Agendabundel

Advies Taskforce Limburg – januari 2025

16

In onderstaande tabel zijn de maatregelen samengevat die binnen dit thema bijdragen aan de oplossingsrichting. #

Partij

Maatregel

8

Rijk (VWS/VNG/JA)

Verplicht stellen van aansluiting door zorgaanbieders aan het EWS. Het aansluiten op het EWS is voorzien in het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’

9

Rijk (VWS/VNG/JA)

Beschikbaar stellen van de handreiking over de inrichting van het leveranciers- en contractmanagement aan gemeenten en regio’s

10

Rijk (VWS/VNG/JA)

Meenemen signalen Limburgse gemeenten over de concretisering van – en de positie van de gemeenten in het draaiboek continuïteit jeugdhulp in de eerstvolgende evaluatie

11

Gezamenlijk

Voeren van transparante, eerlijke en constructieve gesprekken om het vertrouwen tussen zorgaanbieders en gemeenten / regio’s weer op te bouwen

12

Jeugdregio’s/Gemeenten

Opnemen van heldere contractvoorwaarden die in ieder geval betrekking hebben op: -

Het verkrijgen van inzicht in financiële cijfers, waaronder het verplicht periodiek delen van een monitoringsrapportage en het delen van een due-diligence rapport in situaties die daarom vragen - Het voorafgaand meenemen van gemeenten in voorgenomen fundamentele beslissingen in de bedrijfsvoering die invloed hebben op de continuïteit van zorg, zoals een fusie of overname - Het niet nakomen van afspraken en de consequenties daarvan Toetsen van de contractvoorwaarden bij zorgaanbieders voordat de voorwaarden in de contracten landen, waaronder afstemming over het detailniveau waarop zicht in de financiële cijfers nodig is

13

Jeugdregio’s/Gemeenten

14

Jeugdregio’s/Gemeenten

Gebruiken van contractstandaarden, bijvoorbeeld de contractstandaarden Jeugd

15

Jeugdregio’s/Gemeenten

Inrichten van een heldere en strakke monitoringscyclus waarbij periodiek cijfers worden opgehaald en wordt gesproken met zorgaanbieders over onderwerpen die voorafgaand gezamenlijk zijn vastgesteld

16

Zorgaanbieders/Consortia

Aansluiten bij het Early Warning System (EWS)

17

Zorgaanbieders/Consortia

Periodiek delen van financiële informatie, onder andere op basis van het EWS

18

Zorgaanbieders/Consortia

Betrekken van gemeenten in een vroege fase bij de voorbereiding van voorgenomen fundamentele bedrijfskeuzes die invloed hebben op de continuïteit van jeugdzorg

Advies Taskforce Limburg – januari 2025

17

5.3 Bovenregionale samenwerking In de vorige paragraaf is met name stilgestaan bij maatregelen die genomen kunnen worden om meer grip en sturing te creëren. Daarbij dient duidelijk opgemerkt te worden dat deze begrippen van grip en sturing niet alleen slaan op de financiële context. Gemeenten zijn gedreven om als opdrachtgever ook juist de inhoudelijke invulling van passende zorg voor de meest kwetsbare kinderen goed vorm te geven. Uit de analyse is naar voren gekomen dat er onvoldoende op bovenregionaal niveau is samengewerkt tussen regio’s, om ook een opdrachtgever van hetzelfde formaat te zijn voor bovenregionale aanbieders (paragraaf 4.5). Om bovenregionale samenwerking tussen de regio’s goed neer te zetten, is een eerste stap het opzetten van een duidelijke governancestructuur (bijvoorbeeld in de vorm van een netwerk) waarin afspraken over samenwerking contractueel worden vastgelegd en worden ondertekend door alle betrokken gemeenten en jeugdzorgregio’s. Deze structuur moet bijdragen aan een evenredige verdeling van de lasten en eventuele financiële risico’s. De governancestructuur moet daarnaast voorzien in een systeem voor gezamenlijke signalering van zorgproblemen, zodat vroegtijdig en preventief kan worden ingegrepen. Het vastleggen van dit type afspraken verschaft helderheid over de verantwoordelijkheid van alle deelnemers in de bovenregionale samenwerking.

Hoewel in de huidige wet- en regelgeving de verantwoordelijkheid van gemeente(raden) voor continuïteit van zorg alleen strekt tot de inwoners van de eigen gemeente, is de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de continuïteit van zorg in Limburg een belangrijk onderdeel van goede bovenregionale samenwerking. Dit houdt in dat de verantwoordelijkheid voor continuïteit van zorg niet alleen beperkt blijft tot de eigen inwoners, maar dat alle jeugdigen in Limburg kunnen rekenen op toegang tot cruciale jeugdzorgvormen, zoals JeugdzorgPlus, residentiële jeugdzorg en crisiszorg. De Taskforce sluit hierop aan en stelt daarom voor in 2025 een verkenning uit te voeren met de jeugdzorgregio’s op die onderdelen van de jeugdzorg waarin er een beperkt aantal bovenregionale jeugdzorgaanbieders beschikbaar is in de provincie Limburg. Harmonisatie en leveranciersmanagement Verder is harmonisatie van contractvoorwaarden (zoals ook eerder benoemd in paragraaf 5.2) en harmonisatie van tarieven voor bovenregionale zorgaanbieders een belangrijke maatregel. Om te voorkomen dat in de toekomst gemeenten en aanbieders discussies blijven voeren over betere contractvoorwaarden en tarieven in andere regio’s, is deze stap van belang. De rol van opdrachtgever wordt hiermee ook een stuk steviger.

Daarnaast maakt de uniformiteit in de contractuele kaders het voor zorgaanbieders eenvoudiger om in verschillende regio’s te opereren, wat tegelijkertijd de administratieve lasten verlaagt. Daarbij stelt het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’ ook verplichte regionale samenwerking om de beschikbaarheid van cruciale jeugdzorg te verbeteren. In de AMvB zorgvormen wordt bepaald voor welke vormen van zorg dit geldt en wordt de regio-indeling vastgesteld. De Taskforce sluit hierop aan en stelt voor om in 2025 een verkenning uit te voeren met de Limburgse jeugdzorgregio’s over hoe er op cruciale jeugdzorgfuncties (waaronder de JeugdzorgPlus, de residentiële jeugdzorg en crisiszorg) bovenregionaal samengewerkt gaat worden. Tegelijkertijd is er nog steeds de ruimte voor lokale en regionale verschillen. Wat er in de verschillende regio’s is opgebouwd in het kader van de transitie naar zorg dichtbij en in de wijken, hoeft niet afgebroken te worden. Wel moet worden bezien of lokale en regionale contracten de bovenregionale samenwerking op cruciale jeugdzorgfuncties in de weg zitten. 5.3.1

Een derde prioriteit is het opzetten van een gezamenlijke aanpak voor leveranciersmanagement op Limburgse schaal. Dat begint bij het vaststellen van gelijk(soortig)e kaders en voorwaarden die toegepast kunnen worden op bestaande en nieuwe (langjarige) contracten in de jeugdzorgregio’s. Door dit proces en de contractcyclus op elkaar af te stemmen, creëren de regio’s een basis waarop zorgaanbieders eenduidig kunnen opereren in heel Limburg. Dit heeft als belangrijk bijeffect dat de administratieve lasten (en daarmee de overhead) voor aanbieders omlaag kunnen. Door bovenregionale en systeemaanbieders ook

Advies Taskforce Limburg – januari 2025

18

bovenregionaal te contracteren, ontstaat er wederzijdse afhankelijkheid, wat de machtsverhoudingen evenwichtiger maakt. Gezamenlijk commitment Naast bovenregionale samenwerking tussen regio’s, is bovenregionale samenwerking met de bovenregionale aanbieders essentieel. Dit begint bij het opstellen van een gezamenlijke visie en doelstellingen in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd. Van gemeenten en regio’s wordt verwacht dat zij aanbieders actief betrekken hierin. Van aanbieders wordt hierin ook verwacht dat zij meedenken en voorstellen doen en dit ook onderling met elkaar afstemmen. Bijvoorbeeld als het gaat om de inrichting van een dekkend zorglandschap, de juiste verdeling van expertise en kennis over het brede zorglandschap en de inrichting van bovenregionale samenwerking. Het gezamenlijke commitment op de visie en doelstellingen is een start van een langdurige samenwerking en draagt bij aan het vertrouwen in elkaar. Hiermee wordt ook geborgd dat de inhoudelijke sturing concreet wordt ingevuld, waardoor er een effectiever opdrachtgeverschap ontstaat naar de aanbieders. 5.3.2

