Agendabundel

Dat is de reden waarom we samen met een aantal andere gemeenten in ZuidLimburg onderzoeken, hoe we als gemeenten de aanpak van deze vorm van criminaliteit kunnen versterken, waarbij we ons realiseren dat onze rol niet verder reikt dan op het gebied van voorlichting en preventie. De verwachting dat door de coronapandemie overlast en burenruzie sterk zou stijgen, is niet bewaarheid. Als wij, of één van onze (keten)partners dit soort situaties signaleren, dan schakelen we veelal een buurtbemiddelaar (van het CMWW) in, waarmee we ernstiger problematiek veelal voorkomen. Wel zijn we geconfronteerd met hardnekkige jeugdoverlast. Om daar grip op te krijgen, zijn er voor het centrum een gebiedsverbod en een samenscholingsverbod uitgevaardigd. 1.2 We werken samen met externe partners Zie onder 1.3. en benaderen problematiek vanuit een gedeelde visie op veiligheid, zorg en ruimtelijke kwaliteit. 1.3 In de aanpak van personen die Afgelopen jaar hebben we de Wvggz structureel overlast geven, geïmplementeerd. In een beperkt aantal gevallen waaronder verwarde personen, maken hebben we gebruik gemaakt van deze wet. Slechts In we zo effectief mogelijk gebruik van het 2 gevallen is uiteindelijk een zorgmachtiging

30

bestaande en nieuwe juridische opgelegd (verplichte zorg). Het aantal instrumentarium. Indien noodzakelijk en crisismaatregelen is beperkt gebleven tot 3. mogelijk passen we artikel 2:78 uit de Door een goede samenwerking binnen de ambtelijke APV toe (overlastartikel) of de nieuwe organisatie alsook door steeds meer “outreachend” Wet verplichte Geestelijke te werken, kunnen we escalatie van problematiek Gezondheidszorg, die per 1 januari 2020 beter voorkomen. in werking treedt. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Behouden en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van de woonomgeving en het terugdringen van verloedering. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Toezicht en handhaving door gemeentelijk blauw wordt versterkt.

2.2 Gemeentelijk blauw en politie werken beter samen. Zij zijn zichtbaarder in de wijken.

Terugblik In 2020 is de groep Boa’s uitgebreid van 2 naar 4 personen. En het team wijkagenten is op volle sterkte gekomen. Aan de twee camera’s, die we al hadden, is een derde toegevoegd. Deze derde camera is in het centrum geplaatst. De nieuwe wijkagenten zullen o.a. via actievere deelname aan de wijkteamvergaderingen zichtbaarder en actiever in de wijken zijn.

Doel: Wat wilden we bereiken 3 Onze inwoners betrekken bij, en medeverantwoordelijkheid geven voor, de leefbaarheid en veiligheid in hun wijk Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 Samen met wijkbewoners en professionele wijkpartners geven we verder invulling aan de wijkveiligheid.

Terugblik

We hebben, ondanks de beperkingen ten gevolge van Covid-19, de bestaande aanpak zo goed als mogelijk voortgezet. Zodra daar meer ruimte voor is, zullen we de interactieve totstandkoming van wijkveiligheidsplannen oppakken. 3.2 De deelname aan Burgernet, buurtapps Elk huishouden heeft afgelopen jaar een en MMA (meld misdaad anoniem) Veiligheidskaart in de brievenbus gekregen. Verder neemt toe door gericht promotie hebben we alle ondernemers opgeroepen om deel te activiteiten uit te voeren. nemen aan het politieprogramma “camera in beeld”. Een nieuwe campagne voor het promoten van Burgernet is daarnaast in voorbereiding. Doel: Wat wilden we bereiken 4 Voorkomen en terugdringen van structurele jeugdoverlast. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 4.1 Aanpak van jeugdoverlast gebeurt zowel Sinds augustus 2020 zijn er straatcoaches persoonsgericht als groepsgericht. binnen onze gemeente actief. Zij vormen een verbindende schakel tussen jongeren en gemeente/politie. Zij praten met de jongeren, halen info op en proberen op die manier bruggen te slaan. Evaluatie heeft aangetoond dat ze een missend

