Agendabundel

Bundel - Rekeningcommissie van 4 juli 2023 Agenda bijlagen Agenda Rekeningcommissie 4 juli 2023 1 Opening 20:30 uur 2 Jaarstukken 2022; Gemeenteblad 2023/56 20:30 - 21:30 uur Vrz. Rekeningcommissie Dhr. Peeters Dhr. Bosch (KSG) Raadsvoorstel 56 Jaarstukken 2022 (definitief).docx Raadsvoorstel 56 (bijlage) Jaarstukken 2022.pdf Totaal schriftelijke vragen met antwoorden op jaarstukken 2022 naar Griffie.xlsx 3 Harmonisatie uitvoeringsprocessen BsGW; Gemeenteblad 2023/59 21:30 - 22:30 uur Weth. Van Dijk Dhr. Akkermans Raadsvoorstel 59 Harmonisatie belastingen kwijtschelding diftar, rioolheffing overig, extra container, rioolheffing, externe vorderingen.docx Raadsvoorstel 59 (bijlage) Uitgaande brief.docx 4 Sluiting 22:30 uur

Agenda Rekeningcommissie Datum

04-07-2023

Tijd

20:30 - 22:30

Locatie

Raadzaal

Voorzitter

Dhr. J.H.J. Janssen

Toelichting

concept agenda presidium 20-6-2023 Voorafgaand Buza

1

Opening 20:30 uur

2

Jaarstukken 2022; Gemeenteblad 2023/56 20:30 - 21:30 uur Vrz. Rekeningcommissie Dhr. Peeters Dhr. Bosch (KSG)

4

Sluiting

Raadsvoorstel Collegeverg. d.d. : 12-06-2023 Registratiekenmerk : 202309940 Gemeentebladnr. : 2023/56 Afdeling opsteller : Financiën en control Naam opsteller : Marga van Mierlo-Meulenberg Bereikbaar onder : marga.van.mierlo@brunssum.nl Portefeuillehouder : Jaimy van Dijk Raadsvergadering d.d. : 11-07-2023 Uiterlijke datum : Uiterste datum 11-07-2023 Motivatie datum: De jaarstukken 2022 dienen uiterlijk 15 juli 2023 te worden ingediend bij de provincie. Aan de raad, 1.

Onderwerp Jaarstukken 2022 gemeente Brunssum (definitief)

2. a.

Uitgangssituatie (WAAROM?) Aanleiding Jaarlijks stelt de raad op voorstel van het college de jaarstukken van het voorgaande boekjaar vast. Dit dient uiterlijk voor 15 juli te gebeuren. De jaarstukken bestaan uit: o Het jaarverslag o De jaarrekening o De resultaatsbestemming

b.

Huidige situatie/probleemstelling Met de jaarstukken legt het college financieel en beleidsmatig verantwoording af aan de raad over het afgelopen begrotingsjaar.

3. a.

Gewenste situatie (WAT? Wat willen we bereiken? Financieel en beleidsmatig verantwoording afleggen aan de raad over het afgelopen begrotingsjaar en de bestemming van het rekeningresultaat vastleggen.

b.

Kaders o Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) o Begroting 2022 o Financiële verordening 2019

c.

Argumenten en overwegingen De jaarstukken 2022 voor accountantscontrole zijn gestuurd naar de raad. Bespreking in de rekeningcommissie vindt op 27 juni 2023 plaats. Belangrijkste wijzigingen t.o.v. vorige versie

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Enkele spelling- en grammaticale fouten; De inleiding is toegevoegd; De toelichting op taakveld overhead (XT-04) is toegevoegd; Als onderdeel 2 van de jaarrekening zijn de incidentele baten en lasten toegevoegd; Als onderdeel 7 van de jaarrekening is de complete SiSa bijlage toegevoegd; De bijlage 7 rechtmatigheidsverantwoording is aangepast;

7.

De belangrijkste verklaringen voor het positieve rekeningresultaat staan op pagina 13 van de jaarstukken weergegeven; 8. Bij de bedrijfsvoeringsparagraaf zijn de onderwerpen duurzaamheid, voortgang omgevingswet, integriteit en fraude opgenomen. 9. Er is een openbaarheidsparagraaf opgenomen (paragraaf 8) 10. Naar aanleiding van de accountantscontrole zijn de volgende zaken gewijzigd: De balans (onderdeel 4. van de jaarrekening) is gewijzigd ten opzichte van de vorige versie. Tevens is het rekeningresultaat gewijzigd. Het definitieve rekeningresultaat voor bestemming over 2022 bedraagt € 1.374.000 positief (in de vorige versie was dit € 1.718.000 positief). Na resultaatbestemming bedraagt het rekeningresultaat € 6.000. De volgende correcties hebben geleid tot de resultaatcorrectie voor bestemming van in totaal € 344.000. De voorgestelde bestemmingen bedragen in totaal € 1.368.000. Resultaat voor bestemming concept boekwerk (bedragen zijn afgerond op duizenden)

1.718.000

Positief resultaat

Aanpassing GREX GTD locatie Complex 320420 Rode Beek Afrekening Sociaal Domein SiSa F9 Extern advies warmtetransitie SiSa H8 Sportakkoord SiSa A16 Opvang ontheemden Oekraïne SiSa B2 Gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

-434.000 -26.000 92.000 -12.000 27.000 61.000 -43.000

Nadelig Nadelig Voordelig Nadelig Voordelig Voordelig Nadelig

SiSa H12 Lokale preventieakkoorden Totaal boekingen met resultaatimpact

-9.000 -344.000

Nadelig Nadelig

Nieuw resultaat voor resultaat bestemming 1.374.000 Positief resultaat Parkstad route (Leisure Lane), resultaatbestemming -389.000 Nadelig Energiearmoede gelden, resultaatbestemming -979.000 Nadelig Nieuw resultaat na bestemming 6.000 Positief resultaat Daarnaast is er een versie van de jaarrekening bij dit voorstel opgenomen waarin de wijzigingen t.o.v. van het concept zichtbaar zijn gemaakt. d.

Opties en keuze De raad bepaalt wat er met het rekeningresultaat voor- en na bestemming zal gebeuren.

Het college van burgemeester en wethouders,

Burgemeester

Secretaris

Raadsbesluit Gemeentebladnr. Afdeling Registratiekenmerk

: 2023/56 : Financiën en control : 202309940

De raad van de gemeente Brunssum gemeentebladnummer 2023/56; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 12-06-2023, afdeling Financiën en control ; Besluit: 1. De Jaarstukken 2022 vast te stellen. 2. Het positieve rekeningresultaat voor bestemming ter hoogte van € 1.374.000 te bestemmen voor Parkstad route (Leisure Lane) (€ -389.000) en Energiearmoede (€ -979.000). Het positieve rekeningresultaat na bestemming ter hoogte van € 6.000 (afgerond) toe te voegen aan de Algemene Reserve – vrij besteedbaar

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 11-07-2023

De Raad vernoemd,

Voorzitter

Griffier

GEMEENTE BRUNSSUM

JAARSTUKKEN 2022 Definitieve versie d.d. 12 juni 2023

1

2

INHOUD Voorwoord

6

Leeswijzer

7

JAARVERSLAG 2022

8

Inleiding

9

Algemeen financiële verslaggeving

12

Terugblik op de Programma’s

14

Programma 1 Bestuur en Burger

15

Taakveld: Bestuur (XT-01) Taakveld: Burgerzaken (XT -02)

PROGRAMMA 2 VEILIGHEID Taakveld: Crisisbeheersing en brandweer (XT -11) Taakveld: Openbare orde en veiligheid (XT-12)

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN Taakveld: Inkomensregelingen (XT -63) Taakveld: Begeleide participatie (XT -64) Taakveld: Arbeidsparticipatie (XT -65) Taakveld: Maatwerkvoorzieningen (Wmo) (XT -66) Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18+ (XT -671) Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18 - (XT-672) Taakveld: Geëscaleerde zorg 18+ (XT -681) Taakveld: Geëscaleerde zorg 18 - (XT-682)

PROGRAMMA 4 VOLKSGEZONDHEID Taakveld: Volksgezondheid (XT -71)

PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN EDUCATIE Taakveld: Openbaar basisonderwijs (XT -41) Taakveld: Onderwijshuisvesting (XT -42) Taakveld: Onderwijsbeleid en leerlingzaken (XT -43)

PROGRAMMA 6 WIJKGER. WERKEN, INTEGR., PARTICIP.