De huidige situatie in Limburg, en de jaren die daaraan vooraf zijn gegaan, heeft zijn weerslag gehad op het vertrouwen in de ander. De Taskforce benoemt dat het nodig is van zowel gemeenten als aanbieders om open te staan voor het opnieuw opbouwen van het vertrouwen en niet vast te blijven houden aan eerdere situaties. Als zorgaanbieders ondanks alle maatregelen toch in financiële problemen komen moeten gemeenten zorgdragen voor een regionale/bovenregionale financiële (nood)voorziening (conform het draaiboek, trede 3). Gemeenten lijken daarmee te fungeren als een financieel vangnet. De gemeenten pleiten voor het inrichten van een landelijk waarborgfonds dat gevoed wordt door gemeenten, Rijk én zorgaanbieders. Onderzocht kan worden of (en hoe) het waarborgfonds ook ondersteunend kan zijn voor de transformatie van de zorg. De gemeenten vragen van VWS en VNG dat in gezamenlijkheid met de gemeenten wordt gewerkt aan het realiseren van een waarborgfonds. In de onderstaande tabel zijn de maatregelen samengevat die binnen dit thema bijdragen aan de oplossingsrichting. #

Partij

Maatregel

19 Rijk (VWS/VNG/JA)

Actief verkennen van de mogelijkheid en de haalbaarheid tot het inrichten van een landelijk waarborgfonds waar jeugdzorgaanbieders in financiële nood een beroep op kunnen doen

20 Gezamenlijk

Opstellen van een gezamenlijke visie en doelstellingen in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd

21 Gezamenlijk

Open staan voor het opnieuw opbouwen van het vertrouwen en niet vast blijven houden aan eerdere situaties

22 Jeugdregio’s/Gemeenten

Contractueel inrichten van de governance in de vorm van een netwerkstructuur die de bovenregionale samenwerking tussen de regio’s vastlegt. Hierin worden afspraken vastgelegd over onder andere: • De inhoudelijke solidariteit en gedeeld financieel risico • De gezamenlijke signalering van zorgproblemen • De gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de continuïteit van zorg in Limburg Harmoniseren van contractvoorwaarden tussen gemeenten en regio’s voor dezelfde zorgvormen en zorgaanbieders provincie breed en waar mogelijk in afstemming met aanpalende regio’s

23 Jeugdregio’s/Gemeenten

Advies Taskforce Limburg – januari 2025

19

24 Jeugdregio’s/Gemeenten

Uitvoeren van een verkenning in 2025 naar de wijze van bovenregionale samenwerking op cruciale jeugdzorgfuncties (waaronder de JeugdzorgPlus, de residentiële jeugdzorg en crisiszorg)

25 Jeugdregio’s/Gemeenten

Inrichten van gezamenlijk leveranciers- en contractmanagement voor bovenregionale zorgaanbieders

26 Zorgaanbieders/Consortia

Leveren van input en doen van voorstellen / stellen een plan op om te komen tot een dekkend zorglandschap, welke rol aanbieders daar gezamenlijk in hebben en hoe bovenregionale samenwerking ingericht kan worden

6.

Vervolgstappen tot realisatie oplossingsrichting

Zoals in het vorige hoofdstuk beschreven is de Taskforce op basis van een gedegen analyse tot een gedragen oplossing gekomen. Deze oplossing bestaat uit een set van maatregelen, die om een gezamenlijke uitvoering van gemeenten, aanbieders en het Rijk vraagt. Daarbij vormen onderling vertrouwen, het inzicht dat iedereen moet veranderen en het besef dat het succes afhankelijk is van elkaars inspanningen het vertrekpunt.

6.1 Samen aan de slag De Taskforce gaat graag samen aan de slag. Voor een aantal maatregelen geldt dat eerst een aanpassing van de landelijke wet- en regelgeving moet plaatsvinden. Deze aanpassingen worden medio 2025 verwacht. Vanaf dat moment krijgen gemeenten een rijker handelingsperspectief in situaties, waarin sprake is van aanbieders die in financieel zwaar weer terecht lijken of zijn gekomen. De maatregelen die betrekking hebben op uniformering van contracten worden pas op zijn vroegst effectief vanaf 1 januari 2027. Dat is het eerstvolgende moment waarop contracten kunnen worden geharmoniseerd en (boven)regionale uitvoering van contracten mogelijk is. Dat betekent echter niet dat moet worden gewacht. De Taskforce heeft zich gecommitteerd aan de intenties van de gemaakte afspraken en wil ook vooruitlopend op de formele afspraken samenwerken volgens de gemaakte afspraken. Daarnaast is directe inspanning van iedereen nodig om de voorbereidingen te treffen en de verdere uitwerking op te pakken van de gemaakte afspraken. Hiervoor is het noodzakelijk om te werken aan wederzijds vertrouwen tussen aanbieders, gemeenten en Rijksoverheid in woord en daad. Dit leidt tot meer begrip voor elkaars situatie en een andere inrichting van de onderlinge relaties.

Figuur 9: Vanaf 2025 gezamenlijk en individueel aan de slag

Advies Taskforce Limburg – januari 2025

20

In dit kader zijn de volgende afspraken gemaakt, die gemeenten en aanbieders in gezamenlijkheid oppakken in het jaar 2025. •

Ontwikkelen van een gelijke visie op de inrichting van het zorglandschap: Gemeenten en aanbieders komen samen tot een eenduidige visie op de inrichting van een duurzaam zorglandschap. Daarbij kijken ze samen eerst naar de huidige inrichting van het zorglandschap en werken ze op basis van een gezamenlijke analyse naar een gewenste stip op de horizon. De transformatie wordt door gemeenten en aanbieders gezamenlijk onderschreven en verantwoordelijkheid over het zorglandschap wordt gezamenlijk gedragen.

•

Daarbij is er aandacht voor de bestaande robuuste jeugdzorgregio’s zoals deze nu zijn ingedeeld. Ook mag van een bovenregionale jeugdzorgaanbieders gevraagd worden om zich te verhouden tot de diverse jeugdzorgregio’s. Juist in de opgave van normaliseren, vraagt een aansluiting bij het voorliggende veld ook van deze aanbieders een omslag in hun organisatiestructuur en aan te sluiten bij meer lokale ontwikkelingen. In het ontwikkelen van deze visie is zich verhouden tot dit uitgangspunt een cruciale sleutel. Uitwerken van een governance en samenwerkingsstructuur: Bij de start is het van belang goede afspraken te maken over de wijze waarop onderling wordt samengewerkt en wordt toegewerkt naar realisatie van de bovenstaande maatregelen. Voorbereiden van een uniformere inkoop en contractering: Gemeenten nemen de regie als opdrachtgever bij de voorbereiding van een uniforme inkoopstrategie. Deze inkoopstrategie, die de praktische vertaling is van de route naar het gewenste zorglandschap, vormt vervolgens het uitgangspunt voor uniforme contractvoorwaarden. Onderdeel van de uitvoering vormt het bepalen van de scope van de zorgvormen waarvoor bovenregionale samenwerking en inkoop geldt.

•

•

6.2 Individuele opgaven Daarnaast hebben de partijen een individuele opgave. Hieronder worden per partij puntsgewijs de uit te voeren maatregelen in 2025 beschreven. 6.2.1

Gemeenten • De vier jeugdzorgregio’s geven uitvoering aan de landelijke voorwaarden ten aanzien van de vorming van robuuste regio’s. Daarnaast formaliseren zijn hun onderlinge samenwerking door een netwerk te organiseren, bijvoorbeeld tussen gemeenschappelijke regelingen of centrumgemeenten. • Naast bovenregionale samenwerking treffen de regio’s ook de voorbereiding voor de contractering van zorgvormen, die zij verplichtend volgens de AMvB regionaal moeten worden ingekocht (liefst in 2025 starten met de uitvoering hiervan op basis van een concrete planning). • De gemeenten van de vier jeugdzorgregio’s leggen een governance voor bovenregionale samenwerking vast en verankeren dit juridisch. Afspraken over de toepassing van het solidariteitsbeginsel zijn hier onderdeel van. • De governance vormt vervolgens de basis voor de uitwerking van een bovenregionale samenwerkingsstructuur. Het is belangrijk afspraken te maken over de scope, het soort en de frequentie van overleggen, de deelnemers en de visie op samenwerking. • Apart aandachtspunt is het versterken van het onderlinge vertrouwen. Vertrouwen is de basis waarop gemeenten en aanbieders, ook bij continuïteitsproblemen, moeten kunnen bouwen.

