verwijderen interieur begane grond, vernieuwen van E- en W-installaties (complexe opgave), realiseren van een nieuw inbouwpakket en plaatsen van een personenlift/trappenhuis (inpandig of aan buitenzijde gevel). Combinatiemogelijkheden De combinatiemogelijkheden van bibliotheek met andere maatschappelijke of commerciële functies (zoals bv. Buro Brunssum) zijn vanwege minder ruimte in Kerkstraat 42 veel beperkter dan in Raadhuisstraat 2. Het Fair Play pand heeft bovendien uitbreidingsmogelijkheid door het betrekken en combineren met het souterrain waarin nu nog Buro Brunssum is gevestigd.
B2 - 0 BIJLAGE 2 – Programma van Eisen Bibliotheek Brunssum Inhoud Pagina 0 Inleiding 1 0.1 Opgave 1 0.2 Gebruikers, activiteiten en diensten 1 0.3 Werkwijze 1 1 Algemene uitgangspunten 3 1.1 Missie, visie en ambitie 3 1.2 Algemene omschrijving 3 1.3 Gebruikers 4 1.4 Functies en activiteiten 4 1.5 Huisvestingsconcept 4 1.6 Sfeer en uitstraling 4 1.7 Toekomst en flexibiliteit 4 1.8 Gebouw/inrichting/indeling 5 1.9 Toegankelijkheid 5 1.10 Installaties 6 1.11 Duurzaamheid, onderhoud en exploitatie 6 1.12 Interne voorwaarden 6 1.13 Wet- en regelgeving 7 2 Ruimtelijk programma 8 2.1 Inleiding 8 2.2 Overzicht ruimten 8 2.3 Terrein 11 3 Installaties 12 3.1 Werktuigbouwkundige installaties 12 3.2 Elektrotechnische installaties 12 4 Materialisatie 14 4.1 Algemeen 14 4.2 Gevels 14 4.3 Vloeren/trappen 15 4.4 Binnenwanden 15 4.5 Plafonds 15 4.6 Inrichting/interieur 15 4.7 Hang- en sluitwerk 15 4.8 Diversen 15 Bijlage 1 - Situatietekeningen 16 Bijlage 2 - Ruimtestaat 17 Bijlage 3 - Relatieschema ruimten 17 B2 - 1 Programma van Eisen 0 INLEIDING 0.1. Opgave § Het opstellen van een Programma van Eisen voor de verplaatsing en realisatie van een bibliotheekvestiging vanuit de huidige Romboutslocatie Rumpenerstraat 147 naar de voormalige V&D, Kerkstraat 42 in het centrum van Brunssum een en ander ten behoeve van de huisvesting van Mijn Streek Bibliotheek.
§ De ambitie is om met de bibliotheek huisvesting te realiseren die de activiteiten van de huidige en toekomstige gebruikers optimaal faciliteert en stimuleert, een impuls geeft aan de leefbaarheid in Brunssum e.o. en duurzaam bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving. § Mijn Streek Bibliotheek en aanverwante maatschappelijke dienstverleners op gebied van educatie en cultuur, zoals bijvoorbeeld CMWW, kunnen elkaar verder versterken door vanuit een centrale locatie in Brunssum gezamenlijk hun diensten aan te bieden, in fysieke en in organisatorische zin. § De bibliotheek moet op een goede en efficiënte wijze zijn te beheren met een duurzame exploitatie. 0.2. Gebruikers, activiteiten en diensten § Primaire gebruiker van het bibliotheekpand is Mijn Streek Bibliotheek. Mijn Streek Bibliotheek bedient een grote verscheidenheid aan doel- c.q. gebruikersgroepen en werkt samen met andere organisaties op cultureel en educatief gebied zoals bijvoorbeeld CMWW. Mijn Streek Bibliotheek maakt gebruik van ruimten en faciliteiten voor: - Educatie & Taal: Taalhuis Brunssum (wekelijkse bijeenkomsten om Nederlands te verbeteren, inclusief taalcafé evenementen), Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) met hulp- en spreekuren voor digitale overheidszaken - Kinder- en gezinsactiviteiten: voorleesmomenten, knutselworkshops, brabbelend babycafé, yoga, etc.