15 20

23 23 26

31 32 35 38 39 42 45 49 51

52 53

57 57 58 61

66

Taakveld: Samenkracht en burgerparticipatie (XT -61) Taakveld: Wijkteams (XT -62)

66 71

PROGRAMMA 7 VERKEER,VERVOER EN WATERSTAAT

74

Taakveld: Verkeer en vervoer (XT -21) Taakveld: Parkeren (XT-22)

74 78

PROGRAMMA 8 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

79

Taakveld: Sportbeleid en -activering (XT-51) Taakveld: Sportaccommodaties (XT -52) Taakveld: Cultuurpresentatie, prod.partic. (XT -53) Taakveld: Media (XT -56) Taakveld: Openbaar groen en recreatie (XT -57)

79 81 85 88 89

PROGRAMMA 9 MILIEU Taakveld: Riolering (XT -72) Taakveld: Afval (XT -73) Taakveld: Milieubehe er (XT-74) Taakveld: Begraafplaats (XT -75)

93 93 96 97 104

PROGRAMMA 10 ECONOMIE EN TOERISME

106

Taakveld: Economische ontwikkeling (XT -31)

106

3

Taakveld: Fysieke bedrijfsinfrastructuur (XT -32) Taakveld: Bedrijfsloket en -regelingen (XT-33) Taakveld: Economische promotie (XT -34)

108 110 112

PROGRAMMA 11 VOLKSHUISVESTING EN RO

114

Taakveld: Ruimtelijke ordening (XT -81) Taakveld: Grondexpl.(niet -bedr.terreinen) (XT -82) Taakveld: Wonen en bouwen (XT -83)

114 118 123

PROGRAMMA 12 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN

128

Taakveld: Mutaties reserves (XT -010) Taakveld: Beheer overige gebouwen en gronden (XT -03) Taakveld: Overhead (XT -04) Taakveld: Treasury (XT -05) Taakveld: OZB woningen (XT -061) Taakveld: OZB niet-woningen (XT-062) Taakveld: Belastingen overig (XT -064) Taakveld: Algemene uitkering gemeentefonds (XT -07) Taakveld: Overige baten en lasten (XT -08) Taakveld: Vennootschapsbelasting (XT -09)

128 129 131 138 139 140 140 141 142 144

Paragraaf 1 Lokale Heffingen

146

Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

154

paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

161

Paragraaf 4 Financiering

171

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

175

Paragraaf 6 Verbonden Partijen

180

PARAGRAAF 7 GRONDBELEID

211

Paragraaf 8 Openbaarheidsparagraaf

218

JAARREKENING 2022

219

1. Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

220

2. Overzicht incidentele baten en lasten

222

3. Structurele onttrekkingen en stortingen in reserves

226

4. Balans en toelichting

227

5. Gebeurtenissen na balansdatum

254

6. Wet Normering Topinkomens (WNT) verantwoording 2022

255

7. Sisa-bijlage 2022

257

bijlage 1 Overzicht restantkredieten

271

Bijlage 2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld

272

Financiële afwijkingen per taakveld Financiële afwijkingen per programma

272 274

Bijlage 3 Subsidieregister

275

Bijlage 4 Overzicht wettelijke indicatoren Kerngegevens

279

Bijlage 5 Kerngegevens per 1 januari

282

Bijlage 6 Overzicht coronagelden 2022

283

Bijlage 7 rechtmatigheidsverantwoording

284

4

Bijlage 8 Overzicht gebruikte afkortingen

285

5

VOORWOORD Geachte raadsleden, Bij deze bieden wij u de jaarstukken 2022 aan. Hierin leggen wij verantwoording af over de uitvoering van het door de raad vastgestelde beleid dat is vastgelegd in de programmabegroting 2022 en is bijgesteld bij de 1e en 2e bestuursrapportage 2022. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De jaarrekening is gecontroleerd door de accountant. In het jaarverslag is de programmaverantwoording (12 programma’s) opgenomen. Over elk voorgenomen resultaat uit de begroting wordt in de programmaverantwoording verantwoording afgelegd. In de jaarstukken kijken we vooral terug. Het (financieel) resultaat heeft echter ook betekenis voor de toekomst.

Brunssum, 12 juni 2023. Burgemeester en wethouders van Brunssum

6

LEESWIJZER

De jaarstukken bestaan uit het Jaarverslag en de Jaarrekening alsmede een aantal bijlagen. Het Jaarverslag is ingedeeld in een aantal onderdelen. Inleiding Hierin leest u de algemene inleiding. Algemene financiële verslaglegging U treft hier de financiële verslaglegging op hoofdlijnen aan en het algemene beeld over de vermogenspositie c.q. de Reserves en Voorzieningen. Duiding van positieve/negatieve getallen Wat betreft de duiding van de + en de – in de jaarstukken. Er wordt geredeneerd vanuit kosten. Daarom is een – een voordeel voor de gemeente en een + een nadeel. Terugblik op de programma’s Dit hoofdstuk bevat de programmaverantwoording. Deze is als volgt opgebouwd: - Per programma een algemene inhoudelijke terugblik en verantwoording over het uitgevoerd beleid; - Binnen een programma per taakveld een terugblik en verantwoording voor elk resultaat dat we wilden gaan realiseren in 2022; - Een verklaring van de belangrijkste financiële afwijkingen per taakveld (afwijkingenrapportage); In de optellingen kunnen afrondingsverschillen voorkomen vanwege verslaglegging in duizendtallen. Paragrafen De in het BBV voorgeschreven verplichte paragrafen zijn hierin opgenomen. De analyse en verantwoording van de salarissen gebeurt op concernniveau in de paragraaf Bedrijfsvoering en niet in de terugblik op de programma’s.

Jaarrekening 2022 In het onderdeel Jaarrekening treft u de volgens het BBV verplichte onderdelen aan, die ook aan goedkeuring van de accountant onderhevig zijn. Meer specifiek gaat het om de Balans, het overzicht van Baten en Lasten en de SiSa-bijlage. Bijlagen In de bijlagen treft u nog een aantal overzichten aan waaronder het Subsidieregister 2022, Kerngegevens van Brunssum en een afkortingenlijst.

7

JAARVERSLAG 2022

8

INLEIDING In dit Jaarverslag kijken we terug op het begrotingsjaar 2022. Het was een bijzonder jaar. Een jaar dat fungeerde als scharnier, waarbij de deur werd opengezet naar een nieuw tijdperk, met nieuwe uitdagingen en nieuwe kansen. Zo was 2022 het eerste post-corona jaar. Een jaar waarin Nederland weer openging en inwoners en ondernemers weer de ruimte en vrijheid kregen om leven en werken in Nederland te vieren en te ondernemen op een wijze die past bij onze geschiedenis, bij onze cultuur en bij onze ambities. Tegelijkertijd dienden zich vorig jaar nieuwe crises aan. Het beginpunt hiervan werd gemarkeerd door de brute inval in Oekraïne in februari 2022. De gevolgen hiervan waren onvoorzien, ongekend en ook direct merkbaar, in de wereld, in Nederland, maar ook in ons Brunssum. Zorgen over onze eigen veiligheid gingen gepaard met de zorg voor vluchtelingen uit Oekraïne. Tegelijkertijd volgde op de sociaal-economische dreun van de coronajaren de klap van exploderende energieprijzen en daarmee (be)dreigende energiearmoede voor velen. In dit turbulente tijdsgewricht trad in de zomer van 2022 ons nieuwe college aan. Een ambitieus college dat bij het aantreden een nieuwe manier van werken introduceerde. Hierbij staat het principe van 'Samen voor Brunssum' centraal. 'Samen' staat voor: een constructief bestuurlijk-ambtelijke samenwerking.

Een goede relatie met onze samenwerkingspartners. Maar bovenal: een verankering van burgerparticipatie in de nieuwe manier van werken. In 2022 is het nieuwe college voortvarend aan de slag gegaan om aan de hand van dit nieuwe werken de bestuurlijke ambities te realiseren. Delen van ons coalitieakkoord zijn afgerond en veel is in de steigers gezet en uitgerold in de kaders zoals geschetst in de Programmabegroting 2023 en het Uitvoeringsprogramma van ons coalitieakkoord. Voorbeelden van de nieuwe aanpak in uitvoering is de georganiseerde burgerparticipatie rondom projecten als het OV Overstapstation, het Lindeplein en de voormalige GTD-locatie. Er is een start gemaakt met gebiedsgerichte projecten, zoals het Schutterspark en de Oostflank. De herstructurering van het nieuwe centrum van Brunssum heeft in 2022 meer concrete vorm gekregen waarmee we vanaf 2023 tot uitvoering in fases kunnen overgaan. Daarvoor hebben we ruim €3 miljoen vrijgemaakt vanuit de jaarcijfers 2022. We gaven in 2022 ook een impuls aan het sociaal weefsel dat Brunssum al generaties lang tot zo'n fijne woon- en leefgemeenschap maakt. We kozen ook voor investeren in behoud en versterking van het wijkgericht werken. En we helpen verenigingen, zo cruciaal voor de sociale verbindingen in onze wijken en buurten, door initiatieven als het onlangs gesloten Muziekakkoord Crescendo.