• Indachtig de formulering in het hoofdstuk probleemschets adviseren wij de gemeenten en regio’s nadrukkelijk om bij (dreigende) continuïteitsproblemen van (systeem)aanbieders in Limburg bovenregionaal op te trekken en tot besluitvorming te komen. Zeker daar waar het gaat om cruciale zorg, zoals benoemd in het draaiboek, die in het huidige en beoogde pluriforme zorglandschap door een passende mix van aanbieders wordt geleverd.

Advies Taskforce Limburg – januari 2025

21

6.2.2

Zorgaanbieders • De zorgaanbieders gaan akkoord met de deelname aan het Early Warning System (EWS) per 2025 en het delen van periodieke monitoringsrapportages vooruitlopend op een contractuele verplichting. • De zorgaanbieders stemmen vooraf onderling en samen met gemeenten af over aanpassing in hun aanbod en strategische keuzes, zodat in gezamenlijkheid de impact van een dergelijke aanpassing op het zorglandschap kan worden beoordeeld en passende maatregelen kunnen worden genomen. Specifieke aandacht heeft de afbouw van verblijfvoorzieningen en de keuze voor een vergaande samenwerking met andere zorgaanbieders. • De zorgaanbieders dragen bij aan de bovenregionale visie en stellen een gezamenlijk (bovenregionaal) plan op om hieraan bij te dragen in lijn met de Hervormingsagenda. • Om de inzage in de bedrijfsvoering te verbeteren, maken aanbieders onderling (en in afstemming met gemeenten) afspraken over de mate van detaillering betreffende het inzicht in hun bedrijfsvoering. Hierbij is het nadrukkelijke streven de administratieve lasten niet te verzwaren.

6.2.3

Rijk • Het Rijk neemt de bevindingen van de Taskforce mee in de volgende evaluatie van het Draaiboek Continuïteit Jeugdhulp en onderzoekt de mogelijkheden tot aanscherping en aanpassing. • Het Rijk trekt samen met de Limburgse gemeenten op om te volgen of de aangekondigde aanpassingen in wet- en regelgeving bijdragen aan het komen tot een robuust zorglandschap in Limburg. • Het Rijk draagt bij aan het vervolgtraject na het advies van de Taskforce.

7.

Tot slot

Begin 2024 werd de aanzet gedaan tot wat we later de Taskforce zijn gaan noemen. We hebben met elkaar een intensief proces van reflectie doorgemaakt, waarbij een grote vertegenwoordiging vanuit de gemeenten en later ook de zorgaanbieders de voedingsbodem zijn geweest van dit advies. De bijdragen van VNG en Rijk gaven blijk van (h)erkenning en perspectief. De Taskforce kan als collectief met gepaste trots terugkijken op de afgelopen periode. Het advies vat goed samen wat er ter tafel is gekomen. De acute individuele problematiek bij zorgaanbieders van dit moment is niet met een advies gericht op de toekomst op te lossen. Toch biedt het advies de handvatten om eenzelfde situatie in de nabije toekomst beter het hoofd te kunnen bieden. Ontstane knelpunten in Limburg zijn weliswaar geconcentreerd in één provincie (met alle moeilijkheden die dat met zich meebrengt) maar breder terug te zien in een landelijke ontwikkeling waarbij de samenwerking tussen jeugdzorgregio’s, gemeenten en zorgaanbieders vaker onder druk is komen te staan. Laten we met elkaar vaststellen dat de aanbevelingen en oplossingsrichtingen meer zijn dan papieren adviezen of wensgedachten. Gemeenten, zorgaanbieders en Rijk zijn aan zet om te voorkomen dat dezelfde situatie zich nogmaals voordoet. Het echte werk begint nu pas.

Niet in de laatste plaats omdat, in het belang van kinderen en gezinnen in heel Nederland, de continuïteit en kwaliteit van de zorg niet op dezelfde manier onder druk moet komen te staan.

Advies Taskforce Limburg – januari 2025

22

> RETOURADRES Postbus 1992, 6201 BZ Maastricht

BEZOEKADRES

Mosae Forum 10 6211 DW Maastricht Aan de dames en heren, leden van de gemeenteraad

POSTADRES

Postbus 1992 6201 BZ Maastricht

ONDERWERP

DATUM

BIJLAGEN

ontwikkelingen rond Mutsaersstichting en XONAR

27 maart 2024 Verz. 27 maart 2024

3

BEHANDELD DOOR

TELEFOONNUMMER

ONZE REFERENTIE

FJM (Frans) Mourmans

06 50898190

2024.01065

E-MAILADRES

FAXNUMMER

UW REFERENTIE

Frans.Mourmans@maastricht.nl

043 - 350 4141

--

Geachte raadsleden,

Systeemproblemen in de jeugdzorg Een bestuurlijke delegatie van de Limburgse jeugdregio’s heeft gesproken met het ministerie VWS, VNG, Jeugdautoriteit en IGJ (inspectie) over de systeemproblemen in de jeugdzorg in Limburg. De gemeenten in de Limburgse jeugdregio’s zien zich door de problemen bij XONAR, Mutsaersstichting en mogelijk ook Pactum geconfronteerd met een systeemprobleem dat de problemen bij individuele jeugdzorgaanbieders overstijgt en daarmee ook de aanpak volgens het draaiboek continuïteit jeugdhulp. Dit richt zich immers op de oplossing van knelpunten bij individuele zorgaanbieders. De gemeenten maken zich daarom grote zorgen over de consequenties voor de inrichting van het zorglandschap. In de specifieke context van grote delen van Limburg speelt daarnaast dat er nauwelijks of geen uitwisseling van zorg is met de aangrenzende regio’s in België en Duitsland. Ook zijn jeugdzorgaanbieders onafhankelijk en hebben zij vrijheid in het nemen van bedrijfsmatige beslissingen. Als deze beslissingen mede leiden tot de continuïteitsproblemen die wij zien bij XONAR en Mutsaersstichting, worden de jeugdregio’s gevraagd financieel bij te springen als het gaat om een aanbieder die cruciale jeugdhulp biedt. Zeker voor de jeugdregio’s in Limburg geldt dat door de geografische ligging de mogelijkheid van het inzetten van andere aanbieders, op korte termijn, beperkt is.

Er is daardoor een ongelijk speelveld tussen aanbieders en jeugdregio’s. De gezamenlijke Limburgse jeugdregio’s zijn op provinciaal niveau op zoek naar een oplossing voor het systeemprobleem in het zorglandschap waarmee ze worden geconfronteerd. Daarvoor moet een visie met een helder perspectief worden uitgewerkt. Op het niveau van de individuele jeugdregio’s speelt de vraag hoe binnen deze visie tot een concrete oplossing kan worden gekomen indien de zorg bij de betrokken zorgaanbieders op korte tot middellange termijn in het gedrang komt. Concreet gaat het daarbij om de treden 4 en 5 (opknippen en herverdelen zorg) of zelfs 6 (faillissement) van het draaiboek continuïteit jeugdhulp. Voor Mutsaersstichting is een aanvraag om op te schalen naar trede 4 onderhanden.

PAGINA

1 van 3

Raadsinformatiebrief

In deze raadsinformatiebrief informatie over het bestuurlijk overleg met onder meer het ministerie VWS over de systeemproblemen in de jeugdzorg in Limburg en de herstelplannen van Mutsaersstichting en XONAR.

