Inspreekreactie Kerkenvisie Brummen

FORUM RUIMTE – donderdag 7 maart 2024 – Mirjam ten Hove Kerkenvisie Brummen Beste voorzitter, leden van de gemeenteraad en forum Mijn naam is Mirjam ten Hove en ik sta hier als initiatiefnemer van de Kerkenvisie Brummen. Voor degene die vanavond voor het eerst de naam Kerkenvisie Brummen horen zal ik in het kort uitleggen wat de Kerkenvisie Brummen is en welk doel hiermee is beoogd. Wat? Een Kerkenvisie is een strategische visie op de toekomst van kerkgebouwen. Waarom? Steeds minder mensen geloven en gaan naar de kerk. De gemiddelde leeftijd van kerkgemeenschappen is hoog. Kerken krijgen de exploitatie niet meer rond of hebben onvoldoende vrijwilligers. Kerkgebouwen komen leeg te staan, worden verkocht of gesloopt. Doel? Het doel is om eigenaren, betrokkenen en overheden in staat te stellen om tijdig te participeren op de komende veranderingen t.a.v. functie, gebruik en eigendom. Gezamenlijke ambitie De ambitie van dit kerkenvisietraject is om alle betrokkenen te inspireren en energie te geven om goed over de toekomst van de kerkgebouwen in Brummen na te denken en om met elkaar in actie te komen. Zo kan de huidige generatie deze bijzondere gebouwen, die in belangrijke mate bijdragen aan de identiteit en leefomgeving van de dorpskernen en de gehele gemeente Brummen, doorgeven aan volgende generaties. Streven hierbij is dat de kerken een ontmoetingsfunctie behouden.

Aan de Kerkenvisie Brummen is met alle betrokkenen ruim twee jaar gewerkt. Na aanvraag en ontvangst van de subsidie heeft Kathedraaldenkers in opdracht van de betrokken kerkenraden de Kerkenvisie opgesteld. Globaal is het traject van de kerkenvisie als volgt verlopen: * Kennismaking kerkeigenaren * Verwachting en toekomstperspectief per kerk in kaart gebracht * Cultuurhistorische scan en kerkenpaspoorten opgesteld * Workshops gehouden met ambtenaren en externe organisaties * Inwoners enquête uitgevoerd * Overleg strategisch adviseur en burgemeester U begrijpt waarschijnlijk wel hoe trots ik was toen, in september vorig jaar, de Kerkenvisie Brummen was afgerond en aan u, de gemeenteraad, is gepresenteerd.

Conclusies en aanbevelingen De kerkenvisie Brummen heeft de volgende conclusies en aanbevelingen opgeleverd: Conclusie 1: Het huidige gebruik van de kerkgebouwen is op dit moment suboptimaal. Het toekomstig gebruik over 10 – 15 jaar is onzeker. Aanbeveling 1a Burgerlijke gemeente: koester de kerken Aanbeveling 1b Burgerlijke gemeente: neem de kerken (als waardevol religieus erfgoed) mee in onderzoek, beleidsplannen en- visies en bij de uitwerking en uitvoering daarvan. Het gaat dan om het brede scala van beleidsvelden (sociaal domein, toerisme & recreatie, wonen, ruimtelijke ordening, duurzaamheid, cultuur, centrumplannen, omgevingsvisies etc.) en stel een visie religieus erfgoed op. Aanbeveling 1c Burgerlijke gemeente: denk mee met de kerkbesturen- eigenaren om invulling te geven aan de wens van meer nevengebruik van de kerkgebouwen. Aanbeveling 1d Burgerlijke gemeente: stel één contactpersoon aan voor de kerkbestureneigenaren. Conclusie 2: Er zijn kerkgebouwen die een hoge cultuurhistorische waarde hebben en niet beschermd zijn. Van de beschermde gebouwen zijn niet alle (breed, diepgaand) cultuurhistorische waarden in beeld. Aanbeveling 2a Burgerlijke gemeente: bescherm alle kerkgebouwen en hun interieurs. Aanbeveling 2b Voer bouwhistorisch onderzoek uit voordat plannen worden ontwikkeld t.b.v. nevengebruik, herbestemming of verduurzaming.

Aanbeveling 2c Voer gemeentelijk monumentenbeleid in. Conclusie 3: De eigenaren van de kerkgebouwen hebben de wens hun gebouwen toekomstbestendig te maken. Dit heeft betrekking op extra gebruik / nevengebruik en verduurzaming. Aanbeveling 3a Burgerlijke gemeente: wees pro actief en ondersteunend omtrent ideeën en adviezen van professionele partijen die door de kerkbesturen zijn ingehuurd voor advies over verduurzaming en functiewijziging. Met de presentatie aan de gemeente raad zit het werk voor het tot stand komen van een Kerkenvisie vanuit de kerkenraden en direct betrokkenen er op en is de gemeente Brummen aan zet. Dit wordt in de Kerkenvisie Brummen bekrachtigd door het verzoek aan de gemeente Brummen: De kerkbesturen verzoeken de gemeente Brummen de kerkenvisie vast te stellen en om de aanbevelingen gezamenlijk en actief op te pakken. Dit verzoek had vorig jaar al prioriteit omdat tijdens het traject Kerkenvisie Brummen bekend werd dat het kerkgebouw van de Vrijzinnigen IJsselstreek te koop zou komen te staan.