- Lezingen en culturele evenementen: thematische lezingen, filmvoorstellingen, literaire evenementen - Maatschappelijke initiatieven en ontmoeting: Verhaal Lokaal project, Oudercafés en Brunssum Vitaal (workshops, leessessies), exposities van lokale kunstenaars en samenwerkingsinitiatieven met buurten en verenigingen - Vakinhoudelijke vernieuwing: werkplaatsfunctie voor levenslang leren zoals taal, digitale vaardigheden, cultuur en ontmoeting. § Openingsuren: ma-vr 10:00-17:00, za 10:00-13:00. In Brunssum centrum mogelijk in de toekomst ook zaterdagmiddag open. § De huidige bibliotheek beslaat 100 m2 souterrain, 556 m2 begane grond, 417 m2 op de eerste verdieping en 5 m2 shared patchkastruimte: totaal 1.073 m2. 0.3. Werkwijze § Het Programma van Eisen is een vertaling van de behoeften, wensen, eisen en verwachtingen van gebruikers en dient als toetsingskader voor de diverse stadia van de verdere planontwikkeling. § Dit programma van eisen zal gelden als werkdocument voor alle partijen die betrokken zijn bij de voorbereiding en uitvoering van het project. § Locatie - Kerkstraat 42 - Kadastraal object bekend als BSM02 D1697 A71 - Gelegen in het bestemmingsplan Centrum vastgesteld door de gemeenteraad op 24 februari 2010, onherroepelijk 1 juli 2010. Bestemming: centrum. O.a. bestemd voor maatschappelijke voorzieningen (zoals educatie en publieke dienstverlening).
- Huidige bebouwing bouwjaar 1962, begane grond plus gedeelte eerste verdieping: 640 + 180 m2 bvo. § Procedures - Er is geen planologische vergunning benodigd omdat de bibliotheekfunctie past binnen de vigerende bestemming. B2 - 2 - Voor inpandige verbouwing met constructieve aanpassing zal een omgevingsvergunning moeten worden aangevraagd. Naar verwachting bestaat hiertoe geen noodzaak. - Er dient rekening te worden gehouden met aanpassing van de buitengevel waarvoor een omgevingsvergunning is vereist. - De functie van het pand verandert volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) van “detailhandel” naar “bijeenkomstfunctie”. Dit kán relevant zijn voor: brandveilig gebruik (vluchtroutes, brandcompartimentering, brandmeldinstallatie), toegankelijkheid voor mindervaliden, installaties (ventilatie, daglicht, akoestiek). In dat geval is mogelijk een omgevingsvergunning voor brandveilig gebruik nodig óf een melding, afhankelijk van de gebruiksoppervlakte en het aantal personen. § Planning: - initiatieffase: opstellen PVE (1 maand), voorlopig ontwerp (0,5 maand) en investeringsraming (0,5 maand) - financiële engineering: bekostiging, onderhandeling en contractvorming huurovereenkomst (n.t.b. en valt buiten onderhavig PVE) - besluitvorming (1 maand) - definitief ontwerp (1 maand) - omgevingsvergunning (3 maanden) - bouwvoorbereiding (.. maanden) - bouwuitvoering (..
maanden) - oplevering en ingebruikname Praktisch gezien dient rekening te worden gehouden dat ingebruikname niet eerder dan Q2/26 realiseerbaar zal zijn. § Financiën en subsidie(s): - Tijdens het haalbaarheidsonderzoek (opstellen PVE, opstellen investerings- en exploitatieramingen), planontwikkeling en realisatie dienen alle subsidiemogelijkheden onderzocht te worden, zowel op het gebied van investering alsook van exploitatie. - Van de adviserende partijen zoals de architect en de installatieadviseur wordt verwacht dat zij op de hoogte zijn van voor het project relevant zijnde subsidiemogelijkheden. B2 - 3 1 ALGEMENE UITGANGSPUNTEN 1.1. Missie, visie en ambitie § De missie is om een ‘werkplaats voor het leven’ te creëren waar de inwoners worden gefaciliteerd in hun persoonlijke groei en maatschappelijke participatie.