Extra aandacht was er voor de groepen inwoners waarop de corona een relatieve grote impact heeft gehad. Het Programma Kom op de Kerst werd opgezet om eenzaamheid te bestrijden. Ook gaven we uitvoering, samen met maatschappelijke partners, aan projecten en programma's die zijn gericht op het scheppen van gelijke kansen voor kinderen, in het onderwijs en daarbuiten, zoals de Gelijke Kansen Alliantie en herstelprogramma Nationaal Programma Onderwijs. Ook vanuit het cultuurbeleid kwam een impuls voor versterking van het lokale sociaal weefsel. Uitgangspunt van dit beleid is dat cultuur een belangrijke sociale functie vervult en dat investeren in cultuur betekent dat je tevens investeert in het welbevinden en de sociale cohesie binnen de lokale gemeenschap. Op cultureel gebied was 2022 ook een bijzonder jaar omdat het nieuwe, overkapte, openluchttheater een eerste volledig, drukbezocht, seizoen kende, met een gevarieerd programma-aanbod.

9

In ons coalitieakkoord 2022-2026 schrijven we dat dit college ambitieus maar realistisch is. We leggen het accent op uitvoering, zodat we afgerekend kunnen en mogen worden op duidelijke, aansprekende resultaten. Tegelijkertijd stellen we vast dat die uitvoering in toenemende mate onder grote druk staat. Taken van het Rijk en verwachtingen van onze omgeving leiden ertoe dat er steeds meer op het bordje van de lokale overheid komt te liggen. Dat leidt tot een extra belasting van ons ambtelijk apparaat. Dit was al merkbaar in 2022 en zal in 2023, als er meer ambities daadwerkelijk in uitvoering komen, alleen maar meer dreigen te gaan knellen. Dit vraagt om het vinden en behouden van een goede balans tussen de vraag aan ambtelijke inzet en de uitvoeringskosten die met deze inzet gepaard gaan. Uit de Jaarstukken die voor u liggen, blijkt dat de gemeente Brunssum de zaken financieel op orde heeft. We liggen op koers om een toekomstbestendig Brunssum verder vorm en inhoud te geven, zowel in ruimtelijk-economisch als in sociaal-maatschappelijk opzicht. In de diverse programma's in deze jaarstukken geven we een nadere toelichting op de geboekte resultaten. 2022 is daarmee een jaar waarin dit college een brede en stevige basis heeft gelegd voor de toekomst.

Een basis van waaruit wij de lijnen van ons programma uitzetten, gedragen door onze ambities om de grote maatschappelijke opgaven aan te pakken in een goed samenspel tussen inwoners, partners, ambtenaren en politiek. Want we doen het 'Samen voor Brunssum'.

10

Financieel

Prog.

Ingevolge artikel 3 lid 3 van de financiële verordening wordt hieronder het verloop van de begrotingscijfers weergegeven. Omschrijving

UITGAVEN 1 Bestuur en ondersteuning 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Educatie en Gezondheid 6 Wijkger. werken, integr., partic 7 Verkeer,vervoer en waterstaat 8 Sport, cultuur en receatie 9 Mileu 10 Economie en toerisme 11 Volkshuisvesting en RO 12 Algemene middelen Totaal uitgaven INKOMSTEN 1 Bestuur en ondersteuning 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Educatie en Gezondheid 6 Wijkger. werken, integr., partic 7 Verkeer,vervoer en waterstaat 8 Sport, cultuur en receatie 9 Mileu 10 Economie en toerisme 11 Volkshuisvesting en RO 12 Algemene middelen Totaal inkomsten Saldo uitgaven / inkomsten

Oorspronke lijke begroting 2022

wijziging 1 Emmapark

wijziging 2 1e Berap

3.383.291 2.877.640 50.633.131 1.262.644 4.376.137 3.625.478 3.782.762 7.472.120 7.073.915 878.960 14.833.134 18.820.816 119.020.028

0

-249.216 -18.876 -12.386.349 0 -2.305.675 -40.977 -145.117 -708.128 -7.953.397 -552.007 -12.954.531 -81.705.754

wijziging 3 MPG

wijziging 4 2e Berap

wijziging 5 nota R & V

Bijgestelde raming

107.055 147.000 2.015.005 5.000 182.766 367.500 376.933 262.321 660.035 0 303.600 240.689

0 0 0 0 0 0 0 0 0 27.315 -1.356.404 0

120.000 60.000 1.606.636 -5.000 0 -38.000 -17.650 -317.222 502.642 -50.000 1.327.778 2.676.183

UITGAVEN 3.610.346 3.084.640 54.254.772 1.262.644 4.558.903 3.954.978 4.142.045 7.417.219 8.236.592 856.275 15.108.108 67.045 21.804.733

4.667.904

-1.329.089

5.865.367

67.045

0 0 547.267 -20.000 -84.513 0 0 0 -455.028 0 -98.600 -4.557.030

-20.000 0 129.158 0 0 0 -618.698 0 -429.399 0 -1.442.778 -3.483.650

INKOMSTEN -269.216 -18.876 -11.709.924 -20.000 -2.390.188 -40.977 -763.815 -708.128 -8.837.824 -579.322 -13.139.505 -67.045 -89.813.479

-5.865.367

-67.045

-128.291.255

0

0

0

-119.020.028

0

-4.667.904

0 0 0 0 0 0 0 0 0 -27.315 1.356.404 0 0 1.329.089

0

0

0

0

128.291.255

Begroting(swijzigingen) met datum raadsbesluit: Oorspronkelijke begroting inclusief amendementen Raadsbesluit 2021/88 dd 2 november 2021 1e begrotingswijziging 2022 Point of Interest (POI) Emmapark Raadsbesluit 2022/44 dd 31 mei 2022 2e begrotingswijziging 2022 1e Bestuursrapportage 2022 Raadsbesluit 2022/54 dd 12 juli 2022 3e begrotingswijziging 2022 MPG Grondbedrijf Raadsbesluit 2022/102 dd 29 november 2022 4e begrotingswijziging 2022 2e Bestuursrapportage 2022 Raadsbesluit 2022/81 dd 27 september 2022 5e begrotingswijziging 2022 Nota Reserves en Voorzieningen 2022 Raadsbesluit 2022/80 dd20 december 2022

11

ALGEMEEN FINANCIËLE VERSLAGGEVING 1. FINANCIEEL RESULTAAT EN ANALYSE Resultaat Het financieel resultaat over 2022 is € 1.374.000,- positief. In 2021 was het financieel resultaat € 4.365.000,- positief. Resultaat analyse Het rekeningresultaat 2022 werd in belangrijke mate beïnvloed door de hogere uitgaven voor jeugd. Deze werden echter grotendeels gedekt doordat het vrijvallen van de reserve jeugd. Verder is er een nadeel op de grondexploitatie door verliesneming op het project Doorsteek en GTD en door actualisering van het ontwikkelprogramma project Hofplan. Ook zijn o.a. vanwege de invloeden van corona een aantal budgetten niet helemaal benut. Verder konden de laatste wijzigingen van de algemene uitkering niet meer in de begroting worden verwerkt. Voorgesteld 2022 Het rekeningresultaat wordt voor € 1.368.000,- positief beïnvloed door zaken die in 2022 niet volledig zijn afgerond, of gelden waarvan besteding in het jaar 2023 en verder is voorzien. De daarvoor benodigde voorstellen tot resultaatbestemming worden hieronder verder toegelicht. Onderwerp Leisure Lane Energiearmoede gelden Totaal

Toelichting Niet gebruikt budget, voorgestelde resultaatbestemming. In 2022 via algemene uitkering ontvangen gelden, te besteden in 2023.

