E47 - Gemeente Brummen - Beantwoording schriftelijke vragen Doonweg Eerbeek

Fractie Groen Links Mevr. H. Beelen

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

Verzonden d.d.: 14 april 2021 : 13 april 2021 : Z057780/D353114 : : beantwoording schriftelijke raadsvraag gebruik staalslakken vuilstort Eerbeek (Doonweg)

Beste mevrouw Beelen, Door uw raadsfractie GroenLinks, maar ook tijdens een recente raadsvergadering zijn vragen gesteld over de stortplaats aan de Doonweg in Eerbeek. U was reeds geïnformeerd over de omstandigheid dat de provincie Gelderland het bevoegde gezag is en om die reden zijn alle vragen ook aan hen doorgezonden. Inmiddels hebben wij een reactie van de provincie ontvangen en voor de beantwoording van de raadsvragen verwijzen wij naar die provinciale reactie. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H.A.J. van de Vliert secretaris (wnd.)

Bijlage: 1

A.J. van Hedel burgemeester

GEMEENTERAAD van BRUMMEN SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE/DE BURGEMEESTER Datum: 25-03-2021 Steller: Hennie Beelen GroenLinks Onderwerp:

gebruik staalslakken Vuilstort Eerbeek

In 2020 is na jaren ontwikkeling op de voormalige vuilstortplaats aan de Doonweg te Eerbeek, een ‘zonnepark’ aangelegd. Op Zondag 21 maart in de tv uitzending ‘De vuilnisman’ ‘ernstige hinder van staalslak’ werd verslag gedaan van ernstige vervuiling door gebruik staalslakken. Wetend dat aan de Doonweg in Eerbeek ook staalslakken zijn gebruikt ontstaat een aantal relevante vragen die wij als fractie van GroenLinks Brummen graag aan het College gesteld willen zien. Ons bereiken signalen dat er geen voorzorgsmaatregelen zijn genomen bij het gebruik van de staalslakken en dat de afdeklaag bloot wordt gesteld aan het hemelwater.           

Is het College op de hoogte dat staalslakken een bijproduct is (afval)? Is bekend dat dit bijproduct door Tatasteel (met goedkeuring van de overheid) gedefinieerd werd als grondstof omdat dit vele administratieve voordelen had. (Opgetekend uit de mond van een deskundige van Tatasteel) Dat deze staalslakken alleen onder zeer strenge voorwaarden gebruikt mag worden en onder geen beding met water in aanraking mag komen? Als niet strikt aan randvoorwaarden wordt voldaan dit dan groot risico heeft van milieuvervuilende lekkage in het grondwater? Zijn er aan de Doonweg te Eerbeek (voormalig vuilstortplaats / strenge voorwaarden toegepast? Welke afdoende maatregelen zijn toegepast? Kunt u garantie geven dat er geen milieuvervuilende lekkage plaatsvindt? Vindt er regelmatig controle plaats dat er geen lekkage plaatsvindt? Zo ja, wie voert dit uit? Kunt u deze gegevens openbaar maken? Als er geen afdoende maatregelen toegepast zijn wilt u dan snel onderzoek doen en zo nodig maatregelen treffen

Toelichting Vanuit de Provincie is mij dringend geadviseerd om deze vragen aan het College van B&W Brummen te stellen, immers de vuilstort ligt op het grondgebied van de gemeente Brummen. Als de Provincie bevoegd gezag is dan zullen vragen omtrent de Doonweg vanuit de gemeente bij de Provincie aangekaart dienen te worden. Ondertekening en naam: Hennie Beelen, GroenLinks

*D210812479* W.Z21.102568.01 / D210812479

Mariënburg 75 6511 PS Nijmegen Telefoon: (024) 751 7700 E-mail: info@odrn.nl

College van Burgemeester en Wethouders van Brummen Postbus 5 6970 AA BRUMMEN

Postbus 1603 6501 BP Nijmegen

Datum

Ons kenmerk

Contactpersoon

12 april 2021

Andre Sulter

Onderwerp

OD50/ W.Z21.102568.01 / D210812479

Beantwoording raadsvragen gebruik staalslakken Stort Doonweg

Datum uw brief

Direct telefoonnummer

024- 751 7413 25 maart 2021

Beste leden van het College, Op 25 maart 2021 zijn aan u door een raadslid van Groen Links schriftelijke vragen gesteld. De vragen hebben betrekking op het gebruik van staalslakken op de (voormalige) vuilstortplaats aan de Doonweg te Eerbeek. Wij zijn het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning van deze inrichting. De vragen zijn naar ons doorgeleid.

Vraag 1: Is het College op de hoogte dat staalslakken een bijproduct is (afval)? Antwoord: Ja. Staalslakken zijn bijproducten van de productie van staal. De voor staal ongewenste stoffen die zich in het vloeibaar ruwijzer bevinden oxideren bij verhitting en vormen samen met de kalk de staalslak.

