Agendabundel

Bundel - Rekeningcommissie van 28 juni 2022

1 2

Opening 20:15 uur Jaarstukken 2021 gemeente Brunssum (voor accountantscontrole); Gemeenteblad 2022/64 20:15 - 21:45 uur College Dhr. Van Kalsbeek Raadsvoorstel 64 Jaarrekening 2021 gemeente Brunssum.docx Raadsvoorstel 64 (bijlage) jaarrekening 2021 definitief.pdf Totaal schriftelijke vragen en antwoorden jaarstukken 2021.pdf

3

Sluiting 21:45 uur

2 Jaarstukken 2021 gemeente Brunssum (voor accountantscontrole); Gemeenteblad 2022/64 1 Raadsvoorstel 64 Jaarrekening 2021 gemeente Brunssum.docx

Raadsvoorstel Collegeverg. d.d. : 21 juni 2022 Registratiekenmerk : 202211088 Gemeentebladnr. : 2022/64 Afdeling opsteller : Financiën en control Naam opsteller : Stefan de Jonge Bereikbaar onder : stefan.de.jonge@brunssum.nl Portefeuillehouder : Math Houben Raadsvergadering d.d. : 12 juli 2022 Uiterlijke datum : Uiterste datum 12 juli 2022 Motivatie datum: De jaarstukken 2021 dienen uiterlijk 15 juli 2022 te worden ingediend bij de provincie. Aan de raad, 1.

Onderwerp Jaarstukken 2021 gemeente Brunssum (definitief)

2. a.

Uitgangssituatie (WAAROM?) Aanleiding Jaarlijks stelt de raad op voorstel van het college de jaarstukken van het voorgaande boekjaar vast. Dit dient uiterlijk voor 15 juli te gebeuren. De Jaarstukken bestaan uit: o het jaarverslag o de jaarrekening o de resultaatsbestemming

b.

Huidige situatie/probleemstelling Met de jaarstukken legt het college financieel en beleidsmatig verantwoording af aan de raad over het afgelopen begrotingsjaar.

3. a.

Gewenste situatie (WAT? Wat willen we bereiken? Financieel en beleidsmatig verantwoording afleggen aan de raad over het afgelopen begrotingsjaar en de bestemming van het rekeningresultaat vastleggen.

b.

Kaders Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), Financiële verordening 2019, Begroting 2021

c.

Argumenten en overwegingen Bespreking in rekeningcommissie vindt op 28 juni 2022 plaats.

1. 2. 3. 4.

Wijzigingen jaarstukken t.o.v. de versie vóór accountantscontrole: Enkele spelling- en grammaticale fouten, opmaak van de jaarrekening Als onderdeel 7 van de jaarrekening zijn de SiSa bijlagen toegevoegd De paragraaf rechtmatigheidsverantwoording is als bijlage 7 toegevoegd aan de Jaarstukken De belangrijkste verklaringen voor het hoge rekeningresultaat staan op pagina 12 van de jaarstukken weergegeven

5.

Naar aanleiding van de accountantscontrole zijn de volgende zaken gewijzigd: De balans (onderdeel 4. van de jaarrekening) is gewijzigd ten opzichte van de vorige versie. Tevens is het rekeningresultaat gewijzigd. Het definitieve rekeningresultaat over 2021 bedraagt 4.365.000,positief (in de vorige versie was dit 3.792.000,- positief). De volgende correcties hebben geleid tot de positieve resultaatcorrectie van in totaal 573.000-, Specialistische jeugdhulp (uitgevoerd door Maastricht) + 332.000,Nog te factureren leges + 331.000,Tozo, correctie in baten-lasten stelsel - 30.000,Specifieke uitkering zwembaden - 47.000,Extern advies warmtetransitie - 13.000,-

d.

Opties en keuze De raad bepaalt wat er met het rekeningresultaat zal gebeuren.

Het college van burgemeester en wethouders,

Burgemeester

Secretaris

Raadsbesluit Gemeentebladnr. Afdeling Registratiekenmerk

: 2022/64 : Financiën en control : 202211088

De raad van de gemeente Brunssum gemeentebladnummer 2022/64; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 juni 2022, afdeling Financiën en control; Besluit: <Vul hier het besluit in> Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 12 juli 2022

De Raad vernoemd,

Voorzitter

Griffier

1 Raadsvoorstel 64 (bijlage) jaarrekening 2021 definitief.pdf

GEMEENTE BRUNSSUM

JAARSTUKKEN 2021

1

2

INHOUD Voorwoord

6

Leeswijzer

7

JAARVERSLAG 2021

8

Inleiding

9

Algemeen financiële verslaggeving

11

Terugblik op de Programma’s

13

PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGER

14

Taakveld: Bestuur (XT-01) Taakveld: Burgerzaken (XT -02)

14 18

PROGRAMMA 2 VEILIGHEID Taakveld: Crisisbeheersing en brandweer (XT -11) Taakveld: Openbare orde en veiligheid (XT -12)

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN Taakveld: Inkomensregelingen (XT -63) Taakveld: Begeleide participatie (XT -64) Taakveld: Arbeidsparticipatie (XT -65) Taakveld: Maatwerkvoorzieningen (WMO) (XT -66) Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18+ (XT -671) Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18 - (XT-672) Taakveld: Geëscaleerde zorg 18+ (XT -681)

21 21 22

28 28 32 34 36 37 39 43

PROGRAMMA 4 VOLKSGEZONDHEID

45

Taakveld: Volksgezondheid (XT -71)

45

PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN EDUCATIE Taakveld: Openbaar basisonderwijs (XT -41) Taakveld: Onderwijshuisvesting (XT -42) Taakveld: Onderwijsbeleid en leerlingzaken (XT -43)

PROGRAMMA 6 WIJKGER. WERKEN, INTEGR., PARTICIP.

49 49 50 53

57

Taakveld: Samenkracht en burgerparticipatie (XT -61) Taakveld: Wijkteams (XT -62)

57 61

PROGRAMMA 7 VERKEER,VERVOER EN WATERSTAAT

63

Taakveld: Verkeer en vervoer (XT -21) Taakveld: Parkeren (XT-22)

64 67

PROGRAMMA 8 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

69

Taakveld: Sportbeleid en -activering (XT-51) Taakveld: Sportaccommodaties (XT -52) Taakveld: Cultuurpresentatie, prod.partic. (XT -53) Taakveld: Media (XT -56) Taakveld: Openbaar groen en recreatie (XT -57)

69 70 73 76 77

PROGRAMMA 9 MILIEU Taakveld: Riolering (XT -72) Taakveld: Afval (XT -73) Taakveld: Milieubeheer (XT -74) Taakveld: Begraafplaats (XT -75)

PROGRAMMA 10 ECONOMIE EN TOERISME

81 81 83 85 88

89

3

Taakveld: Economische ontwikkeling (XT -31) Taakveld: Fysieke bedrijfsinfrastructuur (XT -32) Taakveld: Bedrijfsloket en -regelingen (XT-33) Taakveld: Economische promotie (XT -34)

90 94 96 97

PROGRAMMA 11 VOLKSHUISVESTING EN RO

99

Taakveld: Ruimtelijke ordening (XT -81) Taakveld: Grondexpl.(niet -bedr.terreinen) (XT -82) Taakveld: Wonen en bouwen (XT -83)

99 103 108

PROGRAMMA 12 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN

113

Taakveld: Mutaties reserves (XT -010) Taakveld: Beheer overige gebouwen en gronden (XT -03) Taakveld: Overhead (XT -04) Taakveld: Treasury (XT -05) Taakveld: OZB woningen (XT -061) Taakveld: OZB niet-woningen (XT-062) Taakveld: Belastingen overig (XT -064) Taakveld: Algemene uitkering gemeentefonds (XT -07) Taakveld: Overige baten en lasten (XT -08) Taakveld: Vennootschapsbelasting (XT -09)