Bedrag € 389.000 € 979.000 € 1.368.000

Het resultaat 2022 voor resultaatbestemming bedraagt € 1.374.000,- na bovenstaande voorgestelde resultaatbestemmingen bedraagt het resultaat €6.000, positief. Voorgesteld wordt om dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserves. 2. BELANGRIJKSTE AFWIJKINGEN TEN OPZICHTE VAN DE BIJGESTELDE BEGROTING Omschrijving (- = voordeel, + = nadeel) Extra storting wachtgeld Crisisbeheersing (opvang Oekraïners) Vrijval project Leisure Lane Lagere uitgaven Wijkteams Lagere sociale uitkeringen Minder uitgaven sociale werkvoorziening Hogere uitgaven Jeugdhulp Grondexplotatie: verliesneming en gewijzigd projectplan Reserves: vrijval reserve jeugd, diverse dotaties en onttrekkingen Algemene uitkering mutaties laatste circulaires nog niet begroot Stelposten begroot maar niet ingezet

taakveld bedrag x €1 miljoen XT-01 € 0,3 XT-11 € -1,3 XT-57 € -0,4 XT-62 € -0,4 XT-63 € -0,4 XT-64 € -0,4 XT-672 € 1,3 XT-82 € 3,7 XT-010 € -0,5 XT-07 € -2,7 XT-08 € 0,5

Overige kleine afwijkingen taakvelden (toelichting bij de taakvelden) Totaal

div.

€ -1,1 € -1,4

12

3. RESERVES EN VOORZ IENINGEN

Per 31-12-2022 is de vermogenspositie van de gemeente als volgt weer te geven (bedrag x € 1.000):

Omschrijving Algemene Reserve Bestemmingsreserves Reserve ter dekking van kapitaallasten Voorzieningen voorzieningen negatief onder activa Voorziening Dubieuze Debiteuren Algemeen Voorziening Dubieuze Debiteuren Belastingen Voorziening oninbare Verhaalsdebiteuren soza Voorziening toekomstige verliezen GREX Totaal

Vreemd vermogen Eigen vermogen 24.753 17.641 10.998 3.885 45 47 1.301 10.456 15.734

53.392

Eigen vermogen en voorzieningen bij elkaar bedragen per 31-12-2022 totaal € 69.126 (afgerond bedrag). Voor een meer gedetailleerd overzicht van de reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de balans en de toelichting daarop.

13

TERUGBLIK OP DE PROGRAMMA’S

14

PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGER TERUGBLIK Brunssum is een zelfstandige gemeente. Brunssum is financieel gezond en dat willen we graag zo houden. Als gemeentebestuur zijn we in 2022 herkenbaar, nabij en aanspreekbaar geweest voor de lokale gemeenschap. Verder is er in 2022 intensief samengewerkt in de regio, waarbij de primaire focus in Parkstad lag. Zo is er in Parkstadverband samengewerkt op de thema’s Wonen en Herstructurering, Economie en Toerisme, Ruimte en Mobiliteit, Duurzaamheid en Sociaaleconomische structuurversterking. Middels een ‘continu-ontwikkel-aanpak’ hebben we in 2022 ingezet op optimale dienstverlening voor onze burgers en ondernemers. Burgers, bedrijven en verenigingen prevaleren steeds vaker het digitale kanaal om zaken te doen met de gemeente. Uiteraard zijn de conventionele kanalen (telefonie, balie) beschikbaar gebleven in 2022. We zijn actief met hen de dialoog aangegaan en zijn transparant geweest in onze besluitvorming. Burgerbetrokkenheid stond ook in 2022 hoog in het vaandel. Inwoners en organisaties werden actief uitgenodigd om mee te denken en initiatief te nemen. In 2022 is verder ingezet op het - waar nodig - verbeteren van interne verhoudingen en ambtelijk-bestuurlijke samenwerking. De uitvoeringsagenda en jaarlijkse outputagenda fungeerden als lei- draad bij het realiseren van voorgenomen (beleids)ambities.

Taakveld: Bestuur (XT-01) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De raad geeft actief richting aan beleidsonderwerpen en –ontwikkelingen, dient daartoe initiatiefvoorstellen in, maakt politieke keuzes en stelt prioriteiten. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 Inzicht krijgen in de (vroegtijdige) betrok- Door middel van goede schriftelijke informatievoorziekenheid van de raad bij beleidsprocessen. ning en vele informatie-momenten (informatie- en discussieavonden) is de raad in 2022 vroegtijdig bij beleidsontwikkelingen betrokken. 1.2 Raadsleden verzoeken actief deel te neRaadsleden hebben in 2022 actief deelgenomen aan inmen aan info avonden en raadswerkgroe- formatieavonden en werkgroepen. Zo zijn in 2022 de pen. werkgroep bouwcontingenten, actualisatie accommodatiebeleid en hondenbelasting actief geweest en hebben zij middels deze werkgroepen sturing kunnen geven. Tot slot zijn vanuit de werkgroep ‘Verbinden’ initiatieven wederom ontplooid om de raad meer in positie te brengen.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 De raad houdt controle op uitvoering door het college, heeft zicht op de effecten van gemeentelijk beleid, wordt vroegtijdig betrokken en stuurt zo nodig bij op basis van actieve beleidsevaluatie. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan

Terugblik

15

2.1 De raad wordt vroegtijdig betrokken bij be- Er werd ook in 2022 actief gebruik gemaakt van de inforlangrijke beleidsprocessen. matiemomenten om de raad mee te nemen in ontwikkelingen en beleidsprocessen. Aan de hand van de nieuwe nota Actieve en Passieve informatieverstrekking is ook in 2022 beoogd meer richting te geven aan (en afspraken te maken voor) het uitvoeren van die informatieplicht. 2.2 Raadsleden hebben inzicht in de toepassing van formele raadsinstrumenten en daarmee in de workload van het college van B en W en de ambtelijke organisatie.

Raadsleden hebben inzicht in raadsinstrumenten en zijn zich bewust van het feit dat het benutten van enkele van deze instrumenten ook werk voor het college en de ambtelijke organisatie met zich meebrengen. Daarnaast hebben ze middels de outputkalender en het uitvoeringsprogramma ook een overzicht van op de planning staande besluiten.

2.3 Openbare collegebesluiten zijn zodanig ge- Het nieuwe BBV-format omvat een duidelijke structuur redigeerd, dat een raadslid eruit kan opma- om te komen tot voldragen college- en raadsvoorstellen, ken met welk beleidsveld het besluit te een (voor zover van toepassing) integrale afweging en maken heeft en wat het besluit concreet weloverwogen besluiten. De logische opzet van het forinhoudt. mat (beantwoording waarom-, wat- en hoe-vragen) dwingt ambtelijke organisatie en bestuur om de voorstellen resp. besluitvorming goed aan te laten sluiten bij de rolverdeling tussen raad en college.

2.4 De raad ontvangt aan het begin van elk In 2022 is geprobeerd op een effectievere manier een jaar een beleidsagenda, zodat inzichtelijk is vervolg te geven aan de invulling en uitwerking van de welke beleidsdocumenten (naar verwach- outputkalender door het college en het ambtelijk appating) ter besluitvorming aan college en raat, waarbij deze zo veel als mogelijk geactualiseerd is. raad worden voorgelegd en op welke datum.

Doel: Wat wilden we bereiken 3 De raad weet wat er speelt in de samenleving en bij de achterban, koppelt dit terug in de politieke arena en legt publieke verantwoording af.

16

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 3.1 De raad ontvangt een voorstel over het in- De denktank heeft gestalte gekregen rondom de thema’s stellen van een denktank voor het (on)ge- ‘duurzaamheid’ en ‘jeugdzorg’. Daar zijn uitvoerders, bevraagd adviseren van ons gemeentebeleidsmakers, burgers en belangengroepen op voet van stuur. gelijkwaardigheid de dialoog met elkaar aangegaan over thema’s en inhoud, die tot beter beleid, verbetervoorstellen voor de uitvoeringspraktijk of innovatieve ideeën voor de toekomst kunnen leiden. Het voorstel van een algemene denktank is in de werkgroep verbinden aan de orde geweest. Daarbij zijn er verschillende pogingen gedaan om deze te bemensen. Dit is helaas mislukt, waardoor het instellen van een algemene denktank is losgelaten. 3.2 De raad ontvangt een voorstel over het in- Het ombudswerk in de zin van ‘burgers voor burgers’ is stellen van een laagdrempelige ombuds- niet tot stand gekomen als autonoom initiatief, omdat functie voor advies en ondersteuning aan uiteindelijk door allerlei persoonlijke oorzaken mensen burgers. Na positieve besluitvorming door afhaakten. Ombudswerk heeft wel plaatsgevonden door de raad zet het college de (formeel) beno- vrijwilligers van bijvoorbeeld het CMWW, in de zin van digde stappen, zodat deze voorziening in bezoeken aan ouderen boven de 80, ouderenadviseurs de loop van 2022 operationeel is.

vanuit de KBO, activiteiten vanuit de lokale FNV en dergelijke activiteiten. Doel: Wat wilden we bereiken 4 Open, integer en vakbekwaam handelen van de gemeente/ het gemeentebestuur. Raad en college van B en W werken in de praktijk constructief samen in het belang van de burgers van Brunssum. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 4.1 Uitvoering van het actieplan van de raads- De raadswerkgroep verbinden heeft de afgelopen periwerkgroep 'verbinden' en initiatieven van ode op verschillende wijzen bijgedragen aan de samende commissie integriteit dragen bij aan werking tussen de raad en ambtelijke organisatie energoede bestuurlijke verhoudingen en een zijds en het bestuur en burgers anderzijds. Daarbij wordt goede samenwerking tussen raad, college met name ingezet op burger- en overheidsparticipatie, van B en W en de ambtelijke organisatie/ maar zijn er ook initiatieven geweest op het gebied van griffie. De raadswerkgroep koppelt perio- een kinderburgemeester en kindergemeenteraad. De diek terug over de voortgang en resultaten commissie integriteit heeft middels een heidag een gezavan het actieplan aan de voltallige raad. menlijke bijeenkomst ter bevordering van integriteit georganiseerd. Daarnaast is zij gericht bezig geweest met het actualiseren van de gedragscodes van de raad en het college.

