(E76) B&W - Raadsinformatiebrief update Routekaart Wonen 2.0 - D439002

Gemeenteraad Brummen

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

Verzonden d.d.:10 juli 2024 : 3 juli 2024 : Z098996/D432315 : : Raadsinformatiebrief update Routekaart Wonen 2.0

Geachte raadsleden, Met deze brief geven wij u graag een update over de woningbouwopgave 2020-2030 en de voortgang van de uitvoering van het beleidsinstrument ‘Routekaart Wonen 2.0’. Deze informatie delen we met u in twee delen. Onderdeel A We beschrijven hier de actuele situatie over de woningbouwopgave, de regionale woondeal voor de periode 2022-2030 en het aantal nieuwbouwwoningen die wij voor deze deal aan het realiseren zijn. Onderdeel B Hierin staan de ervaringen met en de voortgang van de uitvoering van het Routekaart Wonen 2.0beleid met bijbehorende acties centraal.

Onderdeel A Plancapaciteit Woondeal 2022-2030 Sinds de vaststelling van de regionale Woondeal Stedendriehoek 2022-20230 wordt er hard gewerkt om de doelstelling van de afgesproken 1.250 woningen te behalen. Als gemeente Brummen werken wij echter sinds 2020 aan het realiseren van deze woningbouwopgave. De Woondeal 2022-2030 heeft op regionaal niveau een ander uitvoeringstijdvak dan dat wij hanteren. Dit komt omdat wij al vanaf 2020 aan het bouwen zijn. Dit met als doel vanuit de Omgevingsvisie 1.0 om (toen nog) 900 woningen te realiseren. Later is dit in de Woondeal 2022-2030 met de regio Stedendriehoek en de provincie Gelderland opgehoogd naar 1.250 nieuw te bouwen woningen. Wij tellen de woningen die gerealiseerd zijn van 2020 tot en met 2022 mee voor het behalen van de doelstelling van de 1.250 woningen. Onderstaande tabel geeft het aantal gerealiseerde woningen per tijdvak aan. Tijdvak 2020-2022 2022-2024 Totaal 2020-2024

Aantal woningen 203 293 496

Concreet betekent dit dat in de periode 2020 tot en met 2024 er 496 woningen gerealiseerd zijn. Er wordt momenteel dus met hetzelfde tempo doorgebouwd als in de voorgaande jaren. Ook wordt er gekeken naar de voortgang van de woningsegment-verdeling. Dit zoals beschreven in de Routekaart Wonen 2.0 en de Woondeal 2022-2030. De verdeling ziet erop toe dat er genoeg sociale huurhuizen en betaalbare woningen worden gerealiseerd. De tabel op de volgende pagina geeft weer welk

Z098996/D432315

Blz. 2

percentage woningen er gerealiseerd zijn per woningmarkt segment. De segment verdeling wordt verder uitgelegd in deel B punt 3 van deze raadsbrief. De tabel lijkt te laten zien dat de doelstelling van 30 procent sociale huur niet behaald wordt. Dit is echter onjuist. Dit komt omdat de benoemde flex-woningen ook sociale huurwoningen zijn. De 3 procent van de flex-woningen samen met de 27 procent van de sociale huur vormt de 30 procent sociale huur waar op gekoerst wordt. Het aandeel midden huurwoningen is momenteel nog niet toereikend. Dit wordt bijgestuurd in de komende jaren, zodat de woningbouwplannen voldoen aan de afspraken van de Woondeal 2022-2030.

Overzicht 2020 tot en met 2024 Eerder hebben wij u laten weten dat er 670 huizen planologisch zijn gerealiseerd. Dit betekent dat als er een woningbouwplan is goed gekeurd door het college met een principebesluit deze meetelt in de zogenoemde planologische realisatie. De volgende tabel geeft de verdeling van de woningbouwplannen 2020-2024 weer.