113 114 116 122 123 123 124 125 126 127

Paragraaf 1 Lokale Heffingen

129

Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

137

paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

144

Paragraaf 4 Financiering

157

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

161

Paragraaf 6 Verbonden Partijen

166

Paragraag 7 Grondbeleid

193

JAARREKENING 2021

200

1. Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

201

2. Overzicht incidentele baten en lasten

204

3. Structurele onttrekkingen en stortingen in reserves

205

4. Balans en toelichting

206

5. Gebeurtenissen na balansdatum

227

6. Wet Normering Topinkomens (WNT) verantwoording 2021

228

7. Sisa-bijlage 2021

231

bijlage 1 Overzicht restantkredieten

245

Bijlage 2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld

246

Financiële afw ijkingen per taakveld Financiële afwijkingen per programma

246 248

Bijlage 3 Subsidieregister

249

Bijlage 4 Overzicht wettelijke indicatoren Kerngegevens

252

Bijlage 5 Kerngegevens per 1 januari

255

Bijlage 6 Overzicht coronagelden 2021

256

4

Bijlage 7 Proef rechtmatigheidsverantwoording

257

Bijlage 8 Overzicht gebruikte afkortingen

258

5

VOORWOORD Geachte raadsleden, Bij deze bieden wij u de jaarstukken 2021 aan. Hierin leggen wij verantwoording af over de uitvoering van het door de raad vastgestelde beleid dat is vastgelegd in de programmabegroting 2020 en is bijgesteld bij de 1e en 2e bestuursrapportage 2021. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De jaarrekening is gecontroleerd door de accountant. In dit boekwerk zijn ook de uitkomsten van de proef met de rechtmatigheidsverantwoording door het college, opgenomen worden. Vanaf volgend jaar is deze verantwoording een taak van het college en niet meer van de accountant. In het jaarverslag is de programmaverantwoording (12 programma’s) opgenomen. Over elk voorgenomen resultaat uit de begroting wordt in de programmaverantwoording verantwoording afgelegd. In de jaarstukken kijken we vooral terug. Het (financieel) resultaat heeft echter ook betekenis voor de toekomst.

Brunssum, 13 juni 2022. Burgemeester en wethouders van Brunssum

6

LEESWIJZER

De jaarstukken bestaan uit het Jaarverslag en de Jaarrekening alsmede een aantal bijlagen. Het Jaarverslag is ingedeeld in een aantal onderdelen. Inleiding Hierin leest u de algemene inleiding. Algemene financiële verslaglegging U treft hier de financiële verslaglegging op hoofdlijnen aan en het algemene beeld over de vermogenspositie c.q. de Reserves en Voorzieningen. Terugblik op de programma’s Dit hoofdstuk bevat de programmaverantwoording. Deze is als volgt opgebouwd: - per programma een algemene inhoudelijke terugblik en verantwoording over het uitgevoerde beleid; - binnen een programma per taakveld een terugblik en verantwoording voor elk resultaat dat we wilden gaan realiseren in 2021, en - een verklaring van de belangrijkste financiële afwijkingen per taakveld (afwijkingenrapportage) - in de optellingen kunnen afrondingsverschillen voorkomen vanwege verslaglegging in duizendtallen Paragrafen De in het BBV voorgeschreven verplichte paragrafen zijn hierin opgenomen. De analyse en verantwoording van de salarissen gebeurt op concernniveau in de paragraaf Bedrijfsvoering en niet in de terugblik op de programma’s. Jaarrekening 2021 In het onderdeel Jaarrekening treft u de volgens het BBV verplichte onderdelen aan, die ook aan goedkeuring van de accountant onderhevig zijn. Meer specifiek gaat het om de Balans, het overzicht van Baten en Lasten en de SiSa-bijlage.

Bijlagen In de bijlagen treft u nog een aantal overzichten aan waaronder het Subsidieregister 2021 en Kerngegevens van Brunssum. En ook is een afkortingenlijst toegevoegd.

7

JAARVERSLAG 2021

8

INLEIDING In dit jaarverslag blikken we uitvoerig terug op het begrotingsjaar 2021. Het begrotingsjaar 2021 stond evenals 2020 in belangrijke mate helaas in het teken van de wereldwijde corona pandemie met de daarbij behorende lockdowns. Op nagenoeg alle taakvelden en leefgebieden had dit gevolgen. Desondanks hebben wij voor Brunssum weer veel kunnen realiseren zoals uitgebreid is toegelicht in deze jaarrekening bij zowel de programma’s als de paragrafen. Gesteld kan worden dat Brunssum een gemeente is die haar zaken op orde heeft. We zijn erin geslaagd, ondanks de zojuist gememoreerde verzwarende omstandigheden van corona voor onze samenleving, om een toekomstbestendig Brunssum, zowel in ruimtelijk-economisch als in sociaal-maatschappelijk opzicht, verder vorm en inhoud te geven. We hebben daartoe in alle programma’s de nodige resultaten geboekt. Zo hebben we verder ingezet op intensievere burgerparticipatie, de gemeente is er immers voor de burgers en niet andersom, èn gerichte samenwerking met andere gemeenten, met Parkstad Limburg en andere GR-en om doelen en meerwaarde voor onze gemeente te realiseren. Op het gebied van veiligheid is onze aandacht specifiek uitgegaan naar de aanpak van jeugdoverlast en de aanpak van ondermijning.

Hoewel er continu aandacht uitgaat naar het welbevinden van onze inwoners is de problematiek van armoede, schuldproblematieken, eenzaamheid, psychische problemen, werk vinden en houden bij een deel van onze burgers helaas nog steeds aanwezig. We hebben er flink op ingezet om deze problematiek aan te pakken, hetgeen op onderdelen ook lukt, als je kijkt naar het groeiend percentage bij de uitstroom naar werk. We blijven ons echter ook grote zorgen maken over de toekomst, stijgende energieprijzen en de daaruit voortvloeiende energiearmoede zijn daar ook debet aan. Verder heeft de toename van de hulpvraag (wmo en jeugd) geleid tot meer wachttijden. Ook is door corona de volksgezondheid sterker dan verwacht onder druk komen te staan en zijn onderwijsachterstanden ontstaan. Inmiddels zijn inmiddels ook nieuwe impulsen gegeven om die achterstanden in te halen. Uw raad heeft eind 2021 besloten wijkgericht werken zoals in de pilot Noorderhuis vorm heeft gekregen, waar inmiddels veel partijen samenwerken om burgers te ondersteunen en te helpen, uit te rollen over heel Brunssum. In 2021 zijn diverse infrastructurele projecten uitgevoerd (Merkelbeekerstraat, deel van de Langeberglaan) en zijn reconstructies (Trichterweg, Maastrichterstraat) opgestart en nieuwe plannen in voorbereiding genomen (Bodemplein route, Kerkstraat, Kerkeveldstraat.

Er is op diverse locaties conventionele verlichting vervangen door duurzame ledverlichting. Er is ook verder invulling gegeven aan de klimaatdoelstellingen/PALET, o.a. via het vaststellen van een Transitie Warmte en Regionale Energiestrategie. De herstructurering van het nieuwe centrum van Brunssum krijgt steeds meer vorm. Eind 2021 is het stedenbouwkundig kwaliteitskader vastgesteld voor deze locatie en er is afgelopen jaar het grootste deel van de cofinanciering (2,5 miljoen) geregeld. Ook voor de Oostflank, Rumpenerstraat en de vrijetijdseconomie zijn in 2021 voorbereidende stappen gezet voor verdere ontwikkeling. De herstructurering van Treebeek bevindt zich inmiddels in een eindfase. Een feestelijk moment afgelopen jaar was de opening van het openluchttheater met overkapping. Ook de fusie van de bibliotheken Brunssum en Kerkrade werd een feit. Verenigingen zijn door de gemeente vanwege corona perikelen ondersteund. Naast verenigingen hebben we met het corona noodfonds ook andere sectoren door deze financieel moeilijke en onzekere periode heen proberen te helpen. In de programma’s zullen we alle onderwerpen uitgebreider toelichten. Verder zei hier al opgemerkt, dat in het verlengde van afgelopen jaar we ook 2021 met een batig jaarresultaat weten af te sluiten. Het positief resultaat bedraagt ruim 4,3 miljoen.

De analyse laat zien, dat dit positieve resultaat vooral wordt veroorzaakt door met name incidentele afwijkingen. Wederom speelt corona hier een grote rol bij.

9

Financieel

Prog.

Ingevolge artikel 3 lid 3 van de financiële verordening wordt hieronder het verloop van de begrotingscijfers weergegeven. Omschrijving

UITGAVEN 1 Bestuur en ondersteuning 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Educatie en Gezondheid 6 Wijkger. werken, integr., partic 7 Verkeer,vervoer en waterstaat 8 Sport, cultuur en receatie 9 Mileu 10 Economie en toerisme 11 Volkshuisvesting en RO 12 Algemene middelen Totaal uitgaven INKOMSTEN 1 Bestuur en ondersteuning 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Educatie en Gezondheid 6 Wijkger. werken, integr., partic 7 Verkeer,vervoer en waterstaat 8 Sport, cultuur en receatie 9 Mileu 10 Economie en toerisme 11 Volkshuisvesting en RO 12 Algemene middelen Totaal inkomsten Saldo uitgaven / inkomsten

Oorspronke wijziging wijziging wijziging wijziging wijziging lijke 1 2 3 4 5 begroting Starters. Grex 1eBerap Parade Raadh./ 2021 Dorpstr. 3.485.013 3.048.648 50.324.434 1.146.704 4.151.739 3.504.972 3.920.589 7.156.442 6.891.867 1.024.733 8.947.704 13.715.522 107.318.367

146.205 90.672 662.646 62.966 200.556 100.000 165.556 54.400 -34.583 100.000 -2.074.554

400.000

1.400 962.965

100.000 -2.109.137 2.447.366

305.000

400.000

305.000

wijziging 6 Volks. huis

wijziging wijziging 7 8 2eberap Starters.