DATUM

27 maart 2024

Het probleem is te groot voor de jeugdregio’s om zonder hulp van het ministerie, VNG, jeugdautoriteit en inspectie op te lossen. Tijdens het overleg is toegezegd dat deze partijen gezamenlijk met de jeugdregio’s gaan werken aan een visie die ook uitvoerbaar is. Het ministerie heeft hierover een brief toegezegd. Zodra de brief beschikbaar is wordt deze met u gedeeld. De gemeenteraden in Zuid-Limburg hebben enkele maanden geleden € 8 mln. financiële steun moeten verlenen aan XONAR. Van de gemeenteraden kan niet worden verwacht dat iedere keer als een zorgaanbieder in de problemen komt publieke middelen worden ingezet voor de financiering van een herstelplan. Wij hebben het ministerie daarom tijdens het bestuurlijk overleg laten weten dat de ZuidLimburgse gemeenten niet (nogmaals) aangeslagen willen worden voor financiële steun aan een zorgaanbieder, in dit geval Mutsaersstichting. Tegelijkertijd is het ook niet reëel dat de lasten daardoor volledig verschuiven naar de gemeenten in Noord- en Midden Limburg. Daarom is het ministerie verzocht de gemeenten in de jeugdregio Zuid-Limburg te ontheffen van financiële steun in het herstelplan voor Mutsaersstichting en een voorziening te treffen zodat de gemeenten in Noord- en Midden Limburg niet worden aangeslagen voor dit aandeel én de tekorten die hun oorsprong vinden in Brabant.

Door dit standpunt lopen de gemeenten in de jeugdregio Zuid-Limburg het risico van een indeplaatsstelling waarbij het ministerie in het budgetrecht van de gemeenteraden treedt en zo alsnog een financiële bijdrage afdwingt. Herstelplan Mutsaersstichting

Het herstelplan van Mutsaersstichting wordt met een bijlage over een historisch onderzoek met bijgevoegde RIB verstuurd naar de gemeenteraden van de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg. Deze gemeenten uit het kern werkgebied van Mutsaersstichting zijn nauw betrokken geweest bij de voorbereiding van het herstelplan. Voor de gemeenten in Zuid-Limburg is dat veel minder het geval. Ze zijn in de gelegenheid gesteld te reageren op het concept. Wij hebben Mutsaersstichting en de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg naar aanleiding van de beoordeling van het concept herstelplan laten weten dat: - De gemeenten in de jeugdregio Zuid-Limburg geen voorstel aan de gemeenteraden zullen doen voor tijdelijke liquiditeitssteun. Dit is uiteindelijk gefaciliteerd door 7 gemeenten in Noord- en Midden Limburg. - Het bovengenoemde standpunt dat de Zuid-Limburgse gemeenten niet willen worden aangeslagen voor financiële steun aan Mutsaersstichting. - De Zuid-Limburgse gemeenten in het vervolgtraject veel nadrukkelijker betrokken willen worden. Daarbij is niet relevant of wel of geen financiële steun wordt verleend. 1/3 van de cliënten van Mutsaersstichting woont in Zuid-Limburg. Vanuit het oogpunt van continuïteit van zorg is de jeugdregio wel degelijk een belangrijke gesprekspartner.

PAGINA

2 van 3

Raadsinformatiebrief

Mutsaersstichting vraagt in het herstelplan € 10,5 mln. financiële steun plus € 2,5 mln. voor een stroppenpot. Afgerond samen € 13,8 mln. In dit bedrag zijn niet meegenomen de kosten die voortkomen uit nog lopende onderzoeken. Het eindbedrag wordt daardoor mogelijk hoger. De voorlopige verdeling van de kosten van het herstelplan gaat ervan uit dat ongeveer 26,8 % ten laste van de Zuid-Limburgse gemeenten komt plus 300k frictiekosten in verband met het afstoten van Hai-5. Afgerond is het aandeel van de Zuid-Limburgse gemeenten in de financiële steun die wordt gevraagd voor het herstelplan € 3,8 mln.

DATUM

27 maart 2024

Monitoring XONAR Met betrekking tot de monitoring van XONAR is in de voortgangsrapportages gemeld dat het managen van de risico’s en daarmee het effect daarvan op de liquiditeitspositie onze hoogste prioriteit heeft. Wij hebben XONAR gevraagd de rapportages anders in te richten zodat deze aan onze wensen voldoen. In de tweede week van april verwachten wij in de volgende voortgangsrapportage hier meer inzicht in te kunnen geven. In de laatste voortgangsrapportage is gemeld dat door een wijziging in de bevoorschottingssystematiek van volledige betaling van zorgarrangementen vooraf naar betaling in termijnen eind tweede kwartaal een tijdelijk knelpunt in de liquiditeit ontstaat. Het knelpunt is opgelost door voor de duur van een jaar garantie van € 1,8 mln. af te geven aan de combinatie IJZ waardoor de bevoorschottingssystematiek niet wordt aangepast. Na dit jaar moet XONAR voldoende buffer hebben opgebouwd om het liquiditeitsprobleem zelf op te lossen. Als dekking voor de garantie is een deel van de door de gemeenten toegekende € 8 mln. financiële steun geblokkeerd. In de vergadering van 30 januari jl. heeft de raad van Maastricht naar aanleiding van het WOO verzoek van L1 besloten de geheimhouding van het herstelplan en het financieel addendum bij het herstelplan van XONAR te laten vervallen.

XONAR heeft geen gebruik gemaakt van het recht om als belanghebbende bezwaar te maken tegen het besluit. Het herstelplan en financieel addendum zijn daarna ter beschikking gesteld aan L1.

Raadsinformatiebrief

Hoogachtend,

Hubert Mackus Wethouder Economie, Sport, Jeugdzorg, Water, Natuur en Landschap

PAGINA

3 van 3

. venlo

Raadsinformatiebrief

aah cali

RIB nummer 054

ons kenmerk 166380

collegevergadering d.d.

26 maart 2024

portefeuillehouder

F. Schatorjé

programma

Gezond en actief Venlo

team RGMAOZ

steller Eo

_

datum 25 maart 2024

bijlage(n) 3 datum verzonden 25 maart 2024

Onderwerp

Mutsaersstichting Kennisnemen van

U bent eerder geinformeerd over de zorgelijke financiéle situatie waarin de Mutsaersstichting bevindt. Aanleiding voor de Raadsinformatiebrief die u nu ontvangt zijn een aantal belangrijke ontwikkelingen

waarover we u willen informeren. Tevens bieden wij u, als bijlage bij deze RIB, namens de Raad van Bestuur van de Mutsaersstichting het Meerjaren-Herstelplan aan. Dit herstelplan is onderdeel van de

noodzakelijke ingrepen om de inzet en continuiteit van jeugdhulp, die door de Mutsaersstichting geleverd wordt, te borgen. Dit herstelplan is ten tijde van dit schrijven, nog niet besproken en beoordeeld door de colleges.

Aanleiding van In november 2023 bent u geinformeerd over de financieel zorgelijke situatie bij de Mutsaersstichting. Ook informeerden wij u over de rol van de Jeugdautoriteit en de inzet van het draaiboek ‘Continuiteit

Jeugdhulp’. In januari van dit jaar informeerden wij u tevens over aanvullende inzichten uit het toezicht door de Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd (IGJ). Wij hebben u als raad de afgelopen periode meegenomen in de processtappen uit het draaiboek middels diverse raadsinformatiebrieven en -bijeenkomsten.

Hierbij ging het achtereenvolgens om: 1.

Een raadsinformatiebrief (RIB) op 8 november 2023 over de financieel zorgelijke situatie van de

Mutsaersstichting, met informatie over de rol van de Jeugdautoriteit en de inzet van het draaiboek ‘Continuiteit Jeugdhulp’; 2.

Twee digitale raadsinformatiebijeenkomsten op 21 en 23 november 2023 (opvolging van de RIB van 8 november 2023);

166380

1

Raadsinformatiebrief

3.

Een raadsinformatiebrief op 11 januari 2024 over het inspectierapport van de Inspectie

Gezondheidszorg en Jeugd over de Mutsaersstichting, met informatie over de bevindingen van de IGJ en het verscherpte toezicht voor een periode van zes maanden;

4.

Een raadsinformatiebrief op 2 februari 2024 over het besluitvormingsproces rond het MeerjarenHerstelplan;

5.

Regionale raadsinformatiebijeenkomsten op 7 en 8 februari 2024 met een technische toelichting door de Raad van Bestuur van de Mutsaersstichting;

6.

Regionale consultatiebijeenkomsten op 19 en 26 februari 2024.