Er is verschil gemaakt tussen gerealiseerde plannen, harde plannen en zachte plannen. Een gerealiseerd plan is een woningbouwplan waarvan de woning is opgeleverd. Een hard plan is een woningbouwplan waar er een positief principebesluit over is genomen. Een zacht plan is een plan waar nog een besluit over moet volgen maar wel al bekend is binnen de gemeente. Overzicht plancapaciteit gemeente Brummen 2022 tot en met 2030 Naast de boven weergegeven cijfers zijn er binnen de gemeente tot en met 2030 woningbouwplannen vormgegeven. Er zijn in totaal 1370 woningen in de planning om de woondeal te behalen. Er is bewust gepland met wat ruimte. Dit omdat niet alle plannen zullen voldoen aan de bestaande wetten en daarom kunnen afvallen. Concluderend is de huidige planning van 2022 tot en met 2030 zodanig ingericht dat de plancapaciteit voorziet in het behalen van de Woondeal 2022-2030. Voor de segmentverdeling ziet de totale woningbouwplanning van de Woondeal 2022-2030 er uit zoals in onderstaande tabel is weergegeven.

Z098996/D432315

Blz. 3

Huidige resultaten Woondeal 2022-2030 De provincie Gelderland heeft een voortgangsrapport opgesteld over de huidige Woondeal 20222030. Hieruit blijkt dat de gemeente Brummen goed heeft ingezet op de sociale huurwoningen. Volgens cijfers van de Regio Stedendriehoek zijn er 21 sociale huurwoningen méér gerealiseerd dan origineel gepland. De resultaten zijn, zeker in verhouding tot de regio Stedendriehoek, zeer positief. Ook springen we eruit qua betaalbare koop, hier is meer gerealiseerd dan ingezet. Een resultaat om trots op te zijn. De tabel op de volgende bladzijde laat de cijfers zien uit de voortgangsrapportage van de Regio Stedendriehoek. De cijfers van de regio Stedendriehoek benadrukken, dat de geplande plancapaciteit samen met het huidige bouwtempo, zeer waarschijnlijk voorzien in het behalen van de gestelde doelen.

Apeldoorn Brummen Epe Heerde Lochem Voorst Zutphen Regiototaal

Doel sociale huur 706 42 47 41 34 33 98 1.001

Realisatie sociale huur1 183 (29%) 63 (31%) 44 (48%) 3 (10%) 20 (15%) 16 (23%) 3 (1%) 332 (24%)

Afwijking -523 21 -3 -38 -14 -17 -95 -669

Doel betaalbaar 1077 103 134 89 62 58 260 1.783

Realisatie betaalbaar 243 (39%) 145 (70%) 53 (58%) 16 (53%) 37 (27%) 40 (56%) 54 (23%) 588 (42%)

Afwijking -834 42 -81 -73 -25 -18 -206 -1.195

Toekomstbeeld Woningbouw en Woondeal 2025-2035 De provincie Gelderland is momenteel bezig om samen met de regio’s, waaronder ook de Regio Stedendriehoek, de Woondeal te vernieuwen. Dit onder andere vanwege de nieuwe Primos-prognose uit 2024 en de vraag van het Ministerie van BZK om een groot aantal woningen (ongeveer 125.000 in de periode 2025-2035) te realiseren. De nieuwe Woondeal zal gaan over de periode 2025-2035. Recentelijk is er bekend geworden dat de nieuwe Woondeal een andere insteek heeft dan de huidige woondeal. De provincie laat weten dat daardoor het proces niet wordt afgesloten met een ondertekening, maar met een vaststelling in een volgend bestuurlijk overleg met de minister. Dit naar verwachting in maart 2025, nadat de gemeenteraden vanuit hun rol invulling hebben kunnen geven. Voor gemeente Brummen zijn er nog geen ambitiecijfers vormgegeven voor de nieuwe woondeal. Dit omdat dit ook samenhangt met het vaststellen van de nieuwe omgevingsvisie 2.0. Naast de nieuwe woondeal plannen, zal de huidige woondeal blijven bestaan. Er is door het college met sterke nadruk aangegeven aan de regio en de provincie, dat het van groot belang is om de raden van alle gemeentes uit de regio Stedendriehoek, en dus ook de raad van gemeente Brummen hier tijdig over te informeren en mee te nemen in het proces.

Er zal eerst besluitvorming door de raad over de ambitiecijfers moeten plaatsvinden voordat wij deze doorgeven aan de provincie. Onderdeel B Routekaart Wonen 2.0 De Routekaart Wonen 2.0 is het gemeentelijke beleidsstuk dat maatregelen en acties bevat om de woningbouwopgave en de versnelling daarvan uit te voeren en te stimuleren. Dit gebeurt met vijf uitvoeringsprogramma’s met concrete acties: 1. 2. 3. 4. 5.

