E26 - B&W - Tussentijdse Evaluatie Grondstoffenplan 2021-2025 D417440

Gearchiveerd: woensdag 20 september 2023 13:30:57 Van: Driessen, Bianca Verzonden: dinsdag 19 september 2023 16:43:19 Aan: Griffie Onderwerp: Ter kennisname voor de raad Tussentijdse evaluatie grondstoffenplan Precisie: Normaal Bijlagen: 416136_1.pdf ;

Beste griffie, Hierbij ontvang je ter kennisnamen voor de raad namens het college de Evaluatie Grondstoffenplan 2021-2025. Met vriendelijke groeten, Bianca Driessen | Bestuurssecretaresse Gemeente Brummen| Engelenburgerlaan 31, 6971 BV Brummen 0575 - 568 277 | 06 – 82 13 83 96 | b.driessen@brummen.nl |www.brummen.nl

TUSSENTIJDSE EVALUATIE GRONDSTOFFENPLAN 2021-2025 416136

Gemeente Brummen September 2023 1

2023

2

Tussentijdse Evaluatie Grondstoffenplan Gemeente Brummen 2021-2025 Doel Evaluatie De gemeenteraad van Brummen heeft op 14 oktober 2021 het Grondstoffenplan 2021-2025 vastgesteld. In dit plan zijn de ambities opgenomen om de hoeveelheid restafval per inwoner te verminderen. Er zijn in het beleidsplan een aantal maatregelen benoemd die tot een groter hergebruik van grondstoffen en de beoogde daling van de hoeveelheid restafval per inwoner moeten leiden. Gezien de geplaatste stip op de horizon voor het jaar 2030 van slechts 10 kilo restafval per inwoner heeft de gemeenteraad de wens geuit eerder dan aan het einde van de looptijd van het vastgestelde plan geïnformeerd te worden over de effecten van de maatregelen uit het plan. Gevraagd is halverwege de planperiode de effecten van de maatregelen te evalueren zodat mogelijk nog bijgestuurd kan wor den.

Uitgangspunten Grondstoffenplan In het grondstoffenplan 2021-2025 zijn de volgende te behalen doelen opgenomen: Een reductie van restafval per inwoner per jaar tot 80 kg in 2025 en vervolgens 10 kg in 2030; De ‘basis op orde’ voor wat betreft de voorzieningen voor onze inwoners; Behoud van de kwaliteit van de grondstoffen; Beheersbaar houden van de kosten. Om de doelen te bereiken zijn de volgende te nemen maatregelen vastgesteld: Uitbreiden communicatie Zelf kiezen voor een restafvalvoorziening Inzamelen GF-afval bij hoogbouw Verbeteren scheiden GFT bij laagbouw Aanbieden compostvat met korting Winterregeling GFT Verbeteren maatregelen aanbieden grof groenafval Handhaving Voortzetten bestaand beleid eerder genomen maatregelen

Uitvoeringsplan grondstoffen Na vaststelling van het beleidsplan heeft het college van B&W een uitvoeringsplan opgesteld. In het uitvoeringsplan zijn de maatregelen verder uitgewerkt en in de tijd weggezet. Een overzicht van de maatregelen is in de bijlage opgenomen.

Tussentijdse evaluatie Grondstoffenplan Brummen 2023

2023

3

Resultaten Reductie restafval Op basis van de inzamelresultaten van Circulus kan geconstateerd worden dat eind 2022 de hoeveelheid restafval gedaald is ten opzichte van de jaren 2020 en 2021 maar dat we nog ver weg zijn van het beoogde doel van 80 kilo restafval per inwoner in 2025. In 2022 haalden we 107,4 kg restafval per inwoner op. Een vermindering van 10 kilo ten opzichte van 2020. De basis op orde Onze inwoners hebben sinds de invoering van het beleidsplan meer mogelijkheden gekregen om hun afval en grondstoffen kwijt te raken. De beoogde doelstellingen zijn nagenoeg allemaal behaald: -Bewoners van hoogbouw, die hun GF-afval apart willen aanbieden, hebben op aanvraag een GF-containers bij hun wooncomplex gekregen.