7.

Besloten vergadering op 21 maart 2024

In februari 2024 heeft u, onder verplichting tot geheimhouding, de houtskoolschets van het MeerjarenHerstelplan ontvangen. Het definitieve Meerjaren-Herstelplan zoals de Mutsaersstichting heeft opgeleverd is openbaar. Redenen hiervoor zijn het voorzetten van de lijn van openheid en

transparantie en het faciliteren van openbare besluitvorming over de steunvraag uit het herstelplan door colleges en gemeenteraden. Wij stellen u daarom voor de geheimhouding op de houtskoolschets

van het Meerjaren-Herstelplan op te heffen. Daarnaast bent u, onder verplichting tot geheimhouding, op 21 maart 2024 gevraagd uw wensen en bedenkingen aan te geven aangaande het voornemen tot het verstrekken van een voorschot aan de

Mutsaersstichting. Ook hier wordt u geadviseerd om de geheimhouding en daarmee ook de

beslotenheid van deze vergadering op te heffen. Kernboodschap

Vanaf november 2023 is de Mutsaersstichting, met ondersteuning vanuit PriceWaterhouseCoopers (PWC) gestart met de uitwerking van een Herstelplan en is vanuit onze rol als accounthoudende regio volop ingezet om uitvoering te geven aan het draaiboek ‘Continuiteit Jeugdhulp’.

Vanuit de regio zijn wij, als drie samenwerkende jeugdhulpregio’s, het traject gestart met twee

belangrijke uitgangspunten/kaders: 1.

Waarborgen van continuiteit van zorg voor kwetsbare jeugdigen in jeugdhulp;

2.

Inzet op het behoud van professionals die betrokken zijn bij de uitvoering van de jeugdhulp.

Langs die kaders is aan de slag gegaan om, met de handvatten van het draaiboek, een proces in te richten om te komen tot een toekomstbestendige koers. Die koers kent de nodige roerige

ontwikkelingen, omdat er is gestart vanuit een situatie waarin duidelijk was dat er veel scheefgroei is geweest vanuit het verleden. Zaken die ook door bijvoorbeeld het Inspectierapport van de IGJ duidelijk zijn geworden.

166380

2

Raadsinformatiebrief

Ook onze gemeente heeft een (actieve) bijdrage gehad in de uitwerking van de mogelijke scenario’s. Daarbij is er ook, mede op basis van de gevoelens van raadsleden, breder gekeken dan alleen de Mutsaersstichting en zijn ook alternatieve opties verkend. Actuele ontwikkelingen

Het Herstelplan is opgeleverd door de Mutsaersstichting. In het herstelplan komen niet alleen de

organisatorische en zorginhoudelijke keuzes aan bod maar ook de financiéle consequenties die nodig zijn voor een toekomstbestendig herstel. Het op het herstelplan gebaseerde steunverzoek wordt na behandeling in het college geagendeerd in de raad. Hierbij is het volgende van belang: -

Direct handelen in belang van grip en continuiteit Zoals aangegeven staat de continuiteit van jeugdhulp en het behoud van betrokken professionals in onze regio op de eerste plaats. Om die reden zetten de 7 grootste gemeenten in onze regio, in nauwe

afstemming met de andere 7 Noord- en Midden-Limburgse gemeenten, nu een stap vooruit door de meest urgente liquiditeitssteun te verstrekken. Hiermee draagt de regio bij aan de zorgcontinuiteit

voor onze jeugdigen en daarmee ook aan het behoud van uitvoerende professionals in onze regio. Door deze zekerheid te bieden, voorkomen we de ongewenste situatie dat de Mutsaersstichting

stappen dient te zetten richting een faillissementsaanvraag. Allereerst is dit belangrijk voor de Mutsaersstichting als uitvoerende partij waar veel jeugdigen in jeugdhulp zijn. Maar ook als werkgever

voor de deskundige professionals waar de jeugdigen op kunnen rekenen. Met het besluit over liquiditeitssteun garanderen we nu de zorgcontinuiteit; het impliceert geen instemming met het herstelplan. Daarover moet eerst besluitvorming plaatsvinden. Na besluitvorming over het herstelplan wordt de liquiditeitssteun met alle gemeenten verrekend. -

Uitkomst historisch onderzoek

Bij het herstelplan wordt ook inzicht gegeven in de uitkomsten van het historisch onderzoek, die

relevant zijn voor het herstel van de organisatie. Het historisch onderzoek geeft ook aanleiding voor een aantal vervolgstappen. De stuurgroep heeft gevraagd om de opties voor dit vervolg uit te werken en bepalen op basis van de mogelijkheden welke vervolgstappen vanuit de verantwoordelijkheid van

gemeenten mogelijk en noodzakelijk zijn. U wordt hierover bij het raadsvoorstel nader geinformeerd.

- | Weging van het herstelpian en alternatieven De Mutsaersstichting gaat in het door haar opgestelde herstelplan uit van een gemeentelijke bijdrage

waarbij gemeenten invloed en grip houden op deze financiéle steun. Hiervoor wordt aan de betrokken gemeenten in hun verzorgingsgebied een bijdrage gevraagd. De verdeelsleutel wordt door de regievoerders opgemaakt. Hoe de inviloed en zeggenschap van gemeenten in de organisatievorm van de Mutsaersstichting kan worden geborgd, zal in de besluitvorming de komende tijd worden

besproken. 166380

3

Raadsinformatiebrief

De regionale projectorganisatie werkt uit welke alternatieven voor dit steunverzoek bestaan, en wint

hierover juridisch advies in. Dit advies maakt deel uit van de voorstellen, zodat een goede afweging mogelijk is. Hierbij wordt ook de brief van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd betrokken (dd 11 maart 2024, zie bijlage), waarin de inspectie stelt dat er gezien het specialistische aanbod van zorg door de Mutsaersstichting, er niet op korte termijn een andere partij in de regio lijkt te zijn, die dit kan bieden.

-

Oplossingen lange termijn (rol rijksoverheid)

De focus in het herstelplan ligt op de situatie bij de Mutsaersstichting, maar de problemen in het Limburgse jeugdzorglandschap zijn breder.

De gevraagde steun wordt daarom gekoppeld aan een hogere trede binnen het draaiboek ‘Continuiteit Jeugdhulp’. Op basis van de actuele situatie zijn we bezig om op te schalen naar trede 4 (Continuiteitsplan bij dreiging problematisch). Gemeenten krijgen daarmee meer regie op de organisatie. Hiermee kunnen we meer ruimte en invioed creéren om met elkaar te kijken naar een optimale organisatorische invulling.

Daarnaast wordt financiéle steun gekoppeld aan de voorwaarde van een geheel nieuwe Raad van Toezicht. Met deze voorwaarden nemen de betrokken jeugdhulpregio’s zelf meer de regie voor de invulling van een optimaal dekkend jeugdzorglandschap op de lange termijn. Dit doen we in het belang

van jeugdigen in de jeugdhulp en in het belang van het

inzetbaar houden van de uitvoerende

professionals in onze regio. Daarbij is ook betrokkenheid van de Rijksoverheid gewenst. De huidige problematiek in Limburg, met meerdere grote jeugdzorgaanbieders in de problemen, vraagt om een gezamenlijke inspanning van Rijk

en gemeenten. Op 20 maart heeft een bestuurlijke delegatie, bestaande uit de wethouders Schatorjé (Venlo), Smitsmans (Roermond), Tillie (Sittard-Geleen) en Mackus (Maastricht) hierover gesproken met het het ministerie van VWS, de Jeugdautoriteit, de Inspectie Gezondheid & Jeugd en de VNG. Resultaat

van het overleg is dat het Rijk participeert in en financieel bijdraagt aan een op te richten taskforce

waarin de lange-termijnontwikkeling van het Limburgse jeugdzorglandschap ter hand wordt genomen. Nadere uitwerking hiervan volgt op korte termijn.

-

Vastgoedplan als mogelijke kostendrager

In het verleden heeft de Mutsaersstichting reserves in grondposities en vastgoed-eigendom opgebouwd. De gemeente Venlo onderzoekt in hoeverre het overnemen van deze eigendommen door

de gemeente Venlo voor zowel gemeenten als aanbieder positief kan uitpakken. Het voordeel is dat gemeente Venlo meer ontwikkelingen mogelijk kan maken en de Mutsaersstichting zich kan focussen op waar een jeugdzorgaanbieder goed in moet zijn; adequate en goede jeugdhulp verlenen. Deze 166380

4

Raadsinformatiebrief

kostendrager kan uiteindelijk een meevaller opleveren in de gevraagde bijdrage aan het herstelplan.