De missie omvat drie kernpunten: - Creëren van een inspirerende plek waarin mensen kunnen groeien, hun leven verrijken en nieuwe stappen zetten; - Verdubbeling van het aantal gebruikers in de komende 3 jaar (dat kan ook online gebruik zijn en betekent dus niet automatisch verdubbeling van ruimtebehoefte); - Vergroten van de maatschappelijke impact: Iedereen moet taalvaardig zijn en digitaal mee kunnen doen; Samen met partners gericht werken aan geletterdheid, digitale inclusie en levenslang leren; Maatschappelijke ongelijkheid tegengaan en vergroten van sociale cohesie. Het faciliteren van een gebouw met diverse gebruiksmogelijkheden werkt inspirerend. § Mijn Streek Bibliotheek werkt vanuit een visie waarin zij de toegangspoort tot kennis, cultuur en ontmoeting is, gericht op: - Het versterken van taal- en digitale vaardigheden; - Brede openstelling voor kunst en cultuur; - Het bevorderen van sociale samenhang; - En het aanbieden van kansen voor persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling, voor iedereen in de streek. Dat vraagt om maximale toegankelijkheid en inclusie, het maximaal benutten van de kansen en mogelijkheden van samenwerking en synergie, clustering van activiteiten en gebruikers, en gedeeld ruimtegebruik.
§ De ambitie van de bibliotheek is: - een verdubbeling van het aantal gebruikers per jaar; - van uitleeninstelling naar “werkplaats voor het leven”; - vergroten van de kansgelijkheid, gericht op gezinnen en digitalisering; - creëren van een centrale, inclusieve, laagdrempelige leer- en ontmoetingsplek. De beperkt beschikbare ruimte en een duurzaam gezonde exploitatie vragen voor de bibliotheek om een efficiënt en effectief gebruik van de ruimte met aandacht voor mogelijkheden van flexibel aanpasbaar en multifunctioneel ruimtegebruik. § De accommodatie moet duurzaam exploitabel zijn: betaalbaar, flexibel aanpasbaar en multifunctioneel bruikbaar, efficiënt gebruik van ruimten, slimme clustering van functies en bevorderend voor de synergie tussen huidige en toekomstige gebruikers. § Duurzame exploitatie beoogt sturing op kosten en baten gedurende de beoogde levensduur van de bibliotheek met als doel per saldo een positief nettoresultaat te behalen om de continuering van het gebouw en de activiteiten te waarborgen. 1.2. Algemene omschrijving § Het gehele werk omvat de voorbereiding van de verbouw van de voormalige V&D. § Een ontmoetingsplek bij uitstek voor alle inwoners van Brunssum en omgeving. § Ruimte voor educatie, lezen, ontmoeting en overleg.
§ De navolgende algemene uitgangpunten zijn van toepassing: - uitnodigend, toegankelijk en laagdrempelig; - zichtbaar, onderscheidend en goed bereikbaar; - intuïtief (je moet er als vanzelf de weg vinden); - multifunctioneel gebruik van ruimten; - aandacht voor akoestiek (geluidsisolatie/akoestische kwaliteit); - aandacht voor jaarrond comfortabel en gezond binnenklimaat; - gebruiksvriendelijk; - milieuvriendelijk; - een exploitatievriendelijke accommodatie (o.a. energie- en onderhoudsarm); - een veilig gebouw in een veilige omgeving (extra aandacht voor “sociale veiligheid”); - een vriendelijk gebouw voor de omgeving dat qua uitstraling ‘past’, met een natuurlijke interactie tussen gebouw en omgeving; § Het functionele programma en de omvang van de bibliotheek dient niet alleen te worden gedefinieerd vanuit de huidige wensen en eisen van gebruiker(s). De accommodatie dient voldoende flexibel en multifunctioneel te zijn om veranderende omstandigheden en gebruikersbehoeften in de komende 15 jaar op te kunnen vangen, B2 - 4 waaronder ook groei en krimp. § Veiligheidsvoorzieningen volgens de geldende voorschriften. 1.3. Gebruikers § Nu: Mijn Streek Bibliotheek § Optioneel medegebruik (mits voldoende ruimte beschikbaar): Visit Zuid-Limburg (folderrek/display), Buro Brunssum (mits voldoende beschikbare ruimte: 100-150 m2), CMWW.