Bijgestelde raming

20.000 -425.215 19.462 7.879 -79.100 -86.000 -937.600 -379.000 289.248 -240.000 4.759.254 3.357.611

UITGAVEN 3.631.218 3.159.320 50.561.865 1.166.166 4.222.584 3.626.428 3.934.589 6.784.398 6.567.267 1.279.398 200.000 7.239.550 22.795.352

4.759.254 1.547.285

200.000

114.968.135

-259.216 -70.932 -12.015.633 -806.836 0 -2.012.512 -65.163 -40.977 -118.755 -145.117 -662.669 -2.170 -7.695.027 -469.966 34.583 -7.198.074 2.074.554 -76.748.244 -100.000 -1.454.442 -400.000

-100.000 -75.000 -305.000 -4.759.254 -1.548.774

INKOMSTEN -259.216 -70.932 -12.645.980 0 -2.077.675 -159.732 -145.117 -664.839 -7.695.027 -535.383 -5.198.520 -200.000 -85.515.714

-107.318.367 -100.000 2.109.137 -2.447.366 -400.000

-305.000 -4.759.254 -1.547.285

-200.000

-114.968.135

0

0

0

0

0

0

0

176.489

0

0

0

Begroting(s)wijzigingen met datum raadsbesluit: Oorspronkelijke begroting incl. amendement Raadsbesluit 2020/89 d.d. 10-11-2021 (saldo € 185.657 gestort in Alg. Res. Onderdeel van programma 12) 1e begrotingswijziging 2021 Beschikbaarstelling aanvullend budget t.b.v. verstrekking startersleningen 2021/7 dd 23-02-2021 2e begrotingswijziging 2021 Meerjarenprognose grondexploitaties 2021 2021/47 d.d. 28-09-2021 3e begrotingswijziging 2021 1e bestuursrapportage 2021 Gemeente Brunssum Raadsbesluit 2021/51 d.d. 22-06-2021 4e begrotingswijziging 2021 Jaarstukken 2020 gemeente Brunssum (incl resultaatbestemming) Raadsbesluit 2021/64 d.d. 06-07-2021 5e begrotingswijziging 2021 Grondverkoop woningbouw-ontwikkellocatie A. Raadhuisstraat en B. Entrée Dorpstraat Raadsbesluit 2021/65 d.d. 28-09-2021 6e begrotingswijziging 2021 Cofinanciering Volkshuisvestingsfonds Raadsbesluit 2021/75 d.d. 28-092021 7e begrotingswijziging 2021 2e bestuursrapportage 2021 Raadsbesluit 2021/76 d.d. 28-09-2021 8e begrotingswijziging 2021 Verordening Starterslening gemeente Brunssum 2021 en beschikbaarstelling aanvullend budget 2021/96 d.d. 21-12-2021

10

ALGEMEEN FINANCIËLE VERSLAGGEVING 1. FINANCIEEL RESULTAAT EN ANALYSE Resultaat Het financieel resultaat over 2021 is € 4.365.000,- positief. In 2020 was het financieel resultaat € 4.146.000,- positief. Analyse De coronacrisis heeft grote invloed op het rekeningresultaat over 2021. Aan de ene kant zijn er vanuit het rijk via de algemene uitkering incidenteel extra coronagelden ontvangen, die niet meer in de begroting verwerkt konden worden en dus het rekeningresultaat positief beïnvloeden. En aan de andere kant heeft de corona crisis geleid tot extra uitgaven. Een overzicht hiervan voor het boekjaar 2021 is opgenomen als bijlage 6. Daarnaast zijn echter door de hele begroting heen budgetten gedeeltelijk niet benut omdat voorgenomen activiteiten, ambities en vernieuwingen vertraging opliepen, dan wel niet doorgingen. Dit kwam doordat de samenleving als gevolg van o.a. de lockdown gedeeltelijk tot stilstand is gekomen (denk aan scholen die dicht waren, evenementen die niet doorgingen, de avondklok etc.). Het is niet precies aan te geven hoe groot het aandeel van de coronacrisis is in de omvang van het rekeningresultaat. Dat komt doordat het niet uitputten van een geraamd bedrag vaak een combinatie van oorzaken heeft, waarvan de coronacrisis er één is. Voordelen: - Via de algemene uitkering is het 5e en 6e Coronapakket ontvangen.

Het 4e Coronapakket was via de 2e Bestuursrapportage in de begroting 2021 verwerkt. Voordeel 1,7 miljoen. - Lagere rijksinkomsten BUIG, maar hiertegenover staan minder uitkeringen en minder bijzondere bijstand. Per saldo is er een voordeel van 1,0 miljoen. - Lagere bijdragen WOZL/WSP 0,6 miljoen - Lagere bedrijfsvoeringskosten ISD-BOL voornamelijk door uittredesom Beekdaelen 0,4 miljoen - Minder WMO-begeleiding, zowel zorg in natura als PGB 0,3 miljoen. - Boekwinst op afwikkeling grondverkoop Licom N.V. (Bedrijventerrein Kerkrade) 0,3 miljoen - Hogere algemene uitkering 0,3 miljoen. - Lagere bedrijfsvoeringskosten WMO 0,3 miljoen - Daarnaast zijn er diverse kleinere voordelen die in totaal 0,9 miljoen bedragen. Voor een compleet overzicht van de afwijkingen per taakveld verwijzen we naar bijlage 2. In totaal dus 5,7 miljoen aan voordelen. Nadelen: - Meerder uitgaven jeugdhulp 0,9 miljoen - Op de Grexen is er een incidenteel nadeel van 0,8 miljoen, (o.a. storting in voorziening). Zie de paragraaf Grondbeleid. - Hogere kosten Onderwijshuisvesting, met name extra onderhoudskosten Romboutscollege 0,2 miljoen In totaal dus 1,9 miljoen aan nadelen.

11

2. BELANGRIJKSTE AFWIJKINGEN TEN OPZICHTE VAN DE BIJGESTELDE BEGROTING De meest globale afwijkingen die leiden tot het saldo jaarrekening 2021: Omschrijving (- = voordeel, + = nadeel) Ontvangst 5e en 6e Coronapakket (-1.657 ) niet verwerkt in begroting 2021 BUIG: minder uitkeringen etc. (-1.084), lagere BUIG-gelden (131), minder Bijzondere Bijstand (-80) lagere tekortbijdrage WOZL/WSP etc. en lagere doorbetaling Rijkssubsidie en lagere exploitatiebijdrage Lagere bedrijfsvoeringskosten ISD-BOL voornamelijk a.g.v uittredesom Beekdaelen Minder WMO-begeleiding, zowel zorg in natura als PGB Boekwinst op afwikkeling grondverkoop Licom N.V. (Bedrijventerrein Kerkrade) Hogere algemene uitkering Bedrijfsvoeringskosten Wmo Hogere kosten Onderwijshuisvesting, met name exploitatie Romboutscollege Grondexploitatie - niet bedrijfsterreinen - Hogere toevoeging aan voorziening tekorten grex (771) Meer uitgaven Jeugdhulp, zowel ambulant als specialististisch (Maastricht)

taakveld bedrag x €1 miljoen XT–07 € -1,7 XT–63 € -1,0 XT–64 € -0,6 XT–63 XT–671 XT–64 XT–07 XT–61

€ -0,4 € -0,3 € -0,3 € -0,3 € -0,2

XT-42 XT–82 XT–672

€ 0,2 € 0,8 € 0,6

Voor een compleet overzicht van de afwijkingen per taakveld verwijzen we naar bijlage 2. 3. RESERVES EN VOORZIENINGEN Per 31-12-2021 is de vermogenspositie van de gemeente als volgt weer te geven (bedrag x € 1.000): Omschrijving Algemene Reserve Bestemmingsreserves Reserve ter dekking van kapitaallasten Voorzieningen

Vreemd vermogen Eigen vermogen 23.198 16.888 11.546 3.302

voorzieningen negatief onder activa Voorziening Dubieuze Debiteuren Algemeen Voorziening Dubieuze Debiteuren Belastingen Voorziening oninbare Verhaalsdebiteuren soza Voorziening toekomstige verliezen GREX

33 48 1.262 4.802

Totaal

9.447

51.632

Eigen vermogen en voorzieningen bij elkaar bedragen per 31-12-2021 totaal 61.079 (afgerond bedrag). Voor een meer gedetailleerd overzicht van de reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de balans en de toelichting daarop.