Wat is de stand van zaken op dit moment? Op 12 oktober 2023 is door Lokaal Belang, PvdA en CDA een motie m.b.t. Kerkenvisie Brummen ingediend en aangenomen. In de motie roepen indieners het college op om: 1. zo spoedig mogelijk met een voorstel te komen om als raad een besluit te kunnen nemen over de status van de Kerkenvisie en over de daarin opgenomen aanbevelingen; 2. op korte termijn na te gaan of die kerkgebouwen, die (nog) geen monumentenstatus hebben, een beschermde status kunnen krijgen en de raad hierover te informeren. Daarna blijft het, zover ik weet stil. Tot het moment dat bekend wordt dat het gebouw van de Vrijzinnigen IJsselstreek wordt verkocht en er plannen zijn om het gebouw te herbestemmen tot woning. Hierop dienen op 8 februari D66, CDA en PvdA een motie in voor het ‘Behoud van Religieus Erfgoed: Prioriteit voor Monumentenstatus. Ook deze motie wordt aangenomen. Daarin wordt aan het college gevraagd om: 1. Zo spoedig mogelijk ‘voorbescherming’ voor kerkgebouwen te overwegen op grond van de Erfgoedverordening 2013 gemeente Brummen en dienovereenkomstig te handelen; 2. Spoedig opdracht te geven en daarmee een onderzoek in gang te zetten naar een gemeentelijke monumentenstatus voor religieus erfgoed dat tot op heden nog niet getoetst is, met prioriteit voor de kerk aan de D.A. van Vuurenstraat te Brummen die op dit moment te koop staat of reeds verkocht is; 3.

Na de toetsing snel te beoordelen over een mogelijke toewijzing van de gemeentelijke monumentenstatus; 4. De gemeenteraad actief te informeren over de voortgang. Hoe het daarmee staat is mij op dit moment niet bekend. Mogelijk is de opdracht tot vaststelling of bevestiging naar de Gemeentelijk status reeds bekend. Als specialist denk ik dat, gezien de waardestelling die is vermeld in de kerkenvisie, dit slechts een formaliteit is. Nu hoor ik u denken: Waarom dan toch dit betoog? Waar het mij om gaat is het volgende. In de motie van oktober worden twee oproepen gedaan waarvan de eerste gaat over de vaststelling van de Kerkenvisie Brummen, met de daarin genoemde conclusies en aanbevelingen, en de tweede over het formaliseren van de onbeschermde kerken tot beschermde gemeentelijk monumenten. De eerste zo spoedig mogelijk en de tweede op korte termijn!?! Dan gebeurt er blijkbaar niets totdat bekend wordt dat het kerkgebouw van de Vrijzinnigen IJsselstreek bijna is verkocht. De tweede motie gaat geheel over het beschermen van de niet beschermde monumenten met een prioriteit voor de Vrijzinnigenkerk.

Over de vaststelling van de Kerkenvisie Brummen wordt in de tweede motie niet meer gesproken. Mijn punt is dat ik juist met het initiatief tot het opstellen van een kerkenvisie wilde voorkomen dat er een situatie zou ontstaan waar wij nu in zitten. Een situatie waarin geen visie is vastgesteld en ad hoc beslissingen moeten worden genomen. Visie Kerken Brummen De kern van Kerkenvisie Brummen is een visie op de kerken die uit de volgende componenten bestaat: – Alle kerkgebouwen afzonderlijk maar ook tezamen zijn waardevol, zowel qua geschiedenis als qua architectuur en cultuurhistorie. – Alle kerken hebben een belangrijke maatschappelijk rol binnen de verschillende kernen. – Bij elkaar genomen vormen alle kerkgebouwen belangrijke waarden die behouden moeten blijven of zelfs moeten worden versterkt. Mijn oproep aan u is om met spoed de Kerkenvisie Brummen vast te stellen. Maar bovenal de oproep: Voordat u een vergunning verleend aan het herbestemmen van de betrokken kerkgebouwen tot een woonhuis u vooraf gedegen herbestemmingsonderzoeken laat uitvoeren. Deze oproep is urgent vanwege de op handen zijnde verkoop en herbestemming van het kerkgebouw Vrijzinnigen IJsselstreek aan de D.A. van Vuurenstraat. Ik kom aan het einde van mij betoog. Zoals gezegd ben ik als initiatiefnemer van de Kerkenvisie Brummen trots op wat gezamenlijk is bereikt.

Het rapport op zich is echter pas het begin. Ik hoop dat u met spoed de Kerkenvisie vaststelt zodat wij gezamenlijk aan de slag kunnen met de uitwerking hiervan. Ik dank wel.

Wie is Mirjam ten Hove? Inwoner van de gemeente Brummen Initiatiefnemer van Kerkenvisie Brummen Eigenaar van EMD-monumentenzorg

Heeft u nog vragen en / of opmerkingen? Neemt u dan gerust contact met mij op. Mirjam ten Hove Vosstraat 31-33 6964 BB HALL 0313 65 62 40 (zakelijk) mirjamtenhove@outlook.com (privé)