4.2 Deskundigheid/professionaliteit borgen en Een aantal collegeleden hebben in 2022 gebruik gemaakt specifieke vakkennis actualiseren binnen van de mogelijkheid individueel opleidingen en traininhet college van B&W. Dit middels het vol- gen te volgen voor professionele en persoonlijke ontwikgen van opleiding, bijscholing en gebruik keling. maken van externe advisering/coaching. Doel: Wat wilden we bereiken 5 Effectieve samenwerking in Parkstad Limburg en meer grip op gemeenschappelijke regelingen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan

Terugblik

17

5.1 Het in 2019 vastgestelde implementatie- In 2022 is een concept jaaragenda en stappenplan opgeplan t.b.v. voortzetting van de regionale steld. De sporen/stappen die daarin zijn aangegeven aanpak van verbonden partijen wordt in hebben in de loop van 2022 vervolg gekregen. Het adop2022 verder uitgerold en er wordt een tiemodel, de harmonisatie van de P&C-cyclus en de inforcompacte ontwikkelagenda opgesteld matievoorziening aan de raad is verder uitgerold. Steeds (doel, resultaat en planning). Een regionaal meer gemeenten hebben zich aangesloten bij de werkafgestemde sturing op gewenste resulta- wijze. ten en kosten moet (op termijn) leiden tot In 2022 is begonnen met de implementatie van de wijzischaalvoordelen en minder uitgaven aan gingen uit de Wet gemeenschappelijke regelingen. Deze verbonden partijen. implementatie vormde tevens een katalysator ten aanzien van Samen Grip Op Verbonden Partijen (SGOVP). 5.2 Met de herziening van de Gemeenschap- De GR Stadsregio Parkstad Limburg is laatstelijk gewijzigd pelijke Regeling Stadsregio Parkstad Lim- op 1 mei 2021. Inmiddels wordt ambtelijk gewerkt aan burg, waartoe in 2021 door alle gemeente- de implementatie van de wijziging van de Wgr (1 juli raden van Parkstad is besloten, versterken 2022).

De bestuurscommissies Duurzaamheid en Sociaalwe onze bestuurs- en uitvoeringskracht, in economische structuurversterking zijn ingesteld en hebhet bijzonder door een intensivering van ben hun werkzaamheden opgepakt en besluiten genode samenwerking op de terreinen sociaal- men. Het Dagelijks Bestuur heeft het thema grensovereconomische structuurversterking, grens- schrijdende samenwerking op zich genomen. overschrijdende samenwerking en duurzaamheid.

18

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Bestuur (XT-01) exploitatie (x € 1.000)

010000 - Salarissen Bestuur 010001 - Burgemeester & Wethouders 010002 - Raad 010003 - Raadsvergaderingen 010005 - Denktank & Ombudsman 010010 - Rekenkamer en externe accountant 010030 - Raadsgriffie 010040 - GR Parkstad 310007 - Bijdrage IBA TOTAAL LASTEN 010000 - Salarissen Bestuur 010001 - Burgemeester & Wethouders 010002 - Raad 010003 - Raadsvergaderingen 010005 - Denktank & Ombudsman 010010 - Rekenkamer en externe accountant 010030 - Raadsgriffie 010040 - GR Parkstad 310007 - Bijdrage IBA TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Realisatie 2022

Realisatie Begroting

921 428 42 10 67 302 527 33 2.329

1.214 434 46 0 50 309 526 33 2.612

293 7 4 -10 -18 7 0 0 282

-3

-3

-1

-3 2.327

-3 2.609

-1 282

TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 010001 – Burgemeester en Wethouders

Toelichting belangrijkste afwijkingen Het is verplicht om de wachtgelden over de periode 2023 t/m 2025 te storten in de daarvoor bestemde voorziening wachtgelden College. De stand van de voorziening wachtgelden College bedroeg nog € 53.708. Om de voorziening toereikend te maken en aan de verplichte wachtgelden te kunnen voldoen is er in 2022 een bedrag gestort van € 280.051. Deze toevoeging aan de voorziening veroorzaakt het negatieve verschil op dit product. 010010 – Rekenkamer en externe accoun- De lagere uitgaven Rekenkamer hebben vooral te maken met tant de gerealiseerde geringe kosten bij de Rekenkamercommissie. Dit is mede het gevolg van het verkiezingsjaar en de onderbreking van de werkzaamheden van de rekenkamercommissie dientengevolge. Dit budget kan niet bijgesteld worden c.q. dient gehandhaafd te blijven, omdat hiermee de onafhankelijkheid van de Rekenkamercommissie gewaarborgd wordt.

19

Taakveld: Burgerzaken (XT -02) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De dienstverlening is klantgericht en redenerend vanuit de vraagwijze van de klant, met inachtneming van de geldende uitvoeringsregels en een efficiënte bedrijfsvoering. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 Het vastleggen van persoonsgegevens Kerntaak van team Klantcontacten (onderdeel Burgerza(brongegevens) van inwoners van Neder- ken) is bronhouder van de BRP voor andere (overland (ingezetenen), meer in het bijzonder heids)instanties en zorgdragen voor een correcte regide gemeente Brunssum en van personen stratie en tijdige verwerking van persoonsgegevens. Een die Nederland hebben verlaten, het verafgeleide taak is het garanderen van de veiligheid en strekken van gegevens, reisdocumenten en leefbaarheid van de gemeente. Tevens houdt Burgerzarijbewijzen (alles op basis van maximale ken zich bezig met het in behandeling nemen van aanvrakostendekkendheid). gen voor, onder andere, identiteitsdocumenten en rijbewijzen. In dit proces staat de burger altijd centraal. Er is veel aandacht voor verdere digitalisering in relatie tot klantgerichtheid, fraudebewustzijn en werkprocessen.

1.2 Het verrichten van activiteiten die te ma- Deze taken zijn ondergebracht bij team Klantcontacten ken hebben met geboorte, huwelijk, gere- (onderdeel Burgerlijke Stand). Er is een lichte daling te gistreerd partnerschap, echtscheidingen en zien in het aantal geboortes en overlijdens t.o.v. 2021. overlijden. Door wetswijzigingen veranderen processen, o.a. op het gebied van erkenning en gezag. Nieuwe regels worden direct geïmplementeerd. Ook zijn 3 nieuwe Babsen aangenomen, en is aandacht besteed aan uitvoering van het huwelijksbeleid. Brunssum kan zo zich nog meer als trouwgemeente profileren. 1.3 Van alle aan de gemeente gestelde vragen De formatie van het KCC is in 2022 op orde gebracht. wordt 80% eenduidig, direct en centraal Verdere doorontwikkeling is daarmee mogelijk geworbeantwoord. den. Doel is om zoveel mogelijk klantcontacten door het KCC af te laten handelen. 1.4 Het binnen de wettelijke kaders en proce- In 2022 zijn er 74 personen Nederlander geworden door dures verlenen van de Nederlandse natio- naturalisatie of optie. Dit is een stijging ten opzichte van naliteit aan vreemdelingen die daarom vra- voorgaande jaren (2021:48 en 2020:40). Een verklaring gen. daarvoor is enerzijds dat naturalisaties niet planbaar zijn en er toevallig meer aanvragen zijn geweest dan in voorgaande jaren.