12

TERUGBLIK OP DE PROGRAMMA’S

13

PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGER TERUGBLIK Brunssum is en blijft ook op de langere termijn een zelfstandige gemeente. Samenwerking wordt gezocht op die terreinen waar dat van meerwaarde kan zijn, bijvoorbeeld in Parkstad verband. Wij leveren een actieve bijdrage aan het versterken van de bestuurskracht in Parkstad Limburg. Er is hard gewerkt aan het continu verbeteren van onze dienstverlening en bedrijfsvoering. Ondanks de corona pandemie zijn processen blijven draaien en waar mogelijk verbeterd. Goede communicatie, interactie en samenwerking met bewoners, bedrijven, maatschappelijke partners en andere bestuursorganen werden daarbij actief nagestreefd. De gemeente is er voor de burgers en niet andersom. De burger stond ook in 2021 centraal en was uitgangspunt van ons beleid. We doen de juiste dingen goed voor onze burgers. Initiatieven van burgerorganisaties zoals wijkteams, vakbonden, ouderen, jongeren etc. worden serieus genomen en worden daar waar mogelijk gefaciliteerd. We benaderen burgers actief bij (nieuwe) ontwikkelingen en nieuw beleid. Tevens roepen wij burgers op om zelf met aansprekende initiatieven te komen. Zo is er structureel overleg met alle belanghebbenden, zoals de SMO-raad, woningcorporaties, buurtnetwerken en met alle partners die in de uitvoering werken.

Ook in 2021 is geïnvesteerd in een goed functionerend en daadkrachtig bestuur met een goede wisselwerking tussen raad, college van B en W en ambtelijke organisatie.

Taakveld: Bestuur (XT-01) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De raad geeft actief richting aan beleidsonderwerpen en –ontwikkelingen, dient daartoe initiatiefvoorstellen in, maakt politieke keuzes en stelt prioriteiten. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Inzicht krijgen in de (vroegtijdige) betrokkenheid van de raad bij beleidsprocessen.

Terugblik

Door middel van goede schriftelijke informatievoorziening en vele informatie momenten (informatie- en discussieavonden) werd de raad in 2021 vroegtijdig bij beleidsontwikkelingen betrokken. 1.2 Raadsleden verzoeken actief deel te ne- Raadsleden hebben in 2021 actief deelgenomen aan men aan info avonden en raadswerkinformatieavonden en werkgroepen. Zo is in 2021 groepen. een (unaniem door de raad gedragen) initiatiefvoorstel uitgevoerd om te komen tot een gemeentelijke burgertop, ‘Brunssum aan zet’. Verder zijn diverse initiatiefvoorstellen uitgevoerd. Tot slot zijn vanuit de werkgroep ‘Verbinden’ initiatieven ontplooid om de raad meer in positie te brengen.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 De raad houdt controle op uitvoering door het college, heeft zicht op de effecten van gemeentelijk beleid, wordt vroegtijdig betrokken en stuurt zo nodig bij op basis van actieve beleidsevaluatie.

14

Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 2.1 De raad wordt vroegtijdig betrokken bij Er werd in 2021 actief gebruik gemaakt van de inforbelangrijke beleidsprocessen. matiemomenten om de raad mee te nemen in ontwikkelingen en beleidsprocessen. Voor de invulling van de actieve informatieplicht werden daarnaast verschillende instrumenten ingezet. In 2020 is reeds de nieuwe nota Actieve en Passieve informatieverstrekking vastgesteld. Aan de hand van deze nota is ook in 2021 beoogd meer richting te geven aan (en afspraken te maken voor) het uitvoeren van die informatieplicht. 2.2 Raadsleden hebben inzicht in de toepas- Raadsleden hebben inzicht in raadsinstrumenten en sing van formele raadsinstrumenten en zijn zich bewust van het feit dat het benutten van endaarmee in de workload van het college kele van deze instrumenten ook werk voor het colvan B en W en de ambtelijke organisa- lege en de ambtelijke organisatie met zich meebrentie. gen. 2.3 Openbare collegebesluiten zijn zodanig Het nieuwe BBV-format omvat een duidelijke strucgeredigeerd, dat een raadslid eruit kan tuur om te komen tot voldragen college- en raadsopmaken met welk beleidsveld het be- voorstellen, een (voor zover van toepassing) integrale sluit te maken heeft en wat het besluit afweging en weloverwogen besluiten. De logische opconcreet inhoudt.

zet van het format (beantwoording waarom-, wat- en hoe-vragen) dwingt ambtelijke organisatie en bestuur om de voorstellen resp. besluitvorming goed aan te laten sluiten bij de rolverdeling tussen raad en college. 2.4 De raad ontvangt aan het begin van elk Reeds in 2020 is de outputkalender gerealiseerd. In jaar een beleidsagenda, zodat inzichte- 2021 is hieraan op een effectievere manier vervolg lijk is welke beleidsdocumenten (naar gegeven door het college en het ambtelijk apparaat. verwachting) ter besluitvorming aan college en raad worden voorgelegd en op welke datum. 2.5 Actualiseren van de Nota actieve en pas- Reeds tijdens de raadsvergadering van 3 maart 2020 sieve informatieplicht en geheimhouis de geactualiseerde Nota Actieve en Passieve infording. matieverstrekking gemeente Brunssum 2020 raadsbreed aangenomen. Doel: Wat wilden we bereiken 3 De raad weet wat er speelt in de samenleving en bij de achterban, koppelt dit terug in de politieke arena en legt publieke verantwoording af. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 De raad ontvangt een voorstel over het instellen van een denktank voor het (on)gevraagd adviseren van ons gemeentebestuur.

Terugblik De denktank heeft gestalte gekregen rondom de thema’s ‘duurzaamheid’ en ‘jeugdzorg’. Daar zijn uitvoerders, beleidsmakers, burgers en belangengroepen op voet van gelijkwaardigheid de dialoog met elkaar aangegaan over thema’ s en inhoud, die tot beter beleid, verbetervoorstellen voor de uitvoeringspraktijk of innovatieve ideeën voor de toekomst kunnen leiden.

15

3.2 De raad ontvangt een voorstel over het Het ombudswerk in de zin van ‘burgers voor burgers’ instellen van een laagdrempelige omis niet tot stand gekomen als autonoom initiatief, budsfunctie voor advies en ondersteu- omdat uiteindelijk door allerlei persoonlijke oorzaken ning aan burgers. Na positieve besluit- mensen afhaakten. Ombudswerk heeft wel plaatsgevorming door de raad zet het college de vonden door vrijwilligers van bijvoorbeeld het (formeel) benodigde stappen, zodat CMWW, in de zin van bezoeken aan ouderen boven deze voorziening in de loop van 2021 de 80, ouderenadviseurs vanuit de KBO, activiteiten operationeel is. vanuit de lokale FNV en dergelijke activiteiten. Doel: Wat wilden we bereiken 4 Open, integer en vakbekwaam handelen van de gemeente/ het gemeentebestuur. Raad en college van B en W werken in de praktijk constructief samen in het belang van de burgers van Brunssum. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 4.1 Uitvoering van het actieplan van de De raadswerkgroep verbinden heeft de afgelopen peraadswerkgroep 'verbinden' en initiatie- riode op verschillende wijzen bijgedragen aan de saven van de commissie integriteit dragen menwerking tussen de raad en ambtelijke organisatie bij aan goede bestuurlijke verhoudingen enerzijds en het bestuur en burgers anderzijds.

Het en een goede samenwerking tussen afgelopen jaar is daarbij met name ingezet op burgerraad, college van B en W en de ambte- en overheidsparticipatie, maar zijn er ook initiatieven lijke organisatie/griffie. De raadswerk- geweest op het gebied van een kinderburgemeester groep koppelt periodiek terug over de en kindergemeenteraad. De commissie integriteit voortgang en resultaten van het actie- heeft gelet op de beperkingen die Corona met zich plan aan de voltallige raad. meegebracht heeft, geen gezamenlijke bijeenkomsten ter bevordering van integriteit kunnen organiseren. Wel is zij gericht bezig geweest met het actualiseren van de gedragscodes van de raad en het college en heeft ze werkzaamheden verricht in het kader van integriteitsmeldingen en uiteindelijke rapportage hierover aan de gemeenteraad. 4.2 Deskundigheid/professionaliteit borgen Het voltallige college heeft in 2020 (uitloop 2021) een en specifieke vakkennis actualiseaantal programmagerichte trainingen gevolgd, die ren binnen het college van B&W. Dit zich richten op onderlinge samenwerking en verhoumiddels het volgen van opleiding, bijdingen en goede rolvervulling. Daarnaast hebben een scholing en gebruik maken van exaantal collegeleden ook in 2021 gebruik gemaakt van terne advisering/coaching. de mogelijkheid individueel opleidingen en trainingen te volgen voor professionele en persoonlijke ontwikkeling.

