E38 B&W - Raadsinformatiebrief Omgevingsvisie update december 2023 D424437

T.a.v. gemeenteraad Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 19 december 2023 : Z086589/D423264 : : Omgevingsvisie update december 2023

Verzonden d.d.: 20 december 2023

Beste gemeenteraad, Met deze raadsinformatiebrief praten we u graag bij over de voortgang van het project omgevingsvisie. Afgelopen zomer hebben we u geïnformeerd over onze aanpak (Z086589/D411030). Op 28 september 2023 hebben we tijdens een informatieve raadsbijeenkomst de aanpak verder toegelicht. Forum 25 januari 2024 Tijdens het forum op 25 januari 2024 komen we weer bij u langs. Graag sturen wij vooraf alvast deze informatie toe. We zouden uw fracties vriendelijk willen vragen om bijlage 1 en 2 door te nemen en bijlage 3 voor te bereiden. Met uw bijdrage vooraf hopen we tijdens het forum een goede constructieve sessie te kunnen faciliteren! Alvast hartelijk dank hiervoor. Update voortgang Allereerst praten we u graag bij over de voortgang van het project. Het project bestaat uit verschillende fases (zie afbeelding 1 hieronder). We lopen goed op schema.

Afbeelding 1. Fasering project omgevingsvisie

Z086589/D423264

Blz. 2

Fase 0 hebben we inmiddels afgerond en we zijn bezig met de afronding van fase 1. We hebben het volgende gedaan: -

-

In eerste instantie hebben we de relevante thema's en onderwerpen voor de omgevingsvisie geïdentificeerd en vastgelegd (zie bijlage 1). Voor elk onderwerp hebben we zowel het interne als externe actuele beleid verzameld. Extern beleid omvat hierbij documenten van buurgemeenten, regionaal beleid en provinciale beleidsstukken. Daarnaast hebben we een grondige data-analyse uitgevoerd. Voor elk onderwerp biedt dit ons feitelijke informatie over Brummen, zoals demografische, ruimtelijke en economische gegevens. In een interne werksessie met beleidsmedewerkers hebben we per onderwerp de omgevingswaarden en ambities geïnventariseerd.

Vervolgens hebben we de bovengenoemde drie componenten naast elkaar gelegd en geanalyseerd op eventuele hiaten of tegenstrijdigheden. Op basis hiervan hebben we vastgesteld op welke onderwerpen het beleid up-to-date is en waar nog een actualisatie vereist is. Deze bevindingen zijn verwerkt in bijlage 2, getiteld 'Onderwerpen en visievragen'. Dit document dient als fundament voor verdere visievorming in fase 2. Participatie en communicatie Deze maand lanceren we een openbare webpagina op de website van Brummen, waar alle informatie over het traject van de omgevingsvisie beschikbaar zal zijn. Daarnaast houden we rekening met nietdigitale inwoners en maken gebruik van fysieke communicatiekanalen. Met de volgende acties streven we ernaar alle belanghebbenden een passende manier van deelname te bieden die aansluit bij hun interesse en mogelijkheden. -

-

-

Thematafels: we betrekken deskundige belanghebbenden bij de thematafels, waarin samen met ambtenaren van de gemeente wordt nagedacht over de thematische visie. Burgerklankbordgroep: we organiseren een burgerklankbordgroep genaamd 'O-Lab', waar we meerdere keren in gesprek gaan met een diverse groep geïnteresseerde inwoners over de omgevingsvisie. Enquête: inwoners met beperkte tijd kunnen een digitale vragenlijst invullen, die we begin volgend jaar zullen verspreiden. Ook hebben ze de mogelijkheid om langs te komen tijdens inloopavonden. Fotoactie: we moedigen jongeren aan om na te denken over hoe zij de toekomst van de gemeente voor zich zien. Dit doen we met een fotoactie waarbij ze kans maken op leuke prijzen.