Anderzijds zijn veel vluchtelingen uit Syrië inmiddels 3 jaar in Nederland, waardoor ze voor deze versnelde naturalisatie in aanmerking komen. Ook bereiken vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië inmiddels de leeftijd van 65 jaar. Vanaf dat moment kunnen ze in plaats van naturalisatie aan te vragen, kiezen voor een eenvoudigere manier voor verkrijging van het Nederlanderschap, namelijk door middel van opteren. Dat is laagdrempeliger, maar valt ook onder dit product. We weten dat er in 2022 meer opties zijn geweest dan voorheen, hetgeen de meer inkomsten voor een deel verklaart. Tevens zijn er meer inkomsten omdat een groep oudere

20

vluchtelingen door de 2e en 3e generatie worden aangespoord om ook Nederlander te worden en dus naturalisatie aanvragen. 1.5 Het zorgdragen van een ordentelijk verloop De afgelopen jaren hebben jaarlijks verkiezingen plaatsvan het verkiezingsproces. gevonden. De Gemeenteraadsverkiezingen van 2022 stonden in het teken van de toen geldende coronaregels. Zo kon er op drie dagen worden gestemd (‘early voting’) en waren veel extra maatregelen nodig om alles veilig en hygiënisch te laten verlopen. Dit heeft veel extra capaciteit en inspanning gevergd van het team Klantcontacten (onderdeel Burgerzaken). De Verkiezingen zijn goed verlopen, de resultaten konden tijdig bekend worden gemaakt en een hertelling was niet noodzakelijk.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

Burgerzaken (XT-02) exploitatie (x € 1.000) 020000 - Salarislasten Burgerzaken 020001 - Basis Registratie Personen 020002 - Burgerlijke Stand 020003 - Baliewerkzaamheden 020004 - Klanten Contact Centrum 020020 - Naturalisaties 020030 - Verkiezingen TOTAAL LASTEN 020000 - Salarislasten Burgerzaken 020001 - Basis Registratie Personen 020002 - Burgerlijke Stand 020003 - Baliewerkzaamheden 020004 - Klanten Contact Centrum 020020 - Naturalisaties 020030 - Verkiezingen TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022 1.001 139 5 1 4 18 113 1.281

Realisatie Realisatie 2022 Begroting 1.001 0 123 -16 8 3 0 -1 4 0 30 12 109 -4 1.275 -6

-200 -33

-280 -44

-80 -10

-33

-42

-9

-266 1.015

-365 910

-99 -105

21

TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 020001 – Basis Registratie Personen

Toelichting belangrijkste afwijkingen Doordat tijdens corona minder is gereisd, zijn toen minder reisdocumenten aangevraagd. Nadat de coronamaatregelen zijn geëindigd, is een inhaalslag gemaakt waardoor er meer aanvragen gedaan zijn voor reisdocumenten. De toename van deze legesinkomsten zorgen hierdoor voor een positief verschil van € 80.000 op dit product.

22

PROGRAMMA 2 VEILIGHEID TERUGBLIK Vanuit onze zorg voor een leefbare omgeving waarin mensen zich veilig voelen hebben we in 2022 (o.a. in SVBBL-verband, in Parkstad, in de Veiligheidsregio en met partners als politie, OM, brandweer, zorgpartijen en het RIEC), ingezet op een reeks aan thema’s, zoals woon- en jeugdoverlast, huiselijk geweld, drugscriminaliteit, ondermijning, witwassen, etc. Het belang van samenwerking tussen Zorg en Veiligheid in de aanpak van overlast van personen met psychische problemen stond in 2022 steeds duidelijker op ieders netvlies. Dat gebeurde overigens niet alleen lokaal, maar ook op het niveau van Parkstad en Zuid-Limburg (bestuurlijke commissie Zorg & Veiligheid). Op terrein van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit hebben we op Limburgs niveau samengewerkt om burgers en ondernemers bewust te maken van de online gevaren en ze weerbaar(der) te maken en te beschermen tegen deze vorm van criminaliteit. Verder hebben we in 2022 uitvoering gegeven aan de gezamenlijk met de gemeenten Simpelveld, Voerendaal, Beekdaelen en Landgraaf opgestelde Kadernota integrale veiligheid. Op het gebied van rampenbestrijding/crisisbeheersing stond de aandacht in 2022 vooral in het teken van de gecoördineerde opvang en registratie van de Oekraïense vluchtelingen in Brunssum. Daarin hebben we nauw samengewerkt met de Veiligheidsregio Zuid-Limburg.

De jeugdoverlast laat in 2022 cijfermatig een sterke daling zien. Er is het afgelopen jaar ook geen gebruik gemaakt van bepaalde bevoegdheden, zoals samenscholings- of gebiedsverboden. Signalen uit de samenleving laten echter een verschil zien tussen subjectieve (gevoel) en objectieve (cijfers) veiligheid zien. Dit vraagt dus blijvende aandacht. De politiecapaciteit in Limburg stond afgelopen jaar ernstig onder druk. De burgemeester en haar ambtsgenoten uit overige Limburgse gemeenten hebben zich in 2022 daarom sterk gemaakt richting Den Haag voor uitbreiding van de politiecapaciteit. Taakveld: Crisisbeheersing en brandweer (XT -11) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Iedereen die in Brunssum / Zuid-Limburg woont, werkt of verblijft, wordt beschermd tegen gezondheidsrisico’s en risico’s van crises, rampen en branden. Risico’s zijn beheersbaar door preventie, en pro-actie; de gevolgen van incidenten zijn zo beperkt mogelijk door een goede voorbereiding, repressie en nazorg.

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 Met de andere 15 gemeenten, die zijn aan- Samen met onze partners hebben wij ook in 2022 inhoud gesloten bij de Veiligheidsregio Zuid-Lim- gegeven aan de multidisciplinaire samenwerking op het burg, sturen we op een adequate organisa- gebied van de rampenbestrijding/crisisbeheersing en tie van de rampenbestrijding/crisisbeheer- brandweerzorg. 2022 heeft hierbij vooral in het teken gesing en brandweerzorg. staan van de gecoördineerde opvang en registratie van de Oekraïense vluchtelingen in Brunssum. Daarin hebben we nauw samen gewerkt met de Veiligheidsregio ZuidLimburg.

1.2 De komende 2 jaar gaan we met onze part- Afgelopen periode is gebruikt om enerzijds de op ons afners in de Veiligheidsregio de dialoog voe- komende (wettelijke) ontwikkelingen te doorgronden en ren over de brandweerzorg voor de toeanderzijds het bestuur in de positie te brengen om te komst, met als op te leveren resultaten: kunnen onderzoeken welke vernieuwing gewenst en haalbaar is.

23

een actueel brandweerrisicoprofiel, een ac- Deze opbrengst bepaalt de inrichting van goede en vertueel dekkingsplan, een visie op de inantwoorde brandweerzorg 2024-2030 en is daarmee ook richting van de risicobeheersing (van regel- medebepalend voor het op te stellen nieuwe regionale gericht naar risicogericht), inzicht in de beleidsplan 2024-2027 van de Veiligheidsregio Zuid-Limconsequenties van taakdifferentiatie/2e burg. De juiste verbinding met Crisisbeheersing en Ramloopbaanbeleid en toekomstige huisvespenbestrijding en Bedrijfsvoering wordt hierbij gezocht, tingsscenario's. met inbegrip van relevante aansluiting bij het regionale risicoprofiel, regionaal crisisplan en grootschalig en bijzonder optreden.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Bevolkingszorg/de gemeentelijke taken bij een crisis of een ramp worden professioneel uitgevoerd. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Bestuurders en ambtenaren volgen de noodzakelijke opleidingen, trainingen en oefeningen.

Terugblik De betrokken ambtenaren en collegeleden hebben grotendeels de noodzakelijke opleidingen gevolgd en de daaraan gekoppelde certificaten behaald.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

24

TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 110001 – Brandweerbeleid/Account Brandweer

110003 – Opvang Oekraïne

Toelichting belangrijkste afwijkingen Deze overschrijding is het gevolg van een besluit d.d. 2 december 2022 van het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio inzake de ‘Afrekening index 2022’. Deze index wordt met de jaarrekening over het betreffende jaar na gecalculeerd. Tijdens het opstellen van de 2e bestuursrapportage 2022 was deze informatie inzake 'afrekening index 2022' nog niet beschikbaar. Nacalculatie blijft ook in de toekomst plaatsvinden, maar wordt voortaan reeds voor afloop van het boekjaar (in oktober) verrekend. Tevens vindt dan voor aanvang van het nieuwe begrotingsjaar een bijstelling van de komende begroting plaats. In 2022 zijn er in de gemeente Brunssum 3 locaties geopend voor de opvang van Oekraïners binnen onze gemeente. Hiervoor zijn uitvoeringskosten en transitiekosten gemaakt. Op basis van de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne vergoedt het Rijk de gemeentelijke kosten voor de opvang van ontheemden voor zowel de Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO) als de Particuliere Opvang Oekraïners (POO). De regeling gaat met terugwerkende kracht in vanaf 1 maart 2022. De vergoeding die we hebben ontvangen gebeurt op basis van een Specifieke Uitkering (SPUK). De bekostigingsregeling wordt op basis van normbedragen vergoed. De gemeente moet bij deze jaarrekening een verantwoording geven.