§ De bibliotheek blijft te allen tijde verantwoordelijk voor het gebouwbeheer, ongeacht het (structurele of incidentele) medegebruik van ruimten door andere gebruikers(groepen) of organisaties. 1.4. Functies en activiteiten Conform de Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen (Wsob) biedt Mijn Streek Bibliotheek de volgende functies: a) Ter beschikking stellen van kennis en informatie b) Mogelijkheden bieden voor ontwikkeling en educatie c) Stimuleren om te lezen d) Ontmoetingen en debatten organiseren e) Mensen laten kennismaken met kunst en cultuur In de nieuwe huisvesting voor de bibliotheek wordt ruimte geboden voor de volgende activiteiten: § Uitleen § Lezen § Leren/studeren § Ontmoeten § Vergaderen § Spreekuren § Informatieloketten § Informatiemarkten § Workshops, cursussen, lezingen, debatten 1.5. Huisvestingsconcept § Het gebouw is flexibel in zijn gebruiksmogelijkheden en kan zich gemakkelijk aanpassen aan nieuwe en veranderende gebruikerseisen: multifunctionele ruimten voor programmering en ontmoeting zijn essentieel. § Met het oog op deze flexibiliteit en een efficiënt gebruik zijn de ruimten in het gebouw zo veel als mogelijk multifunctioneel bruikbaar. § Normoppervlak: 20–25 m² per 1.000 inwoners is gebruikelijk (voor Brunssum zou dat ca. 600–750 m² opleveren), het pand biedt ca. 820 m2 bvo c.q.
715 m2 nvo (uitgaande van een bruto-netto streefverhouding van 1,15). § Zichtlijnen en routing: open structuur gewenst, duidelijke zichtlijnen naar collecties en zitplekken. § Toegankelijkheid: miva-toilet, drempelloze toegang, zitplekken op verschillende hoogtes. 1.6. Sfeer en uitstraling § De bibliotheek is een plek met sfeer, waar jong en oud samen kunnen komen. Mensen voelen zich er thuis en kunnen ontspannen. De bibliotheek is dus meer dan alleen een boekenuitleenpunt. Na de woning en school-/werkplek is de bibliotheek een derde plek, een huiskamer voor de stad. § De bibliotheek is laagdrempelig, toegankelijk en overzichtelijk. § De bibliotheek heeft een dorps karakter, maar wel eigentijds, warm en modern en sluit aan bij de identiteit van Brunssum. De bibliotheek moet dichtbij en vertrouwd voelen, karakter en uitdaging uitstralen. Het gebouw dient zowel mooi als functioneel te worden vormgegeven. 1.7. Toekomst en flexibiliteit § Het interieur- en gevelontwerp laat voldoende keuzemogelijkheden over voor het toekomstig gebruik. De toekomstbestendigheid en flexibiliteit van het pand worden namelijk voor een groot deel bepaald in de ontwerpfase.
§ Om een zo toekomstbestendig mogelijk gebouw te creëren, onderscheiden we een viertal concepten in een gebouwontwerp, namelijk: B2 - 5 - Ruimtelijk/constructief concept (levensduur > 40 jaren) - Installatietechnisch/facilitair concept (levensduur 10 – 15 jaren) - Indelingsconcept (levensduur 5 – 7 jaren) - Inrichtingconcept (dagelijks te wijzigen) § Zowel bij het ruimtelijk/constructief concept als het installatietechnisch en facilitaire concept zijn aanpassingen na ingebruikname zeer kostbaar en lastig tot niet uitvoerbaar. Bij het eventuele ontwerpaanpassingen van de huidige bouwkundige en installatietechnisch concepten moet dus worden gestreefd naar aanpasbaarheid op de lange termijn om een dynamisch en toekomstbestendig gebouw te creëren. § Bij het ontwerpen van het indelingsconcept en het inrichtingsconcept moet juist worden gestreefd naar flexibiliteit op de korte(re) termijn. In deze twee concepten moeten aanpassingen na ingebruikname eenvoudig, met minimale kosten en minimale overlast voor de gebruikers, zijn te realiseren. § Voor alle maatregelen die gunstig zijn voor de transformeerbaarheid, duurzaamheid (cradle-to-cradle) of milieu (energieverbruik), geldt dat de terugverdientijd leidend is in de afweging. § Voor de toekomst zijn een beheerplan en (meerjaren)begroting noodzakelijk. 1.8.