Participatie is geen doel op zich. Met deze acties beogen we verschillende belangen, meningen en creatieve ideeën binnen de gemeenschap naar voren te brengen, zodat we gezamenlijk integrale, breed gedragen oplossingen kunnen bedenken voor belangrijke maatschappelijke uitdagingen. De jongste inwoners van Brummen waren als eersten aan de beurt. Tijdens de burgerschapsdag (groep 8 aan de macht) op 3 november hebben ongeveer 200 basisschoolleerlingen uit Brummen kennisgemaakt met de omgevingsvisie. De workshops waren zeer succesvol! Integraliteit Gedurende het gehele project kijken we naar kansen voor synergie met het lopende project ‘Gebiedsgericht werken’ en de op te starten beleidsvormende processen ‘Brummen 2035: Samen aan zet’ en ‘Visie Sociale Basis’. Zo willen we graag opbrengsten van participatiebijeenkomsten die buiten de scope van dit project vallen benutten bij de overige beleidsvormende processen. In de lijst met omgevingsvisie-thema’s (zie bijlage 1) staan een aantal onderwerpen die gemeentegrensoverstijgend zijn, zoals ‘bodem- en watersysteem’ en ‘maatschappelijke voorzieningen’. Waar dit passend is worden opbrengsten uit dit project verwerkt in lopende programma’s binnen Regio Stedendriehoek. Op deze manier geven wij verdere invulling aan het ‘ontwikkelspoor 4. Regionale Samenwerking’ van het Ontwikkelplan “#Hoedan: Brummen klaar voor de toekomst”.

Z086589/D423264

Blz. 3

Uw rol en betrokkenheid De gemeenteraad fungeert als 'de opdrachtgever' voor de omgevingsvisie. U beschikt over de bevoegdheid om uiteindelijk de omgevingsvisie vast te stellen en daarmee de koers van de toekomst van de gemeente Brummen te bepalen. Hierbij vertegenwoordigt u tevens de belangen van de inwoners van de gemeente. Het is daarom voor ons belangrijk om te weten wat voor u van essentieel belang is in de omgevingsvisie. Vervolg Het komende jaar komen wij in iedere fase van het traject bij u langs. Met een update én om met u in gesprek te gaan over de omgevingsvisie. Uw inzichten combineren we met de informatie die we ophalen bij inwoners, belanghebbenden, ketenpartners en experts binnen de gemeente om tot een aansprekende omgevingsvisie te komen. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

A.J. van Hedel burgemeester

Z086589/D423264

Blz. 4

Bijlage 1 – Lijst thema’s omgevingsvisie Onderstaande thema’s en subthema’s willen we opnemen in de omgevingsvisie van de gemeente Brummen. De gemeente heeft over veel van de verschillende thema’s al beleid waar we komende jaren mee verder kunnen. Maar op een aantal onderwerpen zal het beleid geactualiseerd moeten worden. Bijvoorbeeld vanwege de grote ontwikkelingen in de maatschappij zoals de woningbouwopgave, omdat de gemeente er meer bevoegdheid over krijgt onder de omgevingswet zoals over milieu of omdat de regio of andere ketenpartners hier afwijkend beleid op hebben zoals bedrijventerreinen. In bijlage 2 is uitgewerkt op welke deelonderwerpen we aan de slag gaan met actualiseren en visievorming. Thema

Subthema

Landelijk gebied

Landschap, natuur en biodiversiteit Cultuurhistorie en landgoederen Bodem- en watersysteem Groen blauwe dooradering (hoort ook bij agrarische bedrijfsvoering)

Agrarische bedrijfsvoering en transitie

Agrarische bedrijfsvoering Nevenfuncties (diversificatie van activiteiten) Opvolgfuncties (stoppende agrariërs)

Duurzaamheid en energie

CO2 neutraal: energie- en warmtetransitie Circulaire economie Klimaatadaptatie

Toerisme & recreatie

Recreatieve en toeristische voorzieningen Economische waarde Beleefbaarheid kernen en buitengebied Aanbod Maatschappelijke waarde

Wonen

Aanbod (soort en locatie), kwaliteit en betaalbaarheid van woningen

Economie en werken

Ruimtelijke kwaliteit en cultuurhistorie Groen Woonzorg Duurzaamheid Inclusie bijzondere doelgroepen Bedrijvigheid (kernen) Landbouw Bedrijventerreinen Papierindustrie Vrijetijdseconomie

Voorzieningen

Gezondheid en milieu

Maatschappelijke voorzieningen (bv. onderwijs en zorg) Horeca & detailhandel Cultuurvoorzieningen Veiligheid Evenementen (locatie) Milieu (geluid, lucht, geur, bodem, trilling, externe veiligheid) Sport en beweging

Z086589/D423264

Verplaatsen en bereikbaarheid

Blz. 5

Ontmoeten Infrastructuur Mobiliteit (Auto, fietsen, openbaar vervoer en voetverkeer) Verkeersveiligheid Bereikbare kernen Parkeren Innovatieve en duurzame mobiliteit Recreatieve infrastructuur