31

4.2 Indien er sprake is van criminaliteit hanteren we een integrale aanpak onder regie van het Veiligheidshuis.

puzzelstukje zijn in het reeds aanwezige jongerenwerk en derhalve is de tijdelijke inhuur van deze straatcoaches verlengd. Naar aanleiding van een tweetal incidenten én de daarmee samenhangende aanwezigheid van grote(re) groepen jongeren in het centrum heeft de burgemeester van medio oktober 2020 t/m medio januari 2021 aan twee plegers van incidenten een gebiedsverbod opgelegd en daarnaast een samenscholingsverbod uitgevaardigd voor het centrum. Samen met jongeren, ouders, gemeente én wijkteam wordt er gezocht naar een nieuw in te richten JOP (Jongeren Ontmoetings Plek) in Brunssum-west. In 2020 is er geen sprake geweest van criminele jeugdgroepen/jeugdigen, waardoor we niet hebben hoeven opschalen naar een zware aanpak binnen het Veiligheidshuis. Voor de jongeren die zijn betrokken bij het plegen van overlast of anderszins ongewenste (illegale) gedragingen laten zien, worden binnen het JPP (Jeugd Preventie Programma) afspraken gemaakt over een integrale aanpak. Deelnemers in het JPP zijn de gemeente, het CMWW, Alcander, de politie en het Veiligheidshuis.

Doel: Wat wilden we bereiken 5 Brunssum nog onaantrekkelijker maken voor georganiseerde/ondermijnende criminaliteit. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 5.1 We hebben meer inzicht in en grip op de Het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) georganiseerde criminaliteit en de heeft een Integraal Ondermijningsbeeld (IOB) ondermijnende invloed daarvan op de opgeleverd, dat onze informatiepositie en het inzicht lokale samenleving. in de lokale problematiek vergroot. Het is een belangrijke pijler voor onze aanpak. 5.2 We geven optimaal invulling aan de Lokaal hebben we al geruime tijd een goed eisen voor bestuurlijke weerbaarheid: functionerende ondermijningstafel. Door de - er is sprake van een veilige oplevering van IOB’s (integrale werkomgeving en er wordt integer Ondermijningsbeelden) voor alle gemeenten, zijn we gehandeld in staat geweest om overleg op het niveau van SVBBL - we beschikken over een goede en (Simpelveld, Voerendaal, Beekdaelen, Brunssum en veilige informatiehuishouding Landgraaf) in te richten. Daar stemmen we als - we hebben de aanpak en de inrichting gemeenten met andere partners, zoals politie en de van de organisatie van de bestuurlijke Belastingdienst, af over de aanpak en samenwerking aanpak op orde. van diverse vormen van georganiseerde misdaad.

5.3 We voeren het plan van aanpak Vooruitlopend op de oplevering van het IOB ondermijning uit, waarin nadrukkelijk (Integraal Ondermijningsbeeld) hebben we onze aandacht is voor drugsproblematiek en pijlen in het bijzonder gericht op de aanpak van mensenhandel. drugsproblematiek en mensenhandel. - We hebben het Damoclesbeleid aangescherpt in die zin dat we nu ook tegen de voorbereidende handelingen gericht op productie van hennep kunnen 32