Doel: Wat wilden we bereiken 5 Effectieve samenwerking in Parkstad Limburg en meer grip op gemeenschappelijke regelingen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 5.1 Het in 2019 vastgestelde implementatieplan t.b.v. voortzetting van de regionale aanpak van verbonden partijen wordt in 2021 geëffectueerd. Een

Terugblik De Raad is middels een raadsinformatiebrief d.d. 23 februari 2021 geïnformeerd over (de voortgang van) dit onderwerp.

16

regionaal afgestemde sturing op gewenste resultaten en kosten moet (op termijn) leiden tot schaalvoordelen en minder uitgaven aan verbonden partijen. 5.2 De hernieuwde intergemeentelijke sa- In vervolg op de Regiodeal en ter versterking van de menwerking in Parkstad Limburg (in het regionale bestuurskracht en uitvoeringskracht van de kader van de Regiodeal) is operationeel Parkstadgemeenten hebben de colleges en gemeenen levert (naar verwachting) efficiency- teraden van Parkstad in maart 2021 een kerntakenvoordelen op. Wij stellen ons op het discussie afgesloten met een positief besluit over een standpunt dat de bestuurskracht in hernieuwde samenwerking binnen de GR Stadsregio Parkstad Limburg kan worden versterkt Parkstad Limburg. De versterking van de samenwerdoor de regie op de regionale beleidsop- king ziet met name op de beleidsthema’s duurzaamgaven op een slimme en evenwichtige heid, sociaaleconomische structuurversterking en wijze te verdelen over de Parkstadgegrensoverschrijdende samenwerking. In april hebben meenten. En wel zodanig dat de kwali- de colleges van Parkstad vervolgens de noodzakelijke teiten van de individuele gemeenten en wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling vastde rol/positie die zij op het betreffende gesteld. beleidsterrein reeds vervullen, optimaal worden benut.

Denk aan de voortrekkersrol die Brunssum vervult op het gebied van de jeugdzorg, of het Center Court project van Kerkrade op het gebied van gezondheid en onderwijs.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Bestuur (XT-01) exploitatie (x € 1.000) 010000 - Salarissen Bestuur 010001 - Burgemeester & Wethouders 010002 - Raad 010003 - Raadsvergaderingen 010004 - Actiebudget Herindeling 010005 - Denktank & Ombudsman 010010 - Rekenkamer en externe accountant 010030 - Raadsgriffie 010040 - GR Parkstad 310007 - Bijdrage IBA TOTAAL LASTEN 010000 - Salarissen Bestuur 010001 - Burgemeester & Wethouders 010002 - Raad 010003 - Raadsvergaderingen 010004 - Actiebudget Herindeling 010005 - Denktank & Ombudsman 010010 - Rekenkamer en externe accountant

Begroting 2021 Realisatie 2021

816 363 34

Realisatie Begroting

806 386 32

-10 23 -2

10 67 287 467 363 2.408

49 285 462 364 2.385

-10 -19 -2 -5 1 -23

-3

-3

0

17

010030 - Raadsgriffie 010040 - GR Parkstad 310007 - Bijdrage IBA TOTAAL BATEN Resultaat TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 010002 - Raad

010005 - Denktank & Ombudsman 010010 - Rekenkamer en externe accountant

-3 2.405

-3 2.381

0 -23

Toelichting belangrijkste afwijkingen De overschrijding op dit product wordt voornamelijk veroorzaakt door het aangepaste rechtsbesluit decentrale politieke ambtsdragers, hetgeen zich laat vertalen in hogere salariskosten voor raadsleden. Dit budget is in 2021 niet aangewend. De acties die hierin zijn opgenomen hebben tot dusverre niet geleid tot kosten. De lagere uitgaven Rekenkamer en externe accountant, hebben vooral te maken met de gerealiseerde geringe kosten bij de Rekenkamercommissie. Dit budget kan niet bijgesteld worden c.q. dient gehandhaafd te blijven, omdat hiermee de onafhankelijkheid van de Rekenkamercommissie gewaarborgd wordt.

Taakveld: Burgerzaken (XT -02) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De dienstverlening is klantgericht en redenerend vanuit de vraagwijze van de klant, met inachtneming van de geldende uitvoeringsregels en een efficiënte bedrijfsvoering. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 1.1 Het vastleggen van persoonsgegevens Dit betreft een basistaak. (brongegevens) van inwoners van Ne- Steeds meer burgers weten het digitale loket Burgerderland (ingezetenen), meer in het bij- zaken te vinden. De koppeling van dit e-loket met zonder de gemeente Brunssum en van onze backoffice systemen draagt bij aan een kwalitapersonen die Nederland hebben verla- tieve verbetering van ons informatiebeheer. ten, het verstrekken van gegevens, reisdocumenten en rijbewijzen (alles op basis van maximale kostendekkendheid). 1.2 Het verrichten van activiteiten die te - De raad heeft in mei 2021 het geactualiseerde humaken hebben met geboorte, huwelijk, welijksbeleid vastgesteld. De uitkomsten uit de in geregistreerd partnerschap, echtschei- 2020 uitgevoerde evaluatie zijn in dit beleid meegedingen en overlijden. nomen. Opvallend in 2021: - In 2021 werden 152, waarvan 63 gratis, huwelijken en geregistreerd partnerschappen gesloten (2020: 113, waarvan 62 gratis).

Veel bruidsparen die een huwelijk gepland hadden in 2020 hebben deze vanwege de coronamaatregelen uitgesteld naar 2021. Deze huwelijken zijn in 2021 ook veelal alsnog voltrokken

18

en zijn in de cijfers verwerkt. - In 2021 zijn in onze gemeente 412 inwoners (2019: 393) overleden, waarvan 156 personen (2020: 48) veelal in ziekenhuizen buiten onze gemeente. De Coronapandemie is zeer waarschijnlijk voor een belangrijk deel debet aan deze hogere sterfte. 1.3 Van alle aan de gemeente gestelde vra- Het Klant Contact Centrum (KCC) handelt meer dan gen wordt 80% eenduidig, direct en cen- 80% van algemene klantvragen, vragen burgerzaken traal beantwoord. en vragen over vergunningen direct af (1e lijn), of via het backoffice Burgerzaken respectievelijk loket Vergunningen. Specialistische klantvragen worden in de regel doorgezet naar de vak afdeling. In 2021 is (hernieuwd) WhatsApp als extra kanaal toegevoegd en is het meldpunt Openbare Ruimte geïntegreerd in het nieuwe zaaksysteem. Ondanks de Covid-19 pandemie, waarbij thuiswerken, met uitzondering van de KCC-medewerkers, voor een groot deel van het ambtelijk apparaat de regel was, is de dienstverlening en bereikbaarheid nauwelijks vestoord. De nieuwe openings- en bereikbaarheidstijden (9.00u-16.00u), in combinatie met afspraakbalies ('s ochtends) en vrije inloop voor afhaalproducten ('s middags), zijn na de positieve ervaringen in 2020, per 1 januari 2021 definitief ingevoerd. De spanningen in onze samenleving als gevolg van de pandemie waren ook merkbaar in het KCC.

Hiervoor zijn aan onze medewerkers weerbaarheids- en communicatie trainingen aangeboden en zijn ook aanvullende beveiligingsmaatregelen getroffen. 1.4 Het binnen de wettelijke kaders en pro- Mensen die langer dan 5 jaar rechtmatig in Nedercedures verlenen van de Nederlandse land verblijven, ingeburgerd zijn, geen strafblad hebnationaliteit aan vreemdelingen die ben én geslaagd zijn voor het inburgeringsexamen daarom vragen. komen in aanmerking voor naturalisatie. Alleen haalbare naturalisatieverzoeken kunnen in behandeling worden genomen. In 2021 bedroeg het aantal niet westerse naturalisaties (van buiten Europa) 42 (2020: 20), waarvan 9 optieverklaringen (vereenvoudigde naturalisatie) en 1 westerse naturalisatie. De kosten voor naturalisatie bedragen ca. € 900,- per persoon. 1.5 Het zorgdragen van een ordentelijk ver- De verkiezingen voor de Tweede Kamer der Statenloop van het verkiezingsproces. Generaal zijn op 15, 16 en 17 maart 2021 ordentelijk verlopen. Door de Covid-19 pandemie waren het deze keer bijzondere verkiezingen. Om spreiding van kiezers mogelijk te maken strekte de verkiezingen zich voor het eerst uit over 3 dagen. Nooit eerder konden 70+ kiesgerechtigden stemmen per post (briefstemmen). Daarnaast was in Brunssum voor het eerst een zgn. "drive-through" stemstraat ingericht.