Z086589/D423264

Blz. 6

Bijlage 2 – Onderwerpen en visievragen

1. Inleiding In dit document behandelen we de openstaande visievragen en onderwerpen voor de omgevingsvisie van de gemeente Brummen. Hier gaan we in fase 2 van het proces (de visievorming) mee aan de slag. De afgelopen periode hebben we de ambities van de gemeente op de verschillende omgevingsvisiethema’s opgehaald. Daarnaast hebben we per onderwerp op gestructureerde wijze het bestaande interne en externe beleid naast elkaar gelegd. Onze conclusie is dat de gemeente over de meeste thema’s van de omgevingsvisie (bijlage 1) degelijk, toekomstbestendig beleid heeft liggen waarmee zij de komende jaren verder kunnen, zoals het recent opgestelde Programma Groen. Deze beleidslijnen nemen we over in de omgevingsvisie. Op een aantal onderwerpen moeten we echter een nog een stap zetten, bijvoorbeeld vanwege de grote ontwikkelingen in de maatschappij zoals de woningbouwopgave na 2030, omdat de gemeente op onderwerpen meer bevoegdheid over krijgt onder de omgevingswet zoals over milieu of omdat de regio of andere ketenpartners hier afwijkend beleid op hebben zoals ruimte voor bedrijvigheid. Hier gaan we de komende maanden mee aan de slag. We richten ons op de onderwerpen die nu het meest urgent zijn in en voor Brummen. De vragen die we gaan beantwoorden vindt u terug in dit document.

Naast de te beantwoorden vragen voor deze omgevingsvisie, hebben we ook een aantal vragen geïdentificeerd die nu nog niet beantwoord kunnen of hoeven worden, maar die in een volgende actualisatie wel opgepakt moeten worden. Deze vragen hebben we ook opgenomen in dit document. Naast de omgevingsvisie lopen er ook andere beleidsvormende trajecten zoals het opstellen van de mobiliteitsvisie en de toekomstvisie. De vragen die in deze trajecten worden opgepakt, hebben we niet meegenomen in dit document. We zullen nauw contact houden met de projectgroepen om de integraliteit van de stukken te waarborgen. De relevante visielijnen van de parallelle trajecten nemen we over in de omgevingsvisie. Leeswijzer In paragraaf 2 van deze memo vindt u de visievragen die we in deze cyclus van de omgevingsvisie willen beantwoorden. In paragraaf 3 staat welke vragen we willen uitstellen. In paragraaf 4 lichten we toe hoe we tot de vragen zijn gekomen.

2. Visievragen Hieronder kunt u per thema de belangrijke visieonderwerpen en vragen vinden wij de komende periode willen beantwoorden. Dit zijn onderwerpen waar onvoldoende over bekend is in het huidige interne beleid, of waarbij het beleid verouderd is en die een redelijke mate van urgentie hebben. Hieronder geven we per thema een samenvatting van de belangrijkste visievragen en onderwerpen.

2.1 Vitaal landelijk gebied Visievragen • Hoe willen we dat het landelijk gebied van Brummen er in de toekomst uitziet? • Welke rol wil de gemeente in de landbouwtransitie in Brummenspelen en hoe moet deze transitie er uit zien? Welke rol speelt natuurinclusieve landbouw in deze transitie? • Hoe borgt de gemeente Brummen de balans tussen haar kernwaarden rust, ruimte en groen in het landelijk gebied in het kader van verschillende opgaven en ruimteclaims in het buitengebied? • Welke rol wil de gemeente spelen in de toekomst van het landelijk gebied en hoe sturend wil de gemeente zijn? Hoe maken we de ambitie ook economisch haalbaar? Context Er is op dit moment veel aandacht voor het landelijk gebied. De natuur, de bodem- en waterkwaliteit staat onder druk. Er zijn plannen om het voedselsysteem en de bijbehorende agrarische bedrijfsvoering te

Z086589/D423264

Blz. 7

veranderen. Veel agrariërs stoppen met hun bedrijven doordat ze met pensioen gaan en geen opvolging hebben, om financiële redenen of vanwege de onzekerheid rondom regelgeving.. Daarnaast wordt er vanuit alle beleidsterreinen plannen gemaakt om een deel van de ruimte te gebruiken voor de opgaven zoals woningbouw, energie-opwek, klimaatadaptatie, natuurontwikkeling en toerisme en recreatie. Ook geeft het landelijk gebied invulling aan waarden zoals rust en ruimte. De functies die we in het gebied kunnen realiseren moeten daarnaast passen binnen de kaders die het bodem- en watersysteem meegeeft en de toekomstige perspectieven die klimaatveranderingen meebrengen. Dit thema hangt dan ook samen met de visievragen in paragraaf 2.2. en 2.3 over het bodem- en watersysteem en klimaatadaptatie. Dit alles vraagt om een integrale langetermijnvisie waarin wel doordachte afwegingen gemaakt worden over de ambities en de inrichting.