Zij hebben ook een aanrechtbakje ontvangen om het GF uit de keuken makkelijker te kunnen scheiden; -Versleten ondergrondse containers zijn vervangen waarbij de restafvalcontainers nu twee verschillende inworpopeningen hebben voor 30 of 60 liter; -De inwoners kunnen “gratis” 250 kg groenafval aanbieden bij de brengstations van Circulus; -De inwoners hebben de mogelijkheid gehad om tegen gereduceerde prijs een compostvat aan te schaffen; -Restafval kan, tegen een lager tarief, aangeboden worden bij ondergrondse restafvalcontainers; -Tuinafval kan tegen een laag tarief aan huis opgehaald worden; -De plaatsing van 10 extra ondergrondse restafvalcontainers heeft vertraging opgelopen . De eerste 4 containers worden in oktober 2023 geplaatst. 2 containers worden gerealiseerd in nog lopende nieuwbouwplannen, tegen 1 locatie loopt een bezwarenprocedure en voor 3 containers wordt nog een locatie gezocht. Behoud kwaliteit grondstoffen Circulus trekt aan de bel voor de in toenemende mate aanwezige vervuiling van de grondstoffen PMD, Textiel en GFT. Daar waar bij het opstellen van het grondstoffenplan er geen noemenswaardige vervuilingen aanwezig waren leidt de aanwezige vervuiling nu tot afkeur van grondstoffen (3,4% in 2022) en hogere verwerkingskosten. Dat komt mede door strengere acceptatiegrenzen bij de afnemers van de grondstoffen.

Beheersbaar houden van de kosten De uitgaven voor de uitvoer van het uitvoeringsprogramma verlopen binnen de daarvoor beschikbaar gestelde middelen. De lasten voor onze inwoners zijn nog steeds relatief laag.

Tussentijdse evaluatie Grondstoffenplan Brummen 2023

2023

4

Duiding resultaten Alhoewel de hoeveelheid ingezameld restafval per inwoner vanaf 2020 langzaam daalt is er nog geen sprake van een positieve trend richting de 80 kg restafval in 2025. Met de huidige gang van zaken wordt het beoogde doel naar verwachting niet gehaald. Er zijn een aantal zaken die hierbij van belang zijn te weten: *Corona: bij het begin van de Corona-periode (mrt 2020) begonnen veel mensen hun huis op te ruimen en was het enorm druk bij de recyclepleinen. Ook werd er meer thuis gekookt of liet men eten thuis bezorgen en werd er meer via pakketpost besteld. Landelijk was hierdoor een verschuiving in het afvalaanbod merkbaar en een toename van de hoeveelheid geproduceerd afval. In Brummen was dit effect ook merkbaar; *Vertraging plaatsing extra restafvalcontainers: veel van het positieve resultaat voor Brummen is/was te verwachten van het meer aanbieden van restafval op ondergrondse containers. Inwoners blijken hun afval dan beter te scheiden en de reststromen meer apart aan te bieden. De plaatsing van de restafvalcontainers met de bijgaande informatiecampagne is vertraagd en gaat pas in de herfst van 2023 plaats vinden. Ook niet alle tien geplande containers kunnen dan al geplaatst worden. Enkele kunnen i.v.m. bouwplannen pas in 2024 of later geplaatst worden. Tegen de plaatsing van 1 container loopt een bezwarenprocedure.