Gebouw/inrichting/indeling § De nieuwe bibliotheek past qua maat en schaal bij Brunssum en houdt rekening met lokale demografische ontwikkelingen. § In de nieuwe bibliotheek is behoefte aan de volgende faciliteiten: - Collectieruimte met open boekenkasten - Presentatiekasten en -tableaus - Leestafels - Leeszithoeken - Kinderhoek - Computerleestafels - Studeerruimten/stilteruimten - Opstelplaats uitleenapparatuur: zelfservicepunt - Print-/scan-/copy apparatuur - Leren/studeren - Ontmoetingsruimte - Vergaderruimte - Kantoorruimte - Spreekkamer - Workshops, cursussen, lezingen, debatten - Expositie- en displayruimte - Toiletruimten - Pantry - Koffiecorner - Expeditie- c.q. bergruimte - Technische ruimte - Verkeersruimte § De traditionele balieruimte komt dus in het programma van eisen weg te vervallen en maakt plaats voor het zelfservicepunt. § Voor wat betreft vergader- en bijeenkomstruimten rekening houden met presentatiemogelijkheden (daglichtreflectie, digiboards, beamer, opstel- en aansluitmogelijkheden voor audio en licht). § Qua inrichting wordt uitgegaan van nieuwe meubels. Diverse oude meubels zoals boeken- en presentatiemeubels zijn weliswaar herbruikbaar maar esthetisch sterk verouderd. 1.9.
Toegankelijkheid § De bibliotheek dient te voldoen aan de eisen vanuit het Handboek Toegankelijkheid met aandacht voor maatvoering (verlichting, trap, lift, helling, akoestiek, routegeleiding, hulpmiddelen, etc.). Voor zover het geen ongewenste belemmering tot gevolg heeft, heeft het de voorkeur om de toegankelijkheidsrichtlijnen ITS 2023 (Integrale Toegankelijkheids Standaard) na te streven, niveau Totaal afgestemd op de doelgroep. § De toegangen via hoofdingang (sluisfunctie ter voorkoming van tocht en koude inval) moet functioneel gesitueerd zijn, niet storend voor het gebruik van andere ruimten. Uitvoeren met dubbele draaideuren (=openslaande dubbele deur) voorzien van tochtportaal. § Plaatselijke belangenvertegenwoordigers gelegenheid bieden tot inspraak. B2 - 6 § In het ontwerp moet rekening worden gehouden met de toegankelijkheid van het gebouw in relatie tot de veiligheid. Het gebouw moet open en toegankelijk zijn, maar ook de veiligheid moet gewaarborgd worden. § Goede signing/bewegwijzering van/naar stad en binnen in het gebouw. § Goed bereikbaar, toegankelijk en bruikbaar voor mindervalide gebruikers. § Alle (hoofd-)ingangen, de toegangsdeuren naar zaal-/lokaalruimte en de berging dienen een minimale dagmaat van 100 cm te hebben en alle overige binnendeuren minimaal 90 cm met uitzondering van kasten etc.
§ De gebouwdelen moeten goed worden gecompartimenteerd met het oog op brandveiligheid, maar ook functionele toegangscontrole c.q. afsluitbaarheid. § Voor de afsluitbaarheid van de diverse ruimten zal t.z.t. in overleg met evt. verschillende gebruikers een sluitplan moeten worden opgesteld. § Extern: in de omgeving voldoende ruimte bieden voor autoparkeren, fietsenrekken en scootmobielen al dan niet voorzien van auto-/fiets-/scootmobieloplaadpunten. - Gebruikers van scootmobielen aanbieden of verplichten hun scootmobiel voor de entree te stallen (bij voorkeur droog onder luifel) en het pand verder te betreden met een leenrolstoel. - Scootmobielen zijn in de basis voor buitengebruik en om grotere afstanden af te leggen, niet voor gebruik binnen. Dit ook met het oog op verminderen van schades en beschadigingen aan gebouwonderdelen en/of andere bezoekers. 1.10. Installaties § Er moet nadrukkelijk aandacht zijn voor een duurzame ontwikkeling, dus voor zowel een duurzaam ontwerp als voor duurzame exploitatiemogelijkheden. Dit komt o.a. tot uitdrukking in: - energiezuinigheid - milieuvriendelijkheid § Ontruimingsinstallatie verplicht cf. wet-/regelgeving Besluit bouwwerken en leefomgeving (Bbl): vanaf 50 personen bezetting. § Brandmeldinstallatie cf. wet-/regelgeving eisen Bbl: verplicht bij bezettingsgraad c.q. gebruikersvergunning vanaf 75 personen. 1.11.