Op het moment dat besluitvorming over de steunvraag van de Mutsaersstichting nodig is nog niet volledig duidelijk zijn, gelet op de nodige zorgvuldige onderzoeken voor zowel gemeente Venlo, als voor de Mutsaersstichting. Communicatie

Net als in de voorliggende periode gaat de regionale stuurgroep, samen met de regievoerder de komende periode investeren in het geven van toelichting op de stand van zaken.

Omu als raad optimaal te informeren, organiseert de regionale stuurgroep samen met de regievoerder

twee informatiebijeenkomsten.

U kunt zich laten informeren op:

-

Woensdag3 april in Midden-Limburg Donderdag 4 april in Noord-Limburg Indien gewenst kunt u ook digitaal deelnemen. De specifieke gegevens rondom deze informatiebijeenkomsten, zullen via de griffie met u gedeeld worden. U wordt gevraagd zich aan te melden via uw griffie. Geeft u hierbij a.u.b. ook aan of u fysiek

aanwezig bent, of digitaal wilt deelnemen.

Vervolgprocedure raad Na besluitvorming in het college vindt over het aangeboden herstelplan ook in onze eigen gemeenteraad nog besluitvorming plaats. Bij de start van het besluitvormingsproces voorzien we

opnieuw in informatie over de actuele stand van zaken.

Burgemeester en wethouders van Venlo de secretaris

de burgemeester

Twan Beurskens

Antoin Scholten

Bijlagen 1.

Meerjarenherstelplan Mutsaersstichting ‘Grip op de Toekomst’, met bijlage uitkomsten historisch onderzoek

2.

Brief IGJ d.d. 11 maart 2024

3.

Email VWS d.d. 21 maart 2024

166380

5

Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gedeeltes geanonimiseerd op grond van artikel 5 van de Wet open overheid: Art. 5.1 lid 2 onderdeel e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, tenzij de betrokken persoon instemt met openbaarmaking Pagina('s): 1

Grip op de toekomst Meerjarenherstelplan en steunverzoek aan stakeholders Datum: 21 maart 2024 Disclaimer: Dit document is strikt vertrouwelijk en is slechts bestemd voor discussiedoeleinden. Dit document mag onder geen beding met derden worden gedeeld. Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend. Hoewel we ons best hebben gedaan om ervoor te zorgen dat dit document accuraat en actueel is op het moment van publicatie, kunnen we niet garanderen dat dit altijd het geval zal zijn. Er kunnen dan ook geen garanties worden ontleend aan dit document. Mutsaersstichting aanvaardt geen aansprakelijkheid, ook niet voor de juistheid en volledigheid van dit document.

* Dit meerjaren Herstelplan laat zien hoe de Mutsaersstichting - nadrukkelijk samen met gemeenten - de continuiteit van de cruciale en

specialistische jeugdhulp wil garanderen. Dat is noodzakelijk voor kinderen, jongeren en gezinnen voor wie deze zorg onontbeerlijk is, voor de provincie, maar ook voor de professionals in de jeugdzorg. Zonder hun kennis en kunde is er geen jeugdhulp.

¢ De Mutsaersstichting heeft in het verleden haar werkgebied en diensten uitgebreid. We blijken echter niet van "alles" te kunnen zijn. We maken keuzes en zoeken samenwerkingen die helpend zijn voor de continuiteit van de zorg.

¢ Jeugdhulp is geen markt waar geld verdiend wordt, maar is een noodzakelijke voorziening die als doel heeft jongeren de gelegenheid te bieden op te groeien tot zelfstandige gezonde volwassenen die bij kunnen dragen aan hun toekomst.

¢ Om de hoogspecialistische jeugdhulp betaalbaar en kwalitatief hoogwaardig beschikbaar te houden en tevens te innoveren, zullen we met alle gemeenten en collega-organisaties de handen ineen moeten slaan. De Hervormingsagenda gaat niet ver genoeg.

* Als nieuwe bestuurders zien wij dat alleen door samen te werken, open en transparant te zijn, met onze financiers en collega-organisaties, we in Limburg de continulteit van de jeugdhulp voor de lange termijn duurzaam kunnen borgen. ¢ Wij spreken onze oprechte dank uit aan iedereen die heeft bijgedragen aan dit plan en daarmee aan de continuiteit van de jeugdhulp in Limburg.

en

Raad van Bestuur Mutsaersstichting

2

Strikt vertrouwelijk - Slechts bestemd voor discussiedoeleinden - Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Context van dit document • De Mutsaersstichting en haar deelnemingen staan voor een omvangrijke financiële, strategische en operationele uitdaging. Mede geïnitieerd door de plaatsing in Trede 3 van het draaiboek ‘continuïteit jeugdhulp’, hebben de Mutsaersstichting en haar deelnemingen met stakeholders diverse toekomstscenario’s verkend waaronder (1) (gecontroleerde) afbouw / faillissement, (2) fusie als geheel of in delen en (3) ‘zelfstandig’ doorgaan met strategische (portfolio)keuzes, operationeel verbeteren en steun vanuit financiers / stakeholders • Uit scenario-analyse blijkt dat scenario 1 zeer disruptief kan zijn qua zorgcontinuïteit en scenario 2 in praktijk geen realistische optie is vanwege het ontbreken van passende fusiekandidaten. Daarom is dit meerjarenherstelplan (MJHP) opgesteld met een scherpe analyse van de situatie/problemen én een oplossingsrichting om tot een duurzame (financiële) situatie te komen. Dit plan omvat (I) maatregelen die Mutsaersstichting zelf neemt om tot herstel te komen (o.a.

portfoliokeuzes, operationele verbeteringen, organisatorische randvoorwaarden) en (II) inzicht in de benodigde steun vanuit financiers / stakeholders om tot herstel te komen • Eind januari 2024 hebben we een eerdere ‘houtskoolschetsversie’ van dit herstelplan gedeeld en in maximale transparantie besproken met een breed scala aan interne (RvT, medewerkers, OR, CR) en externe stakeholders (regievoerder, ambtenaren, wethouders, Jeugdautoriteit, Rabobank, verzekeraars) om tot een realistisch en gedragen plan te komen – want alleen met een breed gedragen consensus hebben we een levensvatbaar plan • Met gemeenten hebben we in een ‘werkgroep inhoud’ en ‘werkgroep financiën’ de houtskoolschets in detail doorgenomen en is input gegeven. Uit deze besprekingen is steun voor de richting uitgesproken, maar werd ook duidelijk dat het structurele deel (vergoeding indexatie en tariefverbetering) van het steunverzoek aan gemeenten weinig kansrijk zou zijn vanwege met name juridische bezwaren om contracten open te breken. Daarnaast is door gemeenten expliciet verzocht om verkoop vastgoed onderdeel van het plan te maken • Op basis van deze feedback (en geactualiseerde financiële prognoses) hebben we onderdelen van het plan verduidelijkt, aangevuld of aangepast (m.n.

vastgoed) en het steunverzoek beperkt tot incidentele financiële steun vanuit gemeenten tot 2026 (wanneer er nieuwe aanbestedingen plaatsvinden). In dit plan gaan we er vanuit dat de benodigde structurele indexatie en tariefverbetering via de aanbestedingen in 2026 alsnog wordt gerealiseerd om tot een duurzaam financieel resultaat te komen. Mocht dat in de praktijk anders uitpakken dan zullen op dat moment opnieuw alternatieve toekomstscenario’s moeten worden verkend op basis van niet opnieuw inschrijven op verlieslatende contracten • De komende periode dient dit document intern als de marsroute voor het eigen verbeterplan en extern als informatieplatform voor het steunverzoek aan gemeenten en het Ministerie van VWS. Het doel is om op basis hiervan – onder strakke procesaansturing van de regievoerder – zo snel mogelijk tot een volledig gefinancierd herstelplan te komen zodat Mutsaers zich weer volledig kan richten op de zorg en het realiseren van het benodigde herstel. Dit is in het belang van de zorgcontinuïteit voor cliënten en behoud van expertise in de regio en daarmee de beste oplossing voor de gezamenlijke opgave van de Mutsaersstichting en gemeenten • We delen dit document inclusief bedrijfsgevoelige informatie in transparantie met onze interne en externe stakeholders.