Vraag 2: Is bekend dat dit bijproduct door Tata Steel (met goedkeuring van de overheid) gedefinieerd werd als grondstof omdat dit vele administratieve voordelen had. (Opgetekend uit de mond van een deskundige van Tata Steel) Antwoord: Nee, zo specifiek als in bovengenoemde vraag wordt gesteld is ons dat niet bekend. De basis voor het kunnen toepassen van de staalslakken is het rechtsoordeel LD Staalslak van 22 september 2017. Dit rechtsoordeel (toetsing afvalstof of grondstof) is een advies voor/aan het bevoegd gezag. Met dit rechtsoordeel hebben we getoetst of de aangevraagde toepassing milieutechnisch verantwoord en vanuit volksgezondheid veilig zou zijn. Tevens wordt in het rechtsoordeel aan het juridisch kader getoetst (Wet milieubeheer, Kaderrichtlijn afvalstoffen, Landelijk Afvalbeheerplan).

Omgevingsdienst Regio Nijmegen Afdeling Vergunningverlening

Wij hebben geoordeeld dat de LD staalslakken kunnen worden toegepast als water afsluitende steunlaag met een minimale dikte van 80 cm, geschikt als tijdelijke eindafdichting van de stortplaats en waarop de zonnepanelen geplaatst kunnen worden. In het rechtsoordeel wordt opgemerkt dat er tijdelijke pH-effecten kunnen optreden als gevolg van kalk dat vrij kan komen als de staalslakken in contact komen met (regen)water. Deze pH-effecten (pH van 12) zijn zichtbaar in de vorm van de witte kleur van het regenwater. In de omgevingsvergunning van 2009 is al een eis gesteld in de vorm van een ringsloot met folie rondom de stortplaats waarin het hemelwater vanaf de stortplaats wordt opgevangen en afgevoerd naar de waterzuivering van Industriewater Eerbeek. Het kalkhoudende afvalwater wordt dus niet geloosd op de gemeentelijke riolering of in de bodem.

Vraag 3: Is bekend dat deze staalslakken alleen onder zeer strenge voorwaarden gebruikt mogen worden en onder geen beding met water in aanraking mag komen? Als niet strikt aan randvoorwaarden wordt voldaan, dit dan groot risico heeft van milieuvervuilende lekkage in het grondwater? Antwoord: Ja, dat is bekend, zie ook antwoord op vraag 2. Hierbij opgemerkt dat de staalslakken aan de Doonweg op de 8-10 meter hoge stortplaats zijn aangebracht en het grondwater rondom de stortplaats 8 m diep zit. In tegenstelling tot wat er te zien was in de uitzending van De Vuilnisman is er geen rechtstreeks contact tussen de staalslakken en het oorspronkelijke bodemniveau en het grondwater. Het hemelwater dat op de stortplaats terecht komt, wordt apart afgevoerd. Het kan dus niet in contact komen met het grondwater. Pas als blijkt uit monitoring dat de samenstelling van het afvloeiende hemelwater het toe laat mag het opgevangen hemelwater van de stortplaats worden geïnfiltreerd in de bodem. Tot nu toe is al het afstromende hemelwater van de stortplaats afgevoerd naar waterzuivering van Industriewater Eerbeek.

Vraag 4: Zijn er aan de Doonweg te Eerbeek (voormalig vuilstortplaats) strenge voorwaarden toegepast? Welke afdoende maatregelen zijn toegepast? Antwoord: Ja, er zijn extra maatregelen opgenomen bij de toepassing van staalslakken. Naast het reguliere meet- en monitoringsprogramma zoals opgenomen in de omgevingsvergunning (eisen vanuit het Stortbesluit bodembescherming), zijn in het besluit ´Goedkeuring bestek tijdelijke bovenafdichting stortplaats Doonweg te Eerbeek´, de volgende extra voorwaarden gesteld: - Periodiek meten klink 4x per jaar; - Afschot zuidhelling 5% behouden; - Metingen emissie stortgas; - Metingen kwaliteit (afstromend) hemelwater, voor en na neutralisatie; - Metingen kwaliteit oppervlaktewater van infiltratievijver ; - Het eventueel periodiek verwijderen van kalkneerslagvorming uit ringsloot en infiltratievijver. Daarnaast de opmerking dat stortplaats Doonweg een gecontroleerde situatie betreft. Er zijn peilbuizen rondom de stortplaats aangebracht, die periodiek worden bemonsterd. Hierdoor worden verandering van samenstelling van het grondwater vastgesteld. Daarnaast wordt ook het percolaatwater en regenwater periodiek gemonitord. Ook hier wordt de verandering van de samenstelling van dit afvloeiende water gesignaleerd.