2.2 Bodem- en watersysteem Visievraag • Hoe nemen we het bodem- en watersysteem mee in onze besluitvorming en welke rol kennen we het hier in toe? Kennisgat • Inzicht bodem-, water en klimaatsysteem Brummen - Brummen 2120 (Uitwerking kaart Vallei en Veluwe in 2120 – Klimaat Vallei en Veluwe) Context Het kabinet wil dat bodem en water weer sturend worden in beslissingen over de inrichting van ons land. Hiertoe hebben zij op 25 november 2022 een brief aan de kamer gestuurd. In deze brief heeft de minister een aantal structurerende keuzes uiteengezet die de komende jaren sturing moeten geven aan de ruimtelijke planvorming. Deze keuzes geven echter nog weinig concrete handvatten voor gemeenten in hun beleid en ruimtelijke ordening. Het is aan gemeenten (samen met hun ketenpartners) om na te denken en invulling te geven aan deze keuzes op een manier die aansluit bij hun situatie. Daarnaast heeft de gemeente zelf ook ambities op gebied van het bodem en watersysteem. Ze wil het systeem inzetten voor functies zoals waterretentie en droogtebestrijding en streeft naar een drinkbare IJssel in samenwerking met de regionale partners. Omdat het bodem en watersysteem zo’n belangrijke rol wordt toegedicht in de ruimtelijke ordening is het belangrijk voor de gemeente Brummen om na te denken over haar visie hierop.

2.3 Klimaatadaptatie Visievragen • Welke impact hebben de klimaatveranderingen op de gemeente Brummen en hoe kan de gemeente hiermee omgaan in hun ruimtelijke ordening en beleid op de fysieke leefomgeving? De gemeente Brummen zet zich in tegen klimaatverandering en voor verduurzaming van de samenleving. Klimaatveranderingen zijn echter niet meer volledig tegen te houden en klimaatadaptatie zal de komende decennia een steeds belangrijker thema worden. Het is belangrijk dat Brummen zich een goed beeld vormt van de mogelijke veranderingen en de manier waarop zij die in de toekomst het hoofd wil bieden. Wij adviseren daarom dit in het kader van de omgevingsvisie hiermee aan de slag te gaan. Een goede eerste stap is het uitwerken van de kaart 2120. Deze kaart schetst een beeld hoe Nederland er in 2120 uit kan zien op basis van de verwachte veranderingen en de mogelijke maatregelen op gebied van klimaat. Deze kaart wordt op dit moment uitgewerkt voor de regio Vallei en Veluwe. Om voor Brummen echt bruikbaar te zijn, moet er nog een nadere uitwerking komen. Wij willen deze uitwerking oppakken in het spoor van de omgevingsvisie.

2.4 Agrarische bedrijfsvoering & transitie Visievragen • Hoe wil de gemeente de transitie richting een duurzaam voedselsysteem en natuurinclusieve landbouw vormgeven? • Wil de gemeente meer/andere functieveranderingen en nevenfuncties toestaan op agrarische grond en in agrarische bebouwing (stoppende agrariërs).

Z086589/D423264

•

Blz. 8

Onder welke voorwaarden wil de gemeente functieveranderingen en nevenfuncties toestaan?

Context Dit onderwerp hangt samen met de bredere vragen over het landelijk gebied, maar zoomt specifiek in op de functies en het gebruik van agrarische grond en het perspectief voor boeren; zowel de stoppende boeren als degenen die hun bedrijf willen doorzetten. Tussen al deze opgaven in de landbouw ontstaat ook de vraag hoe je als gemeente invulling wil geven aan een natuurinclusieve – en daarmee duurzame – landbouw. Het huidige gemeentelijk beleid rondom agrarische gronden en gebouwen richt zich met name op functieverandering binnen de rood-voor-rood regeling. In samenhang met de vragen over de identiteit voor het landelijk gebied hierboven adviseren we dit beleid opnieuw te bekijken en breder in te vullen, ook in relatie tot een duurzaam voedselsysteem en natuurinclusieve landbouw. We adviseren ook na te denken over de rol die de gemeente wil en kan spelen in de deze (duurzaamheids)transitie.