Inwoners kunnen hun restafval nu al wel in bestaande openbare restafvalcontainers bij hoogbouwlocaties inleveren (20 locaties). Van deze brengpunten wordt echter nog weinig gebruik gemaakt. Ingezamelde grond- en afvalstoffen (in kg per inwoner) Jaar 2019 2020

2021 2022

Ongescheiden Restafval 98,7 105,4 103,3 100,6 Grof restafval 11,4 11,9 10,8 6,8 subtotaal 110,1 117,3 114,1 107,4 Gescheiden

GFT 106,3 114,4 120,6 100 Papier en Karton 64,2 63,8 61,9 58,9 GLAS 28,4 28,5 30,6 29,1 PMD 39,5 42,5 42 40,9 Textiel en Kleding 5,6 6,2 6 5,9 E-goed 2,2 2,3 2,1 1,9 Groenafval 8,6 9,8 7,8 7,6 Overig 24,7 25,4 27,6 22,3 subtotaal 279,5 292,9 298,6 266,6 Totaal

389,6 410,2 412,7 374,0

Scheidingspercentage

72%

71%

72%

71%

Tussentijdse evaluatie Grondstoffenplan Brummen 2023

2023

5

Vergelijk regio

Om de resultaten in Brummen te plaatsen zijn de inzamelgegevens van de overige Circulus-gemeenten bekeken. De inzamelgegevens van de gemeenten over 2022 zijn vergeleken met die van het jaar 2019 (voor aanvang ons beleidsplan). Iedere gemeente heeft in deze periode natuurlijk haar eigen plannen gerealiseerd om de hoeveelheid (rest)afval terug te dringen. De gemeente Epe is bijvoorbeeld in 2020 pas begonnen met Diftar en heeft daardoor grote stappen gezet. Op basis van het overzicht kan geconcludeerd worden dat: *Brummen nog steeds relatief veel restafval per inwoner produceert t.o.v. de overige Circulus-gemeenten; *Alleen Bronkhorst onder de 80 kg/inw zit; *Er in Brummen in ieder geval nog sprake is van een daling van de hoeveelheid restafval; *Gemeenten met “Omgekeerd inzamelen” (Apeldoorn, Bronkhorst, Doesburg) goede resultaten halen; *Er geen regionale trend uit de resultaten te halen is Hoeveelheden restafval Circulus gemeenten

Gemeente Bronkhorst Deventer Apeldoorn Lochem Doesburg Epe Voorst Brummen Zutphen Vangdoelstelling

Verschil Kg/inw Scheidings Scheidings 2019 Kg/inw percentage Kg/inw percentage 2022 2019 2022 68,8 82 42,8 87 -26 86,2 77 89,2 74 3 112,3 74 91,4 77 -20,9 95 76 96,7 75 1,7 83,7 78 98,3 77 14,6 180,6 68 103,1 78 -77,5 103 76 105 74 2 110,1 72 107,4 71 -2,7 140 65 132,9 64 -7,1 100

75

100

75

INZAMELMETHODIEK IN DE GEMEENTEN (2023) Apeldoorn Diftar op volume Gespiegeld / minicontainer op aanmelding Bronckhorst Diftar op volume Gespiegeld / Zorg-minicontainer Brummen Diftar op volume 4 wekelijks minicontainer Deventer Diftar op volume 4 wekelijks minicontainer Doesburg Diftar op volume Gespiegeld / buitengebied minicontainer op aanmelding Epe Diftar op volume 4 wekelijks minicontainer Lochem Diftar op volume 4 wekelijks minicontainer / buitengebied op aanmelding Voorst Diftar op volume 4 wekelijks minicontainer Zutphen Diftar op volume 4 wekelijks minicontainer

Tussentijdse evaluatie Grondstoffenplan Brummen 2023

2023

6

Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing kan mede als sturend element ingezet worden om de inwoners te motiveren hun afval beter te scheiden. De tariefstijging voor 2023 is volledig ten laste gekomen van het aanbieden van restafval via de mini-container om scheiden aantrekker te maken. Het aanbieden van een 240 l restafvalcontainer is anno 2023 bijna eens zo duur als in 2019. De hogere tarieven hebben nog niet geleid tot een merkbaar ander aanbiedgedrag van containers. Ondanks de tariefstijgingen blijft de gemeente Brummen binnen de Circulus-gemeenten nog steeds de gemeente met de laagste afvallasten voor de inwoners. (nb: de afvalstoffenheffing is een doelbelasting voor de inzameling van huishoudelijk afval; de inkomsten dekken de kosten)