In oktober hebben we een voorschot ontvangen voor de kosten op te vangen die zijn gemaakt. Via de Sisa bijlage in deze jaarrekening wordt de totale eindverantwoording voor 2022 opgenomen. Op basis van deze eindverantwoording wordt de definitieve subsidiebijdrage bepaald. In juni 2023 is het bedrag wat we van het Rijk voor het jaar 2022 zullen ontvangen definitief duidelijk. Een overschot vloeit terug in de algemene middelen.

25

Taakveld: Openbare orde en veiligheid (XT -12) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Overlast en criminaliteit zijn zo veel mogelijk beperkt en teruggedrongen. De cijfers van High Impact Crime/veel voorkomende criminaliteit (vvc) blijven minimaal stabiel en het aantal meldingen van overlast neemt af. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 We acteren op basis van juiste en actuele informatie. We signaleren (potentiële) problemen tijdig en proberen ze zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Maar als repressie noodzakelijk is, pakken we door.

Terugblik Met alle partners binnen het Veiligheidsdomein hebben we in 2022 samengewerkt om zodoende mogelijke negatieve ontwikkelingen vroegtijdig in de kiem te smoren. Daar waar dit niet is gelukt, is van gemeentewege handhavend opgetreden en zijn bestuursrechtelijke sancties toegepast. In voorkomend geval is met ketenpartners gekeken waar strafrecht en bestuursrecht elkaar kunnen aanvullen en versterken.

1.2 Nu de afname van veel voorkomende cri- Met de Taskforce Cyber Limburg is in 2022 gemeenteminaliteit lijkt door te zetten en de cijfers grensoverschrijdend met elkaar samengewerkt om burmet betrekking tot cybercriminaliteit stij- gers en ondernemers weerbaar te maken en te beschergen, gaan we ons ook hierop meer richten. men tegen deze vorm van criminaliteit. Zo zijn er bijvoorbeeld provinciale bewustwordingscampagnes geweest, die ook lokaal zijn uitgerold. 1.3 We versterken de interne samenwerking Zowel in de interne organisatie als extern bij ketenparten benaderen veiligheids- en leefbaarners zijn vele professionaliseringslagen gemaakt en is de heidsproblemen vanuit een gedeelde visie samenwerking in de loop der jaren verbeterd. Intern op veiligheid, zorg en ruimtelijke kwaliteit. heeft team VTH nu samen met team jeugd tweewekelijks afstemmingsoverleg. Op deze wijze worden gezamenlijke problemen/casussen geordend, geconcretiseerd, geprioriteerd en integraal benaderd en opgepakt. 1.4 In 2022 blijven we – samen met zorg- en In 2022 zijn er – mede dankzij een bestuurlijke commissie veiligheidspartners – werken aan het ver- Zorg & Veiligheid – flinke stappen gezet in de aanpak van sterken van de vastgestelde aanpak van verwarde personen. Informatiedeling tussen de pijlers verwarde personen.

Daarnaast blijven we Zorg & Veiligheid blijft – vanwege medisch geheim/AVG ook investeren in de zorg- en veiligheids- – een punt van aandacht. In 2022 is ook het regionale netwerken rondom andere thema's op het Veiligheidshuis Parkstad omgeturnd tot Zorg- en Veiligsnijvlak van zorg en veiligheid, zoals geheidshuis waardoor nog meer (keten)partners aansluiweld in afhankelijkheidsrelaties. ting bij elkaar hebben gevonden.

1.5 Aan de hand van een systeem van vergunning, melding en algemene regels toepassing geven aan relevante en aanpalende wet- en regelgeving, gericht op de openbare orde, veiligheid, gezondheid.

Het team VTH houdt toezicht (planmatig) middels de informatie die is vastgelegd in systemen van vergunningen en meldingen, maar houdt ook toezicht op niet gemelde activiteiten (signaaltoezicht) c.q. op zaken die de teamleden tijdens surveillances waarnemen.

26

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Behouden en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van de woonomgeving en het terugdringen van verloedering. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Toezicht en handhaving door Boa's en stadswachten wordt gericht en op actuele problematiek ingezet, al dan niet projectmatig en in goede samenspraak met partners.

Terugblik Tijdens de behandeling van de Veiligheidscijfers met de raadsleden op 23 november 2022 is gesproken over de prioritaire thema’s. Daarop is Toezicht & Handhaving ingezet in 2022. In 2022 zijn ook diverse nieuwe Boa’s aangetrokken en hadden we voor elke wijk 1 Boa. De samenwerking tussen de diverse partners in de wijken verliep daardoor steeds beter. Eind 2022 tekende zich echter een verloop van Boa’s aan, waardoor weer nieuw personeel aangetrokken moet worden.

2.2 We versterken de samenwerking tussen De capaciteit van de politie staat onder druk. De zichtgemeentelijk blauw en politie. Zij zijn zicht- baarheid van de politie in de wijken heeft hieronder in baar aanwezig in de wijken. 2022 enorm te lijden gehad. 2.3 We zetten in op het behoud van de politie- De burgemeester én haar ambtsgenoten uit de overige capaciteit voor basisteam en district. Limburgse gemeenten zijn druk in de weer om de politiecapaciteit op orde te brengen/krijgen. 2.4 We trekken voor 2022 tijdelijk extra Boa capaciteit aan ten behoeve van een soepele overdracht van taken in verband met de pensionering van een van de huidige Boa's.

Zie ook 2.1. Er is in 2022 tijdelijk extra Boa-capaciteit aangetrokken. De extra aangetrokken capaciteit heeft echter na 3 maanden gekozen voor een voortzetting van de maatschappelijke carrière bij de politie, waardoor deze functie eind 2022 vacant was.

27

Doel: Wat wilden we bereiken 3 Onze inwoners en maatschappelijke partners betrekken bij, en medeverantwoordelijkheid geven voor de leefbaarheid en veiligheid in hun buurt en wijk; het veiligheidsgevoel neemt toe. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 3.1 Samen met wijkbewoners en professionele Vanwege de versoepelde coronamaatregelen konden de wijkpartners geven we verder invulling aan overleggen met externe partners weer opgepakt worde wijkveiligheid, rekening houdend met den. De wijkmanagers hebben hierin een coördinerende de beperkingen als gevolg van coronarol gehad en hebben in 2022 een eerste aanzet gemaakt maatregelen. voor ‘Wijkplannen’. De wijk Oost is daarbij de blauwdruk. Het onderdeel ‘Veiligheid’ wordt daarbij door team VTH voor de betreffende wijk aangeleverd. 3.2 Stimuleren van risicobewustzijn, zelfredzaamheid en signalering o.a. met behulp van meldpunt overlast, Burgernet, buurtapps en MMA (meld misdaad anoniem) en "camera in beeld".

Eind 2022 is het initiatief genomen om een nieuwe “overlast-kaart” in productie te nemen en deze aan alle inwoners te gaan toesturen, waarbij door middel van een begeleidend schrijven ook MMA, buurtapps, etc. gestimuleerd gaan worden.

Doel: Wat wilden we bereiken 4 Voorkomen en terugdringen van structurele jeugdoverlast. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 4.1 We treden op tegen jeugdoverlast op de De jeugdoverlast laat cijfermatig in 2022 een sterke dawijze als is beschreven in de Nota aanpak ling zien. In 2022 is ook geen gebruik gemaakt van de bejeugdoverlast Brunssum, die in 2021 is voegdheden zoals samenscholings- of gebiedsverboden. vastgesteld. Indien nodig maken we geSignalen uit de samenleving laten echter een verschil bruik van openbare orde bevoegdheden zien tussen subjectieve- (gevoel) en objectieve (cijfers) zoals samenscholingsverbod of gebiedsver- veiligheid zien. Samen met partners als politie, CMWW bod. en straatcoaches hebben we wekelijks overleg en monitoren we de jeugd. 4.2 Indien er sprake is van criminaliteit hante- In Parkstadverband loopt een project rondom de aanpak ren we een integrale aanpak onder regie van criminele jongeren. Brunssum participeert in dit provan het Veiligheidshuis. ject. 4.3 We voeren het Handhavingsprogramma Al- In 2022 hebben we de horeca “op rust” laten komen ná coholwet 2021-2024 uit. een woelige Corona-periode.

