Presentatie raadsconsultaties variantenstudie Regio S3H

Variantenstudie ontwikkelperspectief

Het Ontwikkelperspectief beantwoordt de vraag: “Op welke manier kan het accommoderen van de verstedelijkingsopgave ook leiden tot het versterken van de Brede Welvaart in de regio Stedendriehoek in 2050?”

Wat vooraf ging Regio arrangement 2023 Contourenschets in 2024

Start samenwerking: afspraken in het BOL nov 2024 tussen Rijk, 2 provincies 3 waterschappen en 8 gemeenten

in de context van Nota Ruimte

Doel en opgave als vertrekpunt Ontwikkelperspectief Doel: Een aantrekkelijke regio zijn en blijven om te wonen, werken en leven Opgaven en transities van de regio • Demografie 2050: groei in inwoners in relatie tot vergrijzing en een krimpende natuurlijke aanwas; • Woningbouwopgave door gezinsverdunning en binnen- en buitenlandse migratie; • Bereikbaarheidsopgave gericht op mobiliteitstransitie (minder auto, meer lopen, fietsen en openbaar vervoer); • Robuustheid energiesysteem gebaseerd op dicht bij de gebruiker opgewekte duurzame elektriciteit en omgevingsenergie uit bodem, water en lucht; • Versterking en groei ruimtelijk-economisch systeem in de (Brabantse stedenrij – Arnhem-Nijmegen Stedendriehoek - Zwolle) en stimuleren van groei in werkgelegenheid; • Met als basis een veerkrachtig water- en bodemsysteem, een stevige landschappelijke groenblauwe hoofdstructuur en het klimaat; • Versterken van de leefkwaliteit door nabijheid als kwaliteit te zien, in samenhang met de bereikbaarheid van wonen, werken en voorzieningen.

Opbrengst raadsconsultaties contourenschets Eens: • Concentratie in de steden biedt kansen voor jongeren • Beperken van negatieve landschappelijke gevolgen van schaalvergroting. • Behoud van (dorpse) identiteit. Kernen niet aan elkaar laten groeien. • Inbreiding voor uitbreiding, menging van functies en zuinig op groen. • Grootschalige bedrijventerreinen positioneren aan stad en corridors, niet in het groene middengebied; Meeste aandacht naar fiets en openbaar vervoer; • Verbondenheid met omliggende regio’s • Groen en blauw (inclusief stille natuur) groeien mee, voldoende ruimte voor de IJssel.

Verschil in mening: • Concentratie van groei in de steden versus evenredige ontwikkeling in de kernen • Ontwikkelen rondom OV en fiets versus ook de auto niet vergeten • Voorst en Brummen als groene hart versus een te onderzoeken schaalsprong voor wonen en bedrijvigheid IJssel als barrière versus extra bruggen • Sprong over de IJssel versus uiterwaarden van de IJssel inrichten voor waterveiligheid; • Wel of niet een schaalsprong in Lochem.

Proces OWP 2050 op hoofdlijnen 2026

2025

Raad: oordeelsvormend Afwegingskader

Raad: opinierend Variantenstudie

Raad: Ontwikkelperspectief

Afwegingskader Brede Welvaart

Variantenstudie

Effectbepaling

Gebiedsbiografie

Notitie Inzichten Variantenstudie

Concept Voorkeursrichting OWP

Verdiepende onderzoeken

Voorkeursrichting OWP

De variantenstudie: onderzoeksrichtingen voor het Ontwikkelperspectief

Eerste inzichten uit de Variantenstudie als ontwikkelrichting voor de regio Uitvoeren van de bestaande plannen matcht niet met de kwalitatieve regionale ambitie op nabijheid, mobiliteitstransitie, landschap, energie en economie

1. Verspreide ontwikkeling Veel omzetting landschap naar andere functies Geen aanzet transitiemobiliteit Meer ‘verdunning’ stedelijk gebied

Thema Woningbouw & Mobiliteit Bouwen in het bestaande verstedelijkte gebied draagt bij aan de verduurzaming

2. Minder verdunning Draagvlak infrastructuur en voorzieningen Meer OV/ Stomp Positieve effecten gezondheid Zowel kernen en steden versterking bestaand stedelijk gebied

Thema Woningbouw & Mobiliteit Inzet van woningbouw in de variant stedelijke schaalsprong geeft impuls aan mobiliteitstransitie

3. (nog) meer nabijheid en dus STOMP Meer gemengde woon/werkmilieus Meer kansen innovatief werkmilieu

Meer onderscheidende woonmilieus (dorp en stad)

Thema Woningbouw & Mobiliteit Inzet woningbouw bij bestaande OV knopen: ruimtelijk kansrijk, tegenvallend effect op automobiliteit

4. Veel ruimte bij IC en sprinterstations voor ontwikkeling

Nieuwe woonwerklocaties: beperkte toename OV, autogebruik groeit mee Daarom: ook investeringen nodig op infrastructuur auto

Geen opwaardering OV product nodig

Thema Woningbouw & Mobiliteit Stedelijke schaalsprong biedt kansen maar moet samengaan met perspectief kernen

5. Regionale optelvariant: Verspreide groei maar concurrerende woonmilieus onderling en verdere " verdunning"

Tegenover schaalsprong: nieuwe onderscheidende woonmilieus: dit vraagt meer massa , en groei om de dorpen mee te laten groeien

Thema Nabijheid: wonen, werken voorzieningen Ruimte voor werk is cruciaal binnen de stad: juist voor de groei van de economische sectoren van de Stedendriehoek is nabijheid van mensen cruciaal

6.

