Eindrapportage Energie Inventarisatie VV De Leeuw Parkstad d.d. 16-4-2019.pdf

Eindrapportage Energie Inventarisatie VV De Leeuw

Eindrapportage Energie Inventarisatie VV De Leeuw

Opdrachtgever(s):

Stadsregio Parkstad Limburg Kloosterweg 1 6412 CN Heerlen

Projectleider/adviseur:

Dhr. A. Scheffer

Auteur(s)/adviseur(s):

Dhr. J. van Bree Dhr. H. van Bussel

Accommodatie:

Kader: Datum inventarisatie: Datum rapportage: Kenmerk:

VV De Leeuw Olieslager 2 6444 KL BRUNSSUM Verduurzamen Gemeentelijke gebouwen vrijdag 2 augustus 2019 Mei 2020 VGG-PSL.004-2

Disclaimer: De informatie, die men ons voor dit onderzoek verstrekte, wordt vertrouwelijk behandeld. Aan de samenstelling van dit rapport is de grootst mogelijke zorg besteed. Voor de analyse zijn wij echter afhankelijk van gegevens welke slechts ten dele door ons kunnen worden geverifieerd. Daarom dienen de gepresenteerde cijfers en besparingscijfers in eerste instantie te worden gezien als een goede indicatie. Alle adviezen zijn beschouwd als afzonderlijke items. Hierdoor is het niet mogelijk om alle besparingen in hun geheel te sommeren! Reden ligt in de onderlinge beïnvloeding van de diverse beschouwde items.

Voorwoord Begin 2019 is binnen Stadsregio Parkstad een (nader) onderzoek gestart naar de meest optimale en economisch verantwoordde manier om de gemeentelijke sportaccommodaties te verduurzamen. Dit onderzoeksrapport is bedoeld om u inzicht te geven in de energiesituatie van uw pand. Het geeft een eerste indicatie van potentiele besparingen en opwekkingsmogelijkheden (veelal zonnepanelen). In ons advies geven we energiebesparingsmogelijkheden om zo te komen tot kostenverlaging, beperking van de milieubelasting en verdere verduurzaming. In dit document worden besparingsmogelijkheden aangegeven in combinatie met terugverdientijden. Deze terugverdientijden zijn indicatief en situatie afhankelijk. In een aantal gevallen zal het noodzakelijk zijn onderdelen verder te onderzoeken, omdat er nu geen destructief onderzoek is verricht en alleen wat met het oog waarneembaar is. Echter biedt de thermografie daarentegen een goed beeld van de warmtelekken en is nu op basis hiervan een verantwoorde aanname gedaan en verder in de rapportage verwerkt. Tot slot worden een aantal maatregelen waaronder collectieve inkoop, monitoring, verlichting, gedrag/ bewustwording en energiezorg verder uitgewerkt. De uitkomst van deze toetsingscriteria bepalen dus of het voor de gebruiker zinvol en haalbaar is om te verduurzamen of dat alleen aandacht geschonken moet worden aan de quick winsten.

Energie besparen houdt méér in dan het nemen van technische maatregelen. Een planmatige aanpak, waarbij het energieverbruik wordt geregistreerd en samen wordt geanalyseerd, zal een veel beter resultaat opleveren. “Samen verantwoord verduurzamen” De gemeente zal samen met u alle mogelijkheden bezien om op korte en wellicht lange termijn, besparingen te behalen. In goed onderling overleg zullen de verwachtingen over en weer worden vastgelegd, (financiële-)afspraken worden gemaakt en waarbij de gemeente verder zo goed mogelijk zal faciliteren. Mede adviseur(s) :

ENEPA

Huis voor de Sport Limburg

Samenvatting Huidige Energiekosten & -verbruiken Controle van uw energiefacturen- en contracten (gas en/of elektriciteit) geven het volgend overzicht: Totale Energielasten1: 11.583,09 Totaal verbruik Elektriciteit: 27.202 kWh Totaal opwekking Elektriciteit: - kWh Capaciteit Elektrameter: Totaal verbruik Aardgas: Capaciteit Gasmeter:

3 x 80A 5.158 m³ G16

Besparingsmogelijkheden Op basis van het onderzoek kunnen diverse energiebesparingsmaatregelen worden genomen die in de tijd gezien worden terugverdiend. Totale Verwachte % Verwachte Maatregel investering besparing / jaar besparing / jaar Nihil n.b. n.b. % Collectieve inkoop: 497 5,2% Kort tot middellang (<5 jaar): Middellang (5 - 10 jaar): Lang (> 10 jaar): Totalen:

4.500 52.255 56.755

474 4.334 5.305

5,0% 45,3% 55,5%

Boven genoemde prijzen zijn in € en incl. BTW.

Energie Besparing Potentieel (EBP) Naar aanleiding van alle geïnventariseerde gegevens over uw situatie in combinatie met alle fysieke gegevens behoort u op dit moment tot de navolgende categorie: EBP Score VV De Leeuw

Oranje

Aanbevelingen U behoort tot de categorie ‘Oranje’. Wij bevelen de navolgende maatregelen aan: Invoeren Energiezorg Deelname Collectieve inkoop Energie Vervanging conventionele Verlichting Kleine bouwkundige aanpassingen Treffen van isolerende maatregelen i.c.m. MOP.

1

Incl. BTW

Inhoudsopgave

1. Inleiding Het proces heeft zich gericht op zaken die op een redelijke korte termijn zichzelf weer terugverdienen en zaken die pas op langere termijn renderen. Elk gebouw/locatie is getoetst aan verschillende criteria. Hiervoor is een ‘tool’ (zogenaamde EBP) ontwikkeld. Met de tool kan op een snelle en correcte wijze alle criteria rondom het gebouw/locatie geanalyseerd worden en daardoor kan een goede afweging plaats vinden. Als criteria kun je denken aan: Beleid: Gebouw gebruiker: Gebouw constructie: Omgeving: Middelen: Vitaliteit: Technisch: Financieel: Juridisch: Beheer:

Sport en Accommodatie Grootte, Gebruik, Bezettingsgraad Constructie, Techniek, Isolatie, Meer jaren Onderhoudsplanning Bomen, Grondgebruik, Schittering Verhouding investering/rendementen, Subsidies. Bestaansrecht en commerciële overlevingskans verenigingen Engineering bestaande installaties, gebouwdelen Verdisconteerd in de vragenlijst vitaliteit Overeenkomsten

Integratie tussen gebouwenbeheer (MOP) en duurzaamheidsmaatregelen

Wij hebben naar uw huidige energiehuishouding (energiefactuur/-contract) gekeken, hebben uw gebouw bezocht en (gebouw-) onderdelen nader bekeken, een inventariserend gesprek gevoerd en thermo grafische opnames gemaakt. Alle gegevens zijn geanalyseerd en bestudeerd. Alle gegevens zijn samengesteld, getoetst en in de tool gezet. De mate van ´duurzaamheid´ is per onderdeel inzichtelijk gemaakt en daarnaast geeft het inzicht of het verstandig is om te investeren voor de lange termijn. Er wordt gebruik gemaakt van een zgn. knipperlicht principe. Rood is onverstandig, Groen is verstandig en Oranje is nader beraad/onderzoek nodig. Helaas heeft u de vragenlijst met betrekking tot de vitaliteit niet ingevuld. Hierdoor is het niet mogelijk een onderbouwd advies te geven over verantwoorde investeringen voor de lange termijn. De maatregelen zijn echter wel inzichtelijk voor u gemaakt.