28

Doel: Wat wilden we bereiken 5 Brunssum nog meer een onaantrekkelijke gemeente maken voor ondermijnende criminaliteit en de bestuurlijke en ambtelijke weerbaarheid vergroten. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 5.1 Op basis van de uitkomsten van het Inte- Het vigerende beleid is in 2022 voortgezet. Eind 2022 is grale ondermijningsbeeld zetten we met een aanvang gemaakt met een nieuwe Kadernota Intevoorrang in op de thema’s: drugscriminali- grale Veiligheid 2023-2026. teit en witwassen. 5.2 We geven optimaal invulling aan de eisen De gemeenteraad heeft in dec 2022 voor college, raad en voor bestuurlijke weerbaarheid: commissies de geactualiseerde gedragscodes integriteit - we actualiseren het integriteitsbeleid vastgesteld. In de zomer van 2022 was hiertoe een travoor de gemeentelijke organisatie en zor- ject opgestart. Daarnaast is in 2022 het beleidsplan Integen voor een veilige werkomgeving. griteit voor de ambtelijke organisatie van de gemeente - we beschikken over een goede en veilige Brunssum 2022-2026 vastgesteld en zijn in 2022 de voorinformatiehuishouding. bereidingen getroffen voor een Training Morele oor- we hebben de aanpak en de inrichting deelsvorming, welke in 2023 van start gaat. van de organisatie van de bestuurlijke aanpak op orde.

5.3 We voeren het plan van aanpak ondermij- Het beleid Aanpak Mensenhandel is in regionaal verband ning uit, waarin nadrukkelijk aandacht is in 2022 opgesteld en vastgesteld. Brunssum is hierbij karvoor de problematiek rond mensenhandel. trekker geweest. Verder hebben we in 2022, aan de hand We implementeren het beleid voor de aan- van een tentoonstelling in het Vijverpark, aandacht gepak van mensenhandel. vraagd voor de (vaak onzichtbare) mensenhandel. We hebben tevens een interne training georganiseerd voor het herkennen van signalen van mensenhandel en vanuit team VTH zijn in 2022 integrale controles op illegale thuisprostitutie en arbeidsmigranten uitgevoerd. 5.4 We geven uitvoering aan de -nieuwe- on- De APV is in 2022 op een aantal aspecten aangepast en dermijningsbepalingen in de APV, zoals het verder aangescherpt. aanwijzen van risicovolle branches, het sluiten van openbare lokalen bij ondermijnende activiteiten en het verbod op het dragen van zogeheten "colours" door leden van Outlaw Motorgangs (OMG), die bij rechterlijke uitspraak zijn verboden. 5.5 We versterken de bewustwording bij on- In (november) 2022 zijn, in combinatie met een Veiligdernemers ten aanzien van de ondermij- heidsdag op het Lindeplein, in de gehele Rumpenerstraat nende criminaliteit door 2 projecten uit te controles uitgevoerd.

Hierbij is ook nadrukkelijk gewezen voeren in het kader van de Regiodeal, 1 op bewustwording t.a.v. ondermijnende criminaliteit bij project in een deel van de Rumpenerstraat ondernemers. De voorbereidingen voor het ondertekeen 1 op Haefland-Rode Beek (KVO). nen door alle betrokken partijen en het daadwerkelijk van start gaan van het KVO (Keurmerk Veilig Ondernemen) Haefland zijn in 2022 getroffen. 5.6 We versterken onze informatiepositie o.a. In 2022 hebben we hiervan gebruik gemaakt en zodoor aangesloten te blijven bij de City Deal doende beter zicht gekregen op de voedingsbodem van ‘Zicht op Ondermijning’ en door gebruik te ondermijnende criminaliteit in wijken en buurten. maken van nieuwe methoden van digitale opsporing.

29

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Openbare orde en veiligheid (XT-12) exploitatie Begroting Realisatie Realisatie (x € 1.000) 2022 2022 Begroting 120000 - Salarislast Openbare orde Veiligheid 643 643 0 120001 - Bijzondere Wetten 120002 - APV(vergunningen e.d.) 1 1 0 120003 - Dierenwelzijn 20 14 -6 120004 - Criminaliteitspreventie 201 221 20 120005 - Toezicht & Handhaving openbare ruimt 0 0 0 120006 - Integrale Veiligheid 9 12 3 120008 - Fysieke veiligheid 91 108 17 120009 - Doodschouw/kosten GGD 18 38 20 TOTAAL LASTEN 983 1.036 54 120000 - Salarislast Openbare orde Veiligheid 120001 - Bijzondere Wetten -11 -5 7 120002 - APV(vergunningen e.d.) -8 -7 0 120003 - Dierenwelzijn 120004 - Criminaliteitspreventie 0 -12 -12 120005 - Toezicht & Handhaving openbare ruimt 0 0 0 120006 - Integrale Veiligheid 120008 - Fysieke veiligheid 120009 - Doodschouw/kosten GGD TOTAAL BATEN -19 -24 -5 Resultaat 964 1.012 48 TOELICHTING AFWIJKINGEN Product Toelichting belangrijkste afwijkingen 120003 - Dierenwelzijn In 2022 heeft de Dierenambulance Limburg Zuid de samenwerking met de gemeente Brunssum stopgezet. Het ophalen en opslaan van kadavers wordt nu door de dienst Openbare Ruimte uitgevoerd waardoor € 6.000 minder is besteed dan begroot.

120008 – Fysieke veiligheid Er is sprake van een overschrijding van € 17.000, welke wordt veroorzaakt door de verrekening van het begrotingstekort 2021 door het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad alsmede door de projectinzet door het Zorg- en Veiligheidshuis t.b.v. het Bestuurlijk Akkoord Nazorg 2022. 120009 – Doodschouw/kosten GGD Het betreft hier de kosten voor het vaststellen van de doodsoorzaak door de GGD-arts. Een belangrijke oorzaak voor een stijging is de oversterfte in 2022.

30

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN TERUGBLIK Bij de uitvoering van schuldhulpverlening, armoedebestrijding, re-integratie en participatie heeft de energiecrisis en de inflatie in de tweede helft van 2022 veel inzet gevraagd. Naast initiatieven van uw raad heeft ook de rijksoverheid een aantal maatregelen getroffen, die vervolgens naar de gemeenten werden overgeheveld om uit te voeren. Zo is de uitbetaling van de energietoeslag een flinke aanslag geweest op de capaciteit. Alles werd in het werk gesteld om de procedure, aanvragen en uitbetalingen vlot en zo eenvoudig mogelijk te laten verlopen. Alle ketenpartners waren tevens aangehaakt om zo preventief mogelijk te ondersteunen en vragen te beantwoorden. Hoewel het Noodfonds Minima, door CMWW uitgevoerd, in 2022 is uitgeput, heeft de crisis (nog) niet geleid tot een enorme toename schuldhulpverlening of hogere deelname aan de Voedselbank die verwacht werd. De enorme creativiteit, extra hulp van burgers en initiatieven van allerlei organisaties in deze moeilijke tijd was en is hartverwarmend. De re-integratieopdracht; zoveel als mogelijk uitstroom naar werk realiseren, is gelukt met een duurzame uitstroom van cliënten uit de Participatiewet ad 5,9 % Het resultaat in de BUIG laat dan ook weer een overschot zien. De uittreding van Onderbanken bij ISD BOL is gerealiseerd per 1-1-2022.

Ten aanzien van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is te zien dat de vraag naar én het gebruik van maatwerkvoorzieningen, door de hulpbehoevende inwoner in 2022 weer is aangetrokken na de door coronabeperkingen gestuurde jaren 2020 en 2021. Dit heeft z’n uitwerking gehad op de uitvoering Wmo van de gemeente Brunssum; het heeft bijvoorbeeld geleid tot langere doorlooptijden van een Wmo-melding. Door goed te prioriteren en tomeloze inzet zijn de knelpunten in dit proces zo goed mogelijk opgepakt en verbeterd, ten behoeve van de hulpbehoevende inwoner in Brunssum. Uit het cliëntervaringsonderzoek (CEO) blijkt dat de algehele ervaring van de Wmo-uitvoering, zowel contact met de toegang als de ondersteuning van zorgaanbieders in Brunssum goed is. De hulpbehoevende inwoner weet over het algemeen waar hij/zij moet zijn, voelt zich serieus genomen, wordt op tijd geholpen en is positief over de ondersteuning die geboden wordt. Uit het CEO van het CMWW blijkt eveneens dat de inwoners de ondersteuning van het CMWW, in de vorm van algemene voorzieningen, goed beoordelen. Er zijn veel ontwikkelingen binnen het domein van de jeugdwet. Regionaal wordt op een vernieuwde wijze de zorg ingekocht. Er wordt ingezet op versterken van het voorliggende veld en de onderlinge samenwerking tussen de aanbieders. Ook streven we naar een kritische triage van onze eigen medewerkers.