2.5 Duurzaamheid & energie Visievragen • Hoe wil de gemeente invulling geven aan landelijke doelen over CO2- en klimaatneutraliteit? • Op welke manier kunnen energy hubs ingezet worden om deze doelen te halen? En welke ruimtelijke impact heeft dit binnen de gemeente Brummen? • Welke rol wil de gemeente innemen in de verduurzamingsopgave voor de (papier)industrie? • Hoe gaat de gemeente om met haar nieuwe bevoegdheden in de warmtetransitie om de doelen uit de transitievisie warmte te halen? Context Duurzaamheid en de energietransitie staan constant in de aandacht en zijn constant in ontwikkeling. Op dit moment is de Brummense ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn en in 2050 klimaatneutraal. Het eerste doel van energieneutraliteit is waarschijnlijk onhaalbaar met de huidige middelen en in de landelijke context. Hierop zal de gemeente dus nieuwe doelen moeten formuleren. Landelijk is het doel om per 2030 een reductie van 55% van de CO2 uitstoot ten opzichte van 1990 te bewerkstelligen en per 2050 volledig van het aardgas af te zijn. Voor de omgevingsvisie is het van belang om de regionale en landelijke afspraken om te zetten in lokale doelen om zo een leefbare gemeente en wereld behouden. Ze dienen als belangrijke stip aan de horizon die ons op de juiste weg helpen en houden..

Wij adviseren daarom de komende periode aan de slag te gaan met de vraag: Hoe wil de gemeente invulling geven aan de doelstellingen over CO2- en klimaatneutraliteit? Belangrijk om op te merken is dat in de gemeente Brummen de industrie ruim 75% van de energie verbruikt. Het is dus belangrijk na te denken welke rol de gemeente wil innemen in relatie tot de verduurzamingsopgave van deze sector. Wij adviseren daarin ook al na te denken over de rol die energy hubs kunnen vervullen als middel om de doelen voor de sector te halen en daarin netcongestie te vermijden. Hoe wil de gemeente hierop in zetten? Energy hubs worden vooral gekenmerkt als samenwerkingsverband tussen lokale partijen om energievraag en -aanbod op elkaar af te stemmen. We lichten dit middel uit omdat dit mogelijk een ruimtelijke impact heeft en daarmee ook ambities voor woningbouw of andere functies in het buitengebied kan raken. Daarnaast krijgt de gemeente volgens de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) de regie over de warmtetransitie in het eigen gebied. Dit betekent ook: de bevoegdheid om snelheid en volgorde te bepalen voor de wijken en kernen in onze gemeente. Welke rol pakt de gemeente hierin?

2.6 Toerisme & recreatie Visievragen • Waar moeten toeristische en recreatieve functies een plek krijgen? • Onder welke voorwaarden wil de gemeente toeristische en recreatieve ontwikkelingen toestaan? • Hoe spreidt je als gemeente de recreatiedruk?

Z086589/D423264

Blz. 9

Context De gemeente wil haar economisch profiel verbreden met name ook op het gebied van toerisme en recreatie. Het heeft een ambitie om toeristische en recreatieve functies te ontwikkelen. We adviseren om voor de omgevingsvisie na te denken over waar deze functies een plek moeten krijgen. Zo denken we ook na over hoe we toeristen en recreanten naar de IJssel kunnen trekken om zo de Veluwe meer te ontzien. Onder welke voorwaarden wil de gemeente toeristische en recreatieve ontwikkelingen bijvoorbeeld toestaan? Deze vragen hangen ook samen met de discussie over de ontwikkeling van het landelijk gebied.

2.7 Wonen Visievragen • Hoe wil de gemeente invulling geven aan de woningopgave tot 2050? • Welke afwegingskaders wil je als gemeente hanteren voor woningbouwlocaties en functieveranderingen tot 2050? • Hoe realiseer je als gemeente voldoende woningen voor nu en in de toekomst met behoud van de kernwaarden rust, ruimte en groen van de gemeente? Context Voldoende nieuwe woningen voor de juiste doelgroepen realiseren is voor veel gemeenten een grote uitdaging. Dit is voor de gemeente Brummen niet anders. In de gemeente zijn in het verleden sturende uitspraken gedaan waar deze opgaven gerealiseerd moeten worden (bijv. inbreiding boven uitbreiding) en zijn een aantal uitbreidingslocaties bij de kernen Brummen en Leuvenheim aangewezen. De ambitie en de afspraak met de regio – via de huidige woondeal - is dat er in Brummen 1250 woningen worden gerealiseerd de komende jaren. Volgend jaar worden in de regio’s nieuwe woondeals opgesteld die kijken naar de termijn na 2030. Het is belangrijk dat de gemeente een duidelijke visie heeft hoe zij met haar woonopgave om wil gaan als inbreng in deze woondeal. Hoewel het huidige beleid van de gemeente Brummen afdoende is voor de opgave tot 2030, is nog onduidelijk of het aansluit op de verwachte trends tot 2050. Tot 2030 wordt sterke groei in het aantal huishoudens verwacht.