EID - VV De Leeuw

6|Pagina

VGG-PSL.004-2

2. Huidige energiekosten & -verbruiken 2.1. Overzicht energiekosten gas en elektra: Energiesoort Leveringskosten2 1.203,61 Elektriciteit Verbruik [kWh] 1.528,06 Aardgas [m3] Totaal / jaar 2.731,67

prijs / eenheid 0,14

Netwerk

EB

Verminderi ng EB

3.064,62

2.506,37

0,56

503,12 3.567,74

1.302,09 3.808,46

Toeslag Opslag -

82,01 82,01

-617,08

Boven genoemde prijzen zijn in €, excl. BTW en per jaar

De huidige totale energielasten zijn € 9.572,80 (excl. BTW) en € 11.583,09 (incl. BTW) Basisjaar Elektra: Basisjaar Gas:

1-1-17 / 1-1-18 1-1-17 / 1-1-18 1-1-17 / 31-12-17

Capaciteit Elektrameter: Capaciteit Gasmeter:

3 x 80A G16

2.2. CO2 productie en energieverbruik Overzicht hoeveelheid CO2, GJ en TJ die u op dit moment produceert: Energiesoort Elektriciteit: Aardgas: Totaal per jaar:

SJV3 27.202 5.158

CO2 [Ton] 12,51 9,28 21,80

GJ

TJ

97,93 163,25 261,18

0,10 0,16 0,26

2.3. Energieverdeling 2.3.1 Verdeling gebruiksfunctie elektriciteit Gebruiksfunctie Verlichting: Productkoeling:

Omvang4 ++++ +

Overige apparatuur: Keukenapparatuur: Verwarming:

+ + 0

2.3.2 Verdeling gebruiksfunctie gas OmvangFout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Warm water: +++

Gebruiksfunctie

Verwarming:

++

2

Excl. Energiebelasting /Opslag Duurzame Energie. O.b.v. laatst ontvangen energiefactuur. SJV = Standaard Jaarverbruik. 4 ++++ = zeer hoog; +++ = hoog; ++ = middel; + = laag; 0 = niet van toepassing. Op basis van waarneming. 3

EID - VV De Leeuw

7|Pagina

VGG-PSL.004-2

3. Besparingsmogelijkheden 3.1. Maatregelen Op basis van het onderzoek kunnen diverse energiebesparingsmaatregelen worden genomen die in de tijd gezien worden terugverdiend. De relevante energiebesparingsmaatregelen voor uw gebouw zijn als volgt: Totale investering

Maatregel Zeer kort tot middellang (tot 5 jaar): Collectieve inkoop energie: Invoeren energiezorg: Verkleinen Gas-aansluiting: Middellang (tot 10 jaar): Vervang conventionele verlichting: thermografie: MJOP: Lang (> 10 jaar): Vloerisolatie: Spouwmuurisolatie: Dakisolatie: Vervanging beglazing: Aanschaf PV-panelen: Totaal:

Verwachte % Verwachte besparing / jaar besparing / jaar

Nihil Nihil -

n.b. 497 -

n.b. 5,2% 0,0%

2.000

203

2,1%

2.500 -

272 -

2,8% 0,0%

2.928

300

0,0% 3,1%

22.500 5.700 21.127

2.047 408 1.580

21,4% 4,3% 16,5%

56.755

5.305

55,5%

Boven genoemde prijzen zijn in €, incl. BTW.

3.1.1. Collectieve Inkoop Omdat de nog in ons bezit zijnde gegevens van 2017 dateren is geen goed vergelijk mogelijk. Geadviseerd wordt om de meest recente jaaroverzichten voor te leggen en deze te vergelijken met een meest actuele offerte. Naar verwachting zal de nieuwe offerte met betrekking tot de energieprijzen lager zijn dan uw huidige energieleverancier(s) gas en elektra. Nieuwe offerte aanvragen op basis van de laatste jaaroverzichten Gas en Elektra. Naar verwachting zal dit een potentiël voordeel bieden.

EID - VV De Leeuw

8|Pagina

VGG-PSL.004-2

3.1.2. Bewustwording/energiezorg Separaat is het mogelijk een audit te verrichtten omtrent ‘het gebruik’ van het gebouw. Tijdens dit onderzoek wordt tevens inzicht gegeven hoe het gedrag van de leden positief beïnvloed kan worden en waarmee u verder zelf aan de slag kan gaan. Daarnaast heeft er een factuurcontrole plaatsgevonden waarmee inzicht is verkregen in mogelijke fouten van onder andere de toegepaste tarieven, de meetgegevens, de verrekening van vastrechtposten en belastingen. Aanbeveling: Voer overige energiezorg maatregelen in binnen uw organisatie. Zie bijlage 3.