Duurzaamheid, onderhoud en exploitatie § Het ontwerp moet gericht zijn op het bereiken van zo efficiënt mogelijke onderhouds- en exploitatiekosten. Daarnaast wordt duurzaam ontwerpen en bouwen nagestreefd. Dat wil onder andere zeggen: - let op de milieubelasting, voorbeelden daarvan zijn onnodig gebruik van energie en materialen; gebruik recyclebare materialen, duurzame energie, hergebruik water en warmte, zorg dat ruimten meervoudig inzetbaar zijn - aanpasbaar bouwen (n.t.b.) - programmatische overdimensionering beperken (leegstand is ook een vorm van milieubelasting) - beperk afval en restproducten (in zowel de bouw- als de exploitatiefase). § Op het gebied van techniek (bouwkundig en installaties) zijn bovendien de navolgende ambities van toepassing: - onderdelen dienen zoveel als mogelijk onderhoudsarm, solitair onderhoudbaar en vervangbaar te zijn - technische installaties toekomstgericht maar zonder overdimensionering. 1.12. Interne voorwaarden § Op basis van het Programma van Eisen zal een raming investeringen worden opgesteld. § Het taakstellend beschikbare budget voor de maximale bouwkosten volgens NEN 2631 artikel 3.2 wordt aan de architect en overige adviseurs medegedeeld bij de opdrachtverstrekking. In deze budgettering dient duidelijk aangegeven welke kosten tot ‘bouwkosten’ horen, wat als ‘installatie’ geldt en wat als ‘inrichting’ apart wordt begroot.
§ Binnen de mogelijkheden van het budget moet worden gestreefd naar een gebouw, dat met zo laag mogelijke kosten en inspanningen kan worden geëxploiteerd. Hierbij moet naast aspecten als beveiliging en veiligheid, aandacht worden besteed aan de optimalisatie van energieverbruik en minimalisatie van de schoonmaak- en onderhoudskosten. § Voor alle aspecten van de bouw wordt verwacht dat een gedegen energiemanagement wordt gevoerd en nagestreefd. Onder energiemanagement wordt verstaan: het beheersen van energiestromen, om met minimale energiestromen en minimale B2 - 7 milieubelasting de functionele doelstellingen te bereiken met behoud van comfort. § Zowel de gemeente als de verschillende gebruikers maken waar mogelijk gebruik van de subsidiemogelijkheden geboden door stimuleringsfondsen, overheid, energiebedrijven etc. en zullen daartoe initiatieven ontplooien. § Van de adviserende partijen zoals de architect en de installatie-adviseur wordt verwacht dat zij op de hoogte zijn van voor het project relevant zijnde subsidiemogelijkheden. 1.13. Wet- en regelgeving § De nieuwe bibliotheek moet aan alle relevante wet- en regelgeving en overige overheidsvoorschriften voldoen, waaronder ook door gemeenteraad en/of het college B&W van Brunssum vastgestelde beleidskaders. Binnen dit kader vallen onder meer: - Omgevingswet en Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) m.b.t.
bouwveiligheid, toegankelijkheid, duurzaamheid en gebruik - Bestemmingsplan m.b.t. toegestane functies en gebruiksvoorwaarden - Arbobesluit m.b.t. binnenklimaat, verlichting, ergonomie van werkplekken - Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) in het bijzonder de eisen aan basisdienstverlening en toegankelijkheid - Brandveilig gebruiksregime - Overige gemeentelijke beleidskaders: v.w.b. toegankelijkheid, klimaatadaptatie en duurzaamheid - Wet milieubeheer - UAV-gc 2005; § Voornoemde lijsten zijn niet limitatief; gedurende het ontwerp- en uitvoeringsproces kunnen aanvullende eisen gelden. Door de vele van toepassing zijnde voorwaarden kan het mogelijk zijn dat er tegenstellingen tussen voorschriften ontstaan. De van toepassing zijnde volgorde is daarom: - wettelijke voorschriften; - overige voorschriften waaronder gemeentelijke; - Programma van Eisen. B2 - 8 2 RUIMTELIJK PROGRAMMA 2.1. Inleiding § In dit ruimtelijk programma wordt onderscheid gemaakt tussen netto en bruto oppervlakten. § Netto vloeroppervlak (nvo) is de ruimte gemeten binnen de binnenwanden van een ruimte. Dit zijn de meters die gebruikers werkelijk kunnen benutten voor hun activiteiten. § Bruto vloeroppervlak (bvo) is de totale ruimte, inclusief wanden, constructies, installatieschachten/-ruimten, gangen, trappenhuizen, et cetera.