optreden. - Met extra middelen van en onder de vlag van het RIEC voeren we een pilot uit in de aanpak van synthetische drugs. - In het kader van de aanpak van mensenhandel hebben we met enkele andere gemeenten van ZuidLimburg, de Politie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst, de Koninklijke Marechaussee, de regionaal ketenregisseur mensenhandel, het RIEC en de zorgcoördinator mensenhandel een aantal integrale handhavingsacties uitgevoerd op illegale thuisprostitutie. Hierbij is vaak sprake van uitbuiting. 5.4 Indien nodig passen we afdeling 16 van De aanwijzing van een branche is in voorbereiding. de APV toe, waarmee we de Bibob-toets kunnen uitbreiden naar bepaalde branches van bedrijven of panden. 5.5 We versterken de aanpak van en In het kader van de RegioDeal gaan we enkele KVObewustwording bij ondernemers ten projecten (Keurmerk Veilig Ondernemen) uitvoeren. aanzien van de ondermijnende In 2020 zijn onze voorstellen door de Stuurgroep criminaliteit. (Regio Deal Transformatie Regio Deal/Parkstadbestuur goedgekeurd. We zijn Parkstad) met de voorbereidingen voor de uitvoering begonnen.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Openbare orde en veiligheid (XT-12) exploitatie Begroting 2020 Realisatie 2020 (x € 1.000) 120000 - Salarislasten Openbare orde Veiligheid 782 782 120002 - APV(vergunningen e.d.) 1 120003 - Dierenwelzijn 20 16 120004 - Criminaliteitspreventie 105 78 120005 - Toezicht & Handhaving openbare ruimt 4 120006 - Integrale Veiligheid 4 11 120008 - Fysieke veiligheid 83 81 120009 - Doodschouw/kosten GGD 18 18 TOTAAL LASTEN 1.012 991 120001 - Bijzondere Wetten -11 -11 120002 - APV(vergunningen e.d.) -7 -7 120004 - Criminaliteitspreventie -50 -50 120005 - Toezicht & Handhaving openbare ruimt -5 TOTAAL BATEN -68 -73 Resultaat 944 918 TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 120004 - Criminaliteitspreventie

Realisatie Begroting 0 1 -4 -27 4 8 -2 0 -21 0 0 0 -5 -5 -26

Toelichting belangrijkste afwijkingen Het product Criminaliteitspreventie heeft per saldo een voordeel van circa € 27.000,-. Dit wordt veroorzaakt doordat we van het RIEC een bedrag van € 50.000,- hebben

33

120006 - Integrale Veiligheid

ontvangen t.b.v. een speciaal project. De daadwerkelijk gemaakte kosten t.b.v. dit project bedragen echter aanzienlijk minder dan de ontvangen bijdrage van het RIEC. De reguliere bijdrage aan het RIEC (441200), die alle gemeenten overigens doen, was daarnaast minder hoog dan begroot. De inzet van straatcoaches (vanaf augustus 2020) was niet voorzien in de begroting 2020. De overschrijding van € 7.820,- op dit product wordt veroorzaakt doordat de gemeente vanwege het coronavirus preventieve maatregelen heeft genomen om verspreiding van het virus te voorkomen. Te denken valt hierbij o.a. aan spandoeken en materialen die 1,5 meter afstand aanduiden.

34

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN TERUGBLIK Vanuit het sociaal domein waren er drie aanbestedingen: Hulp bij het Huishouden, Wmo – begeleiding en Jeugd Ambulant. Hiermee geven we verder uitvoering aan onze visie voor het sociaal domein van Brunssum. De aanbesteding Hulp bij het Huishouden heeft met 4 gemeenten plaatsgevonden, Landgraaf, Simpelveld en Voerendaal. Ten aanzien van het programma van eisen is er bij Hulp bij het Huishouden nauwelijks iets aangepast. Echter, het reële uurtarief blijft wel een gevoelig punt. MeanderGroep heeft een kort geding aangespannen tegen de 4 gemeenten. De rechter heeft de gemeenten in het gelijk heeft gesteld en de aanbesteding kon verder afgerond worden. Maar desalniettemin zal de komende jaren de kostprijs onderwerp van gesprek blijven. De aanbesteding begeleiding Wmo is gedaan samen met de gemeente Landgraaf. De 5 pijlers van het masterplan Sociaal Domein vormden de basis voor het programma van eisen. Het samenwerkingsverband Samenkracht heeft de opdracht gegund gekregen. Samenkracht bestaat uit de reeds gecontracteerde aanbieders waardoor de inwoners de zorg blijven ontvangen van de vertrouwde aanbieders. De aanbesteding ambulante Jeugdhulp resulteerde in 30 contracten met 21 contractpartijen op zeven verschillende percelen.