Woonontwikkeling naast behoud en ontwikkeling van banen 95% van de banengroei in de afgelopen 25 jaar in sectoren die nabijheid vragen: zorg, financiële en zakelijke diensten, consumentendiensten, onderwijs en overheid 80% van de banengroei kwam terecht in Apeldoorn en Deventer.

Thema Nabijheid: wonen, werken voorzieningen Een stedelijke schaalsprong pakt voor Apeldoorn, Deventer, Zutphen en Lochem anders uit. Hoogstedelijk ligt niet in het bereik

7. Het aandeel stedelijk gebied kan in Apeldoorn fors meer groeien De zuidrand van Apeldoorn blijft suburbaan in termen van nabijheid. In Deventer valt iets te kiezen: is de toekomst suburbaan of stedelijk. Voor stedelijke nabijheid zijn minimaal circa 7.000 woningen en 7.000 banen nodig binnen de bestaande stad. Voor schaalsprong in Zutphen naar semi-stedelijke nabijheid zijn minimaal circa 12.000 woningen en 6.000 banen nodig.

Lochem blijft in alle varianten dorps (voor suburbaan groei nodig met 5000 woningen en 3500 banen)

Thema Nabijheid: wonen, werken voorzieningen Inbreiding in kernen en dorpen (zoals in gemeenten Brummen, Epe, Heerde en Voorst) biedt kansen voor draagvlak voorzieningen

8. Een zekere groei is nodig om de dorpse leefkwaliteit op peil te houden. Om de netto inwonerkrimp in de dorpen (als gevolg van huishoudensverdunning) tegen te gaan biedt variant 2 het beste perspectief.

Thema Ruimtelijke economie Voor productiemilieus is er een aantal logische plekken aan te wijzen in de regio. De groeiruimte is eindig vanwege impact op leefbaarheid, landschap en mobiliteit

Ruimtevraag tot en met 2040

9. Groeiruimte voor nieuwe bedrijventerreinen is in Deventer niet eenvoudig voor handen, zonder grote consequenties voor ruimte en leefbaarheid

Rondom Knooppunt Beekbergen (A50/A1) liggen kansen (Apeldoorn Zuidoost). Hier ligt in de contramal van de groenblauwe hoofdstructuur de grootste groeikans. Regionaal is dit de best bereikbare plek ten opzichte van het grotere (auto)netwerk

Bron: RPW

Thema Landschap en natuur Met compact bouwen blijft de meeste ruimte behouden voor het (agrarisch) landschap

10.

Zet de groenblauwe hoofdstructuur van de regio centraal bij de ontwikkeling Bij de optelvariant lokaal is kans op versnippering het grootst en is de opgave door ongunstige locatiekeuzes groot

Thema Landschap en natuur ‘Water en bodem’ sturend is een opgave op meerdere schaalniveaus

11. De IJssel en het bekensysteem hebben meer ruimte nodig. En ook in de straten en buurten is meer ruimte nodig voor groen en blauw.

Deze opgave gaat over twee vragen: waar te bouwen (regionaal) en hoe te bouwen (lokaal)? Waterveiligheid (overstroming) is een vraagstuk in Zutphen en Eefde, Brummen-Noord, Voorst, Deventer

Thema Energie De energietransitie vraagt om veel ruimte in de stad en erbuiten

12. Er is ruimte nodig in de ondergrond, op daken en gevels, op bedrijventerreinen, in de openbare ruimte en in het landschap

Maak op bedrijventerreinen, ook ruimte voor nieuwe energie-intensieve functies. Verbind nieuwbouw met bestaande bouw. Laat nieuwe ontwikkelingen een motor zijn voor de verduurzaming van bestaande gebouwen.

Inzichten uit de gebiedsbiografie Het natuurlijk (water)systeem van de Regio Stedendriehoek is ingeklemd tussen de stuwwallen van de Veluwe en de Sallandse Heuvelrug én van het Plateau van Winterswijk Tussen 500 en 1800 na christus zijn de middeleeuwse dorpslandschappen ontstaan en was de opkomst van steden. In de middeleeuwen groeiden de Hanzesteden en vanaf de late middeleeuwen hebben Deventer, Zutphen en Lochem een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de Stedendriehoek. Door aanleg van infrastructuur zoals spoor, wegen en kanalen ontwikkelde andere dorpen zich ook. Ruilverkaveling en aanleg van landgoederen bepaalden vervolgens mede het nieuwe landschap.

Vervolg in 2026 Inhoudelijke uitwerking en nadere verdieping Begin 2026: uitvoeren diverse deelonderzoeken o.a. • Duiding van de hardheid en zachtheid van de bestaande plannen • Verdieping op bereikbaarheidseffecten • Duiding op demografische ontwikkeling en gericht bouwen voor doelgroepen • Onderzoek naar kleinschalige en grootschalige voorzieningen • Kwantificeren het de impact van de bouwstenen op het energiesysteem; • Duiding over de ruimtevraag van economie; • Betekenis hoofdkeuzes rivierensysteem; • Impact ruimtelijke keuzes veerkrachtig bodem- en watersysteem; In 2026: tegelijkertijd het bouwen van de voorkeursvariant van het Ontwikkelperspectief • Met als vertrekpunt de inzichten uit de variantenstudie • De uitkomsten expertpanel afwegingskader • En de uitkomsten raadsconsultaties variantenstudie

Tweede helft 2026: Concept versie Ontwikkelperspectief gereed

Vragen? Zie ook de website: https://regiostedendriehoek.nl/ ontwikkelperspectief