Daarna wordt tot 2050 nog steeds groei verwacht, maar minder sterk dan voorheen. Er zullen vooral steeds meer 1 persoonshuishoudens komen en de bevolking vergrijst nog meer. Hierbij dient opgemerkt te worden dat er op deze termijn nog weinig bekend is over de exacte ontwikkeling in de regio. Er zijn vooral landelijke trends bekend zijn. We adviseren de gemeente Brummen ook over maatregelen en trends tot 2050 na te denken. Hoe wil de gemeente Brummen omgaan met de verwachte, maar nog onvoorspelbare toename in de vraag naar woningen en de verdere vergrijzing? En welke rol wil de gemeente spelen in de woningmarkt en richting de regio?

2.8 Ruimtelijke kwaliteit Visievragen • Wat zijn de kenmerken van de ruimtelijke kwaliteit van de gemeente Brummen in de verschillende gebieden en op verschillende niveaus? • Welke ruimtelijke kwaliteiten wil de gemeente behouden, versterken en verbeteren? Context Brummen is een aantrekkelijke gemeente. Het is een oase van rust, groen en ruimte tussen de steden Apeldoorn, Zutphen en Deventer. Zeker nu deze steden naar verwachting een schaalsprong gaan maken in het aantal inwoners is het belangrijk dat deze waarden in onze gemeente behouden blijven. Behoud van deze waarden kunnen we borgen in ons beleid over ruimtelijke kwaliteit. Met ruimtelijke kwaliteit wordt de belevingswaarde, de uitstraling, gebruikswaarde en toekomstwaarde van een gebouw of omgeving bedoeld. De huidige uitgangspunten van de gemeente Brummen hierop zijn in 2013 voor het laatst herzien en zijn daarom aan een actualisatie toe. De gemeente moet nadenken over wat volgens haar de kenmerken zijn van haar ruimtelijke kwaliteit: welke waarde vindt zij belangrijk op welk niveau? Welke kwaliteiten wil ze behouden, versterken en verbeteren? Nadat deze vragen op visieniveau zijn beantwoord, zullen ze praktisch worden uitgewerkt in een nieuwe welstandsnota waarin criteria worden opgenomen waar ruimtelijke ontwikkelingen aan moeten voldoen.

Z086589/D423264

Blz. 10

2.9 Economie en werken Visievragen • Hoe wil de gemeente ruimtelijk bijdragen aan een goede werkgelegenheid voor haar inwoners zonder afbreuk te doen aan de kernkwaliteiten rust en ruimte? • Hoe wil de gemeente Brummen ruimtegeven aan lokale bedrijvigheid en ook haar kernkwaliteiten rust, ruimte en groen behouden? • Welke visie heeft de gemeente op de commerciële ruimte in de dorpscentra? Context De Brummense economie en werkgelegenheid wordt gekenmerkt door onder andere de (papier)industrie en lokaal ondernemerschap. In de gemeente Brummen willen we ruimte behouden en creëren voor lokale ondernemers. Op de bestaande bedrijventerreinen is echter geen ruimte meer om uit te breiden. Herstructureren van bestaande bedrijventerreinen lijkt hiermee de beste optie om ruimte te bieden aan ondernemers. Onder welke voorwaarden wil de gemeente Brummen herstructurering toestaan waarbij de kernwaarden van Brummen behouden worden? Daarnaast is het voor de leefbaarheid van de dorpskernen van belang dat er een levendig ondernemersklimaat is. De huidige visies op de commerciële ruimtes in de kernen Brummen en Eerbeek zijn al een aantal jaar oud en gaan we mogelijk herzien.