Gezien de kwetsbaarheid van de situatie bij de Mutsaersstichting dienen alle ontvangers deze informatie strikt vertrouwelijk te behandelen en niet zonder toestemming van Mutsaersstichting met derden te delen. Dit om te voorkomen dat elementen van het plan zonder de juiste context een eigen leven gaan leiden en de situatie en het herstel bij de Mutsaersstichting beschadigen Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

3

Status en (inherente) onzekerheden in financiële prognoses • Afgelopen periode heeft de Mutsaersstichting (met externe ondersteuning) hard gewerkt aan het zo goed mogelijk inzichtelijk maken van de huidige en historische (financiële) situatie om beeld te krijgen bij waar de problemen zitten en daar oplossingsrichtingen voor te kunnen zoeken. Uitdaging daarbij is geweest dat inzicht en begrip van de historie en cijfers lag bij een beperkt aantal (ingehuurde) medewerkers die bovendien niet allemaal meer werkzaam zijn voor de Mutsaersstichting • De financiële tools en werkprocessen binnen de Mutsaersstichting zijn - onder leiding van de nieuwe RvB - afgelopen maanden verbeterd (o.a. liquiditeitsprognose, meerjarenmodel en 1e inzicht in kostprijzen). Tegelijkertijd constateren we dat nog een aanvullende verbeterslag moet worden gerealiseerd met beperkte mankracht en historische kennis (welke reeds is ingezet), waardoor de financiën nog niet op het gewenste niveau zijn– bijv. inzicht in balansposities nog niet op orde en onderlinge verhoudingen tussen de deelnemingen nog niet altijd in beeld • De financiële prognoses in dit plan zijn dan ook gebaseerd op de op dit moment best beschikbare data en inzichten, waarbij dus rekening moet worden gehouden met de beperkingen in de kwaliteit en beschikbaarheid om tot een goede meerjarenprognose te komen (vb.

ontbreken van een meerjareninvesteringsplan, overgang naar AFAS als één centraal cliëntregistratie- en boekhoudsysteem, aannames om tot inzichten op product- en regioniveau te komen). Daarbij is de accountant op dit moment bezig met de controle van de productieverantwoording waarbij afwijkingen een materiële impact op het resultaat zouden kunnen hebben • Bovendien zitten er – zeker in het onvoorspelbare, woelige vaarwater waar Mutsaersstichting zich in bevindt – altijd inherente (externe) onzekerheden in de prognoses die vooraf niet goed in te schatten zijn. Bijvoorbeeld: timing van realisatie verbeterplannen en honorering steunverzoeken, hoogte van eenmalige (transitie)kosten, verloop van medewerkers, etc. • Bovenstaande maakt dat dit plan en de financiële prognoses hierin op dit moment nog ‘best estimates’ zijn die o.b.v. (externe) ontwikkelingen in de praktijk en voortschrijdend inzicht nog zouden kunnen wijzigen in de komende periode. Wij vragen daarom expliciet aandacht voor de risico’s die we hebben geïdentificeerd ten aanzien van de meerjarenprognose. We zullen deze risico’s in gezamenlijkheid strak moeten monitoren de komende periode en hierbij ook rekening moeten houden met eventuele onvoorziene tegenvallers. Om die reden vragen we in het plan ook ruimte voor een ‘stroppenpot’ die ons samen in staat stelt om eventuele tegenvallers op te vallen

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

4

Inhoudsopgave Dit document bevat het volgende: Samenvatting Hoofdstukken 1. Situatie en probleemanalyse 2. Perspectief op kwaliteit van zorg 3. Strategische opties (incl. portfoliokeuzes) 4. (Operationele) verbeterplannen 5. Organisatorische randvoorwaarden 6. Vastgoed- en investeringsagenda 7. Voorlopige financiële meerjarendoorrekening 8. Verzoeken aan stakeholders Bijlage: Winst en verlies, balans en kasstroom op maandbasis

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

5

Samenvatting 1/6 De bedoeling De Mutsaersstichting heeft de maatschappelijke verantwoordelijkheid om in een snel veranderende wereld waar complexe problemen ontstaan, kinderen, jongeren en gezinnen te helpen om ingewikkelde situaties te leren overzien / het hoofd te kunnen bieden. De kwetsbare kinderen, jongeren en gezinnen die naar de Mutsaersstichting worden verwezen, zijn elders vaak uitbehandeld. Door het bieden van segmentoverstijgende jeugdhulp en GGZ, en onze holistische werkwijze, met evidence based methodieken en hoog specialistische teams, kunnen hun complexe problemen worden aangepakt en bouwen we aan (nieuw) perspectief voor onze cliënten. We doen dat altijd systemisch en vanuit een autonomie- en herstelbevorderende visie. Een kind of jongere staat namelijk nooit alleen en dus kijken we verder dan alleen naar het kind of de jongere; we behandelen het gezin als geheel en met aandacht voor de omgeving. Met als doel kinderen, jongeren en gezinnen weer grip te geven op hun wereld, zodat ze een eigen koers kunnen bepalen en het eigen potentieel volledig kunnen benutten en daarmee een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de maatschappij.

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

6

Samenvatting 2/6 Waarom •

•

• •

Door de financiële uitdagingen waar de Mutsaersstichting voor staat, ontstaat er een mogelijk continuïteitsprobleem voor de jeugdzorg voor kwetsbare kinderen, jongeren en gezinnen. Keuzes van Mutsaers in verleden, hebben financieel en operationeel anders uitgepakt dan vooraf verwacht (bijv. vergroten werkgebied, snelle groei, governance model m.b.t. aansturing- en toezicht). We zien in ons brede zorgaanbod in 2 provincies te weinig synergie en concluderen dat we niet “van alles” kunnen zijn en keuzes moeten maken. Door onder andere jarenlange kostenstijgingen en achterblijvende (indexaties op) tarieven, vraagt de Mutsaersstichting steun om segmentoverstijgende jeugdhulp en GGZ te kunnen waarborgen.

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Wat • •

•

•

Wij nemen zelf onze verantwoordelijkheid om weer ‘grip op de toekomst’ te krijgen en doen dat samen en in overleg met gemeenten. We maken portfoliokeuzes (focus op Limburg, 0-23 doelgroep met een gerichter aanbod), voeren operationele verbeteringen door en versterken de organisatie om dit ook te kunnen realiseren. We vereenvoudigen de organisatie om kosten te besparen (o.a. reduceren van labels en BV's) en slanken de ondersteunende diensten af. Hierdoor kunnen we ons richten op het verder versterken van kwaliteit van zorg en het bouwen van allianties met netwerkpartners voor hoog specialistische jeugdhulp en GGZ, die er moet blijven voor kwetsbare jongeren en hun ouders.

7

Samenvatting 3/6 •

•

•

Uitgangsprincipes

Verzoek om steun

Zorgcontinuïteit voor onze cliënten staat altijd voorop. Daarom werken wij samen met gemeenten, Jeugdautoriteit, regievoerders en collega zorgaanbieders om deze continuïteit te realiseren. Ook in de overgangsperiode blijven we hiervoor staan.

Inhoudelijk en financieel

We zetten ons maximaal in voor het behoud van medewerkers voor de jeugdzorg. Waar activiteiten overgedragen worden spannen we ons in om medewerkers zo veel mogelijk van werk naar werk te begeleiden binnen of buiten de Mutsaersstichting. Mutsaersstichting is aan zet om dit plan tot uitvoer brengen. Zorgvuldigheid in relatie tot onze cliënten en medewerkers is daarbij een belangrijk uitgangspunt.

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

•

Inhoudelijke steun op de richting en portfoliokeuzes die we voorstellen.

•

Beleidsmatige steun om zorg- en administratie-processen efficiënt in te kunnen richten.

•

Eenmalige bijdrage én vergoeding transitie-kosten zodat we een mogelijk faillissement kunnen afwenden en ons herstelplan kunnen uitvoeren.

•

Passende tarieven bij de aanbestedingen in 2026 om voldoende kwaliteit te kunnen blijven bieden in ons zorgaanbod.