Ook werden voor het eerst ambtenaren verplicht ingezet als lid op een stembureau en zijn voor het eerst actief stembureauleden geworven bij verenigingen

19

én onder jongeren tussen 18 en 23 jaar. Dit omdat vanwege de corona-maatregelen veel meer stembureauleden nodig waren als gebruikelijk én een groot deel van de bestaande, vaak oudere vrijwilligers zich vanwege vrees voor besmetting heeft afgemeld.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Burgerzaken (XT-02) exploitatie (x € 1.000) 020000 - Salarislasten Burgerzaken 020001 - Basis Registratie Personen 020002 - Burgerlijke Stand 020003 - Baliewerkzaamheden 020004 - Klanten Contact Centrum 020020 - Naturalisaties 020030 - Verkiezingen TOTAAL LASTEN 020000 - Salarislasten Burgerzaken 020001 - Basis Registratie Personen 020002 - Burgerlijke Stand 020003 - Baliewerkzaamheden 020004 - Klanten Contact Centrum 020020 - Naturalisaties 020030 - Verkiezingen TOTAAL BATEN Resultaat TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 020001 - Basis Registratie Personen

020020 - Naturalisaties 020030 - Verkiezingen

Begroting 2021 Realisatie 2021

Realisatie Begroting

946 143 13 1 5 10 106 1.224

946 136 3 0 2 16 121 1.223

0 -8 -10 -1 -2 6 15 0

-200 -43

-251 -35

-51 8

-13

-21

-8

-256 967

-308 916

-51 -52

Toelichting belangrijkste afwijkingen Het voordelig saldo bij dit product komt voort uit hogere ontvangsten leges BRP. Sinds het voorjaar 2021 is het mogelijk een groot aantal producten van Burgerzaken en de Burgerlijke stand aan te vragen via klantportaal met Edienstverlening. Dit is gekoppeld aan een digitale betaalkassa voor leges BRP. Blijkbaar werkt dit drempelverlagend, waardoor meer BRP-producten zijn verstrekt dan voorgaande jaren. Ondanks de bijdragen uit het gemeentefonds (in twee tranches) waren er hogere uitgaven Verkiezingen. Deze komen voornamelijk door de extra kosten van noodzakelijke aanpassingen en veiligheidsmaatregelen ten gevolge van de corona pandemie.

20

PROGRAMMA 2 VEILIGHEID TERUGBLIK Ook in 2021 heeft de coronapandemie invloed gehad op de uitvoering van onze veiligheidstaken. De binnen de Veiligheidsregio ingerichte crisisorganisatie is dan wel eind 2020 afgeschaald, maar de burgemeesters van de gemeenten van Zuid-Limburg zijn in 2021 blijven afstemmen en samenwerken bij de uitvoering van de uit het rijksbeleid voortvloeiende regelingen en maatregelen. Het positief effect van de coronamaatregelen op de High Impact delicten zoals woninginbraken is in 2021 gebleven. De stijging van cybercriminaliteit/internetoplichting heeft daarentegen ook door gezet. Dat is de reden dat we besloten hebben om in te zetten op een bewustwordingscampagne. Het belang van samenwerking tussen Zorg en Veiligheid in de aanpak van overlast van personen met psychische problemen staat steeds duidelijker op ieders netvlies. Dat gebeurt niet alleen lokaal, maar ook op het niveau van Parkstad en Zuid-Limburg. Daar komen de portefeuillehouders zorg en veiligheid nu ook bij elkaar rondom thema’s die beide domeinen raken. Aanpak van jeugdoverlast heeft afgelopen jaar de nodige aandacht gevraagd. Onze inzet heeft zich echter niet alleen gericht op repressieve maatregelen, denk aan gebiedsontzegging en samenscholingsverbod, maar ook op positieve zaken zoals in overleg met jongeren opwaarderen en inrichten van nieuwe hangplekken.

De aanpak van ondermijning heeft zowel lokaal als in de samenwerking binnen SVBBL tot de nodige acties en maatregelen geleid en daarbij zoeken we ook steeds meer de samenwerking op met Kerkrade en Heerlen. Om de aanpak langs bestuurlijke weg te kunnen versterken, heeft de raad bij de actualiseringen van de APV in juli en december ingestemd met het opnemen van diverse ondermijningsbepalingen in de APV. De 2 projecten, die in het kader van de Regiodeal zouden worden opgepakt, hebben we nog niet daadwerkelijk kunnen opstarten als gevolg corona.

Taakveld: Crisisbeheersing en brandweer (XT -11) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Iedereen die in Brunssum/Zuid-Limburg woont, werkt of verblijft, wordt beschermd tegen gezondheidsrisico’s en risico’s van crises, rampen en branden. Risico’s zijn beheersbaar door preventie, en pro-actie; de gevolgen van incidenten zijn zo beperkt mogelijk door een goede voorbereiding, repressie en nazorg. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 1.1 Met de andere 15 gemeenten, die zijn Dit is een continu proces waarvoor voortdurend aanaangesloten bij de Veiligheidsregio Zuid- dacht is via het Algemeen Bestuur van de VeiligheidsLimburg, sturen we op een adequate or- regio Zuid-Limburg. ganisatie van de rampenbestrijding/crisisbeheersing en brandweerzorg. 1.2 Met onze samenwerkingspartners van Het nieuwe meerjarige beleidsplan van de Veiligde Veiligheidsregio stellen we in 2021 heidsregio Zuid-Limburg is nog net in de vergadering het beleid van de Veiligheidsregio Zuid- van het AB van december 2020 vastgesteld. Limburg voor de komende jaren vast.

21

In juli 2021 heeft het AB de bestuursopdracht" Verantwoorde brandweerzorg 2024-2030" vastgesteld. De discussie over de toekomst van de brandweer wordt naar verwachting in juli 2023 worden afgerond en zijn beslag krijgen in een nieuw beleidsplan 2024-2028. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Bevolkingszorg/de gemeentelijke taken bij een crisis of een ramp worden professioneel uitgevoerd. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 2.1 Bestuurders en ambtenaren volgen de Alle functionarissen in de rampenbestrijdingsorganinoodzakelijke opleidingen, trainingen en satie hebben een basiscursus gevolgd. Een aantal van oefeningen. hen heeft daarnaast nog een aanvullende training/opleiding gevolgd.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Crisisbeheersing en brandweer (XT-11) exploi- Begroting 2021 Realisatie 2021 tatie (x € 1.000) 110000 - Salarislast Crisisbeh. en Brandweer 46 46 110001 - Brandweerbeleid / Account Brandweer 1.876 1.846 110002 - Rampenbestrijding 72 61 TOTAAL LASTEN 1.995 1.953 110000 - Salarislast Crisisbeh. en Brandweer 110001 - Brandweerbeleid / Account Brandweer 110002 - Rampenbestrijding TOTAAL BATEN Resultaat 1.995 1.953 TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 110001 - Brandweerbeleid / Account Brandweer

Realisatie Begroting 0 -31 -11 -41

-41

Toelichting belangrijkste afwijkingen Realisatie is conform begroting. Het positieve resultaat is voornamelijk te danken aan een teruggave aan de gemeenten van de resultaatbestemming jaarrekening 2020 Veiligheidsregio Zuid Limburg. Voor Brunssum bedroeg dit € 30.000,-.

Taakveld: Openbare orde en veiligheid (XT -12) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Overlast en criminaliteit zijn zo veel mogelijk beperkt en teruggedrongen. De cijfers van High Impact Crime blijven minimaal stabiel en het aantal meldingen van overlast neemt af.