2.10 Voorzieningen Visievragen • Hoe houd je de kleine kernen en het buitengebied leefbaar en hoe versterk je waar mogelijk de veerkracht en zelfredzaamheid in de kleine kernen? Context Veel gemeenten worstelen met het voorzieningsniveau in kleine kernen binnen hun gemeente. De algehele (landelijke) trend is dat voorzieningen veelal verdwijnen uit de kleine kernen en zich concentreren in grotere kernen. Dit geldt ook voor de gemeente Brummen waar het beleid ook is dat voorzieningen zich met name moeten concentreren in de kernen Eerbeek en Brummen. Het is gezien de huidige (demografische) ontwikkelingen niet haalbaar om alle voorzieningen in alle kleine kernen te behouden of te ontwikkelen. Om de leefbaarheid te behouden moeten maatregelen genomen worden, en moet de bereikbaarheid van voorzieningen wel op peil blijven. Daarnaast kan de gemeente door keuzes in de inrichting de zelfredzaamheid van inwoners versterken. Door ruimte te creëren voor bewegen en sporten. Door ontmoeten en elkaar helpen – het noaberschap- te stimuleren. Daarom is de vraag hoe de zelfredzaamheid en veerkracht behouden en waar mogelijk versterkt kan worden – zeker in de kleine kernen – ook in relatie tot andere thema's zoals gezondheid en mobiliteit. We adviseren de gemeente om hier – ook in relatie tot andere thema’s en tot het sociaal domein – een duidelijke stelling over in te nemen.

2.11 Gezondheid en milieu Visievragen • Hoe wil de gemeente omgaan met de nieuwe bevoegdheden en beslisruimte op gebied van milieu onder de Omgevingswet? Context Onder de Omgevingswet hebben gemeenten meer afwegingsruimte voor het stellen van eigen kwaliteitsnormen voor het milieu. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan geluid, luchtkwaliteit, bodem en licht. Deze normen worden opgenomen in het omgevingsplan. Om goede invulling te geven aan de afwegingsruimte moet de gemeente een duidelijke visie hebben op deze onderwerpen. Wil men bijvoorbeeld inzetten op levendige centra, dan kan men ervoor kiezen om de geluidnormen te verlagen. Als de gemeente echter voorkeur geeft aan het behoud van rust, is dit echter onverstandig. Daarnaast heeft de gemeente Brummen ook het Schone luchtakkoord getekend, maar moet de ambities hieruit nog

Z086589/D423264

Blz. 11

laten landen in eigen beleid. Een duidelijke visie die sturing kan geven aan het omgevingsplan is hierbij belangrijk. De milieutaken van de gemeente Brummen zijn belegd bij de omgevingsdienst (per 1 januari 2024 Omgevingsdienst Veluwe). In het ontwikkelen van een visie op deze onderwerpen moet daarom de omgevingsdienst goed aangesloten worden.

3. Onderwerpen volgende actualisatie omgevingsvisie Na het vaststellen van de omgevingsvisie van Brummen in 2024 wordt de visie tweejaarlijks geactualiseerd als onderdeel van de beleidscyclus van de omgevingswet. In deze paragraaf lichten we toe welke visievragen we op een later moment willen oppakken. Het voorstel om uit te stellen is ingestoken vanuit urgentie, omdat het al (gedeeltelijk) in een ander traject wordt opgepakt en vanwege praktische overwegingen – de hoeveelheid onderwerpen en de tijdsbesteding van de stakeholders en de medewerkers van de gemeente. Als het onderwerp minder urgent is, kan het op een later moment worden opgepakt en worden meegenomen in een actualisatieronde.

3.1 Veiligheid In het huidige beleid is weinig aandacht voor het bevorderen van veiligheid door het inrichten van de openbare ruimte. Dit onderwerp werd wel genoemd op de ambitiesessie met de medewerkers, maar wij hebben de indruk dat er op dit moment geen grote urgentie is om dit onderwerp op visieniveau op te pakken. Verkeersveiligheid is een belangrijk onderwerp dat speelt in Brummen. Verkeersveiligheid wordt in eerste instantie opgepakt en uitgewerkt in de mobiliteitsvisie. Vervolgens worden die visiepunten uit de mobiliteitsvisie geïntegreerd met de omgevingsvisie. Ondermijning en vergunningverlening, toezicht en handhaving worden opgepakt in andere trajecten. De resultaten van deze trajecten kunnen in een volgende fase van de omgevingsvisie worden meegenomen. Indien er na bovenstaande trajecten nog vragen open blijven staan op gebied van veiligheid en inrichting van de fysieke leefomgeving, pakken we dat in een volgende fase van de omgevingsvisie op.