Versnellen en stroomlijnen; Inzetten sturingsinstrumenten; Toepassen nieuw Toetsingskader Woningbouw; Zoeken naar nieuwe locaties; Actief monitoren en bijsturen.

Aangezien er aan alle acties tegelijk wordt gewerkt, wordt hieronder er per actie een korte samenvatting gegeven over de status en de voortgang van de uitvoering.

1 Percentages realisatie sociale huur en betaalbaarheid t.o.v. totale realisatie per gemeente (gemeente cijfers).

Z098996/D432315

Blz. 4

1. Versnellen en Stroomlijnen Versnellen en stroomlijnen zijn acties die bestaan uit meerdere uitvoeringsgerichte facetten. Het doel van het versnellen en het stroomlijnen is dat het planproces en het toevoegen van woningen aan de woningvoorraad in een hoger tempo gerealiseerd kan worden. Dit ook vanuit de afspraken uit de regionale Woondeal 2022-2030 om 1.250 woningen toe te voegen aan de woningvoorraad. Er wordt prioriteit gegeven aan plannen die netto de meeste woningen opleveren per plan. Aan plannen onder de 10 woningen in de grote kernen en onder de 5 in de kleine kernen wordt alleen prioriteit toegekend als de woning(en) een maatschappelijk probleem aanpakken of oplossen. De beschikbare informatie op de gemeentelijke website over het realiseren van nieuwbouwwoningen en het indienen van een principeverzoek voor een nieuwbouwplan is actueel. Ook is de website aangevuld met een nieuw e-formulier. Dit e-formulier is bekend onder de naam Intakeformulier Woningbouw en verzamelt alle nodige informatie van de initiatiefnemer om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van het plan voor (een) nieuwbouwwoning(en). Intern gezien is het proces om woningbouwzaken te behandelen versneld met de Intaketafel Woningbouw.

De intaketafel bestaat uit een groep vakspecialisten die de belangrijke punten uit een ingediend plan halen, voordat dit plan bij team ruimtelijke ordening (RO) terechtkomt. Op die manier wordt vooraf al alle benodigde informatie opgevraagd of worden er onderzoeken uitgezet zodat de procedure bij team RO alleen beoordeeld hoeft te worden. Daarnaast zijn de ruimtelijke ordeningsprocedures zo veel mogelijk gestroomlijnd, zodat er een efficiënte workflow bevorderd wordt. 2. Inzetten sturingsinstrumenten De sturingsinstrumenten die de gemeente Brummen tot haar beschikking heeft om grip te krijgen op de woningbouwopgave zijn goed in gebruik. Zo zijn de prestatieafspraken met woningcorporatie Veluwonen vernieuwd. Ook is er sinds de zomer van 2023 een doelgroepenverordening van kracht. Daarnaast wordt er voor nieuwbouwwoningen onder andere een zelfbewoningsplicht en een antispeculatiebeding opgenomen wanneer nodig en relevant. Er is voortgang gemaakt met betrekking tot de verhuiscoach. De verhuiscoach zet zich in om ouderen te helpen te verhuizen van een grote gezinswoning naar een geschiktere of soms kleinere maar levensloopbestendige woning. Dit bevordert de doorstroming op de huizenmarkt. Hierdoor kunnen meer mensen een woning krijgen die goed bij hun woonbehoefte past. Momenteel heeft dit al 75 gesprekken en 14 verhuisbewegingen opgeleverd in gemeente Brummen.

Ook wordt er samen met de Regio Stedendriehoek een regionaal afgestemde urgentieverordening vormgegeven. Dit anticiperend op de toekomstige wet versterking regie volkshuisvesting, die waarschijnlijk van kracht gaat in januari 2025. Wanneer dit gebeurt is een regionaal afgestemde urgentieverordening verplicht. Echter kan een urgentieverordening alleen worden afgestemd wanneer er een lokale huisvestingverordening is. Hieraan wordt momenteel ook gewerkt. 3. Toepassen nieuw Toetsingskader Woningbouw Het Toetsingskader Woningbouw gaat in op de eisen waaraan de nieuwbouwplannen moeten voldoen. Dit betekent dat het toetsingskader ook ingaat op de woningmarktsegment-verdeling. Deze segmentverdeling wordt uiteengezet in verschillende categorieën huizen met een bijbehorende prijs-range. Deze is ook vastgesteld in de Doelgroepenverordening 2023. De tabel hieronder laat de verschillende segmenten zien waarmee er gewerkt wordt. De tabel is terug te vinden in de Routekaart Wonen 2.0. Woningmarktsegmenten