22

1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan We acteren op basis van juiste en actu- In 2021 heeft er een verbeterslag plaatsgevonden op ele informatie. We signaleren (potenti- de duiding van de politiecijfers binnen de ele) problemen tijdig, en proberen ze SVBBL. Mede als gevolg van corona (mensen meer zoveel mogelijk te voorkomen of beper- thuis, winkelen via computer, etc.) zagen we in 2021 ken. Maar als repressie noodzakelijk is, een toename van internetoplichting. Momenteel pakken we door. wordt gewerkt aan een provinciale bewustwordingscampagne rondom dit thema (cybercrime). We versterken de interne samenwerDe domeinen Zorg en Veiligheid zijn in 2021 gestart king en benaderen problematiek vanuit met een intensievere samenwerking en dit zal verder een gedeelde visie op veiligheid, zorg en doorontwikkeld worden. Hierbij worden we onderruimtelijke kwaliteit. steund door ontwikkelingen op Parkstad niveau middels het Afstemmingsoverleg Zorg & Veiligheid. Op niveau van Zuid-Limburg is in 2021 de Commissie Zorg & Veiligheid in het leven geroepen. Deze bestuurlijke commissie probeert efficiencyslagen te bewerkstelligen in de afstemming tussen zorg en veiligheid.

We verbeteren de aanpak van personen De domeinen Zorg en Veiligheid zijn in 2021 op dit die structureel overlast geven, waaron- thema gestart met een intensievere samenwerking der verwarde personen, door de samen- en dit zal verder doorontwikkeld worden. werking met zorg- en veiligheidspartners te versterken. Aan de hand van een systeem van ver- Sinds 1 juli 2021 is de nieuw Alcoholwet, als vervangunning, melding en algemene regels ger van de Drank & horecawet in werking getreden. toepassing geven aan relevante en aan- Als gevolg van de Covid-19 pandemie heeft in 2021 palende wet- en regelgeving, gericht op geen enkel evenement plaatsgevonden. Er was bede openbare orde, veiligheid, gezond- grip hiervoor bij initiatiefnemers en organisatoren. heid. Ook hebben zich nauwelijks (nieuwe) horeca ondernemers gemeld, waardoor het aantal versterkte D&H –vergunningen en ontheffingen en horeca-exploitatievergunningen zeer beperkt was, net zoals het aantal hiermee gepaard gaande Bibob- onderzoeken. In 2021 hebben zonder incidenten enkele kleinschalige betogingen plaatsgevonden. Een niet als betoging aan te merken actie werd niet toegestaan. Aan de hand van een systeem van ver- Zie hiervoor onder 1.4. gunning, melding en algemene regels toepassing geven aan relevante en aanpalende wet- en regelgeving, gericht op de openbare orde, veiligheid, gezondheid.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Behouden en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van de woonomgeving en het terugdringen van verloedering. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan

Terugblik

23

2.1 Toezicht en handhaving door Boa's en In 2021 heeft er een uitbreiding (was 4) van het aanstadswachten wordt gericht en op actu- tal boa's in Brunssum plaatsgevonden. Brunssum telt ele problematiek ingezet, al dan niet nu 6 boa's die gericht op de actuele problematiek projectmatig. worden ingezet. 2.2 Gemeentelijk blauw en politie werDe samenwerking tussen gemeente en politie is in ken samen. Zij zijn aanwezig in de wij- 2021 (mede als gevolg van Corona) minder freken. quent geworden. Door uitval, als gevolg van Corona, moest er qua politie-inzet geprioriteerd worden en dat ging incidenteel ten koste van het wijkwerk c.q. de wijkcontacten werden met name telefonisch dan wel digitaal afgehandeld. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Onze inwoners en maatschappelijke partners betrekken bij, en medeverantwoordelijkheid geven voor de leefbaarheid en veiligheid in hun buurt en wijk; het veiligheidsgevoel neemt toe. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 3.1 Samen met wijkbewoners en professio- Corona heeft hier een zware wissel op getrokken. Er nele wijkpartners geven we verder in- wordt momenteel gewerkt aan het opstellen van vulling aan de wijkveiligheid. wijkveiligheidsplannen. 3.2 Stimuleren van risicobewustzijn, zelfred- In 2021 hebben er enkele campagnes plaatsgevonzaamheid en signalering o.a.

met behulp den om het deelnemerspercentage aan Burgernet van Burgernet, buurtapps en MMA naar een nog hoger niveau te tillen. Er volgt nog (meld misdaad anoniem). een Veiligheidsdag om awareness te creëren. Doel: Wat wilden we bereiken 4 Voorkomen en terugdringen van structurele jeugdoverlast. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 4.1 Aanpak van jeugdoverlast gebeurt zowel Behalve maatregelen in het repressieve vlak (samenpersoonsgericht als groepsgericht. Inscholingsverbod, gebiedsverboden) hebben we sadien nodig schakelen we straatcoaches men met de jeugd een aantal hangplekken een upin. grade gegeven en nieuwe plekken gecreëerd. De jongerenwerkers van het CMWW hebben hier een belangrijke bijdrage in geleverd. Persoonsgerichte, groepsgerichte en wijkgerichte aanpak heeft plaatsgevonden in goede samenspraak met de diverse partners. Persoonsgericht via gebiedsverboden, groepsgericht met de straatcoaches en wijkgericht met de partners in de wijk zoals wijkteams, sportclubs etc. 4.2 Indien er sprake is van criminaliteit han- Dit is een continu proces. Het Veiligheidshuis heeft teren we een integrale aanpak onder re- een zogeheten TOP-X-lijst (lijst met geprioriteerden). gie van het Veiligheidshuis. Onder regie van het Veiligheidshuis worden deze jongeren begeleid en - indien nodig - aangepakt.

4.3 We stellen het Regionale preventie- en Het uitvoeringsprogramma Drank- en Horecawet is handhavingsplan Jeugd, alcohol en om- vastgesteld voor de periode 2021-2024. geving vast en voeren het Handhavings- In 2021 is de Drank- en Horecawet veranderd in de programma Drank- en Horecawet uit. Alcoholwet. Er is slechts een gering aantal controles uitgevoerd omdat de horeca als gevolg van Corona

24

grotendeels deels gesloten is geweest. Vanwege de specifieke bevoegdheid zijn er in 2021 twee boa's speciaal opgeleid voor het uitvoeren van controles c.q. het opmaken van boeterapporten m.b.t. de Alcoholwet. Doel: Wat wilden we bereiken 5 Brunssum nog meer een onaantrekkelijke gemeente maken voor ondermijnende criminaliteit en de bestuurlijke en ambtelijke weerbaarheid vergroten.

5.1

5.2

5.3

5.4

5.5

5.6

5.7

Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Op basis van de uitkomsten van het In- Prioriteiten zijn vastgesteld in het IOB (integraal ontegrale ondermijningsbeeld zetten we dermijningsbeeld). Deze prioriteiten zijn met de Raad met voorrang in op de thema’s drugscri- gedeeld en worden conform opgepakt. minaliteit en witwassen. We geven optimaal invulling aan de ei- Dit heeft blijvend aandacht nodig. Aandacht houden sen voor bestuurlijke weerbaarheid: voor het aangesloten houden van alle partners is cru- er is sprake van een veilige werkomge- ciaal voor een goede lokale aanpak van georganiving en er wordt integer gehandeld seerde criminaliteit. - we beschikken over een goede en veilige informatiehuishouding - we hebben de aanpak en de inrichting van de organisatie van de bestuurlijke aanpak op orde. We voeren het plan van aanpak onder- Het plan van aanpak is uitgevoerd conform planning. mijning uit, waarin vooruitlopend op het Vooruitlopend op het mensenhandel beleid is er in beleid al nadrukkelijk aandacht is voor 2021 een aantal controles uitgevoerd bij locaties in de problematiek rond mensenhandel. Brunssum. We ontwikkelen voorstellen voor een Bij de actualisering van de APV in juli 2021 zijn de beuitbreiding van het aantal ondermijtreffende voorstellen door de raad overgenomen. Bij ningsbepalingen in de APV (o.a.

een slui- de actualisering in december 2021 zijn daar regels tingsbepaling voor publiektoegankelijke voor de bestuurlijke aanpak van misbruik van - jeuglokalen vanwege ondermijnende activi- dige - prostituees aan toegevoegd. teiten en het verbod op het dragen van zogeheten colours door leden van een Outlaw Motorgang (OMG) die bij rechterlijke uitspraak is verboden). We versterken de bewustwording bij Genoemde projecten bevinden zich in een startfase, ondernemers ten aanzien van de onder- maar zijn als gevolg van corona nog niet volledig opmijnende criminaliteit door 2 projecten gepakt. uit te voeren in het kader van de Regiodeal, 1 project in een deel van de Rumpenerstraat en 1 op Haefland-Rode Beek (KVO). We ontwikkelen beleid gericht op het Er is op regionaal niveau beleid ten aanzien van mentegengaan van mensenhandel. senhandel in voorbereiding. Vooruitlopend daarop is er in 2021 een aantal controles uitgevoerd bij locaties in Brunssum. We versterken onze informatiepositie In 2021 heeft de gemeente Brunssum diverse trainino.a. door aansluiting te zoeken bij de gen bijgewoond van de City Deal. In het kader van