3.1.3. Aansluitingen meters Er dient een nader onderzoek uitgevoerd te worden naar uw gas-aansluiting door Enepa. Getoetst wordt of de hoeveelheid gas die nodig is op piekmomenten in verhouding staat met de grootte van uw gasmeter. Aanbeveling: Uitvoeren nader onderzoek want vooralsnog wordt aangenomen dat de bestaande capaciteit van de gasmeter te groot is. Daarnaast is het aanbevelingswaardig de bestaande Gas-meter te vervangen door een slimme meter. De electriciteitsmeter is reeds een slimme meter.

3.1.4. Verlichting Er heeft een inventarisatie plaats gevonden naar de bestaande binnen verlichting. Als uitgangspunt is aangehouden de bestaande armaturen inclusief lampen te vervangen door LED-verlichting/armatuur. Aanbeveling: Nader concretisering lichtplan (lichtsterkte, lichtkleur, lichtschakeling). Dit levert over het algemeen een aanvullende besparing op.

3.1.5. Thermografische opnames (kleine bouwkundige aanpassingen) Naast de inventarisatie binnen en van uw gebouw zijn ook thermo grafische opnames gemaakt. Deze opnames geven een beeld van mogelijke warmtelekken. Warmteverlies van binnen naar buien. De opnames voor uw locatie zijn opgenomen in bijlage 2. Aandachtspunten: Aansluiting gevel / maaiveld Ramen en deuren (niet) Destructief onderzoek spouw gedeelte gebouw. De aandachtspunten zijn vertaald naar eenheden (m, m², m³), vermenigvuldigd met eenheidsprijzen (€/m), welke resulteert in een investeringsbedrag.

3.1.6. MJOP Op het moment van schrijven is geen inzicht in mogelijke budgetten met betrekking tot het onderhoud van het gebouw. Tevens is geen inzicht of men beschikt over een Meerjaren Onderhouds Plan (MJOP) Aanbeveling: Opstellen MJOP Duurzaamheidsmaatregelen intergraal afstemmen MJOP

EID - VV De Leeuw

9|Pagina

VGG-PSL.004-2

EID - VV De Leeuw

10 | P a g i n a

VGG-PSL.004-2

3.1.7. Isolatie Naar aanleiding van de inventarisatie, al dan niet gebruik makend van een bouwtekening en de thermo grafische opnames, is er gerekend met de eenheden, zoals weergegeven in het financieel overzicht. Aanbeveling: Glas Dak alleen i.c.m. MOP Gevel

3.1.8. PV-installatie Voor het bepalen van het aantal zonnepanelen is uitsluitend gekeken naar het elektraverbruik in ‘overdagsituatie’ (daglicht). In de facturen wordt aangegeven c.q. uitgegaan van Hoog/Normaal tarief (7:00 tot 21:00uur) of van een Enkeltarief (24uur). Vanwege het aantal uren, verspreid over het jaar, dat wij beschikken over daglicht is de benodigde hoeveelheid energie vermenigvuldigd met respectievelijk een factor 0,78 of 0,45. Die uiteindelijke hoeveelheid KWh/jaar is dus maatgevend. Op deze manier creëer je zoveel mogelijk een situatie waarbij je 1:1 opwekt en verbruikt en dus geen tot zo min mogelijk sprake is van over dimensionering. Dit alles in relatie met de ongewisheid rondom een continuering van de salderingsregeling en het ontbreken van een mogelijkheid voor het opslaan van energie. Bovendien de verhouding gas- en elektra verbruik van uw rekening bepaalt de prioriteit aan het verminderen van het Gasverbruik.