TARIEVEN AFVALSTOFFENHEFFING Afvalstoffenheffing vast deel (per jaar) Aanbieding container restafval (80 liter) Aanbieding container restafval (140 liter) Aanbieding container restafval (240 liter) Aanbieding container GFT (80 liter) Aanbieding container GFT (140 liter) Aanbieding container GFT (240 liter) Inworp in ondergrondse container restafval (30 liter) Inworp in ondergrondse container restafval (60 liter) Aanbieding container Plastic, Metaal en Drankpakken (PMD) Aanbieding papiercontainer (140 liter) Aanbieding papiercontainer (240 liter) Aanbieding BEST-tas

2016 2017 € 130,44 € 129,12 € 2,52 € 2,49 € 3,99 € 3,95 € 6,44 € 6,38 € 0,90 € 0,89 € 1,44 € 1,43 € 0,88 € 1,66

€ 0,87 € 1,64

2018 € 119,40 € 2,30 € 3,65 € 5,90 € 0,82 € 1,32 € 2,12 € 0,80 € 1,52

2019 € 107,52 € 2,30 € 3,65 € 5,90 € 0,66 € 1,06 € 1,70 € 0,80 € 1,52

2020 111,24 € 2,38 € 3,78 € 6,11 € 0,68 € 1,10 € 1,76 € 0,83 € 1,57

2021 2022 2023 115,41 € 121,00 € 121,00 € 2,47 € 3,09 € 3,76 € 3,92 € 4,90 € 6,58 € 6,34 € 7,92 € 11,28 € 0,68 € 0,68 € 0,64 € 1,10 € 1,10 € 1,12 € 1,76 € 1,76 € 1,92 € 0,86 € 0,87 € 0,84 € 1,63 € 1,65 € 1,68

gratis gratis gratis gratis

gratis gratis gratis gratis

gratis gratis gratis gratis

gratis gratis gratis gratis

Vervuiling PMD/ grondstoffen De vervuiling van PMD is een landelijk probleem. Circulus start in september 2023 een campagne Schone stromen om de vervuiling van PMD tegen te gaan (regio breed). Het betreft een mediacampagne die gecombineerd wordt met controle van het aangeboden PMD. Deze actie valt niet onder de DVO.

Tussentijdse evaluatie Grondstoffenplan Brummen 2023

gratis gratis gratis gratis

gratis gratis gratis gratis

2023

7

Ondergrondse restafvalcontainers vervangen Een groot deel van de bestaande ondergrondse restafvalcontainers was door slijtage en ouderdom aan vervanging toe. De vervangingsopgaaf is aangepakt als een kans om de service voor de inwoners te verbeteren. De in 2023 nieuw geplaatste containers zijn nu voorzien van twee verschillende inwerpopeningen. Waar eerst inwerpmogelijkheid was ter grootte van 60 liter kan nu gekozen worden voor 30 of 60 liter.

Aanpassing maatregelen? Als de in het grondstoffenplan genoemde maatregelen niet leiden tot de gewenste daling van de hoeveelheid restafval per inwoner per jaar is de meest logische stap om het wel te behalen over te gaan op gespiegeld inzamelen. De inwoners worden dan verplicht hun restafval weg te brengen en grondstoffen worden dan, met uitzondering van glas, aan huis opgehaald. Zowel de gemeenteraad als onze inwoners stonden hier tot nu toe negatief tegenover. Een toename van de vervuiling van grondstofstromen is dan te niet uit te sluiten.