25

City Deal ‘Zicht op Ondermijning’ en bestuurlijke aanpak is van zowel de data van de City door gebruik te maken van nieuwe me- Deal als van de nieuwe methoden van Data Analytics thoden van Data Analytics. gebruik gemaakt.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Openbare orde en veiligheid (XT-12) exploitatie Begroting 2021 Realisatie 2021 (x € 1.000) 120000 - Salarislast Openbare orde Veiligheid 835 835 120001 - Bijzondere Wetten 120002 - APV(vergunningen e.d.) 1 120003 - Dierenwelzijn 20 17 120004 - Criminaliteitspreventie 205 159 120005 - Toezicht & Handhaving openbare ruimt 0 120006 - Integrale Veiligheid 4 10 120007 - Openbare Orde & Veiligheidsbeleid 120008 - Fysieke veiligheid 83 78 120009 - Doodschouw/kosten GGD 18 19 TOTAAL LASTEN 1.165 1.119 120000 - Salarislast Openbare orde Veiligheid 120001 - Bijzondere Wetten -11 -4 120002 - APV(vergunningen e.d.) -10 -5 120003 - Dierenwelzijn 120004 - Criminaliteitspreventie -50 -54 120005 - Toezicht & Handhaving openbare ruimt -1 120006 - Integrale Veiligheid 120007 - Openbare Orde & Veiligheidsbeleid 120008 - Fysieke veiligheid 120009 - Doodschouw/kosten GGD TOTAAL BATEN -71 -64 Resultaat 1.094 1.055 TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 120001 - Bijzondere Wetten

120002 - APV(vergunningen e.d.)

120004 - Criminaliteitspreventie

Realisatie Begroting 0 1 -3 -46 0 7 -5 1 -45 7 5 -4 -1

7 -39

Toelichting belangrijkste afwijkingen Als gevolg van de Covid-19 pandemie, waarbij inrichtingen in 2021 grotendeels gesloten waren, zijn bestaande inrichtingen ter compensatie grotendeels vrijgesteld van leges. Het vergunningstelsel brandveilig gebruik is gewijzigd in meldingsplichtig stelsel, en daarmee niet langer meer leges plichtig. Hiermee is in de begroting 2022 gerekend. Als gevolg van de Covid-19 pandemie hebben er in 2021 nauwelijks tot geen evenementen plaats gevonden, hierdoor zijn ook geen evenementenvergunningen verleend en zijn daarmee samenhangend geen leges geheven. De lagere uitgaven op dit product worden voornamelijk veroorzaakt door minder uitgaven op het incidenteel door

26

120006 - Integrale Veiligheid

het RIEC beschikbaar gestelde budget t.b.v. de aanpak Ondermijning. Het RIEC heeft inmiddels aangegeven dat het overgebleven budget t.b.v. kalenderjaar 2022 mag worden aangewend. De hogere uitgaven op dit product worden voornamelijk veroorzaakt door hogere kosten aan huisverboden. Als gevolg van Corona heeft er een stijging van 'huiselijke twisten' plaatsgevonden, welke geleid hebben tot het instellen van huisverboden.

27

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN TERUGBLIK Net zoals in 2020 bleef het uitgangspunt dat, ondanks de beperkende maatregelen vanwege de Coronapandemie, zoveel mogelijk zorg en dienstverlening door kon gaan. We blijven ons zorgen maken over de toekomst. Uit landelijke onderzoeken blijkt dat inwoners, zowel jong als oud, het nog steeds moeilijk hebben. Veel mensen kampen met eenzaamheid en psychische problemen. Een nieuw punt van zorg betreft de stijgende energieprijzen met als gevolg hiervan energie armoede bij huishoudens met een laag Inkomen. Vanaf de tweede lockdown zag team Jeugd een toename van jeugdigen met zwaardere problematiek zoals depressies en druk/stress in gezinssituaties. Gezien deze problematiek, is meer ondersteuning aan inwoners noodzakelijk, waardoor meer financiële middelen nodig zijn om de ondersteuning te leveren. Het Rijk heeft in 2021 extra rijksbijdragen verstrekt ter compensatie van Corona(maatregelen). Omdat deze middelen grotendeels terugvloeiden naar de algemene middelen en er nog plannen in voorbereiding zijn om nadelige effecten van de coronapandemie op te vangen, kan het zijn dat er komend jaar een voorstel volgt om deze middelen alsnog in te zetten. Ook voor de uitvoering van schuldhulpverlening, armoedebestrijding, re-integratie en participatie heeft de corona-pandemie opnieuw invloed gehad. Het fysieke contact met klanten blijft beperkt.

Later in het jaar werd weliswaar weer meer op afspraak gewerkt maar de spontane inloop en contacten bleef lange tijd niet mogelijk. Voor de schuldhulpverlening resulteerde dit in minder uitvraag naar dienstverlening. De wijze waarop we in de pilot 'Noorderhuis' (zie programma 6) voor en met burgers werken is een verlengde van de werkwijze in het sociaal domein: integraal, outreachend en vroeg signaleren. De re-integratieopdracht; zoveel als mogelijk uitstroom naar werk realiseren, is gelukt met een duurzame uitstroom van cliënten uit de Participatiewet ad -/-9%. Het resultaat in de BUIG laat dan ook weer een ruim overschot zien. De uittreding van Onderbanken bij ISD BOL is gerealiseerd per 1-1-2022 en de uittredesom is in December 2021 ontvangen. In het 2021 ontstonden er helaas wachtlijsten voor Wmo en Jeugdzorg. Dit als gevolg van toename vragen en verhoogd verzuim personeel en personele wisselingen.

Taakveld: Inkomensregelingen (XT -63) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Uitvoering geven aan de wettelijke taken onder de Participatiewet, zoals het verstrekken van uitkeringen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Uitkeringen worden rechtmatig, doelmatig en tijdig verstrekt.

Terugblik Onderdeel van bestaand beleid.

28

1.2 Vooruitlopend op de 2e begrotingswijzi- Eerst werd gevreesd dat door Corona meer mensen ging 2020 ISD-BOL heeft het College zouden instromen in de P-wet. De realisatie is geduvanuit de Voorjaarsbrief de inschatting rende 2021 in Brunssum veel positiever uitgevallen van stijging cliënten Participatiewet dan in de rest van Nederland. (PW), conform scenario 2 BDO (75%), in de BUIG uitgaven vanwege de Corona crisis vertaald met een bijstelling van € 194.000 over 2021 en € 155.000 over 2022. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Iedereen participeert naar vermogen Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Het aantal uitkeringsgerechtigden daalt met 2%. 2.2 Voortgang monitoren van het amendement "2e impuls innovatieve en onorthodoxe toeleiding van cliënten naar de arbeidsmarkt bereiken.

Terugblik Het aantal uitkeringsgerechtigden is gedaald met 9% Naast extra middelen voor de 3e impuls zijn tevens extra middelen voor re-integratie ontvangen vanuit de Corona compensatie pakketten

Doel: Wat wilden we bereiken 3 Een efficiënte uitvoering van de Participatiewet. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 3.1 Het effect voor de keten van het uittre- Is gerealiseerd. De uittredesom is in 2021 ontvangen. den van de gemeente Onderbanken per 01-01-2022 en de financiële consequenties daarvan voor gemeente Brunssum zijn inzichtelijk gemaakt. 3.2 Er staat een nieuwe uitvoeringstructuur De overheveling van re-integratietaken van ISD BOL (ISD BOL, Betere Buren)per 1 januari naar Betere Buren is verder opgepakt. De pilot Wijk2022 en mogelijk van het wijkbedrijf (pi- bedrijf is uitgewerkt en ter besluitvorming aan de lot wijkbedrijf noord). raad voorgelegd. 3.3 Het cliënt ervaringsonderzoek (CEO, Is gerealiseerd. voorheen KTO) wordt structureel uitgevoerd en nemen we mee in de beleidscyclus. Doel: Wat wilden we bereiken 4 Armoede structureel terugdringen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 4.1 Voor kinderen in minimagezinnen wordt De plannen zijn uitgewerkt in de 2e helft van 2021, extra geïnvesteerd. De suggesties vanuit maar de uitvoering zal voornamelijk in 2022 opstarde evaluatie armoede 2020 van burgers ten. Het daarvoor benodigde budget uit 2021 wordt en samenwerkingspartners worden op- daarom overgeheveld naar 2022, in totaal € 50.000 gepakt en waar mogelijk verwerkt tot voorstellen