3.2. Monitoring Binnen uw pand kan nog een slimme Gasmeter geplaatst en gekoppeld worden aan een monitoringssysteem. Aanbeveling: Na het plaatsen van een slimme meter is het mogelijk om maandelijks een uitdraai te maken waarmee inzicht wordt verkregen van verbruiken en pieken, zoals in bijlage 1 van dit rapport wordt weergegeven. De verbruiksgegevens zijn inzichtelijk te maken als dashboard in uw kantine (een voorbeeld hiervan is eveneens opgenomen in bijlage 1).

3.3. CO2 en energie reductie Overzicht hoeveelheid CO2, GJ en TJ die u kunt reduceren bij het nemen van alle maatregelen: Energiesoort Elektriciteit: Aardgas: Totaal per jaar:

EID - VV De Leeuw

kWh/m3 15.111 5.746

CO2 [Ton] 6,95 10,34 17,29

11 | P a g i n a

GJ

TJ

54,40 181,85 236,25

0,05 0,18 0,24

VGG-PSL.004-2

4. Conclusie 4.1 Energie Besparing Potentieel (EBP) De duurzaamheidstool EBP geeft inzicht in de mate van verduurzaming van het gebouw en/of opwekking. Een aantal criteria liggen hieraan ten grondslag en worden weergegeven in een dashboard. De EBP-score bepaalt of het verantwoord is om uitsluitend maatregelen te nemen voor de korte termijn of ook voor de lange termijn. Het is een momentopname en in gezamenlijkheid kan gezocht worden naar een oplossing voor de knelpunten. Vanwege ontbrekende parameters (3 van de 5) is de EBP slechts gebaseerd op enkele parameters. Deze oplossingen kunnen beleidsmatig of heel concreet zijn. Toelichting EBP-score:

Rood = Oranje = Groen =

Geen potentieel è alleen Quick Wins Matig tot hoog potentieel op haalbaarheid/winst è Nader onderzoek/acties zijn vereist Zeer hoog potentieel

Resultaat EBP score VV De Leeuw

EBP Score Oranje

Dashboard:

EID - VV De Leeuw

12 | P a g i n a

VGG-PSL.004-2

Toelichting op het dashboard: Gebruikers: Percentage gebruikers op het totaal aantal leden. Energieverbruik/Bruto Vloer Oppervlak. Algemene staat van het gebouw [%]: resultaat van het onderzoek elementenoverzicht. Intensiteit [%]: Aandeel werkelijke uren van de werkbare uren. Vitaliteit [%]: In bijna alle wijken en dorpen in Limburg is het aan de orde: bevolkingskrimp,

ontgroening en vergrijzing. Middels een instrument Dr. Krimp (ontwikkeld door het Huis van de Sport) kan worden bepaald of een gebouw/vereniging vitaal is en daarmee toekomst bestendig.

EID - VV De Leeuw

13 | P a g i n a

VGG-PSL.004-2

5. Advies 5.1. Korte- & lange termijn U behoort weliswaar tot de categorie ‘Oranje’ echter gezien de functie van uw organisatie in relatie met uw gebouw bevelen wij de navolgende maatregelen aan: Voor korte termijn de volgende maatregelen kansen: Invoeren Energiezorg Deelname Collectieve inkoop Energie Vervanging conventionele Verlichting Kleine bouwkundige aanpassingen. Nadere onderzoeken: capaciteit Gas-meter, niet destructief onderzoek spouw. Alsnog opgave vitaliteit Treffen van isolerende maatregelen i.r.m. MOP Overige aandachtspunten in het onderzoek (o.a. zonneboiler) zijn in het project aan de orde geweest echter worden niet als aanbeveling opgenomen. Deze worden meegenomen bij natuurlijk vervangingsmoment. De maatregelen voor de ‘lange termijn’ vooralsnog niet uitvoeren pas nadat de resultaten uit het vitaliteitsonderzoek positief uitvallen.

5.2. Financiële situatie In een volgende fase zullen we in overleg treden met u en bezien welke financiële mogelijkheden er zijn om de uitvoering van de energiebesparingsmogelijkheden mogelijk te maken. Eventuele subsidiegelden zullen we hierin betrekken.