Voorstel Voorgesteld wordt nog geen extra maatregelen te nemen en het effect van enkele ingezette maatregelen af te wachten. Te weten: a) het effect van de plaatsing van de extra ondergrondse restafval containers; b) het effect van de campagne rondom het schoner aanleveren van PMD (sept-nov ‘23); en daarnaast enkele acties te intensiveren: -actief werk te maken van de inzet van een BOA -de communicatie actiever op te pakken -de indexering van de afvalstoffenheffing voor 2024, net als in 2023, ten laste te laten komen aan de variabele tarieven voor de restafvalcontainers; -de burgerraadpleging in jan 2024 te houden als de extra ondergrondse restafvalcontainers enige maanden in gebruik zijn.

Tussentijdse evaluatie Grondstoffenplan Brummen 2023

2023

8

Bijlagen: 1) Overzicht acties Maatregel

Actie

Resultaat

Uitbreiden communicatie

-Pagina huis-aan-huisblad

-7x in 2022; in 2023 nog slechts 1x ivm ziekte bij Circulus -huis aan huis verspreid in okt ‘22 -filmpjes opgenomen en verspreid; verder nog geen inzet -filmpje opgenomen en naar verwezen bij uitreiken compostvat -waar mogelijk aangehaakt; -2 extra scholen (7 van de 12 basisscholen doen nu mee) -Op 9 scholen in voorlichtingsactie geweest -Is actief -Te doen na tijd functioneren extra restafvalcontainers -Plaatsing ca. 1 jaar vertraagd. In okt ’23 plaatsing 4 containers. 2 containers wachten op realisatie bouwplan, 1 wacht op uitkomst bezwaar en voor 3 containers moet besluitvorming herfst ’23 volgen; -Inneemactie wacht op plaatsing extra containers. Nu 70 adressen (laagbouw) zonder restafvalcontainer. Daarvan 11 personen die hem in ’22 of ’23 ingeleverd hebben.

-Recyclewijzer -Inzet afval-ambassadeurs -Inzet compost-coach -Deelname landelijke campagnes -Werven meer scholen voor CleanWise -Voorlichting met Cruise2Reduce op basisscholen -Digitale nieuwsbrief -Inzet Brummen Spreekt Zelf kiezen voor een restafvalvoorziening

-Plaatsing 10 extra ondergrondse restafval containers

-Innemen restafvalcontainers (2x)

Inzamelen GF-afval bij hoogbouw

-Plaatsen GF-voorziening bij hoogbouw (14 geraamd); -Uitdelen Aanrechtbakje

Verbeteren scheiden GFT bij laagbouw

-Aanbieden aanrechtbakje (2023) -Aanbieden compostvat met korting -250 kg gratis op afvalpas

Winterregeling GFT Verbeteren maatregelen aanbieden grof groenafval Ja-sticker Handhaving

-In wintermaanden 1x per 4 wk inzameling groen verbeteren aanbiedmogelijkheid grof groenafval (ophalen aan huis) Invoeren Opt-in systeem in 2023/2024 om verspreiding ongewenst drukwerk tegen te gaan Aanspreken inwoners op foutief aanbiedgedrag en zo nodig verbaliserend optreden. Campagnes tegen illegale stort, tijdens bladperiode en ten foutieve bijplaatsing bij ondergrondse containers

-Bij 7 complexen 4 GF-zuilen geplaatst. Bij 9 complexen geen behoefte. -124 bakjes met info-pakket verspreid -12 en 19 sept uitdeelactie op weekmarkt -In mei ’23 213 stuks uitgereikt -Hoeveelheid aangeboden groenafval in ’22 bij afvalbrengpunt niet significant gewijzijgd t.o.v. ’20 en ‘21 -Effect in inzamelresultaten nog niet bekend 9 personen hebben in ’22 gebruik gemaakt van mogelijkheid (was nihil) Na behandeling voorstel in de Raad van juni ’23 terug naar de tekentafel Incidenteel inzet toezichthouder geweest ivm onderbezetting bij BOA-dienst. Geen campagnes uitgevoerd.

Tussentijdse evaluatie Grondstoffenplan Brummen 2023