In proces •

Snelle besluitvorming over steun om tot een volledig gefinancierd herstelplan te komen zodat Mutsaersstichting zich weer volledig kan richten op de zorg en het realiseren van het benodigde herstel. 8

Samenvatting 4/6 Onze (financiële) steunvraag Financiële steunvraag Totaal €11,4m

€10,2m Eenmalige bijdrage (t.b.v. liquiditeit)

€5,7m

Transitiebijdrage Maks & Hai-5

€0,9m

Vergoeding transitiekosten

€3,6m

€1,2m €0,8m €0,4m

2024

2025

Stroppenpot

Onze eigen inspanningen •

Aanvraag Subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg van €3 miljoen

•

Operationele verbeteringen in productiviteit oplopend tot €5 miljoen per jaar

•

Uitwerken vastgoedstrategie voor 1-1-2025 gericht op het verzilveren van de (over)waarde vastgoed (taxatiewaarde €35,4m per ’22) en neerzetten van een passende infrastructuur

•

Opstellen transparant dashboard op afgestemde KPI’s

•

Faciliteren van een gedegen en frequente monitoring (op o.a. liquiditeit en operationele en financiële KPI’s) om maximale transparantie en vertrouwen te creëren

€0,3m 2026

€2,5m beschikbaar om evt. onvoorziene ontwikkelingen gezamenlijk op te kunnen vangen (proces en voorwaarden voor aanspraak nader te bespreken)

Overige steunvraag Lopende zaken

Overeenstemming over lopende historische ‘conflicten’

Operationeel

Beleidsmatige steun om onze zorg- en administratieprocessen efficiënt in te kunnen richten

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

9

Samenvatting 5/6 Steunverzoek: we vragen op korte termijn een eerste liquiditeitsinjectie om het tekort per mei af te wenden en parallel proces en voorwaarden vorm te geven voor vervolg 25 maart

Mei / jun (Noord- en Midden Limburg) Sep / okt (Zuid Limburg)

Toekenning korte-termijn liquiditeitsinjectie vanuit gemeenten ter overbrugging tot definitieve besluitvorming door gemeenten over steun op het meerjarenherstelplan

Besluitvorming gemeenteraden over inhoudelijke en financiële steun van het voorgestelde herstelplan (incl. afspraken over proces en voorwaarden van financiële steun, zoals fasering en reviewmomenten voor uitkering)

Okt - dec 2024

Continueren inzet op herstelplan (of alternatief scenario afhankelijk van besluit gemeenteraden)

21 maart

April

Vanaf 25 maart

Aanvraag tijdelijke subsidie continuïteit cruciale jeugdzorg (€3m) bij de Rijksoverheid (terug te betalen binnen 1 jaar)

Taxatie vastgoed en afstemming Rabobank/ gemeenten over vestigen 2de hypotheek

Volledige focus op realisatie herstelplan (indien voldoende overbruggingssteun beschikbaar wordt gemaakt)

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Actie Gemeenten Actie MSS

10

Samenvatting 6/6

• • • • • •

•

Wat is er al positief veranderd sinds trede 3?

Wat zijn onze uitdagingen?

Cliënttevredenheid blijft hoog en ook verwijzers blijven ‘gewoon’ naar ons verwijzen Aandacht en sturing op operationele efficiency lijkt effect te sorteren (o.a. stijging productiviteit) Algemene kosten gereduceerd door o.a. (dure) ZZP-ers niet te verlengen Verbeterde verstandhouding met stakeholders gebaseerd op transparantie en vertrouwen Groeiend urgentiebesef bij medewerkers m.b.t. belang bedrijfsvoering (o.a. registratie) Toenemend (financieel) inzicht in o.a. onze kostprijzen waardoor we beter kunnen sturen Lukt om vast personeel aan ons te verbinden op cruciale functies – dit wekt vertrouwen

•

We merken groeiende onrust onder personeel door de onzekerheid van de huidige situatie − Meerdere medewerkers vragen om vervroegde betaling vakantiegeld − Meer medewerkers overwegen of nemen ontslag (uitstroom is gestegen in 2024)

•

Kwaliteit administratie nog onvoldoende - risico productiecontroles, aansluiting IC posities, nagekomen boekingen/beschikkingen, etc.

•

Ook merken we groeiende onrust onder externe stakeholders/ leveranciers - vragen bevoorschotting of twijfels bij verlenging huurcontracten

•

Snelheid in besluitvorming vanuit gemeenten op ons verzoek – vertraging of uitblijven van tijdige besluitvorming maakt dat wij zelf ook helaas niet verder kunnen

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

11

1. Situatie en probleemanalyse

12

Mutsaersstichting en haar deelnemingen bieden jeugdhulp en GGZ aan kinderen en jongeren in Noord-Brabant en Limburg Kenmerken Omzet per financieringsstroom 8%

• Mutsaersstichting en haar deelnemingen bieden specialistische hulp aan kinderen, jeugdigen en hun gezinnen en (jong)volwassenen (~4.500 cliënten1) middels verschillende hulpvormen en mogelijkheden voor (deeltijd)behandeling en opvang of verblijf: ambulante begeleiding, groepsen individuele begeleiding, dagbesteding, wonen, zorg en onderwijs (i.s.m. de Wijnberg)

• De Wijnberg: op Mutsaers locaties in Venlo, Venray, Weert en Roermond zijn (voortgezet) speciaal onderwijs-scholen van de Wijnberg gehuisvest die onderwijs bieden aan cliënten van Mutsaers. Daarnaast zijn er 6 decentrale projectlocaties van de Wijnberg op Mutsaers locaties in Baexem, Schinnen, Kerkrade, Maastricht, Helmond en Eindhoven

Overig

• Het concern is een full service netwerk voor geïndiceerde jeugdhulpverlening en geestelijke gezondheidszorg aan kinderen en jongeren met specifieke expertise op o.a. affectief-emotionele stoornissen, eetstoornissen, genderdysforie, Infant Mental Health (IMH), informatieverwerkingsstoornissen, intensieve gezinsbehandeling, orthopedagogische systeembehandeling en psychotrauma

• Kennis en Expertise Centrum (KEC): coöperatie4 gevormd door de Mutsaersstichting, Aloysius Stichting en de Wijnberg met twee locaties in Roermond en Weert dat gezamenlijk een breed aanbod in (speciaal) onderwijs en zorg biedt door gebruik te maken van elkaars kennis en expertise

Ambulant

•

Jeugdwet

8%

Wmo

8%

Zvw 75%

Omzet per productgroep 16% 9% 54%

Wonen Verblijf

21%

Overig

Aantal cliënten3 per financieringsstroom 9% 1%

Jeugdwet ZPM

26% 64%

Samenwerkingen (niet uitputtend voor deelnemingen)

Wmo

Het concern bestaat uit 7 onderdelen: Mutsaersstichting (incl. Plinthos2), Buro Maks, ZorgOkee, Hoeve de Kaolder, Grijp het Leven, Hai-5 en OOG psychologen

• Mutsaers telt 1.058 medewerkers (813 FTE3) waarvan ~70% relatief nieuw zijn met een diensttijd van 0-5 jaar • Mutsaers is actief op verschillende locaties in Limburg en Noord-Brabant, met de hoofdlocatie in Venlo als overkoepelende vestiging • Mutsaers is georganiseerd in vier regio’s: Noord-, Midden- en ZuidLimburg en Brabant. In Noord- en Midden-Limburg levert de deelneming Mutsaersstichting ook crisishulp jeugd

• Kracht van dichtbij: samenwerkingsverband van 14 jeugdzorgaanbieders in Zuid-Limburg (waaronder Plinthos – tevens penvoerder5 – en Hai-5) wat dient als één aanspreekpunt voor gemeenten waardoor zorgaanvragen sneller behandeld worden. De Mutsaersstichting vervult ook de kassiersfunctie waardoor geldstromen volledig via de Mutsaersstichting lopen • Consortium Segment 1 NML: met Yes We Can Clinics en Daelzicht (Mutsaersstichting is penvoerder) voor verblijf met behandeling en opname vervangende behandeling • Consortium Crisishulp NML: met Xonar en MetGGZ (Mutsaersstichting is penvoerder) voor crisishulp jeugd