EID - VV De Leeuw

14 | P a g i n a

VGG-PSL.004-2

Bijlage 1

Enkele ‘voorbeelden’ van monitoring

EID - VV De Leeuw

15 | P a g i n a

VGG-PSL.004-2

Bijlage 2 Thermografie beelden

EID - VV De Leeuw

16 | P a g i n a

VGG-PSL.004-2

Bijlage 3 Energiezorg Energiezorg is binnen veel gebouwen/gebruikers nog een aandachtspunt. Middels energiezorg kan op een structurele en economisch verantwoorde wijze uitvoering worden gegeven aan organisatorische, technische en gedragsmaatregelen om het gebruik van energie te minimaliseren. Structurele aandacht voor energie én continue verbetering helpen energiedoelstellingen te realiseren. Bij energiezorg kan o.a. worden gedacht aan de volgende maatregelen: Het verbeteren van de energiemonitoring. Registreren en beoordelen van de energieverbruiken op week-, maand en jaarbasis geeft meer inzicht in de verbruiken en legt daarmee de basis aan de verhoging van de energiebewustwording. Het installeren van een slimme meter kan daarbij ondersteunen. Factuurcontrole. Veel energiefacturen blijken fouten te bevatten. Energie factuurcontrole geeft inzicht in fouten van onder andere de toegepaste tarieven, de meetgegevens, de verrekening van vastrechtposten en belastingen. Analyse maakt het mogelijk fouten met terugwerkende kracht te herstellen. Formuleer jaarlijks reductiedoelstellingen en leg taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden vast Zet het thema “energie” als vast agendapunt op de (bestuurs)vergaderingen en schenk systematisch aandacht aan o.a. milieu en/of energie. Maak bij voorkeur één persoon binnen het gebouw verantwoordelijk voor energiebeheer/-coordinatie.

Verhoog de energiebewustwording binnen de organisatie bij personeel, leden en vrijwilligers (middels o.a. voorlichting). Stel als hulpmiddel een werkvoorschrift/checklijst op waar medewerkers/vrijwilligers zich aan dienen te houden (o.a. ventilatie op piekmomenten, bewustwording/gedrag). Gebruik/optimaliseer de programma regeling van de temperatuur. Verlaag daarbij, bijvoorbeeld buiten werktijden, de binnentemperatuur zoveel mogelijk. Laat deuren en poorten niet onnodig open staan. Dit om warmteverlies te voorkomen. Schakel apparaten buiten gebruik- en openingstijden uit. Laat apparaten niet op stand-by staan. Verbeter tochtnaden of breng kierdichting aan. Veel warmte verdwijnt via spleten en kieren bij buitendeuren, openslaande ramen en doorvoeringenvan leidingen naar buiten. Schakel apparatuur, licht, verwarming, etc. volledig uit. Gebruik waar nodig een tijdschakelaar. Schakel koelcellen, koelkasten, frisdrank-, koffie- en andere automaten, koeling tapinstallaties uit gedurende (langere) periodes welke deze niet in gebruik is. Vaak worden tijdschakelaars van verlichting, ventilatoren, ruimtekoeling en centrale verwarming één keer ingesteld. Daarna wordt er niet meer naar gekeken. Controleer daarom de instellingen af en toe (zomer/winter). Schakel apparatuur die (niet frequent) wordt gebruikt uit.

Zorg voor een optimale planning en let er vooral op dat de apparatuur niet te lang aanstaat. (navraag bij uw leverancier). Neem de hoeveelheid energie opgewekt via de zonnepanelen ook mee in de energiemonitoring. Servers en airco’s hebben een groot aandeel in het energieverbruik. Middels wijzigingen in serverinstellingen. (in overleg met de leverancier) kan er een behoorlijke hoeveelheid energie worden bespaard.

EID - VV De Leeuw

17 | P a g i n a

VGG-PSL.004-2

Bijlage 4 NAW/Uitgangspunten

EID - VV De Leeuw

18 | P a g i n a

VGG-PSL.004-2