3.2 Circulariteit en afval Op dit moment is er weinig visie op circulariteit binnen de gemeente. Daarnaast zijn er onrealistische doelen gesteld op gebied van de reductie van restafval binnen de gemeente (10 kg per persoon in 2030, huidige hoeveelheid is 103,1 kg per persoon). Op dit onderwerp moeten realistischere doelen gesteld worden en een aanpak worden uitgewerkt hoe dit doel gehaald kan worden. Dit onderwerp heeft echter geen grote urgentie op dit moment. Het kan daarom ook de komende jaren in programmavorm verder worden uitgewerkt. Wij stellen daarom voor dit onderwerp ook uit te stellen.

3.3 Identiteitswaarden boren in de openbare ruimte Met alle opgaven die we willen realiseren in de openbare ruimte komen waarden die de identiteit van onze gemeente weergeven zoals rust en ruimte nog wel eens in het gedrang. Het is daarom belangrijk dat we deze waarden borgen in ons beleid op de openbare ruimte en in voorwaarden die we stellen aan ontwikkelingen. De identiteitswaarden worden opgehaald in het traject van ‘Brummen 2035’. De resultaten hiervan kunnen we dus pas in een volgende actualisatieslag van omgevingsvisie uitwerken om de uiteindelijke identiteitswaarden uit ‘Brummen 2035’ ook te borgen in de openbare ruimten.

Z086589/D423264

Blz. 12

4. Proces totstandkoming (visie)vragen Het bovenliggende voorstel is tot stand gekomen op basis van meerdere acties. We zijn gestart met het uitvoeren van een diepgaande beleidsanalyse van het in Brummen vingerende beleid. Hierbij lag de nadruk op de Omgevingsvisie 1.0 (2021) en het daaropvolgende thematische beleid en het beleid van ketenpartners. Op basis van de Omgevingsvisie 1.0 en voorbeelden van andere omgevingsvisies bepaalde we de voor Brummen relevante hoofdthema’s en subthema’s. Deze hebben we aan het projectteam voorgelegd. We onderzochten eveneens het beleid van de regio, provincie en buurgemeenten. Een data-analyse over trends, ontwikkelingen en uitdagingen op zowel regionaal als landelijk niveau heeft ons een goed beeld van de huidige staat van de leefomgeving én de opgaven van de gemeente Brummen gegeven. Ten slotte organiseerden we een interactieve sessie met collega's uit diverse beleidsvelden om gezamenlijk de thematische ambities van de gemeente Brummen op te halen. Door deze drie delen (beleidsanalyse, data-analyse en ambitiesessie) naast elkaar te leggen, konden we identificeren waar er gaten en tegenstrijdigheden tussen het beleid, opgaven en ambities zaten. Op basis hiervan hebben we vervolgens de vragen uit deze notitie geformuleerd.

Z086589/D423264

Blz. 13

Bijlage 3 – Voorbereidingsvragen Hieronder staan twee vragen geformuleerd die te maken hebben met bijlage 2: ‘Onderwerpen en visievragen'. We zouden u willen vragen de antwoorden op deze vragen per fractie aan ons te sturen. Vraag 1: In bijlage 2 staan de onderwerpen en visievragen waarmee we in de volgende fase verder aan de slag gaan. Heeft u wellicht aanvullingen of opmerkingen over deze visievragen? Vraag 2: We willen u vragen om na te denken over de invulling van de visievragen uit bijlage 2. U kunt per onderwerp een toelichting geven, over hoe u denkt dat de vragen beantwoord moeten worden. Om antwoorden van alle fracties (zowel voor u als ons) makkelijker te kunnen vergelijken op overeenkomsten en verschillen vragen we u het volgende: • uw antwoord beknopt te houden (max. 200 woorden per onderwerp) • met de hoofdzaken bovenaan gevolgd door een toelichting Toelichting We zouden graag uw reactie ontvangen per fractie. Deze kunt u opsturen naar de griffie, graag uiterlijk op 16 januari 2024. Tijdens het forum van 25 januari 2024 geven we u een terugkoppeling van uw reacties op hoofdlijnen. Vervolgens gaan we het hebben over één van de onderwerpen waarbij het interessant is om verder in gesprek te gaan. Er hoeft op dit onderwerp geen beslissing worden gemaakt, het is ter oriëntatie voor ons en voor u.

Alvast hartelijk dank voor uw tijd en als er nog vragen of onduidelijkheden zijn kunt u altijd bellen of mailen naar Stella Mol (s.mol@brummen.nl / 06 33 13 75 05).