Uitleg

Sociale huurwoningen Goedkope koopwoningen

Huurwoningen tot de liberalisatiegrens. Koopwoningen met een maximum prijs zoals opgenomen in het Toetsingskader Woningbouw in bijlage 1. (Bij realisatie van deze woningen zetten we instrumenten in om speculatie te voorkomen) Koopwoningen met een maximale koopprijs zoals opgenomen in het Toetsingskader. Koopwoningen met een koopprijs zoals die is opgenomen in het Toetsingskader Woningbouw. Huurwoningen met een huurprijs die ligt boven de

Betaalbare koopwoningen Betaalbare koopwoningen hoog Midden huurwoningen

Z098996/D432315

Overige koopwoningen

Blz. 5

liberalisatiegrens maar nog wel bereikbaar is voor de middeninkomens en is opgenomen in het Toetsingskader Woningbouw. Koopwoningen met een koopprijs boven de grens van betaalbare woningen hoog.

Het toetsingskader woningbouw gaat in op de percentuele verdeling die de gemeente nastreeft bij het bouwen van nieuwbouwwoningen. Hierin is opgenomen dat er gericht wordt op: • • •

30% sociale huur, 35% betaalbare koop, o waarvan 20% goedkope koop, 35% overige koop/ huur duur.

Deze verdeling wordt actief toegepast, zeker met nadruk op de sociale huur en betaalbare koop. Tot nu toe blijkt de verdeling goed te werken en geeft het voor marktpartijen een duidelijk beeld over de woningen die de gemeente ontwikkeld wil zien worden. Er is recentelijk een Kader Duurzaamheid opgesteld voor de Routekaart Wonen 2.0. Deze is opgesteld en de raad heeft hier op 30 mei 2024 over genomen en is het kader vastgesteld. Hiermee is het Kader Duurzaamheid en integraal onderdeel van de routekaart wonen geworden. 4. Zoeken naar nieuwe locaties Gezien de woningbouw-opgave moeten er locaties worden gevonden waar de nieuw te bouwen woningen gerealiseerd kunnen worden. Zoals bekend is in 2023 de WVG (Wet Voorkeursrecht Gemeenten) gevestigd op drie locaties. Hier loopt nu onderzoek om te kijken wat er op deze locaties mogelijk is. Dit wordt onderzocht met een stedenbouwkundig plan om te kijken naar de opties voor woningbouw. De aanname is dat de WVG-locaties een grote bijdrage kunnen gaan leveren aan het behalen van de afspraken uit de Woondeal regio Stedendriehoek 2022-2030. Daarnaast wordt er blijvend actiever grondbeleid gevoerd en naar inbreidingslocaties gezocht in de grote en de kleine kernen. 5. Monitoring en bijsturen Elk half jaar wordt de raad op de hoogte gesteld van de voortgang van de Routekaart Wonen 2.0 en de uitvoering van de bijbehorende acties.

Ook wordt er doorgaand gemonitord of de instrumenten die de Routekaart Wonen 2.0 inzet goed passen bij de opgaven die er liggen. Zo is in het kader van onder andere het nieuwe e-formulier, waarmee inwoners en ontwikkelaars makkelijker hun principeverzoek kunnen indienen voor nieuwbouwplannen, de Routekaart Wonen geactualiseerd. Zodoende is er nu ook de Routekaart Wonen 2.0. Wij hebben u in deze brief veel informatie gegeven over de Routekaart 2.0 en de uitvoering daarvan. En ook over ontwikkelingen die landelijk en regionaal spelen op het gebied van woningbouw. Met elkaar moeten we realiseren dat de cijfers die we in deze brief presenteren, aan verandering onderhevig zijn. Dit omdat het plannen en regionaal afstemmen van de woningbouwopgave een continue en dynamisch proces is. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)