De aanbesteding heeft een initiële looptijd van twee jaar, zodat er qua data wordt aangesloten bij de regionale inkoop van de jeugdhulp in de regio Zuid-Limburg. Nieuw in de aanbesteding is het perceel ‘1001-kritieke dagen’ dat handelt over de ondersteuning aan jeugdigen in de vroegste stadia van het leven. Tijdens de coronacrisis was het uitgangspunt dat zoveel mogelijk zorg en dienstverlening, met inachtneming van de geldende maatregelen, door gaat. Dat was niet gemakkelijk en vroeg om denk en aanpassingskracht van al onze stakeholders. In de meeste gevallen is het dan ook gelukt om (een vorm van) ondersteuning door te laten gaan bijvoorbeeld dagbesteding in kleinere groepen en ambulante begeleiding op afstand. Door beperkingen zijn er minder kosten gemaakt dan voorzien werd én zijn de Rijksbijdragen verhoogd. Dat maakt dat we geld over houden. Tegelijk maken we ons zorgen over de toekomst. Uit landelijke onderzoeken blijkt dat inwoners, zowel jong als oud, het moeilijk hebben. Veel mensen kampen met eenzaamheid en psychische problemen. Vanaf de tweede Lock down zag team Jeugd een toename van jeugdigen met zwaardere problematiek zoals depressies en druk/stress in gezinssituaties.

Gezien deze problematiek, kan het zijn dat op een later moment in 2021 / 2022 of later meer ondersteuning aan inwoners noodzakelijk is waardoor meer financiële middelen nodig zijn om de ondersteuning te leveren. Ook voor de uitvoering van schuldhulpverlening, armoedebestrijding, re-integratie en participatie heeft de corona-pandemie invloed gehad. Het fysieke contact met klanten werd beperkt. Later in het jaar werd weliswaar meer op afspraak gewerkt, maar de spontane inloop en contacten die burgers en medewerkers op prijs stellen was lange tijd niet mogelijk. Voor de schuldhulpverlening resulteerde dit in minder uitvraag naar dienstverlening. Tegelijk constateren we dat de integrale werkwijze van het loket 'Sociaal Centraal' vroeg schakelt in trajecten. We stelden een coördinator Integrale Toegang aan om de integrale werkwijze verder kracht bij te zetten. Met het preventieve en outreachende karakter van deze aanpak proberen we zo vroeg mogelijk in te grijpen, waar dat nodig is, en vragen we uit op andere leefgebieden dan alleen de enkelvoudige vraag van een burger. De wijze waarop we in de pilot 'Noorderhuis' voor en met burgers werken is hier een verlengde van. We willen dicht bij de burger en naar diens wens hulp organiseren. Het adagium is "iedereen doet mee". De initiatieven en activiteiten zijn voortvarend van start gegaan.

Ook onze partners zijn goed vertegenwoordigd in het Noorderhuis en zij dragen enthousiast bij aan onze ambitie en de resultaten. Voor de re-integratieopdracht; zoveel als mogelijk uitstroom naar werk realiseren, waren de baanopeningen beperkt of werden arbeidscontracten beëindigd en burgers daarmee werkloos.

35

De uiteindelijke en feitelijke consequenties zijn in 2020 echter, anders dan verwacht, redelijk beperkt gebleven. De instroom in de uitkering volgde niet de tendens van de WW. Na afloop van WW-uitkeringen bleek het merendeel van de werkzoekenden níet door te vallen naar een uitkering van de Participatiewet. Het resultaat in de BUIG laat dan ook een ruim overschot zien. Ondanks de situatie rondom Corona waren er minder uitgaven dan verwacht. Ook de gevolgen van terugval in inkomen heeft zich in 2020 (nog) niet doorvertaald in een hausse aan schuldhulpvragen. Vermoedelijk hebben de vele steunmaatregelen, zowel van het Rijk als van de gemeente Brunssum, in elk geval voor de korte termijn, daarbij geholpen. Ook wordt er geanticipeerd door op ZuidLimburgs niveau af te stemmen en initiatieven op te zetten. We denken dat de gevolgen pas na de coronacrisis goed zichtbaar worden en bereiden alle onderdelen in de keten daar op voor. De uittreding van Onderbanken bij ISD BOL is intensief aangezet en wordt verder uitgewerkt volgens de vastgestelde uitgangspunten. De Wet Verplichte GGZ gold per 1 januari 2020. Tot nu toe hebben wij weinig met dez wet van doen gehad. Er waren weinig meldingen.

36