Inspreekreactie dhr. van Doorn

Voorzitter, we kunnen inmiddels wel constateren dat deze gemeentelijke herindeling er vrij rap doorheen wordt gedrukt. Een onafhankelijke gemeente Brummen is voor deze gemeente al lang geen optie meer en ook in de vragenlijst van “Brummen Spreekt”, die ik 17 november vorig jaar mocht ontvangen, was de inzet Zutphen respectievelijk Rheden. Alhoewel “de illusie van keuze” werd gewekt, was de essentie eigenlijk wel duidelijk. Wilt u een kruisje bij Zutphen zetten of bij Rheden? Kortom, voorzitter, het is wel duidelijk waar de prioriteit is komen te liggen; alle wegen leiden naar een fusie. Voorzitter, natuurlijk hebben we dit eerder gezien bij het hele AZC-dossier, waarbij de gemeente het er met net zo'n grote snelheid doorheen probeert te drukken. In beide gevallen werd er geen referendum of ook maar petities gehouden over zowel de komst van het AZC als over de komst van een gemeentelijke fusie. Er zijn echter ook verschillen; zo deed het college veel aan achterkamertjespolitiek en was het totaal niet transparant in de gang van zaken. Waarschijnlijk omdat mensen zich beter een voorstelling kunnen maken van de gevolgen van de komst van een AZC dan van de gevolgen van een gemeentelijke herindeling.

In het geval van de fusie kon de gemeente het zich veroorloven transparant te zijn, zolang de inwoners van de gemeente Brummen in een fuik werden geduwd met het idee dat een onafhankelijke gemeente Brummen absoluut geen optie meer was. Kortom, voorzitter, voor de inwoners van de gemeente Brummen is de fusie met een mogelijk AZC in je achtertuin op de lange termijn niet zo'n hot topic als een mogelijk AZC op de korte termijn. In mijn betoog van 4 december van vorig jaar gaf ik al aan dat ik het Handboek Gemeentelijke Herindeling van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op het spoor was gekomen. De feiten in dit document heb ik gebruikt om de stellingen van de VVD te weerleggen en bewees ik dat de huidige raad na de fusie wel degelijk buitenspel staat en dat de plannen van het AZC op de Michaelshoeve voor 350 asielzoekers voor de duur van 30 jaar weer op losse schroeven komen te staan met een nieuwe gemeenteraad in die nieuwe gefuseerde gemeente. Voorzitter, hoe meer ik over deze fusie of in het algemeen over gemeentelijke herindelingen lees, hoe meer ik het vermoeden krijg dat deze fusie niet uit de lucht is komen vallen en ook zelfs geen onverwacht natuurverschijnsel is.

Voorzitter, het lijkt erop dat onze gemeente 1-op-1 het Handboek Gemeentelijke Herindeling aan het uitvoeren is en dat deze fusie een vooropgezet plan is, omdat er een soortgelijk patroon zichtbaar is, wat ook zichtbaar was bij andere kleine gemeenten die dan wel niet gefuseerd zijn. Alhoewel niet specifiek genoemd in dit handboek, lijken waarnemend burgemeesters ook vaak een belangrijke rol te spelen bij kleine gemeenten die dreigen te fuseren. Zo valt er op de website van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters te lezen, en voorzitter, ik citeer: “De benoeming van een waarnemer gebeurt bijvoorbeeld voor de duur van het benoemingsproces van een nieuwe Kroonburgemeester, bij een voorgenomen herindeling van een gemeente of bij bestuurlijke problemen in een gemeente.” Voorzitter, hieruit kunnen we constateren dat waarnemend burgemeesters dus vaak als extra taak hebben om een gemeente zo goed mogelijk door een fusie te loodsen. Voorzitter, nu even wat achtergrondinformatie voor de luisteraar: onze waarnemend burgemeester is hier niet zomaar binnen komen wandelen, maar de benoeming van onze waarnemend burgemeester per 1 maart 2024 kwam tot stand na overleg tussen de Commissaris van de Koning en een delegatie van de gemeenteraad, toen burgemeester Van Hedel vertrok.

Dit is een gebruikelijke gang van zaken; de raad werd betrokken bij de keuze voor een waarnemer, maar benoemt deze niet zelf. Voorzitter, vrijwel altijd betekent de komst van een waarnemend burgemeester het begin van het

einde voor een kleine onafhankelijke gemeente, maar alleen als de waarnemend burgemeester klakkeloos de opgelegde fusietaak uitvoert, maar dit hoeft niet. Een uitzondering hierop is namelijk de heer Eppie Klein, de voormalig waarnemend burgemeester van Scherpenzeel, die in 2021 samen met 82% van de inwoners van Scherpenzeel tegen het fuseren van zijn gemeente met Barneveld was. Alhoewel Eppie Klein zo snel als hij aangesteld was als waarnemend burgemeester door de commissaris van de Koning ook weer ontslagen werd, bleef Scherpenzeel uiteindelijk een onafhankelijke gemeente. Dus voorzitter, nu rijst de vraag ook meteen: hoe kan het dat een gemeente als Scherpenzeel, met iets meer dan 10 duizend inwoners en dus de helft van de gemeente Brummen, wel een onafhankelijke gemeente kan blijven en onze gemeente niet? Het antwoord is heel simpel: er was in Scherpenzeel geen draagvlak voor een fusie en de inwoners hebben door middel van verzet en petities een duidelijk signaal afgegeven. Voorzitter, ik sluit af. "Kan niet ligt op het kerkhof, wil niet ligt ernaast" Natuurlijk zijn er ambtelijke problemen in onze gemeente, maar in plaats van te denken in problemen en alleen maar beren op de weg te zien, kan men ook denken in oplossingen. Want als men echt wil, kan onze gemeente onafhankelijk blijven, maar de wil moet er ook zijn.

En de grote vraag is natuurlijk of de inwoners van de gemeente Brummen net zo graag een onafhankelijke gemeente willen als dat de inwoners van Scherpenzeel dat wilden.