2

Omgevingsdienst Regio Nijmegen Afdeling Vergunningverlening

Vraag 5: Kunt u garantie geven dat er geen milieuvervuilende lekkage plaatsvindt? Antwoord: Op dit moment wordt er voldaan aan het gestelde in de omgevingsvergunning en de aanvullende maatregelen (zie antwoord vraag 4) in verband met het aanbrengen van de staalslakken. De staalslakken vormen een nagenoeg ondoordringbare laag (door het neerslaan van calciumcarbonaat worden de LD staalslakken aan het oppervlak voorzien van een afdichtende laag) waardoor nog maar weinig hemelwater in de stortplaats kan dringen. De kwaliteit van het percolaat-, hemel- en grondwater wordt jaarlijks gemonitord en de resultaten worden door het bevoegd gezag beoordeeld. Zie ook antwoord vraag 4.

Vraag 6: Vindt er regelmatig controle plaats dat er geen lekkage plaatsvindt? Zo ja, wie voert dit uit? Kunt u deze gegevens openbaar maken? Antwoord: De kwaliteit van het percolaat-, regen- en grondwater wordt jaarlijks gemonitord en deze wordt door toezichthouders van het bevoegd gezag beoordeeld. Daarnaast vindt toezicht op de ringsloot plaats zoals ook in het verleden heeft plaatsgevonden (nl. het bedrijf is aangeschreven op herstel van folie in ringsloot en heeft de folie door een extern bedrijf laten herstellen).

Vraag 7: Als er geen afdoende maatregelen toegepast zijn wilt u dan snel onderzoek doen en zo nodig maatregelen treffen Antwoord: Er zijn, zoals destijds beoordeeld, afdoende maatregelen toegepast voor zover nu bekend. Het kan zijn dat in de toekomst (uit bijv. monitoring) blijkt dat er toch verontreiniging uit de staalslakken komt, dan wordt op dat moment beoordeeld welke stappen er genomen moeten worden.

Vraag 8 Is het toepassen van staalslakken zonder afdeklaag toegestaan? Zijn daar wel/geen milieurisico aan verbonden en wat zijn de overwegingen geweest om het afdekken van de staalslakken met grond geen integraal onderdeel te laten zijn van het eerdere provinciale besluit (tot medewerking aan het toepassen van die staalslakken). Antwoord Ja, het toepassen van staalslakken zonder afdeklaag is toegestaan. Aan de Doonweg heeft ook meegewogen dat de staalslakken in korte tijd een nagenoeg water afdichtende laag zouden vormen boven op de stortplaats zodat geen regenwater meer in de stortplaats kan doordringen. De staalslakken hebben ook de eigenschap dat bij scheuring van de afdichting als gevolg van verzakkingen weer snel (binnen enkele weken) een waterdichte laag wordt gevormd. Er bestaat ook een mogelijkheid om staalslakken toe te passen volgens Isoleren, Beheersen en Controleren (IBC). Dit heeft te maken met de productkwaliteit van de staalslakken met de specifieke toepassing. Het voert te ver om hier inhoudelijk op in te gaan omdat er vele toepassingsmogelijkheden zijn (verhardingslaag, straatlagen, grondwerken, als stabilisator, steenbestortingen en als mineraal aggregaat in asfalt, enz.) die alle een eigen specifieke situatie betreft. 3

Omgevingsdienst Regio Nijmegen Afdeling Vergunningverlening

Voor de afdichting van de stortplaats Doonweg heeft het rechtsoordeel LD staalslakken als uitgangspunt gediend. In het rechtsoordeel wordt gewezen op het nemen van voorzorgmaatregelen om het pH verhogend effect (witte verkleuring regenwater) te voorkomen. Aan de Doonweg hebben wij daar invulling aan gegeven doordat het regenwater vanaf de stortplaats moet worden gemonitord en afgevoerd naar de waterzuivering. Daarnaast is het belangrijk dat het een gecontroleerde toepassing betreft zodat veranderingen in de samenstelling van het grond-, regen- en percolaatwater inzichtelijk kunnen worden gemaakt. In het geval van de Doonweg betreft het een stortplaats die al gecontroleerd moet zijn uitgevoerd in het kader van het Stortbesluit bodembescherming. Dit betekent dat er al vele jaren monitoring plaats vindt van grond-, regen- en percolaatwater. Het afdekken van de staalslakken met grond kan een goede toepassing zijn, maar als er nog hemelwater door de grondlaag kan dringen tot de staalslakken dan is er nog steeds de mogelijkheid van witverkleuring door het kalk in de staalslakken. Het afdekken van de staalslakken met grond zal de afvoer van het hemelwater van de stortplaats belemmeren. In het specifieke geval bij de Doonweg worden de staalslakken gebruikt om de zonnepanelen stabiel te kunnen plaatsen.

Hoogachtend, Het College van Gedeputeerde Staten van Gelderland, namens deze:

Marieke Prins, Directeur Omgevingsdienst Regio Nijmegen Deze brief is digitaal aangemaakt en daarom niet ondertekend.

4