Ook geeft het aantal bruto vierkante meters de architect enige ruimte om van alle gewenste ruimten een mooi op elkaar aansluitend geheel te maken. Deze bruto vierkante meters zijn nodig voor het berekenen van de bouwkosten van het gebouw c.q. inbouwpakket. § In dit Programma van Eisen wordt normatief een bruto/netto verhouding gehanteerd van 1,15. § Ruimtelijke uitgangspunten: - Toegankelijkheid: inrichting volgens ITS 2023, minimaal niveau Totaal - Flexibiliteit: activiteitenruimte geschikt voor multifunctioneel gebruik - Oriëntatie: open zichtlijnen tussen publiekszones, heldere bewegwijzering, overzichtelijkheid (met oog op toezicht en beheer(sbaarheid) bij minimale personele bezetting) - Akoestiek: rustige zones en rumoerige zones goed gescheiden - Installaties: klimaatbeheersing, verlichting en data-aansluitingen dienen te voldoen aan de geldende voorschriften in het Bbl en, waar van toepassing, aan richtlijnen en praktijknormen binnen de bibliotheeksector.
- Branche- en praktijkrichtlijnen bibliotheeksector, zoals: De Modelbouwnormen voor bibliotheken (Koninklijke Bibliotheek / VOB, historisch en richtinggevend) Publicaties van de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) Uitwerkingen binnen projecten als Bibliotheken voor Iedereen (toegankelijkheid, inrichting) En in de praktijk ook afgestemd op: NPR 3438: Praktijkrichtlijn voor werkplekken (relevant bij studie- en kantoorplekken) NEN 1824: Minimale oppervlakte per werkplek (kantoorfuncties) NEN-EN 12464-1: Verlichtingsnormen voor werkplekken binnen (bijv. lees- en studieplekken) NEN 1010 / NEN 3140: Voor data- en elektrische installaties 2.2. Overzicht ruimten 1. Collectie en uitleenruimte • Stellingen voor boeken, tijdschriften en andere materialen • Digitale uitleenpunten • Ruimte voor displays, themacollecties en 4-6 presentatieblokken 2. Lezen en studeren • Stiltezones en werkplekken • Leeshoeken met comfortabele zitplaatsen • Tafels voor studie en samenwerking 3. Ontmoeting en debat • Vergaderruimtes en kleine groepsruimtes • Open ruimtes voor evenementen en lezingen • Café of loungegedeelte 4. Educatie en workshops • Ruimte voor computercursussen en digitale geletterdheid • Creatieve werkplekken zoals een makerspace • Kinderruimte voor (voor)lezen en spelactiviteiten 5.
Ondersteunende functies • Kantoren: bij voorkeur flexplekken en daarmee bruikbaar voor eigen medewerkers en andere gebruikers en daarom ook direct toegankelijk van buiten en daarmee separaat extern toegankelijk van de overige publieksruimten. • Opslag en technische ruimtes • Toiletten en facilitaire ruimtes Doorvertaald is er dan behoefte aan de volgende ruimtetypen: § Publieksruimte § | Collectieruimte § | Lees- en studieruimte § | Informatieve media incl. studie-/werkplekken § | Kinderhoek § | Activiteitenruimte § | Werkplekken personeel § | Spreekkamers (privacygevoelig) § | Pantry § | Koffiecorner § | Sanitair § | Technische ruimte § | Bergruimte § | Verkeersruimte § | Externe opstelruimte scootmobiels 2.2.1 Publieksruimte § | Zelfservicehoek (ca. 20 m2) in plaats van conventionele balie, geschikt voor: - | Boeken inleveren - | Uitlenen: digitale zelfscanpunten - | Printen/kopiëren § | Informatiepunt voor advies en hulp van medewerker § | Expositie, displayruimte en 4 à 6 presentatieblokken (à 1 m2) § | Totaal: 30 m2 2.2.2 Collectieruimte § | De benodigde kastplankruimte voor Mijn Streek Bibliotheek in Brunssum is afhankelijk van het gewenste type collectie, presentatievorm (rug aan rug / frontaal), en het aantal titels of materialen.
§ | Uitgangspunten: - | Uitleencollectie van gemiddeld 1,2 titel per inwoner: Collectie volwassenen 18.500 titels x 0,0165 m plankruimte = 305 m. Jeugd/jongeren 10.000 titels x 0,02 m plankruimte = 200 m. Tijdschriften/bladen 20-30 stuks (lopende nummers plus archief) Overige media 500 titels (luisterboeken, educatief materiaal) - | Opstelling open boekenkasten rug-aan-rug, 5 planken, l= 100 cm, h=175 cm, d=2x30 cm, verkeersruimte tussen de kasten 1.20-1.50 § | Ruimtebehoefte: Collectie volwassenen 64 m2 Jeugd/jongeren 42 m2 Tijdschriften/bladen 5 m2 Overig media 8 m2 (1 lage kast, of mediaflexmeubel met scherm, folders of QR-kaarten) § | Totaal: 120 m2 2.2.3 Lees en studieruimte § | Tafels voor lezen, studie en samenwerking: - | 2x 6-persoons leestafel: 20 m2 - | 4x 1-persoons pc-tafels: 6 m2 - | 1x 6 à 8-persoons pc-tafels: 14-18 m2 § | Leeshoeken met comfortabele zit-/loungeplaatsen en akoestische cocon- c.q. oorstoelen, resp.
6+6 eenpersoons à 2,25 m2: 27 m2 § | Stilte-/studiecellen geclusterd: 16-21 m2 - | 2x 2-persoons cel, 4.3 – 6.0 m2, (bxdxh = 1.4x2.4x2.4 m) - | 1x 4-persoonscel, 7.2 tot 9.0 m2, (bxdxh = 3.0x2.4x2.4 m) - | voorzien van werkblad b=1.2 m p.p., d=70-80 cm - | voldoende ventilatie, akoestisch materiaal en akoestische afscheiding, goede verlichting, data-/stroompunten en glaswand of deur met glas voor sociale veiligheid; - | minimaal één 2-persoonscel dient rolstoeltoegankelijk te zijn § | Totaal 105 m2 2.2.4 Informatie en media § | Tijdschriftenkast met klep (voor archief): bxd 100x50 cm met 100 cm vrije B2 - 9 B2 - 10 voorloopruimte § Tijdschriften/kranten: reductie van huidige (over)capaciteit van 10 kastmodules (hxbxd 150x100x35 cm) naar 2 modules (150x100x50 cm) voor 20-30 titels in frontpresentatie met opslag van oudere nummers achter schuine klep, met 100 cm vrije ruimte voor de kast voor staand lezen; § 5 m2 opgenomen in collectieruimte 2.2.5 Kinderhoek § Binnen de jeugdzone (0–4 jaar) dient ruimte te worden gereserveerd voor een babyhoek met rustige zitgelegenheid voor ouders/verzorgers, eventueel geschikt voor borstvoeding. Deze ruimte moet uitnodigend, veilig en comfortabel zijn, en bij voorkeur fysiek of visueel gescheiden van de drukke speel- of leeszones. § Ruimte t.b.v.
lezen, spelen, voorlezen, voorzien van lage meubels en voorleestribune en speelmeubels (chill en klim) § Ruimte voor creatief actief: plakken, knippen, speelbak § Bergkast voor knutselspullen § Aandacht voor akoestische hinder en voor een veilige en overzichtelijke situatie § Babyhoek/-zone: open of half-open onderdeel van de kinderhoek, gericht op veilig spelen voor baby’s/peuters, ouders kunnen in de nabijheid lezen, observeren of voeden, v.v. zachte vloer, speelelementen, lage boekpresentatie § Optioneel: voedingsruimte indien voldoende ruimte beschikbaar § 60 m2 2.2.6 Multifunctionele activiteitenruimte § Workshops/cursuslokaal 20 personen: 36 m2 § Taalhuis, taalcafé, debat en vergaderingen max. 30 personen: 60 m2 § Lezingen/presentaties/films met AV-faciliteiten (audio/video/microfoon, Prowise scherm en separate filmbeamer en groot projectiescherm, dimbare ruimteverlichting) en ruimte optioneel voorzien van mini-tribuneopstelling § Voormelde ruimten slim combineerbaar maken tot deelbare multifunctionele ruimte voor max. 50 personen, geschikt voor uiteenlopende opstellingen (theater, cursus, workshop, overleg). De ruimte is deelbaar in twee kleinere ruimten door middel van een mobiele scheidingswand. Meubilair is verrijdbaar en flexibel inzetbaar.